{"id":15028,"date":"2010-08-16T14:47:00","date_gmt":"2010-08-16T14:47:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:01","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:01","slug":"tarimda-kendi-kendine-yeterlilik-nasil-kazanilir-15028","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/tarimda-kendi-kendine-yeterlilik-nasil-kazanilir-15028","title":{"rendered":"Tar\u0131mda Kendi Kendine Yeterlilik Nas\u0131l Kazan\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Tar\u0131mda kendi kendine yeter olmak çok önemlidir ve g\u0131da güvenli\u011fi, sürdürülebilirlik, üretici refah\u0131 gibi tar\u0131mla ilgili bir çok temel sorun ile çok yak\u0131n ili\u015fki içerisindedir.<\/span><\/p>\n

Tar\u0131m aç\u0131s\u0131ndan kendi kendine yetebilirlik öncelikle bir ki\u015finin; sonras\u0131nda bir ailenin, bir köyün, ilçenin, \u015fehrin, ülkenin ve hatta dünyan\u0131n en az\u0131ndan temel besin maddeleri aç\u0131s\u0131ndan kendi ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmesini anlat\u0131r.<\/span><\/p>\n

<\/span> <\/p>\n

Ve kendi kendine yetebilirlik öncelikle ki\u015finin kendi ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamayacak duruma gelmesi ile k\u0131r\u0131lmaya ba\u015flar. Zincirin k\u0131r\u0131lan bu ilk halkas\u0131ndan sonra di\u011fer halkalar da yava\u015f yava\u015f k\u0131r\u0131l\u0131r ve insanlar, f\u0131r\u0131nlar ve süpermarketler iki güncük kapansa aç kalacak duruma gelirler.<\/span><\/p>\n

Peki bu süreç nas\u0131l i\u015fler ve bu noktaya nas\u0131l gelinir?<\/span><\/b><\/p>\n

Geliniz bunu Anropolog Peter Just*<\/sup>‘ \u0131n 1980′ lerin ba\u015f\u0131nda gözlemledi\u011fi Endonezya’ daki Dou Donggo halk\u0131ndan olan Doro Ntika köylüleri ile ilgili izlenimlerine bir göz atal\u0131m:<\/span><\/p>\n

"1980′ lere kadar köydeki herkes tarlalar\u0131n\u0131 i\u015flemekteydi. Her kad\u0131n becerikli bir dokumac\u0131yd\u0131 ve kendi ailesinin kuma\u015f\u0131n\u0131 dokuyordu. Her erkek, akrabalar\u0131n\u0131n ve dostlar\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131yla, içinde ya\u015fayaca\u011f\u0131 evi in\u015fa eden usta bir dülger ve marangozdu. Ancak son y\u0131llarda e\u011fitim yayg\u0131nla\u015ft\u0131kça di\u011fer türden olanaklar ortaya ç\u0131kt\u0131 ve köyden baz\u0131 gençler ö\u011fretmen, polis memuru ya da hem\u015fire oldu. Ebeveynler çocuklar\u0131n\u0131n böyle olanaklar\u0131 de\u011ferlendirmeleri ve ayn\u0131 zamanda bu türden meslekler yoluyla nakit gelire eri\u015fmeye istekliydi. Böylece yaln\u0131zca paran\u0131n sat\u0131n alabilece\u011fi lüks mallara ve tüketici mallar\u0131na eri\u015febileceklerdi. Ama bir çocu\u011fu e\u011fitmek de para gerektiriyordu. Bu ve benzeri nedenlerle bir Dou Donggo insan\u0131 emeklerinin büyük bölümünü çiftçilerin kendileri taraf\u0131ndan tüketilmeyen ama a\u015fa\u011f\u0131lardaki pazarlarda nakit kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131labilen f\u0131st\u0131k ve soya gibi ürünlerin yeti\u015ftirilmesine yönlendirdi. Erkekler, gitgide artan oranlarda, ya\u011fmur ya\u011fmayan mevsimlerde devletin in\u015fa projelerinde in\u015faat i\u015fçisi olarak çal\u0131\u015fmak üzere köyden ayr\u0131lmaktalar. Nakit ekonomisine geçi\u015f tüketici mallar\u0131na ve ilaçlara eri\u015fim gibi büyük avantajlar sunsa bile, ayn\u0131 zamanda insanlar\u0131 yeni risklere maruz b\u0131rakmakta: E\u011fer kaynaklar\u0131n\u0131n gere\u011finden fazlas\u0131n\u0131 nakit getiren ürünlere yat\u0131r\u0131rlarsa, ürünlerinin fiyatlar\u0131 küresel arz ve talep dalgalanmalar\u0131na göre belirlendi\u011fi için, kendilerini kendi denetimlerinin çok ötesindeki pazar güçlerinin insaf\u0131na terk etmekteler. Ayr\u0131ca çok çe\u015fitli geleneksel g\u0131da ürünlerinin yerine tek ürün yeti\u015ftirme geldi\u011fi için de beslenme aç\u0131s\u0131ndan sonlar\u0131 çok kötü olabilir. Bunun da ötesinde, uluslararas\u0131 emek pazar\u0131na kat\u0131lmak baz\u0131lar\u0131n\u0131n evdeki yükünü artt\u0131rabilir. Zira tarlalarda kad\u0131nlar ve ya\u015fl\u0131lar i\u015f için göçen erkeklerin ve gençlerin yerini almakta ve baz\u0131lar\u0131 çift mesai çal\u0131\u015fmaya zorunlu kalmakta. Göç eden erke\u011fin hane halk\u0131n\u0131n baz\u0131 üyeleri temel geçinme gereksinimlerinin sorumlulu\u011funu üstlendi\u011fi için, göç eden ki\u015finin ücreti de yapay olarak dü\u015fük tutulabilir. Zira bir aileyi geçindirmenin harcamalar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak zorunda kalmamaktalar.<\/span><\/span><\/span><\/i>"<\/i>1<\/span><\/sup><\/p>\n

