{"id":12836,"date":"2009-11-11T13:39:00","date_gmt":"2009-11-11T13:39:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:29","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:29","slug":"kurbanlikta-dikkat-edilecek-hususlar-12836","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/kurbanlikta-dikkat-edilecek-hususlar-12836","title":{"rendered":"Kurbanl\u0131kta dikkat edilecek hususlar"},"content":{"rendered":"
\n\tYakla\u015fan Kurban Bayram\u0131 dolay\u0131s\u0131yla kurbanl\u0131k seçimi konusunda dikkat etmemiz gereken noktalar a\u015fa\u011f\u0131daki gibi s\u0131ralanabilir.<\/div>\n

\n\t <\/p>\n

\n\tSATINALMA SIRASINDA D\u0130KKAT ED\u0130LMES\u0130 GEREKEN HUSUSLAR:<\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\tSATINALMA SIRASINDA D\u0130KKAT ED\u0130LMES\u0130 GEREKEN HUSUSLAR:<\/span><\/b><\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\t1.<\/b> Bu seneki kurban bayram\u0131 genelde kurbanl\u0131k olarak seçilecek hayvanlar\u0131n gebelik dönemine rast geldi\u011fi için ilgili hayvanlar\u0131n mutlaka gebelik ac\u0131s\u0131ndan bir veteriner hekim taraf\u0131ndan kontrol edilmi\u015f olmas\u0131 hem insani hem de ekonomik bir zorunluluktur. Büyük ba\u015f hayvanlar\u0131n gebelik muayenesi veteriner hekimler taraf\u0131ndan kolayl\u0131kla yap\u0131lmakla birlikte küçükba\u015f (koyun-keçi) hayvanlarda bu durum s\u0131k\u0131nt\u0131 yaratmaktad\u0131r. Küçükba\u015f hayvanlar\u0131n gebelik süre ve dönemleri göz önüne al\u0131narak tecrübeye dayal\u0131 kontroller yap\u0131labilir. Tecrübeli bir el ile d\u0131\u015ftan muayene ile ileri gebelikler tespit edilebilirse de bu durum kesin sonuç vermeyebilir. Sahada Küçükba\u015f hayvanlarda kullan\u0131lan ultrasonografi cihazlar\u0131 ile kesin te\u015fhise var\u0131labilir. Ancak bu dönem itibariyle di\u015fi hayvan kesimi tercihi önerilmemektedir.<\/p>\n

\n\t      <\/span>Di\u015fi hayvan kesimi yap\u0131lmas\u0131 arzu ediliyorsa infertil(k\u0131s\u0131r) oldu\u011fu kesinle\u015fmi\u015f ya da en az 4 kez sun-i dölerme yap\u0131lm\u0131\u015f ancak arzu edilen gebelik \u015fekillenmemi\u015f hayvanlar\u0131n kesimi tercih edilmelidir.<\/p>\n

\n\t2.<\/b> Genel olarak genç hayvanlar tercih edilmelidir.<\/p>\n

\n\t3.<\/b> Uzun yoldan getirilmi\u015f hayvanlar tercih edilmemelidir. Yorgun hayvanlar\u0131n kaslar\u0131nda birikmi\u015f olan glikojen hayvanlar\u0131n etlerinde tat ve renk de\u011fi\u015fiklikleri meydana getirmektedir.<\/p>\n

\n\t4.<\/b> Hayvanlar\u0131 stres faktörlerin uzak tutmak gereklidir. Kötü muamele, kovalamak, karanl\u0131k ve havas\u0131z yerlerde bar\u0131nd\u0131rmak stresi art\u0131raca\u011f\u0131ndan etlerinde sertle\u015fme meydana getirecektir.<\/p>\n

