{"id":149560,"date":"2015-07-22T14:36:00","date_gmt":"2015-07-22T14:36:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:57","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:57","slug":"organikcilere-buyuk-surpriz-149560","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/organikcilere-buyuk-surpriz-149560","title":{"rendered":"Organik\u00e7ilere b\u00fcy\u00fck s\u00fcrpriz!"},"content":{"rendered":"

Gittikçe daha popüler hale gelen organik ürünler süpermarket raflar\u0131nda normalden daha yüksek fiyatlara al\u0131c\u0131 buluyor. Yeni ba\u015flat\u0131lan ürün de\u011ferlendirme sistemleri ise “Sorumluca Yeti\u015ftirilmi\u015f” ürünleri tüketicilere organik ürünlerden daha ucuza sunuyor.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

tarlasera<\/strong>’daki yaz\u0131lar\u0131m\u0131 takip edenler bundan bir süre önce organik tar\u0131m konusunu farkl\u0131 yönleriyle ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rlayacaklard\u0131r. Organikle ilgili yaz\u0131lar\u0131mda özetle, organik ürünlerin insanlar\u0131n hayalindeki gibi do\u011fan\u0131n ba\u011fr\u0131nda ve küçük çapl\u0131 üreticilerin al\u0131n teriyle yeti\u015ftirilmi\u015f, hiç ama hiç kimyasal kullan\u0131lmadan üretilmi\u015f ürünler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; organik ürünlerin tüm dünyada oldu\u011fu gibi Türkiye’de de kanun ve yönetmeliklerle belirlenen birçok organik veya inorganik kimyasal kullan\u0131larak üretildi\u011fini akl\u0131n\u0131zdan ç\u0131karmay\u0131n\u0131z; e\u011fer paran\u0131z çoksa ve ruhunuza iyi geliyorsa tabii ki organik yemeye devam ediniz, demi\u015ftim.<\/p>\n

 <\/p>\n

Haziran ay\u0131nda ABD’deki organikçiler aras\u0131nda müthi\u015f bir tart\u0131\u015fma ç\u0131kt\u0131. Tart\u0131\u015fma konusu da ABD’nin hatta dünyan\u0131n en büyük organik ürünler zinciri “Whole Foods Market” \u015firketinin olu\u015fturdu\u011fu “Sorumluca Yeti\u015ftirilmi\u015f” de\u011ferlendirme sistemi. “Organi\u011fi kimler yiyor?” ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mdan hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi, Whole Foods süpermarket zinciri ABD’deki 400’den fazla ma\u011fazas\u0131 ve 2014 y\u0131l\u0131 itibariyle 15 milyar dolara yak\u0131n cirosuyla organik severler için bir simge. Özellikle üst gelir grubundakiler için Whole Foods’dan normalin 2-5 kat\u0131 fiyatlara ra\u011fmen al\u0131\u015fveri\u015f yapmak adeta sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u0131n bir gere\u011fi. Hatta yüksek fiyatlar nedeniyle oradan al\u0131\u015fveri\u015f yapanlar\u0131n tüm maa\u015flar\u0131n\u0131 oraya yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade edecek \u015fekilde “Whole Paycheck” metaforu dahi mevcut.<\/p>\n