Bu anlat\u0131lan size bir yerlerden tan\u0131d\u0131k geldi mi?<\/span><\/p>\n

Ülkemizde ve tüm dünyada oldu\u011fu gibi insanlar çe\u015fitli tüketim mallar\u0131na ula\u015fmak ve tan\u0131d\u0131klar\u0131 aras\u0131nda görece itibarl\u0131 ve rahat bir hayata kavu\u015fmak için, kendi kendine yetebilirlik sa\u011flayan yeteneklerinden vazgeçmek zorunda<\/b> kal\u0131yorlar.<\/span><\/p>\n

Önce tüketmedikleri g\u0131dalar üretiyor ve bunu satmaya çal\u0131\u015f\u0131yorlar. Sonra içinde oturmad\u0131klar\u0131 evler, giymedikleri giysiler üretiyorlar. Ve bir ku\u015fak geçti\u011finde insanlar "Nas\u0131l kuma\u015f dokunur?", "Nas\u0131l çe\u015fitli g\u0131dalar üretilen tar\u0131m yap\u0131l\u0131r?", "Nas\u0131l ev in\u015fa edilir?" sorular\u0131n\u0131n cevab\u0131n\u0131 bilmedikleri için d\u0131\u015f dünyaya tam ba\u011f\u0131ml\u0131 ve kendi kendine yetemez<\/b> oluyorlar. (Bu ki\u015fi, aile ve köy özelinde anlat\u0131lm\u0131\u015f örne\u011fin ayn\u0131s\u0131n\u0131 bir ülke ve hatta tüm dünyaya uyarlamak fazlas\u0131 ile mümkündür.)<\/span><\/p>\n

