{"id":132734,"date":"2015-01-27T10:07:00","date_gmt":"2015-01-27T10:07:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:57","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:57","slug":"agro-biyoteknolojinin-sosyo-ekonomik-katkilari-132734","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/agro-biyoteknolojinin-sosyo-ekonomik-katkilari-132734","title":{"rendered":"Agro-Biyoteknolojinin sosyo-ekonomik katk\u0131lar\u0131"},"content":{"rendered":"

Tar\u0131msal Biyoteknoloji ürün cirosunun 2014 y\u0131l\u0131nda, bir önceki y\u0131la göre %11 artarak 28 milyar dolar\u0131 bulmas\u0131 ve transgenik ürün ekim alanlar\u0131n\u0131n 175 milyon hektara ula\u015fmas\u0131, bu tür ürünlerin, özellikle üretici taraf\u0131ndan tercih edildi\u011fini göstermektedir. Peki, bu denli h\u0131zl\u0131 benimsenen bu teknoloji, topluma, üreticiye ve tüketiciye ne gibi sosyo-ekonomik katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor? Bu yönde ilk akla gelebilecek sorular\u0131n yan\u0131t\u0131n\u0131, Harvard Üniversitesinin bir 2015 y\u0131l\u0131 yay\u0131n\u0131nda[1]bulmak olas\u0131.<\/span><\/p>\n

Raporda, artmakta olan nüfusun beslenmesi ve özellikle 2050’li y\u0131llar için %70 daha fazla tar\u0131msal üretim gereksinimini kar\u015f\u0131lamada tar\u0131msal biyoteknolojinin önemine de\u011finilmektedir. Onun da tek ba\u015f\u0131na bir çözüm olmayaca\u011f\u0131 dile getirilirken, bu zamana kadar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ekonomik, sosyal ve çevresel katk\u0131lar\u0131n, topluma ve özellikle karar verici kadrolara, yeteri kadar duyurulamad\u0131\u011f\u0131 dile getirilmektedir.<\/span><\/p>\n

Di\u011fer taraftan transgenik teknolojisinin, özellikle küçük aile i\u015fletmeleri için uygun olmad\u0131\u011f\u0131 ileri sürülürken, onlar\u0131n tohum ve ilaç masraflar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131,  bu teknolojinin endüstriyel tar\u0131m için geli\u015ftirildi\u011fi ve biyoçe\u015fitlili\u011fi engelledi\u011fi gibi görü\u015fler dile getirilmektedir.        <\/span><\/p>\n

1960’larda ba\u015flayan YE\u015e\u0130L DEVR\u0130M, bitki boyu k\u0131salt\u0131larak geli\u015ftirilen yeni çe\u015fitlerin, uygun agronomik tekniklerle birlikte çiftçi taraf\u0131ndan uygulanmas\u0131 ile gerçekle\u015fmi\u015ftir. Devrim süresince y\u0131ll\u0131k %3 verim art\u0131\u015f\u0131 ile ikiye katlanandünya nüfusu doyurulmu\u015ftur. Son y\u0131llarda bu verim art\u0131\u015f\u0131 devam etmedi\u011finden, ekim alanlar\u0131nda daralmalar\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi bir seri olumsuzluklar\u0131 dengeleyecek yeni teknolojilere gereksinim do\u011fmu\u015ftur. \u0130\u015fte tar\u0131msal Biyoteknoloji bu a\u015famada devreye girmi\u015f ve bir seri sosyo-ekonomik katk\u0131lar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r:     <\/span><\/p>\n

o   Hindistan’da 2001-2002 y\u0131llar\u0131nda 31 kg\/da olan pamuk verimi, pamuk zararl\u0131lar\u0131na dayan\u0131kl\u0131 transgenik çe\u015fitlerin devreye sokulmas\u0131 ile 2011 y\u0131l\u0131nda 56 kg\/da’a yükselmi\u015ftir. Böylece sa\u011flanan gelirle çiftçinin tüketim gücü %18 artm\u0131\u015ft\u0131r;<\/span><\/p>\n

o   Hawai’de, ülke tar\u0131msal ekonomisine büyük katk\u0131s\u0131 olan papayan\u0131n, virütik bir hastal\u0131k nedeniyle yar\u0131ya inen ürün miktar\u0131, geli\u015ftirilen dayan\u0131kl\u0131 transgenik çe\u015fitlerle tekrar eski seviyesine ç\u0131kabilmi\u015ftir;<\/span><\/p>\n

o   1996-2012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda transgenik ürün tar\u0131m\u0131 ile elde edilen 377 milyon ton tar\u0131msal ürünün 123 milyon hektarl\u0131k bir alandan elde edilir. Sanal olarak yarat\u0131lan söz konusu alan, tar\u0131msal biyoteknolojinin ekim alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmede uygun bir araç oldu\u011fu gösterir;<\/span><\/p>\n

o   Biyoteknolojik tar\u0131m çevreye oldukça fazla fayda sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Örne\u011fin 2011 y\u0131l\u0131nda dünyada kullan\u0131lmas\u0131 beklenen tar\u0131m ilaçlar\u0131n\u0131n %9’u transgenik ürün tar\u0131m\u0131 ile fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131ndan tasarruf edilebilmi\u015f, daha az toprak i\u015fleme (an\u0131za ekim) ve daha az kimyasal ilaç uygulayarak 1,9 milyar ton CO2 sal\u0131n\u0131m\u0131 engellenebilmi\u015ftir;<\/span><\/p>\n