 <\/p>\n

Pahal\u0131 üretim ucuz ürün<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Whole Foods yakla\u015f\u0131k bir y\u0131ld\u0131r ilgili uzman kurulu\u015flarla birlikte “Sorumluca Yeti\u015ftirilmi\u015f” de\u011ferlendirme program\u0131n\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f bulunuyor. Bu de\u011ferlendirme sistemine kat\u0131lan yeti\u015ftiriciler öncelikle konvansiyonel tar\u0131mda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan en zararl\u0131 nörotoksik nitelikli 8 pestisiti üretimde kullanm\u0131yor. Keza, ar\u0131lara zarar verdi\u011fi saptanan neonicotinoid esasl\u0131 4 pestisitin kullan\u0131m\u0131 da yasak. Bunlara ilaveten, topra\u011f\u0131 ve çiftlik civar\u0131ndaki do\u011fal ya\u015fam\u0131 korumaya yönelik hatta ar\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 önlemleri de almalar\u0131 gerekiyor. Üretimde kanalizasyon suyu kullan\u0131m\u0131, çiftlik art\u0131klar\u0131n\u0131n yak\u0131lmas\u0131 yasak oldu\u011fu gibi, çal\u0131\u015fan i\u015fçilerin refah\u0131na yönelik bir dizi tedbiri de almalar\u0131 gerekiyor. Özetle, böylesi uzun, karma\u015f\u0131k ve tabii ki masrafl\u0131 olan bu sistemi uygulayan, yani “Sorumluca Yeti\u015ftirilmi\u015f” de\u011ferlendirmesine kat\u0131lan üreticilerin ürünleri “\u0130yi”, “Daha \u0130yi” ve “En \u0130yi” olmak üzere s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131p etiketlendirilerek “Whole Foods” ma\u011fazalar\u0131nda sat\u0131\u015fa sunuluyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Danan\u0131n kuyru\u011fu da tam burada kopuyor. Zira “Sertifikal\u0131 Organik” ürünler “Sorumluca Yeti\u015ftirilmi\u015f” ürün kriterlerine uymad\u0131\u011f\u0131 için ço\u011funlukla ya “Derecelendirilmemi\u015f” etiketi ya da “\u0130yi” etiketi ta\u015f\u0131rken, klasik ürünler “Daha \u0130yi” ya da “En \u0130yi” etiketini ta\u015f\u0131yor. Fiyatlar\u0131 da organi\u011fe göre 3-5 dolar daha ucuz oluyor (\u015eekil 1). Bu de\u011ferlendirmeyi gören tüketiciler de do\u011fal olarak hem daha ucuz hem de daha iyi olan klasik ürünlere yöneliyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Organik tar\u0131m hareketinin önderleri bu durumdan son derece rahats\u0131z; kendilerini aldat\u0131lm\u0131\u015f ve hakarete u\u011fram\u0131\u015f hissediyor. Onlara göre, Whole Foods’un bu hareketi tamamen pazar pay\u0131n\u0131 art\u0131rmaya yönelik ve organik markas\u0131na büyük zarar veriyor. Yukar\u0131da belirtti\u011fim gibi, tüketicilerin daha iyi ve daha ucuz ürünlere yönelmeleri “organik ürün daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve daha kalitelidir” alg\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131rmada çok etkili olacak. Bu da klasik ürünlere göre 2-5 kat pahal\u0131 organik ürünlere olan talebi dü\u015fürecek.<\/p>\n

 <\/p>\n

Organik üretimde de pestisit kullan\u0131l\u0131yor<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Asl\u0131nda, organikçilerin hiç kimyasal pestisit kullanmadan üretim yap\u0131l\u0131yor iddias\u0131n\u0131n gerçe\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 defalarca yazm\u0131\u015ft\u0131m. Organikçiler tüm dünyada kanun ve yönetmeliklerle belirlenmi\u015f pyrethrum, rotenone, bak\u0131r sülfat ve benzeri organik veya inorganik kimyasallar\u0131 mebzul miktarda kullan\u0131yor. Öyle ki, AB ülkelerinde çevre koruma kurulu\u015flar\u0131 organik üretimde yayg\u0131n olarak bak\u0131rl\u0131 preparatlar\u0131n toprakta a\u015f\u0131r\u0131 miktarda birikti\u011fi için kullan\u0131m\u0131na k\u0131s\u0131tlama getirmi\u015fti. Keza son olarak, AB Komisyonu taraf\u0131ndan desteklenen ara\u015ft\u0131rmalarda biyopestisit “azidirachtrin”in organik üreticiler taraf\u0131ndan standartlara göre kullan\u0131lan dozunun 50’de biri oran\u0131nda dahi ar\u0131 ölümlerine neden oldu\u011fu ortaya konuldu[1]<\/a>.<\/p>\n

 <\/p>\n

Organikçilerin yeni “Sorumluca Üretilmi\u015f” de\u011ferlendirme sistemine kar\u015f\u0131 ç\u0131kmalar\u0131 asl\u0131nda farkl\u0131 boyutlarda ele al\u0131nabilir. Bunlardan birincisi, yukar\u0131da aç\u0131klamaya çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m tüketiciler nezdindeki “organik üretimde hiç kimyasal kullan\u0131lm\u0131yor” imaj\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lacak olmas\u0131. Y\u0131llar\u0131n gayretiyle olu\u015fturulmu\u015f bu alg\u0131n\u0131n ki bunda Whole Foods’un çaba ve katk\u0131lar\u0131n\u0131 da unutmamak gerekir, y\u0131k\u0131lmas\u0131 organik üreticileri \u015füphesiz yeni yakla\u015f\u0131mlar geli\u015ftirmeye zorlayacakt\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

