{"id":1558,"date":"1999-12-31T00:00:00","date_gmt":"1999-12-31T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:03:10","modified_gmt":"2025-10-23T10:03:10","slug":"peyzaj-tasariminda-kullanilan-bitkilerin-insan-uzerine-etkileri-1558","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/peyzaj-tasariminda-kullanilan-bitkilerin-insan-uzerine-etkileri-1558","title":{"rendered":"Peyzaj Tasar\u0131m\u0131nda Kullan\u0131lan Bitkilerin \u0130nsan \u00dczerine Etkileri"},"content":{"rendered":"

\n\"1558_11c\"<\/i><\/span>Insano\u011flu varolu\u015fundan günümüze kadar, tabiat\u0131n içinde onun bir parças\u0131 olarak ya\u015fam\u0131n\u0131 sürdürmektedir.\u0130nsan ve onun meydana getirdi\u011fi sosyal topluluk, ya\u015fam\u0131n\u0131n her döneminde çevresiyle ilgi kurmu\u015ftur. Toplumsal, iktisadi , bilimsel ve kültürel alandaki geli\u015fme sürecine ba\u011fl\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 do\u011fal çevre ile ili\u015fkisi sürekli olarak de\u011fi\u015fim göstermi\u015ftir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nDüzenlemelerin gerçekle\u015ftirildi\u011fi çevre, tümüyle do\u011fal çevreyi içerdi\u011fi gibi; insano\u011flunun do\u011fal çevreye etkileri göz önünde bulunduruldu\u011funda; insan ve onun meydana getirdi\u011fi sosyal çevreyi de içine almaktad\u0131r.  Her iki çevre birbiriyle sürekli etkile\u015fimde oldu\u011fu için ço\u011fu zaman bir bütün olarak de\u011ferlendirilmektedir.  Görü\u015f çerçevesi içine giren tüm do\u011fal ve kültürel varl\u0131klar\u0131n meydana getirdi\u011fi kompozisyona peyzaj denilmektedir.  \n<\/p>\n

\nTarih boyunca farkl\u0131 kültürler birbirlerinden etkilenerek kendi bahçe sanatlar\u0131na yeni yakla\u015f\u0131mlar getirmi\u015flerdir.  Bu zaman zaman ba\u015fka yerlerde gördüklerinden etkilenmeleri ve kendi ya\u015fam ortamlar\u0131na ayn\u0131 düzeni kurmak istemeleriyle gerçekle\u015ftirilmi\u015ftir.  Kendi kültürlerinin yan\u0131 s\u0131ra bahçe sanatlar\u0131n da etkile\u015fim halinde olduklar\u0131 farkl\u0131 kültürlerin de etkileri görülmektedir.  Yeni tasar\u0131m stilinin bir yolu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131kan,  bahçe noktalar\u0131 aras\u0131ndaki oyunu-ahengi gösteren, geni\u015f tasar\u0131m rolleri bar\u0131nd\u0131ran bahçelere bir bak\u0131\u015f atmak gerekirse; bu bahçeler tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 dü\u015fünceyi ifade etmede yeni yollar göstererek cesaretlendirir, ziyaretçilerin her birinin kendilerini bahçe tasar\u0131mc\u0131s\u0131 gibi hissetmelerine neden olur.\n<\/p>\n

\nBaz\u0131 k\u0131r bahçeleri uzak bak\u0131\u015f noktalar\u0131na sahip de\u011fildir. Bu durumda ne oranda i\u015fe kar\u0131\u015fmal\u0131 ve sorumluluk yüklenmelidir sorusu önem kazanmaktad\u0131r.  Peyzaj içinde,  çe\u015fitli aylarda park ve bahçeyi ziyaret edenler, do\u011fadaki renklenmeyi, renk de\u011fi\u015fmelerini ve bunlar aras\u0131ndaki kompozisyonu mü\u015fahede etti\u011fi sürede içerisinde do\u011faya sayg\u0131 duyarlar. Çe\u015fitli renk ahenginden zevk al\u0131r ve duygulan\u0131rlar.  Estetik bir eserin amac\u0131 bu olmal\u0131d\u0131r. San Francisco'da bulunan Bank of America'n\u0131n çal\u0131\u015fanlar\u0131 için tasarlanan çat\u0131 bahçesinin tasar\u0131mc\u0131s\u0131 Topher Delaney, tasar\u0131ma ba\u015flamadan önce yeni ve heyecanland\u0131r\u0131c\u0131-canland\u0131r\u0131c\u0131 bir bahçe tasarlamay\u0131 amaçlam\u0131\u015f. Her gün ofis içinde zaman\u0131n\u0131 geçiren çal\u0131\u015fanlar için özgür ve canland\u0131r\u0131c\u0131 alan olu\u015fturarak personelin zihnini ar\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 verimini art\u0131rmay\u0131 dü\u015fünerek amac\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.  Bazen bitkiler,  mekânlar\u0131 onlar\u0131n birbiri içinde kapanmas\u0131na gerek duymadan birbirinden ayr\u0131 parçalara böler.\n<\/p>\n