Özellikle k\u0131rsalda ya\u015fayan insanlar öncelikle kendi ihtiyaçlar\u0131n\u0131 tam olarak kar\u015f\u0131layacak halk bilgeli\u011fini kaybederlerse tam ba\u011f\u0131ml\u0131k gerçekle\u015fir ve dolay\u0131s\u0131 ile kendi kendine yeterlilik son bulur<\/b>. Kültürler de bu ya\u015fam pratiklerinin içerisinde ya\u015fay\u0131p çe\u015fitlendi\u011fi için, kendi kendine yeterlili\u011fi kaybetmek ayn\u0131 zamanda kültürel y\u0131k\u0131ma yol açar<\/b> ve insanlar sadece gelir ve özgürlü\u011fünü de\u011fil, kültürünü de kaybetmeye ba\u015flar. K\u0131rsalda gelirini, özgürlü\u011fünü ve kültürünü kaybetmi\u015f böyle bir insan ve ailenin ise köyde tutunmas\u0131 çok zordur. Bu aile kente göçecek ve oradaki global kültür ile beslenecek ve dolay\u0131s\u0131 ile modern hayat\u0131n tüm hastal\u0131klar\u0131na <\/b>yakalanacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Süreç bu \u015fekilde devam ederse gelecek nas\u0131l olacak dersiniz?<\/b><\/span><\/p>\n

Az önce bizim 50 y\u0131l kadar öncemizi 1980′ lerde ya\u015famaya ba\u015flayan bir halktan örnek vermi\u015ftik. Bir de bu süreçten güya "ba\u015far\u0131l\u0131" \u015fekilde geçmi\u015f ve belki bizim 20 y\u0131l ilerimizi ya\u015fayan bir halk\u0131n durumuna bakal\u0131m m\u0131? Michael Pollan, "Etobur-Otobur ikilemi" adl\u0131 kitab\u0131nda2<\/sup> sürecin önemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 üç buçuk sayfada anlatm\u0131\u015f. Biz özetini yapal\u0131m:<\/span><\/p>\n

ABD Iowa’ daki Green kasabas\u0131nda yo\u011fun, tek tip, endüstriyel m\u0131s\u0131r üretimi sonucu nüfus azalm\u0131\u015ft\u0131r. Yazar\u0131n görü\u015ftü\u011fü Naylor adl\u0131 çiftçinin babas\u0131 kasabaya ilk geldi\u011finde nüfus 16.467 ki\u015fiyken son nüfus say\u0131m\u0131nda bu say\u0131 10.336 olmu\u015f.<\/span><\/b><\/i><\/p>\n

Çiftçi Naylor’ un babas\u0131n\u0131n zaman\u0131nda söz konusu kasabadaki çiftliklerde çok çe\u015fitli ürün yeti\u015ftirilirmi\u015f. En önemlisi atlar, sonra s\u0131\u011f\u0131rlar, tavuklar, m\u0131s\u0131r, domuz, elma, saman, yulaf, patates, kiraz. Bir çok Iowa çiftli\u011finde bu\u011fday, erik, üzüm, armut da yeti\u015ftirilirmi\u015f. Bu farkl\u0131l\u0131k sayesinde çiftlikler hem kendi besinlerini elde edebiliyor, hem de topra\u011f\u0131 ve hayvanlar\u0131 besleyebiliyormu\u015f. Bu ürünlerden herhangi birinin pazar\u0131n\u0131n çökmesi üreticileri pek de etkilemiyormu\u015f. Bu devirde her mevsim ye\u015fillikler, çe\u015fitli kokular, renkler ve sesler varm\u0131\u015f kasabada.<\/span><\/b><\/i><\/p>\n