o   Özellikle yabanc\u0131 ot kontrolünün hedefleyen transgenik bitkiler, “an\u0131za ekim” (toprak i\u015flemeden mibzerle do\u011frudan ekim) ko\u015fullar\u0131nda %70’e varan erozyon kontrolü sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. Dü\u011fer taraftan transgenik soyan\u0131n an\u0131za ekimi sayesinde Arjantin’li üreticiler ayn\u0131 y\u0131lda tarlalar\u0131ndan iki ürün kald\u0131rabilmektedirler.<\/span><\/p>\n

o   Çin’de transgenik çeltik üreticilerinin, agronomik kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n ötesinde, sa\u011fl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan bir seri avantajlara sahip olabilece\u011fi ortaya konmu\u015ftur. \u0130laçlama esnas\u0131nda cereyan eden zehirlenmelerden ba\u015flayan art\u0131lar, ilaçlar\u0131n olumsuz etkilerinin ya\u015fanmamas\u0131ndan kaynaklanan nedenle, üreticilerin kendini daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 hissetmelerine kadar uzanmaktad\u0131r;<\/span><\/p>\n

Bir de tar\u0131msal biyoteknolojinin kabullenilmedi\u011fi ülkelerin neler kaybetti\u011fini AB aç\u0131s\u0131ndan irdeleyelim:<\/span><\/p>\n

o   Tüketicinin GDO’ya kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, üreticilerin ekonomik zarar\u0131na neden oluyor;<\/span><\/p>\n

o   AB üreticisi rekabet gücünü kaybetmektedir. Bu, kendisini özellikle tohumculuk pazarda hissettirmi\u015ftir[2];<\/span><\/p>\n

o   Teknolojiden yararlanarak sa\u011flanacak 900 milyon Euro gelirden yararlan\u0131lm\u0131yor;<\/span><\/p>\n

o   Y\u0131lda ithal edilen 30 milyon ton biyotek ürüne ödenen mebla\u011f görmezden geliniyor;<\/span><\/p>\n

o   AB’den kaç\u0131\u015fa ba\u015flayan biyoteknoloji firmalar AB d\u0131\u015f\u0131 rakiplere servis veriyor;<\/span><\/p>\n

Bir ba\u015fka deyi\u015fle AB tar\u0131msal devrimlerde geri kal\u0131\u015f\u0131n\u0131n bedelini a\u011f\u0131r ödemek durumunda kal\u0131yor.<\/span><\/p>\n

Gerçekten de 15 y\u0131lda s\u0131f\u0131rdan 14 milyar US$’a ç\u0131kan transgenik ürün tohum pazar\u0131nda AB pay\u0131 olamazd\u0131. Özellikle bu pazara hizmet veren BASF, KWS, gibi AB kökenli firmalar, yönetim ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 Avrupa d\u0131\u015f\u0131na kayd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. DTÖ ile ilgili mahkemelere delil haz\u0131rlamak ve GDO’lar\u0131n tüketimini engellemek için gerekçe haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 amac\u0131yla 300 laboratuara yapt\u0131r\u0131lan ve hiçbir olumsuz rapor al\u0131namayan harcamalar\u0131n tutar\u0131n\u0131n da 300 milyon Euro oldu\u011fu tahmin ediliyor.<\/span><\/p>\n

Tar\u0131msal biyoteknolojinin tarlaya inmesi ile bilimsel geli\u015fmeler, öylesine hedefe odaklanm\u0131\u015ft\u0131r ki, ortaya ç\u0131kan moleküler biyoloji, genomik gibi yeni bilim dallar\u0131n\u0131n, yar\u0131nlar\u0131n belirsiz ortamlar\u0131 için gerekli çözümlerin üretebileceklerine kesin gözüyle bak\u0131labilmektedir.<\/span><\/p>\n

Nazimi Aç\u0131kgöz<\/span><\/p>\n

Not: Bu yaz\u0131 “AÇLIK KAPIDA MI?” (https:\/\/nazimiacikgoz.wordpress.com\/) sitesinde yay\u0131nlanan ayn\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 makaleden derlenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

\n
\n

———————————-<\/span><\/p>\n

[1]http:\/\/belfercenter.ksg.harvard.edu\/publication\/24899\/taking_root.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%253A+belfer%252Fagricultural_innovation_in_africa+(Belfer+Center+for+Science+and+International+Affairs+-+Agricultural+Innovation+in+Africa)<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

[2] http:\/\/blog.radikal.com.tr\/ekonomi-is-dunyasi\/ab-tohumculuk-sektorundeki-son-gelismeler-77368<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

ET\u0130KETLER: Haber, Haberler, ekonomi, Dünya, AB, Euro, Çin, Hindistan, Arjantin, blog, teknoloji, tasarruf, yönetim,kimyasal, Aile, yak\u0131t, hizmet, Avrupa, ülke, sosyal, Bilim, Biyoloji, Tar\u0131m, rapor, Devrim<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tar\u0131msal Biyoteknoloji ürün cirosunun 2014 y\u0131l\u0131nda, bir önceki y\u0131la göre %11 artarak 28 milyar dolar\u0131 bulmas\u0131 ve transgenik ürün ekim alanlar\u0131n\u0131n 175 milyon hektara ula\u015fmas\u0131, bu tür ürünlerin, özellikle üretici taraf\u0131ndan tercih edildi\u011fini göstermektedir. Peki, bu denli h\u0131zl\u0131 benimsenen bu teknoloji, topluma, üreticiye ve tüketiciye ne gibi sosyo-ekonomik katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor? Bu yönde ilk akla gelebilecek […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-132734","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132734"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170428,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132734\/revisions\/170428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132734"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=132734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}