\n\t5.<\/b> A\u015f\u0131r\u0131 kilolu hayvanlardan uzak durulmal\u0131d\u0131r. Son dönemlerde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan büyütme faktörleri (hormonlar) k\u0131sa dönemde olmasa da hem hayvan hem de insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan tehlikeli olabilir<\/span>. Bu durum hayvan seçimi a\u015famas\u0131nda kolay tespit edilebilen bir durum de\u011fildir. Sahada hayvan seçimi yap\u0131l\u0131rken hormonlu olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda uygulanabilecek bilimsel bir yöntem hala geli\u015ftirilememi\u015ftir. Ancak hayvan\u0131n ya\u015f\u0131 ile cüssesi ve kilosu<\/span> aras\u0131ndaki orans\u0131zl\u0131k bize fikir verebilir. Hormonlu hayvanlar\u0131n genellikle deri alt\u0131 ya\u011f dokusu oldukça kal\u0131n ve normalden biraz daha gev\u015fek bir dokudur. Elle deriyi muayene ederek deri alt\u0131n\u0131n kas m\u0131 ya\u011f m\u0131 oldu\u011fu tespit edilebilir. Hormonlu hayvan\u0131n hareket yetene\u011fi k\u0131s\u0131tl\u0131, bak\u0131\u015flar\u0131 mat, göz bebekleri olmas\u0131 gereken gülgüni pembe de\u011fildir. Hormonlu hayvan seçimi konusunda en önemli kriter bildik ve güvendik firma ya da kurulu\u015flar olabilir. En az\u0131ndan 3-5’li gruplar halinde sat\u0131\u015f yapan ki\u015filerden al\u0131m yap\u0131lmas\u0131 faydal\u0131 bir öneri olabilir.<\/p>\n

\n\t6.<\/b> Bilindi\u011fi gibi koyun eti oldukça ya\u011fl\u0131 bir ettir. 40 ya\u015f üzeri ki\u015filerde kolestrol seviyesini art\u0131rma e\u011filiminden dolay\u0131 koyun eti tercih edilmemelidir. Koyunlarda en az ya\u011fl\u0131 et<\/span> kuzu etidir. Kuzu eti tercih edilmesi uygundur. Ancak kolestrol sorunu olanlar için dana ve daha az ya\u011fl\u0131 keçi eti önerilir.<\/p>\n

\n\t7.<\/b> Kurbanl\u0131k seçimi konusunda en önemli konu zoonozlard\u0131r. Zoonozlar hayvanlardan insanlara geçen hastal\u0131klard\u0131r. Kurban bayram\u0131 sonras\u0131nda insanlarda görülen zoonoz hastal\u0131klarda %30 oran\u0131nda bir art\u0131\u015f oldu\u011fu bilimsel bir tespittir.<\/p>\n

\n\tBunun için en önemli konu al\u0131m\u0131 yap\u0131lacak hayvan için mutlaka veteriner sa\u011fl\u0131k raporu aranmas\u0131d\u0131r. Yukar\u0131da bahse konu hastal\u0131klar için k\u0131sa ama oldukça gerekli  <\/span>bilgi verecek olursak;<\/p>\n

\n\t               <\/span>Bu hastal\u0131klar\u0131n en s\u0131k görülenleri: Tuberküloz, Bruselloz, Anthrax(\u015farbon), Kist hydatid, Fasciolasis, Cysticercus bovis, BSE(deli dana) hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\tBRUSELLOZ: Halk aras\u0131nda peynir hastal\u0131\u011f\u0131 olarak da bilinir.<\/span> Etkeni B.bovis, B.suis, B.melitensis<\/span><\/i>’tir. Brusellozlu hayvanlar genelde yüksek ate\u015flidir, eklemlerde a\u011fr\u0131l\u0131 \u015fi\u015flik, cinsel organlarda enfektif lezyonlar görülebilir. \u0130nsanlara direk temasla ve çi\u011f olarak ya da yeterince pi\u015firilmemi\u015f olarak tüketilen et ve süt ürünleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla geçer.<\/span> Hastal\u0131k etkeni tuzlanm\u0131\u015f ve salamura edilmi\u015f etlerde 150 gün süreyle canl\u0131 kalabilmektedir. Bu hayvanlar kesinlikle kesilmemeli ve ilgili kurumlara derhal ihbar edilmelidir.<\/p>\n

\n\tANTHRAX: Etkeni B.anthracis<\/span><\/i>’tir. Hastal\u0131k direk temasla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi hayvansal ürünlerin tüketilmesi sonucunda da bula\u015fabilir. \u0130nsanlarda sindirim formunun ortaya ç\u0131kmas\u0131 sonucunu ölümle sonuçlanan tablo \u015fekillenebilir. D\u0131\u015ftan tespit etmek zordur. Kesim s\u0131ras\u0131nda kan\u0131n p\u0131ht\u0131la\u015fmamas\u0131, çamur k\u0131vam\u0131nda ve 3-4 kat büyümü\u015f dalak en önemli belirtidir. Mutlaka ihbar edilmeli ve tespit edilen hayvanlar derhal itlaf edilerek kullan\u0131lan araç gereçler dezenfekte edilmelidir.<\/p>\n