Ellili-altm\u0131\u015fl\u0131 y\u0131llarda hayvanlar\u0131n gitmeye ba\u015flamas\u0131 ile çay\u0131rlarda kavgas\u0131z gürültüsüz hayvan otlatmay\u0131 sa\u011flayan çitler de kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. Domuzlar günümüzde hayatlar\u0131n\u0131 alüminyum barakalarda geçirmek zorunda kalm\u0131\u015f. \u015eimdilerde Greene kasabas\u0131nda Ekim’ den May\u0131s ortas\u0131na kadar evlerin etraf\u0131 hariç tek ye\u015fillik görünmüyormu\u015f. Çit amaçl\u0131 dikilen a\u011façlar\u0131n kalkmas\u0131 rüzgar\u0131 da \u015fiddetlendirmi\u015f. Traktör gelince atlar gitmi\u015f. Atlar gidince yulaf tarlalar\u0131 ve çay\u0131rlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131na gerek kalmam\u0131\u015f. M\u0131s\u0131r devlet taraf\u0131ndan yo\u011fun \u015fekilde desteklenmeye ba\u015flay\u0131nca da üretici çe\u015fitli ürünlerini b\u0131rak\u0131p gitgide daha çok m\u0131s\u0131r üretmeye ba\u015flam\u0131\u015f. M\u0131s\u0131r o kadar çok üretilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f ki bu kadar çok m\u0131s\u0131r\u0131 ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131ran hükümet onu s\u0131\u011f\u0131r yemlerine katmaya ba\u015flam\u0131\u015f. Böylece fabrika gibi tarlalardan gelen m\u0131s\u0131r ile hayvanlar, fabrika gibi i\u015fletmelerde beslenmeye ba\u015flam\u0131\u015f. Bu yap\u0131da ucuzca üretilen hayvanlarla ba\u015f edemeyen çiftçiler çiftliklerinde hayvan yeti\u015ftirmekten tamamen vazgeçmi\u015f. Ve dolay\u0131s\u0131 ile çe\u015fitli ürün de yeti\u015ftirmeye gerek kalmam\u0131\u015f, tamamen m\u0131s\u0131r üretmeye ba\u015flam\u0131\u015flar. Eskiden topra\u011f\u0131 besleyen hayvan gübresinden art\u0131k yoksun olmalar\u0131 sorununu da hükümet, elinde 2. dünya sava\u015f\u0131ndan kalan ve asl\u0131nda patlay\u0131c\u0131 bir madde olan amonyum nitrat\u0131 gübre olarak kulland\u0131rarak çözmü\u015f. Her y\u0131l m\u0131s\u0131r ekmenin topra\u011f\u0131 bozdu\u011funu, hastal\u0131klar\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 gören çiftçiler ayn\u0131 yerde soya fasulyesi de üreterek bir rotasyon ba\u015flatm\u0131\u015flar. Ancak zamanla 2 farkl\u0131 ürünün daha çok i\u015fgücü, ekipman gerektirdi\u011fini görüp yine tek ürüne dönmü\u015fler. Ne de olsa art\u0131k her soruna çare olabilen kimyasallar varm\u0131\u015f…<\/span><\/b><\/i><\/p>\n

Naylor’ un dedi\u011fine göre art\u0131k m\u0131s\u0131r ekmek sadece traktör sürmek ve serpme yapmaktan ibaretmi\u015f. \u0130ki bin dönümün traktörle sürülmesi ve tohum serpilmesi tahmini birkaç hafta sürmekte imi\u015f. \u0130nsanlar geri kalan zamanlarda hayvanlar da olmad\u0131\u011f\u0131na göre ba\u015fka yerlere gidiyormu\u015f. Bugün (san\u0131r\u0131m Greene Kasabas\u0131na ba\u011fl\u0131) Churdan (köyü) bir hayalet \u015fehir gibiymi\u015f. Ana caddedeki dükkanlar\u0131n ço\u011funun kepenkleri inikmi\u015f. Berber, market, sinema son y\u0131llarda kapanm\u0131\u015f. Bir kahvehane ve küçük bir bakkal aç\u0131km\u0131\u015f sadece ama insanlar al\u0131\u015fveri\u015flerini 20 km ilerideki marketlerden yap\u0131yormu\u015f. Ortaokulun bir beysbol tak\u0131m\u0131 ve bandosu yokmu\u015f ve çok az ö\u011frencisi varm\u0131\u015f. Dört okul bir araya gelerek bir okul tak\u0131m\u0131 ya da bando olu\u015fturabiliyorlarm\u0131\u015f. Churdan’ \u0131n tek derdi, \u015fehrin ç\u0131k\u0131\u015f\u0131na yak\u0131n bir yerde duran m\u0131s\u0131r ambar\u0131 imi\u015f. Etrafta insan kalmasa bile bu ambar\u0131 doldurmak için her y\u0131l daha fazla m\u0131s\u0131r ekilecek gibi görünüyormu\u015f.<\/span><\/b><\/i>2<\/sup><\/span><\/p>\n

