{"id":12994,"date":"2009-11-30T00:22:00","date_gmt":"2009-11-30T00:22:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:29","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:29","slug":"ekmekde-kanser-yapar-mi-12994","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/ekmekde-kanser-yapar-mi-12994","title":{"rendered":"Ekmek’de kanser yapar m\u0131 ?"},"content":{"rendered":"
Akrilamid, özellikle k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f, kavrulmu\u015f, \u0131zgara veya f\u0131r\u0131nda pi\u015firilmi\u015f g\u0131dalarda 120ºC’nin üstündeki s\u0131cakl\u0131klarda olu\u015fuyor. Buna kar\u015f\u0131n ha\u015flanarak pi\u015firilen g\u0131dalarda akrilamide rastlanm\u0131yor. Akrilamid, g\u0131dalar\u0131n yap\u0131s\u0131nda bulunan baz\u0131 \u015feker ve proteinlerin yüksek s\u0131cakl\u0131klardaki reaksiyonlar\u0131 sonucunda olu\u015fmaktad\u0131r.<\/span><\/div>\n

<\/span><\/div>\n
 <\/span>\t<\/span><\/span>Peki, akrilamidin zararlar\u0131 nelerdir ve beklide ço\u011fumuzun ilk defa duydu\u011fu bu kavram ne anlama gelmektedir? Hayat\u0131m\u0131zda bilmeden tüketti\u011fimiz asl\u0131nda bir reaksiyon sonucu ortaya ç\u0131kan akrilamid bak\u0131n nelerde bulunuyor. Ya\u015fam için vazgeçilmezimiz olan ekmekte bile mevcut gerisini siz dü\u015fünün….<\/span><\/span><\/span><\/div>\n
 <\/div>\n
 <\/span>\t\t<\/span><\/span>EKMEKTEK\u0130 AKR\u0130LAM\u0130D POTANS\u0130YEL KANSOREJEN<\/b><\/span><\/div>\n
 <\/span>\t<\/span><\/span>Uluslararas\u0131 Kanser Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kurumu (International Agency for Research into Cancer) akrilamidi ‘insanlar için potansiyel kanserojen madde’ olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rmaktad\u0131r. ‘Akrilamid, g\u0131da maddelerine kat\u0131lan bir katk\u0131 maddesi de\u011fil, pek çok g\u0131da grubunda do\u011fal bile\u015fen olarak bulunan karbonhidrat ve proteinlerin yüksek s\u0131cakl\u0131k ko\u015fullar\u0131nda tepkimesi sonucunda olu\u015fan bir maddedir’. Bu \u015fekilde tan\u0131m\u0131 yalpan akrilamid, karbonhidrat ve proteince zengin \u0131s\u0131l i\u015fleme tabi tutulmu\u015f ürünler aras\u0131nda f\u0131r\u0131nc\u0131l\u0131k ürünleri, k\u0131zartmalar dikkat çekmekte ve ara\u015ft\u0131rmalara konu olmaktad\u0131r. Avrupa’da yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalar sonucunda günlük tüketim miktarlar\u0131n\u0131n yüksekli\u011fi dikkate al\u0131narak özellikle kahve, patates ürünleri ve ekme\u011fin g\u0131da kaynakl\u0131 akrilamid al\u0131m\u0131nda ilk s\u0131ralarda yer ald\u0131\u011f\u0131 görülmü\u015ftür. <\/span><\/div>\n
 <\/span>\t<\/span><\/span>Akrilamid, g\u0131dalar\u0131n pi\u015firilmesi sonucu do\u011fal olarak olu\u015fan bir madde oldu\u011fu için bu tür g\u0131da gruplar\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 söz konusu de\u011fildir. Ancak, ilgili sa\u011fl\u0131k risklerinin belirlenmesinden sonra, g\u0131dalarda izin verilen maksimum akrilamid seviyeleri ile ilgili yasal limitler getirilebilecektir. Henüz yeterli bilimsel veri olmamas\u0131 nedeniyle, g\u0131dalardan al\u0131nan akrilamidin potansiyel sa\u011fl\u0131k riskleri ile ilgili olarak kesin bir yarg\u0131ya varmak mümkün de\u011fildir. Bu nedenle, söz konusu çal\u0131\u015fmalar tamamlanana kadar Dünya Sa\u011fl\u0131k Örgütü (WHO), g\u0131dalar\u0131n çok yüksek s\u0131cakl\u0131klarda ve uzun sürelerde pi\u015firilmemesi, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme prensipleri çerçevesinde k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f ve ya\u011fl\u0131 g\u0131dalar\u0131n ölçülü tüketilmesi yönünde tavsiyelerde bulunmaktad\u0131r. Di\u011fer yandan, bütün dünyada g\u0131dalarda akrilamid içeri\u011finin dü\u015fürülmesi veya akrilamid olu\u015fumunun önlenmesi ile ilgili çal\u0131\u015fmalar da yo\u011fun bir \u015fekilde sürdürülmektedir. K\u0131sacas\u0131, söz konusu risk Türkiye ve Türk ürünlerine özgü olmay\u0131p, dünya çap\u0131nda yayg\u0131n bir konudur.<\/span><\/div>\n