\n\tTUBERKULOZ: Etkeni M.bovis<\/span><\/i>’tir. Hastal\u0131\u011f\u0131n %90’\u0131 akci\u011fer bölgesinde yerle\u015fiktir<\/span>. Kesim sonunda lenflerde ve trachea’de milier lezyonlar karakterizedir. Bu lezyonlar et iyi pi\u015fmemi\u015fse insanlara bula\u015fabilir.<\/p>\n

\n\tCYST\u0130CERCUS BOVI<\/span>S: Etkeni Tenia saginata<\/span><\/i> parazitinin bir formudur. S\u0131\u011f\u0131rlarda görülür. Dil, kalp kas\u0131, oesaphagus ve iskelet kaslar\u0131na yerle\u015fir. D\u0131\u015f muayene ile tespit edilemez. Kesim sonras\u0131nda ilgili kaslar dikkatle incelenmeli, içi s\u0131v\u0131 dolu kistlere rastlanm\u0131\u015fsa kesinlikle patlat\u0131lmamal\u0131, blok halinde ilgili bölge kesilerek al\u0131nmal\u0131 ve gömülmeli ya da kimyasal yöntemlerle zarars\u0131z hale getirilmelidir.<\/p>\n

\n\tCYST HYDATI<\/span>D: Etken E.granulosus<\/span><\/i>’un larva formudur. Ülkemizde oldukça s\u0131k görülür. Etken genelde akci\u011ferin iki lobu aras\u0131ndaki pleural bölgeye yerle\u015fir. Bölgeye temas edilmeden küt biçimde temizlenmelidir. Parazitler konusundaki en önemli husus<\/span> at\u0131lan parçalar\u0131n sokak hayvanlar\u0131 taraf\u0131ndan tüketilmesini engellemektir.<\/p>\n

\n\tFASCI<\/span>OLASI<\/span>S: F.hepatica<\/span><\/i> ve F.gigantica<\/span><\/i> parazitleri taraf\u0131ndan olu\u015fur. Halk aras\u0131nda KELEBEK olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.Karaci\u011fer üzerinde beyaz benekli,pirinç tanesi büyüklü\u011fünden iri ceviz büyüklü\u011fü boyu kadar lezyonlarla karakterizedir. Karaci\u011ferin tamam\u0131 imha edilebilece\u011fi gibi küçük formlarda ilgili bölge imha edilebilir.<\/p>\n

\n\tBSE(Deli dana): D\u0131\u015f bak\u0131 ya da muayeneyle tespit edilemez. Kesim sonras\u0131 beyinde süngerimsi yap\u0131 en önemli belirtisidir<\/span>. Hayvanlar canl\u0131yken çevreye kar\u015f\u0131 agresiftir. Genelde ya\u015fl\u0131larda gençlere oranla daha çok görülür.<\/p>\n

\n\tHYPODERMA: Etken H.bovis<\/span><\/i>’tir. D\u0131\u015f muayenede hayvan\u0131n s\u0131rt ve bel bölgesinde küçük tümörler halinde görülür. Olgunla\u015fm\u0131\u015f olanlar deri elle s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda patlayabilir ve irin tabiat\u0131nda pis kokulu bir ak\u0131nt\u0131 gelir. Spesifik bir sa\u011fl\u0131k sorunu yaratmaz ancak derinin ekonomik de\u011ferini dü\u015fürür.<\/p>\n

\n\t8.<\/b> Durgun, halsiz hayvanlar seçilmemelidir.<\/p>\n

\n\t9.<\/b> A\u015f\u0131r\u0131 öksürük ve aks\u0131r\u0131k olmamal\u0131d\u0131r<\/p>\n

\n\t10.<\/b> K\u0131llar parlak ve canl\u0131 olmal\u0131<\/span>, yer yer döküntüye dikkat edilmelidir.<\/p>\n

\n\t11.<\/b> A\u011f\u0131z ve burun ak\u0131nt\u0131s\u0131 olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\n\t12.<\/b> S\u0131rt bölgesi yukar\u0131da bahsedilen Hypoderma (Nokra) aç<\/span>\u0131s\u0131ndan elle kontrol edilmelidir.<\/p>\n

\n\t13.<\/b> Hayvanlar a\u015f\u0131r\u0131 zay\u0131f ya da kilolu olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\tKES\u0130M SIRASINDA D\u0130KKAT ED\u0130LMES\u0130 GEREKEN HUSUSLAR:<\/span><\/b><\/p>\n