\u0130\u015fte bu da mevcut yap\u0131y\u0131 sürdürürsek baz\u0131 yerlerde belki \u015fimdiden olmu\u015f; ulusal anlamda en çok 20 y\u0131la kadar tar\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n ve kasabalar\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 gösteren bir örnek olay. Eskiden yemye\u015fil, çe\u015fitli, olayl\u0131, ne\u015feli olan k\u0131rsal yerle\u015fimlerimiz yava\u015f yava\u015f hayalet \u015fehirlere dönü\u015füp solacak…<\/span><\/p>\n

Kredi Kartlar\u0131n\u0131n Marifetleri<\/span><\/b><\/u><\/p>\n

Bir de Türkiye’ de son üç y\u0131ld\u0131r bankalar\u0131n tar\u0131ma birdenbire ilgi duymaya ba\u015flamas\u0131 ile \u015fu anda neredeyse tüm tar\u0131msal üreticilerde kredi kart\u0131 var. O sene gelirinin yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131na ald\u0131rmayan üretici, hasat dönemi ödemeye olanak veren bu kredi kartlar\u0131 ile para elinde imi\u015f gibi harcama yap\u0131yor. Hasat döneminde yeterli paray\u0131 kazanamad\u0131\u011f\u0131nda ise bir tarlas\u0131n\u0131 satmak zorunda kalabiliyor. Böyle böyle üreticiler topraks\u0131zla\u015farak kente göçerken, köylerde büyük tek parça tar\u0131m arazileri üzerinde monokültür (tek tip) tar\u0131m yapan ki\u015filer ve kurumlar art\u0131yor.<\/span><\/p>\n

Sonuç ve Öneriler<\/span><\/b><\/u><\/p>\n

Birçok uzman, üniversitede edindi\u011fimiz bilgilerin masa üstünde artarda eklenmesi ve sadece say\u0131ya dayal\u0131 mali gözlük ile bakarak ölçek ekonomisinin, büyük i\u015fletmelerin, monokültür (tek tip) bitkisel ve hayvansal üretimin tar\u0131msal ve k\u0131rsal sorunlar\u0131n tek çözümü oldu\u011funu söylüyor.<\/span><\/p>\n

Oysa yukar\u0131da da örneklerle gösterdi\u011fimiz gibi tar\u0131mda ölçek ekonomisi kurallar\u0131n\u0131 uygulamak, tek tip üretim yaparak bunda uzmanla\u015fmak ve aile tipi i\u015fletmeden kurumsal tar\u0131m i\u015fletmelerine dönü\u015fmek geri dönülmez kötü sonuçlara yol açar.<\/span><\/p>\n

Ölçek ekonomisi kurallar\u0131 ile tek tip üretim yapman\u0131n sonuçlar\u0131 nelerdir?<\/span><\/b><\/p>\n

    \n
  1. \n

    \tKi\u015fi, aile ve köyden ba\u015flayarak; ulusal ve global anlamda kendi kendine yetebilirlik mümkün olmaz.<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

  2. \n

    \tAçl\u0131k, yoksunluk ve yoksulluk artar.<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

  3. \n

    \tGöç zorunlu olur. Terk edilen yerlerde yüzy\u0131llard\u0131r ya\u015fam\u0131\u015f kültürel zenginlik de erir ve günün birinde yok olur.<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

  4. \n

    \t\u0130nsanlar eskisinden daha çok çal\u0131\u015f\u0131p üretmesine ra\u011fmen daha az gelire sahip olurlar (burada gelirden kas\u0131t, ihtiyaç duyulan her nevi \u015feydir) Ayr\u0131ca i\u015fsizlik de sürekli artar.<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

  5. \n

    \t\u0130nsanlar sürekli gelir kayg\u0131s\u0131 içinde olurlar.<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

  6. \n

    \tTar\u0131msal olarak üretilen ürünün pazar\u0131ndaki olumsuz bir durum, üreticiler için büyük bir kabustur.<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

  7. \n

    \tÜretici tek ürünü oldu\u011fu için risk alamaz. Gerekenin 2 kat\u0131 gübre, 3 kat\u0131 tar\u0131m ilac\u0131 atar. Bu hem topra\u011f\u0131n sürdürülebilirli\u011fini bitirir, hem ürünü tüketenin ve üretenin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 zedeler, hem de do\u011fay\u0131 ciddi bir y\u0131k\u0131ma u\u011frat\u0131r.<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

