{"id":13165,"date":"2009-12-18T09:17:00","date_gmt":"2009-12-18T09:17:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:29","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:29","slug":"meyve-bahcelerinde-yillik-bakim-13165","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/meyve-bahcelerinde-yillik-bakim-13165","title":{"rendered":"Meyve bah\u00e7elerinde Y\u0131ll\u0131k Bak\u0131m"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 10pt\">Bah&ccedil;e Bitkileri yeti\u015ftiricili\u011finde y\u0131ll\u0131k bak\u0131m i\u015fleri olarak toprak i\u015fleme, budama, sulama, g&uuml;breleme, zararl\u0131 ve hastal\u0131klarla m&uuml;cadele gibi temel konular akla gelir. Y\u0131ll\u0131k bak\u0131m i\u015fleri temelde ayn\u0131 konular\u0131 i&ccedil;eriyorsa da bunlar\u0131n uygulama \u015fekil ve y&ouml;ntemleri meyve bah&ccedil;eleri ve ba\u011flar ile sebzecilikte birbirinden &ouml;nemli farkl\u0131l\u0131klar g&ouml;stermektedir. Bu nedenle, y\u0131ll\u0131k bak\u0131m i\u015fleri &ccedil;ok y\u0131ll\u0131k meyve bah&ccedil;eleri ve ba\u011flarda ortak, sebze bah&ccedil;elerinde ise ayr\u0131 olarak ele al\u0131nacakt\u0131r<\/span><br \/>\n <span style=\"font-size: 10pt\">. Meyve bah&ccedil;eleri ve ba\u011flarda y\u0131ll\u0131k bak\u0131m i\u015fleri<br \/>\n. Toprak i\u015fleme <\/p>\n<p>Meyve bah&ccedil;elerinde ve ba\u011flarda toprak i\u015flemenin \u015fekli ve zaman\u0131 y&ouml;n&uuml;nden baz\u0131 ayr\u0131cal\u0131klar varsa da genel ama&ccedil;lar y&ouml;n&uuml;nden birbirinin ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Toprak i\u015flemesinin ama&ccedil;lar\u0131:<\/p>\n<p>a) Yabani otlarla m&uuml;cadele,<\/p>\n<p>b) Topra\u011f\u0131n havaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u0131s\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak,<\/p>\n<p>c) Toprakta bulunan bitki besin maddelerinin bitkiler taraf\u0131ndan<br \/>\nal\u0131nabilir duruma getirilmesi,<\/p>\n<p>d) Sulama ve ya\u011fmurlardan sonra toprak y&uuml;zeyinde olu\u015fan<br \/>\nkaymak tabakas\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131larak su kayb\u0131n\u0131n &ouml;nlenmesi.<\/p>\n<p>a) Yabani otlarla m&uuml;cadele<\/p>\n<p>Yabani otlar\u0131n bah&ccedil;e bitkileri yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lan yerlerde neden olduklar\u0131 en &ouml;nemli zarar su ve besin maddelerine ortak olarak bitkilerin geli\u015fmesini zay\u0131flatmalar\u0131, dolay\u0131s\u0131yla verim ve kaliteyi azaltmalar\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca yabani otlar, bah&ccedil;e bitkilerine zarar veren pek&ccedil;ok zararl\u0131 ve hastal\u0131k etmeninin konuk&ccedil;usudurlar.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda &uuml;retilen kimyasal yabani ot &ouml;ld&uuml;r&uuml;c&uuml;leri (herbisit) &uuml;reticilere topra\u011f\u0131 i\u015flemeden de yabani otlarla m&uuml;cadele olana\u011f\u0131<\/p>\n<p>sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>b) Topra\u011f\u0131n havaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u0131s\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak<\/p>\n<p>Topra\u011f\u0131n havaland\u0131r\u0131lmas\u0131, hem toprak i&ccedil;indeki hayatsal olaylar\u0131n devam\u0131 ve hem de o toprak &uuml;zerinde yeti\u015fen bitkilerin geli\u015fme ve verimleri y&ouml;n&uuml;nden &ouml;nemlidir. Bitkiler k&ouml;kleri iyi