\n\t          <\/span>Kesim an\u0131nda ilgili ki\u015fi mutlaka temiz olmal\u0131, olas\u0131 hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 önlem olarak çizme, eldiven, maske, çe\u015fitli dezenfektanlar kullanmal\u0131d\u0131r. Yaral\u0131 ya da kesik ellerle kesim yapmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\n\t           <\/span>Kesim mutlaka hayvan as\u0131larak yap\u0131lmal\u0131, hayvan\u0131n kan\u0131 iyice bo\u015falt\u0131larak sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kesim yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\tKES\u0130M SONRASI KARKASLARDA D\u0130KKAT ED\u0130LME<\/span>S\u0130 GEREKEN HUSUSLAR:<\/span><\/b><\/p>\n

\n\t    <\/span>-Karkas\u0131n rengi normal mi? Çok koyu y ada aç\u0131k sar\u0131 m\u0131?<\/p>\n

\n\t    <\/span>-Anormal bir koku var m\u0131?<\/p>\n

\n\t    <\/span>-Ak\u0131t\u0131lan kan p\u0131ht\u0131la\u015ft\u0131 m\u0131? Ya da kan normalden daha aç\u0131k renk mi?<\/p>\n

\n\t    <\/span>-Ba\u011f\u0131rsaklarda kan ya da a\u015f\u0131r\u0131 gaz var m\u0131?<\/p>\n

\n\t    <\/span>-Karaci\u011fer normalden büyük mü, üzerinde kistik olu\u015fumlar var m\u0131?<\/p>\n

\n\t    <\/span>-Deri alt\u0131nda kanama yada gaz birikimi var m\u0131?<\/p>\n

\n\t    <\/span>-Dalak çamur k\u0131vam\u0131nda m\u0131,elle bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda el içine mi giriyor? (\u015farbon aç\u0131s\u0131ndan)<\/p>\n

\n\t    <\/span>-\u0130ç organlar birbirine ya da bulundu\u011fu bo\u015flu\u011fa yap\u0131\u015f\u0131k durumda m\u0131?<\/p>\n

\n\t    <\/span>-Gö\u011füs ya da kar\u0131n bo\u015flu\u011funda a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131v\u0131 birikimi olmu\u015f mu?<\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\tYukar\u0131da s\u0131ralanan sorular, bahsedilen hastal\u0131klar aç\u0131s\u0131ndan sorgulanmal\u0131 ve ilgili ki\u015fi ya da kurumlarla temas sa\u011flanarak çözüm bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\n\tKesim sonras\u0131, evlerimizde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z %35’lik çama\u015f\u0131r suyu %1’lik hale getirile<\/span>rek (Kabaca 1 sürahi suya kabaca 1 su barda\u011f\u0131 çama\u015f\u0131r suyu) temizlik ve dezenfeksiyon için kullan\u0131labilir.<\/p>\n

\n\tSakatatlar\u0131n geli\u015fi güzel at\u0131lmas\u0131n\u0131n<\/span>, sokak hayvanlar\u0131yla temas\u0131n\u0131n engellenmemesinin<\/span> ciddi sa\u011fl\u0131k sorunu olu\u015fturaca\u011f\u0131 bilinmeli ve sorumlu davran\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\n\t <\/p>\n

\n\t           \u0130yi bayramlar dileklerimizle…<\/p>\n

\n\t                              <\/span><\/p>\n

\n\tDoç.Dr. Ali KAYGISIZ
\n\tKahramanmara\u015f Sütçü \u0130mam Üniv. Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü
\n\tAv\u015far Kampüsü – KAHRAMANMARA\u015e
\n\tTel : 0(344) 2191611, Faks : 0(344) 2191526, e-posta : alikaygisiz@ksu.edu.tr<\/span><\/a><\/span><\/div>\n

\n\t <\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Do\u00e7.Dr. Ali KAYGISIZ<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yakla\u015fan Kurban Bayram\u0131 dolay\u0131s\u0131yla kurbanl\u0131k seçimi konusunda dikkat etmemiz gereken noktalar a\u015fa\u011f\u0131daki gibi s\u0131ralanabilir.   SATINALMA SIRASINDA D\u0130KKAT ED\u0130LMES\u0130 GEREKEN HUSUSLAR:     SATINALMA SIRASINDA D\u0130KKAT ED\u0130LMES\u0130 GEREKEN HUSUSLAR:   1. Bu seneki kurban bayram\u0131 genelde kurbanl\u0131k olarak seçilecek hayvanlar\u0131n gebelik dönemine rast geldi\u011fi için ilgili hayvanlar\u0131n mutlaka gebelik ac\u0131s\u0131ndan bir veteriner hekim taraf\u0131ndan kontrol […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-12836","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12836"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12836\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170718,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12836\/revisions\/170718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12836"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=12836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}