  8. \n

    \tK\u0131rsal kesim do\u011fal, kültürel, sosyal, ekonomik anlamda fakirle\u015fir.<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    \u015eu an mevcut düzende tüm dünyada bu sonuçlar ya ba\u015flang\u0131ç a\u015famas\u0131nda, ya sonlar\u0131na gelmi\u015f bir halde ya\u015fanmaktad\u0131r. Fosil yak\u0131tlar\u0131n gitgide tükenmekte oldu\u011funa ve kimi zaman 1 kalori g\u0131da üretmek için 10 kaloriden fazla fosil yak\u0131t harcad\u0131\u011f\u0131m\u0131za bakarsak günümüzdeki ekonomik kriz, gelecekte bizleri bekleyen krizlere oranla çok zay\u0131f bir esinti olarak hat\u0131rlanacakt\u0131r. Ayr\u0131ca etkileri günlük hayatta bile kendini göstermeye ba\u015flayan ekolojik kriz (küresel iklim de\u011fi\u015fimi), yak\u0131n gelecekte ya\u015fayacaklar\u0131m\u0131za nazaran yine hafif bir meltem ayar\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/p>\n

    Boyutlar\u0131 \u015fimdiden tahmin edilebilen bu deh\u015fetli krizlere kar\u015f\u0131 bugünden hemen al\u0131nmas\u0131 gereken önlem; yerel üretim yerel tüketim mant\u0131\u011f\u0131 çerçevesinde ki\u015fisel, ailesel, k\u0131rsal, kentsel, ulusal ve global ölçekte kendi kendine yeterlilik mekanizmalar\u0131n\u0131 kurmak ve i\u015fletmektir.<\/span><\/p>\n

    Kendi kendine yetebilirli\u011fi sa\u011flaman\u0131n yollar\u0131 nelerdir?<\/span><\/b><\/p>\n

      \n
    1. \n

      \tÇe\u015fitlilik artmal\u0131:<\/b> Tar\u0131msal üretim olabildi\u011fince çe\u015fitli yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Büyük parça tek tip ürün üretimi yerine ekonomik gibi görünmese de gerekiyorsa daha küçük alanlarda çe\u015fitli ürünler yeti\u015ftirilmeli; k\u0131rsalda her aile, ihtiyaç duydu\u011fu tüm temel g\u0131da ürünlerini kendi üretebilmeli, ihtiyac\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 satmal\u0131d\u0131r.
      \t <\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

    2. \n

      \tEtkin bilgiye sahip olunmal\u0131:<\/b> \u0130nsanlar kendi g\u0131dalar\u0131n\u0131 üretecek, kuma\u015f\u0131n\u0131 dokuyacak, evini in\u015fa edecek bilgiye sahip olmal\u0131; unutulmu\u015f pratikler ara\u015ft\u0131r\u0131larak gün yüzüne ç\u0131kar\u0131l\u0131p herkese ö\u011fretilmelidir. K\u0131rsaldaki insanlar bu bilgiyi do\u011frudan kullanmal\u0131; \u015fehirlerdeki insanlar ise en az\u0131ndan bu insanlar ile ili\u015fkide olup tar\u0131msal üretimden sa\u011flanabilecek ihtiyaçlar\u0131n\u0131 do\u011frudan ileti\u015fim ile kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda e\u011fitimde, Köy Enstitüleri benzeri yap\u0131lanmalara gidilmeli; köy ve kentlerdeki ilçeler-mahalleler birbirlerini karde\u015f mahalle ilan etmeli; insanlar köylerden g\u0131dalar\u0131n\u0131 temin edebilecekleri karde\u015f aileler seçmelidir.
      \t <\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