havaland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f topraklarda yeterince geli\u015femeyece\u011finden su ve besin maddesi al\u0131m\u0131 da azalacak ve bitkinin geli\u015fmesi yava\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Meyve bah&ccedil;esi ve ba\u011f kurulurken topra\u011f\u0131n derin i\u015flenmesi (krizma) topra\u011f\u0131n alt tabakalar\u0131n\u0131n havaland\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan &ouml;nemlidir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; alt tabakalar\u0131 iyi havaland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f topraklarda meyve a\u011fa&ccedil;lar\u0131n\u0131n ve asmalar\u0131n k&ouml;kleri derinlere gidemez ve y&uuml;zlek kal\u0131r. Bu durum k&ouml;klerin, k\u0131\u015f\u0131n \u015fiddetli donlar\u0131ndan ve yaz\u0131n kurakl\u0131ktan zararlanmalarma neden olur.<\/p>\n<p>Topra\u011f\u0131n havalanmas\u0131 ve nem durumu ile toprak s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda &ccedil;ok yak\u0131n bir ili\u015fki vard\u0131r. \u0130yi havalanmayan ve &ccedil;ok su tutan a\u011f\u0131r topraklar genellikle so\u011fuk, kumlu ve iyi i\u015flenmi\u015f t\u0131nl\u0131 topraklar ise s\u0131cakt\u0131r. \u0130yi bir toprak i\u015fleme ile topra\u011f\u0131n havalanma ve nem durumu iyile\u015ftirilerek toprak s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 da d&uuml;zenlenmi\u015f olur. Toprak s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 toprak y&uuml;zeyinin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da etkiledi\u011finden, &ouml;zellikle meyveler i&ccedil;in &ccedil;i&ccedil;eklenme, ba\u011flar i&ccedil;in s&uuml;rme zaman\u0131nda hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d&uuml;\u015fmesine, dolay\u0131s\u0131yla ilkbahar ge&ccedil; donlar\u0131na neden olmamak i&ccedil;in toprak i\u015flemesi yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>c) Toprakta bulunan bitki besin maddelerinin bitkiler taraf\u0131ndan<br \/>\nal\u0131nabilir duruma getirilmesi<\/p>\n<p>Bitki besin maddelerinin bitkiler taraf\u0131ndan al\u0131nabilir yap\u0131 kazanmalar\u0131nda &ouml;nemli rol oynayan topraktaki mikroorganizmalar\u0131n &ccedil;al\u0131\u015fabilmeleri i&ccedil;in belli oranlarda havaya ihtiya&ccedil;lar\u0131 vard\u0131r. \u0130\u015fte toprak i\u015flemesi ile topra\u011fa gerekli hava kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur ve dolay\u0131s\u0131yla mikroorganizmalar gerekli faaliyeti g&ouml;stererek bitki besin maddelerini bitkiler taraf\u0131ndan kolayca al\u0131nacak duruma getirirler.<br \/>\nd) Sulama ve ya\u011fmurlardan sonra toprak y&uuml;zeyinde olu\u015fan kaymak tabakas\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131larak su kayb\u0131n\u0131n &ouml;nlenmesi<\/p>\n<p>&Uuml;lkemizde bah&ccedil;e bitkileri yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lan yerlerin &ccedil;o\u011funda y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015flar bitkilerin su ihtiya&ccedil;lar\u0131n\u0131n alt\u0131nda kalmakta ve su a&ccedil;\u0131\u011f\u0131 di\u011fer kaynaklardan sa\u011flanmaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle &ouml;zellikle su kaynaklar\u0131n\u0131n &ccedil;ok s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu yerlerde topra\u011fa giren her damla suyun en iyi \u015fekilde kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve kayb\u0131n\u0131 &ouml;nlemek