<\/span><\/div>\n
 <\/span>\t<\/span><\/span>G\u0131dalarda akrilamid konusu Nisan 2002’de, \u0130sveçli bilim adamlar\u0131n\u0131n \u0131s\u0131l i\u015flem gören ve yüksek ni\u015fasta içeren g\u0131dalar\u0131n önemli seviyelerde akrilamid içerebildi\u011fini aç\u0131klamalar\u0131 ile gündeme gelmi\u015f, bunun ard\u0131ndan dünya bilim çevrelerinde g\u0131da kaynakl\u0131 akrilamidin neden olabilece\u011fi sa\u011fl\u0131k risklerinin belirlenmesi amac\u0131yla çok say\u0131da çal\u0131\u015fmalar ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Çe\u015fitli ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan geçmi\u015f y\u0131llarda fareler üzerinde yap\u0131lan deneylerde akrilamidin deney hayvanlar\u0131nda kötü huylu tümör olu\u015fumuna neden oldu\u011fu belirlenmi\u015f durumdad\u0131r. Ancak, g\u0131da yoluyla al\u0131nan akrilamidin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 üzerine olumsuz etki düzeyinin 500–1000 kat alt\u0131nda oldu\u011fu bilinmekte; akrilamidin bu seviyelerde uzun süreli tüketim sonucu neden olabilece\u011fi sa\u011fl\u0131k riskleri ile ilgili ise kesin bir bilgi henüz bulunmamaktad\u0131r. Burada akrilamidin g\u0131dada bulunma seviyesi yan\u0131nda, insanlar\u0131n beslenme \u015fekli ve g\u0131da tüketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 önemli rol oynamaktad\u0131r.<\/span><\/div>\n
 <\/span>\t<\/span><\/span>\u015eimdiye kadar tamamlanan çal\u0131\u015fmalar, akrilamidin neden olabilece\u011fi kanser riskinin göz ard\u0131 edilemeyece\u011fini, ancak “g\u0131dalarda olu\u015ftu\u011fu seviyelerde kanser riskini art\u0131rmaktad\u0131r” \u015feklinde bir tespitin de henüz yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 gösteriyor. Çünkü akrilamidin g\u0131dalarda hangi seviyelerde risk olu\u015fturdu\u011fu, hangi seviyenin üzerinde bulunmamas\u0131 gerekti\u011fi ile ilgili limit de\u011ferler henüz belirlenememi\u015f durumda. Bu nedenle, riskin bilimsel anlamda do\u011fru bir \u015fekilde belirlenebilmesi ve g\u0131dalar için limit de\u011ferlerin tan\u0131mlanabilmesi için çal\u0131\u015fmalar h\u0131zla sürdürülüyor. <\/span><\/div>\n
 <\/div>\n
Servet Kardo\u011fan<\/b><\/span><\/div>\n
(G\u0131da Mühendisi)<\/b><\/span><\/div>\n
servet@memurlar.net<\/span><\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 G\u0131da M\u00fchendisi Servet Kardo\u011fan<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Akrilamid, özellikle k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f, kavrulmu\u015f, \u0131zgara veya f\u0131r\u0131nda pi\u015firilmi\u015f g\u0131dalarda 120ºC’nin üstündeki s\u0131cakl\u0131klarda olu\u015fuyor. Buna kar\u015f\u0131n ha\u015flanarak pi\u015firilen g\u0131dalarda akrilamide rastlanm\u0131yor. Akrilamid, g\u0131dalar\u0131n yap\u0131s\u0131nda bulunan baz\u0131 \u015feker ve proteinlerin yüksek s\u0131cakl\u0131klardaki reaksiyonlar\u0131 sonucunda olu\u015fmaktad\u0131r.   Peki, akrilamidin zararlar\u0131 nelerdir ve beklide ço\u011fumuzun ilk defa duydu\u011fu bu kavram ne anlama gelmektedir? Hayat\u0131m\u0131zda bilmeden tüketti\u011fimiz asl\u0131nda bir reaksiyon […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-12994","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12994"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170714,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12994\/revisions\/170714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12994"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=12994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}