    3. \n

      \tHatal\u0131 tespitlerden vazgeçilmeli<\/span><\/b><\/u>:<\/b><\/u> Ekonomistler ve tar\u0131m uzmanlar\u0131, ölçek ekonomisi ve tek tip (monokültür) üretimi önermekten vazgeçmelidir. Bu öneri, fosil yak\u0131tlar\u0131n sonsuz, küresel iklim de\u011fi\u015fiminin yalan oldu\u011fu tezi üzerine kurulmu\u015ftur ve önerilen yap\u0131n\u0131n ekolojik ve ekonomik krizlere dayanabilmesi mümkün de\u011fildir. Yine bu öneri, tar\u0131msal üretim ile iç içe geçmi\u015f, yerel üretim ile do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 kültürel miras\u0131 ve yaz\u0131s\u0131z tarihi yok ederek kültürel yozla\u015fmay\u0131 getirmekte; dolay\u0131s\u0131 ile insanl\u0131\u011f\u0131n ve dünyan\u0131n sonunu haz\u0131rlamaktad\u0131r.
      \t <\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

    4. \n

      \tEn sürdürülebilir<\/b><\/u> üretim sistemleri yayg\u0131nla\u015fmal\u0131:<\/b><\/u> Tar\u0131msal üretimi mevcut bilimsel geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda en sürdürülebilir ve verimli halde yapabilmek; k\u0131rsal kesimi do\u011fal, sosyal, kültürel, ekonomik anlamda en iyi duruma getirebilmek için kal\u0131c\u0131 kültür uygulamalar\u0131 (permakültür) tüm tar\u0131msal üretim sistemlerinin temel dire\u011fi olmal\u0131d\u0131r.
      \t <\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

    5. \n

      \tGeleneksel yard\u0131mla\u015fma ve ileti\u015fim kültürü geli\u015ftirilmeli:<\/b><\/u> K\u0131rsal yerle\u015fimlerde ya\u015fanabilirli\u011fi artt\u0131rmak ve kentten köye göçü te\u015fvik etmek için k\u0131rsal geli\u015fim faaliyetleri olarak köy meclisi, ihtiyar heyeti, gençler meclisi, kad\u0131nlar meclisi, çocuklar meclisi, köy tiyatrosu, köy derne\u011fi, köy enstitüsü, imece**, salma*** gibi uygulamalar te\u015fvik edilmelidir. ("Kalk\u0131nma" terimi para kazan\u0131p zenginle\u015fmeyi ça\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve asl\u0131nda kalk\u0131nma gerçekle\u015fse bile birilerini çökertme pahas\u0131na gerçekle\u015fti\u011fi için bu faaliyetlerin tümüne "k\u0131rsal geli\u015fim" demeyi tercih ediyorum.)
      \t <\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n

    6. \n

      \tKredi (kart\u0131) al\u0131m ve kullan\u0131m süreçleri de\u011fi\u015fmeli:<\/u> <\/b>Özellikle k\u0131rsalda kredi ve kredi kart\u0131 kullan\u0131m\u0131 yerine salma*** benzeri sistemler güçlendirilmeli ve paradan para kazanan kurumlara ba\u011f\u0131ml\u0131 hayali para dönü\u015fümlerinden vazgeçilmelidir. Bu düzen sa\u011flanana kadar ki\u015filer, kredi kullan\u0131m\u0131 konusunda e\u011fitim almal\u0131 ve temel seviyede ekonomi, muhasebe bilgisini ispatlamadan ve hatta baz\u0131 psikolojik testleri geçmeden bireysel olarak kredi alamamal\u0131 ve\/veya kredi kart\u0131 kullanamamal\u0131d\u0131r.<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

      Yukar\u0131da örneklerini okudu\u011funuz gibi farkl\u0131 zaman dilimlerinde geli\u015fim evreleri geçiriyor olsa da sorunlar Endonezya’ n\u0131n bir da\u011f köyünde de, Türkiye’ deki küçük bir mezrada da, ABD’ nin Green kasabas\u0131nda da ayn\u0131d\u0131r. Yani bir önceki makalemde belirtti\u011fim gibi yerel gibi görünen sorunlar asl\u0131nda  global sorunlard\u0131r ve yerel politikalarla çözmeye çal\u0131\u015fmak k\u0131s\u0131r bir çabad\u0131r. Bahsetti\u011fimiz çözüm önerileri derhal, uluslararas\u0131 i\u015fbirlikleri ile dünya çap\u0131nda uygulamaya konulmak zorundad\u0131r.<\/span><\/p>\n