Üreticilerin endi\u015fesi ticari<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0130kinci ve as\u0131l kar\u015f\u0131 ç\u0131kma ise ticari kayg\u0131lardan kaynaklan\u0131yor. Bir grup idealist insan taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131larak h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015fen ama son y\u0131llarda gittikçe endüstrile\u015fen organik üretim, organik hareketini ba\u015flatan kurucular\u0131n ba\u015flang\u0131ç ideallerinden sapm\u0131\u015f görünüyor. Asl\u0131nda, organik üretimin küçük çapl\u0131 üreticiler taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131p yerel olarak üretici pazarlar\u0131nda tüketicilerle bulu\u015fmas\u0131, fiyatlar\u0131n da her iki taraf\u0131 da ma\u011fdur etmeyecek makul bir seviyede olmas\u0131 gerekiyor. Ama son y\u0131llarda, organik ürünlere yönelik talebin artmas\u0131 çiftliklerin büyümesine, marketlerin de süpermarketlere dönü\u015fmesine yol açm\u0131\u015f bulunuyor. Tabii Türkiye gibi geli\u015fmekte olan ülkelerde yap\u0131lan organik üretim de dünyan\u0131n dört bir taraf\u0131ndan al\u0131m gücü yüksek tüketicilerin bulundu\u011fu ülkelere ak\u0131yor. Di\u011fer sektörlerde oldu\u011fu gibi burada da küçük çapl\u0131 üreticiler kaybeden, i\u015fin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapanlar ve Whole Foods gibi büyük \u015firketler de kazanan taraf oluyor. Organik tar\u0131m\u0131n küçük çiftliklerden nas\u0131l büyük endüstriyel sistem haline geldi\u011fini Samuel Fromartz’\u0131n Türkçe’ye Organik A.\u015e. olarak da çevirebilece\u011fimiz “Organic Inc.”[2] adl\u0131 kitab\u0131ndan zevkle okuyabilirsiniz.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bu arada, organik ürün pazar pay\u0131 art\u0131\u015f\u0131ndaki yava\u015flaman\u0131n Whole Foods’un “Sorumluca Üretilmi\u015f” de\u011ferlendirme sistemine geçi\u015fte etkili oldu\u011fu gerçe\u011fini de unutmamak gerekiyor. Yakla\u015f\u0131k yirmi y\u0131ld\u0131r h\u0131zla büyüyen \u015firketin bu yava\u015flamadan olumsuz etkilenmemek için yeni bir strateji geli\u015ftirmesi ve bu stratejinin de tüketiciler için önemli sa\u011fl\u0131k ve fiyat avantajlar\u0131 sunmas\u0131 bence son derece olumlu.<\/p>\n

 <\/p>\n

Sonuç olarak, Türkiye’deki \u0130yi Tar\u0131m Uygulama (\u0130TU) sisteminin büyük süpermarket zincirleri taraf\u0131ndan benimsenerek yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da normal bir tüketici için hayli pahal\u0131 olan organik ürünlere kar\u015f\u0131 iyi bir alternatif olacakt\u0131r. Umar\u0131z Türkiye’deki büyük süpermarketler, “organik ürün reyonlar\u0131” açma kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yerine “\u0130yi Tar\u0131m Uygulamalar\u0131” sistemine yo\u011funla\u015fmalar\u0131n\u0131n hem kendileri hem de tüketiciler için daha yararl\u0131 olaca\u011f\u0131 gerçe\u011fini görmekte gecikmez.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynakça:<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\n
\n

[1] http:\/\/ec.europa.eu\/environment\/integration\/research\/newsalert\/archive\/environmental-technologies.htm<\/p>\n<\/div>\n

\n

[2] Fromartz, S., Organic, Inc.: Natural Foods and How They Grew, A harvest Book Harcourt In., Austin, 2007<\/p>\n

http:\/\/www.tarlasera.com\/organikcilere-buyuk-surpriz\/<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof. Dr. Selim \u00c7ET\u0130NER<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gittikçe daha popüler hale gelen organik ürünler süpermarket raflar\u0131nda normalden daha yüksek fiyatlara al\u0131c\u0131 buluyor. Yeni ba\u015flat\u0131lan ürün de\u011ferlendirme sistemleri ise “Sorumluca Yeti\u015ftirilmi\u015f” ürünleri tüketicilere organik ürünlerden daha ucuza sunuyor.   tarlasera’daki yaz\u0131lar\u0131m\u0131 takip edenler bundan bir süre önce organik tar\u0131m konusunu farkl\u0131 yönleriyle ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rlayacaklard\u0131r. Organikle ilgili yaz\u0131lar\u0131mda özetle, organik ürünlerin insanlar\u0131n hayalindeki […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-149560","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149560","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=149560"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149560\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170416,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149560\/revisions\/170416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=149560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=149560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=149560"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=149560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}