veya en az d&uuml;zeyde tutmak gerekmektedir. Genellikle ya\u011f\u0131\u015flardan ve sulamadan sonra toprak y&uuml;zeyinde bir kaymak tabakas\u0131 olu\u015fmaktad\u0131r. Bu olu\u015fum &ouml;zellikle a\u011f\u0131r topraklarda daha &ouml;nemli bir sorundur. Bu tabaka k\u0131r\u0131lmazsa sonradan ya\u011fan ya\u011fmur sulan toprak &uuml;zerinde ak\u0131p gitmekte ve ayr\u0131ca toprakta bulunan su h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde buharla\u015farak b&uuml;y&uuml;k su kay\u0131plar\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bu sebepledir ki, yaz ve k\u0131\u015f ya\u011f\u0131\u015flar\u0131ndan iyi bir \u015fekilde yararlanmak ve buharla\u015fmay\u0131 &ouml;nlemek i&ccedil;in gerekti\u011finde s\u0131k s\u0131k toprak i\u015flemesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Meyve bah&ccedil;eleri ve ba\u011flarda yap\u0131lan toprak i\u015flemesi:<\/p>\n<p>1. Sonbahar-k\u0131\u015f i\u015flemesi,<\/p>\n<p>2. \u0130lkbahar ve yaz i\u015flemesi,<\/p>\n<p>olmak &uuml;zere ikiye ayr\u0131l\u0131r. Sonbahar-k\u0131\u015f toprak i\u015flemesi ekolojik ko\u015fullara g&ouml;re en ge&ccedil; Aral\u0131k ay\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Toprak pulluk ile 20-25 cm derinli\u011finde i\u015flenir. Bu i\u015flemede toprak kesekli olarak b\u0131rak\u0131l\u0131r. Sonralar\u0131 bu kesekler ya\u011fmur ve donlar\u0131n etkisiyle par&ccedil;alan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lkbahar toprak i\u015flemesi ise \u015eubat-Mart aylar\u0131nda topra\u011f\u0131n tava gelmesi i&ccedil;in yap\u0131l\u0131r. Bu i\u015fleme sonbahar-k\u0131\u015f toprak i\u015flemesinden daha y&uuml;zlek olmak &uuml;zere 8-10 cm derinden yap\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca ilkbahar ve g&uuml;z d&ouml;neminde &ouml;zellikle yabanc\u0131 ot kontrol&uuml; i&ccedil;in kazaya\u011f\u0131 (k&uuml;ltivat&ouml;r) ve motorlu &ccedil;apa ile y&uuml;zlek toprak i\u015fleme yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Prof.Dr.Atila G&Uuml;NAY<\/span><!-- google_ad_section_end --><!-- \/ message --><\/p>\n<p><!--GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n<p class=\"gs-author-note\">Bu yaz\u0131 <strong>Prof.Dr. Atila G\u00dcNAY<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><!--\/GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bah&ccedil;e Bitkileri yeti\u015ftiricili\u011finde y\u0131ll\u0131k bak\u0131m i\u015fleri olarak toprak i\u015fleme, budama, sulama, g&uuml;breleme, zararl\u0131 ve hastal\u0131klarla m&uuml;cadele gibi temel konular akla gelir. Y\u0131ll\u0131k bak\u0131m i\u015fleri temelde ayn\u0131 konular\u0131 i&ccedil;eriyorsa da bunlar\u0131n uygulama \u015fekil ve y&ouml;ntemleri meyve bah&ccedil;eleri ve ba\u011flar ile sebzecilikte birbirinden &ouml;nemli farkl\u0131l\u0131klar g&ouml;stermektedir. Bu nedenle, y\u0131ll\u0131k bak\u0131m i\u015fleri &ccedil;ok y\u0131ll\u0131k meyve bah&ccedil;eleri ve ba\u011flarda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-13165","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13165"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170707,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13165\/revisions\/170707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13165"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=13165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}