      K\u0131sacas\u0131 kendi kendine yetebilen; ay sonunu-hasat gününü korkular içinde beklemeyen; yerinden yurdundan kopmak; ölümüne çal\u0131\u015fmak zorunda kalmayan; i\u015fsizlik sorunu ve korkusundan uzak; gelir kayg\u0131s\u0131 ya\u015famayan; üretilen ürünlerle ilgili pazardaki geli\u015fmelerden çok etkilenmeyen; güvenli g\u0131day\u0131 sürdürülebilir ve do\u011fa dostu \u015fekilde üreten; do\u011fal, kültürel, sosyal, ekonomik anlamda her geçen gün zenginle\u015fen bir toplumda ya\u015fayan ve bu yap\u0131s\u0131 ile kentleri de her aç\u0131dan olumlu etkileyen k\u0131rsal kesim insanlar\u0131, aileleri, köyleri için "al\u0131n verin, ekonomiye can verin" yerine "ö\u011fren, üret; kendi kendine yet<\/b>" demek ve ekonomik ve ekolojik krizin ac\u0131 sonuçlar\u0131 tüm dünyay\u0131 kavurmadan önce acil önlemleri derhal uygulamaya geçirmek zorunday\u0131z.<\/span><\/p>\n

      Sayg\u0131 ve sevgilerimle
      Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/span><\/p>\n

       <\/p>\n

      * Peter Just: Endonezya’ da krall\u0131k, toplumsal örgütlenme ve dinsel ritüellerle ilgili birçok ara\u015ft\u0131rma yürütmü\u015ftür. Williams College’ de antropoloji profesörüdür.<\/span><\/p>\n

      ** \u0130mece, bir köy ya da köy toplulu\u011fu içinde i\u015flerin gönüllü ya da zorunlu olarak ve elbirli\u011fi içinde yap\u0131lmas\u0131. Köyün herhangi bir sorununun giderilmesi karar verilmi\u015fse, köydeki her ev i\u015f gücü aç\u0131\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak zorundad\u0131r. <\/p>\n

      *** E\u011fer imecede para da toplanacaksa buna salma denir. Bir konu için para toplanmas\u0131 karar al\u0131n\u0131\u015fsa, her ev ölçüsü oran\u0131nda maddi katk\u0131 yapmak zorundad\u0131r. \u0130mece köylerde yaz\u0131l\u0131 olmayan hukuka dayal\u0131, herkes taraf\u0131ndan kabul gören bir dayan\u0131\u015fma örgütüdür. Bir belediyenin yapmas\u0131 gereken pek çok i\u015f, köylerde belediye olmad\u0131\u011f\u0131 için bu usulle yap\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n

      Kaynaklar:<\/span><\/b><\/p>\n

      1<\/sup> Monaghan, J. ve Just, P. (2007) Sosyal ve Kültürel Antropoloji (Sayfa 157-158). Ankara: Dost<\/i><\/span><\/p>\n

      2 <\/sup>Pollan, M. (2009) Etobur-Otobur \u0130kilemi Dört Yiyece\u011fin Do\u011fal Tarihi (Sayfa 56-57-58-59). \u0130stanbul: Pegasus<\/span><\/i><\/p>\n

      <\/p>\n

      Bu yaz\u0131 Z\u0131rat Y. M\u00fchendisi Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

      <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Tar\u0131mda kendi kendine yeter olmak çok önemlidir ve g\u0131da güvenli\u011fi, sürdürülebilirlik, üretici refah\u0131 gibi tar\u0131mla ilgili bir çok temel sorun ile çok yak\u0131n ili\u015fki içerisindedir. Tar\u0131m aç\u0131s\u0131ndan kendi kendine yetebilirlik öncelikle bir ki\u015finin; sonras\u0131nda bir ailenin, bir köyün, ilçenin, \u015fehrin, ülkenin ve hatta dünyan\u0131n en az\u0131ndan temel besin maddeleri aç\u0131s\u0131ndan kendi ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmesini anlat\u0131r. Ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-15028","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15028"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170642,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15028\/revisions\/170642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15028"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=15028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}