\nBazen de farkl\u0131 büyüklükleri ve çaplar\u0131 mekânlar\u0131n yans\u0131tt\u0131klar\u0131 anlat\u0131mlar\u0131 vurgular. Örne\u011fin çöldeymi\u015f hissi vermesi amac\u0131yla tasarlanm\u0131\u015f bir bahçede alan sanat galerisi gibi görünür. Öyle ki bitkiler sanat galerisindeki birer heykel parças\u0131ym\u0131\u015f izlenimini verirler. Çöl bahçesinde heykel gibi duran Opuntia ficusindica ve kullan\u0131lan kaktüsler kendi \u015fekillerini ve büyüme formlar\u0131n\u0131 dramatik bir \u015fekilde galeride sergilerler.  \n<\/p>\n

\nBazen bitkiler sayg\u0131l\u0131 bir biçimde ele al\u0131n\u0131r, soliter kullan\u0131lan bitkiler bir sanat galerisinde sergilenen obje gibi alg\u0131lan\u0131p yans\u0131t\u0131l\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m,  bitkilere mevcut durumlar\u0131ndan farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlarda bulunma f\u0131rsat\u0131 verir. Fark edilmeyen karakterleri ve strüktürü daha anla\u015f\u0131l\u0131r, fark edilir k\u0131lar.  Soliter kullan\u0131lan a\u011façlar mimarideki kolonlar görevini görürler,  gövdeleri zemine do\u011fru aç\u0131k bir biçimde uzan\u0131r. Bu biçimde gölgeler daha dramatik bir hale dönü\u015für. Burada a\u011façlar\u0131n kombinasyonundan esinlenen ve tüm konsepti yükselten ayn\u0131 zamanda anla\u015f\u0131l\u0131r bir ifade \u015fekliyle geçmi\u015fi canland\u0131r\u0131r.  \n<\/p>\n

\nBitkiler ölçü yönünden son derece çe\u015fitlilik gösteren ve zaman boyutu içinde sürekli de\u011fi\u015fen peyzaj ö\u011feleridir. Zira mekan içinde bir tarafta statik özellikte hiç de\u011fi\u015fmeyen yap\u0131sal mekan ö\u011feleri, di\u011fer taraftan mevsimlerle, y\u0131llarla sürekli ölçü yönünden de\u011fi\u015fen canl\u0131 mekan ö\u011feleridir.  Tasar\u0131mc\u0131n\u0131n bitkileri projesine yerle\u015ftirirken, onlar\u0131n renk, tekstür, form özellikleri yönünden tasar\u0131ma yapacaklar\u0131 etki kadar ve mekansal yönden daha da fazla olarak, ölçüleriyle ilgili bütün özelliklerini bilmesi zorunludur.  \u0130nsan ölçüsü "human scale" ile bitkiler aras\u0131nda da ölçü yönünden farkl\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r.\n<\/p>\n

\nGöz düzeyinin üzerine ula\u015fan bir ölçüye sahip bitkiler bahçe mekan\u0131nda, daha k\u0131sa boylulara göre daha fazla önem ta\u015f\u0131rlar. Zira bunlar görsel oldu\u011fu kadar fiziksel yönden de hareketi engeller biçimde mekan\u0131 daralt\u0131c\u0131,  küçültücü, ku\u015fat\u0131c\u0131 özellikleri,  tasar\u0131mda olacak bir avantaj olarak istendi\u011finde kullan\u0131lmalar\u0131 bir avantaj olarak kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131kmaktad\u0131r.  Yine kent mekan\u0131nda bitki kompozisyonunda, bitkilerin tek tek ve küçük gruplar içinde ölçü özelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra, bundan da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak renk, form, tekstür özellikleri ön planda alg\u0131lan\u0131rken, k\u0131rsal mekanda ölçü önemli bir faktör olarak kompozisyonu etkilemektedir. O halde genel olarak mekan\u0131n\u0131n ölçüsü, kullan\u0131\u015f biçimi, ki\u015filerin alg\u0131lama olanaklar\u0131 kompozisyonu dengelemektedir.  \n<\/p>\n

\nBitki formlar\u0131n\u0131n insanlar\u0131n opti\u011fine yapt\u0131klar\u0131 çe\u015fitli etkiler onlar\u0131n "vizüel özellik" lerini ortaya koyar. Nitekim yuvarlak formlardaki bitkilerde bak\u0131\u015f\u0131 dairevi silueti aral\u0131ks\u0131z takip etti\u011fi halde; piramit formlu bitkilerde göz yukar\u0131ya do\u011fru yak\u0131nla\u015f\u0131p birle\u015fen çizgileri takip eder.  Salk\u0131m formlu a\u011façlarda opti\u011fimize a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru olan çizgiler etki yapar.  Yatay(horizantal) olanlarda göz forma ait çizgiyi sa\u011fdan sola,  soldan sa\u011fa do\u011fru izler. Manzara formlu bir bitkide zikzaklar yapar.  Bitki formlar\u0131 insan psikolojisi üzerinde de etkilidir. Nitekim genellikle mimari formlu bitkiler, özellikle de sütun ve piramit biçiminde olanlar tasar\u0131mda tek veya ayn\u0131 türden kitle halinde kullan\u0131ld\u0131klar\u0131nda vurgu etkisi yaratmaktad\u0131r. Bu etkinin statik bir karakteri vard\u0131r.\n<\/p>\n

\nÖzellikle koyu ye\u015fil renk faktörü ile bu formlar\u0131n birle\u015fmesi (Cupressus Pyramidalis, C.  Govenniana, Taxus Baccata v. b. ) bu aksam etkisini çok güçlendirir.  Tasar\u0131mda dikkati belli bir yöne çekmede veya uyar\u0131c\u0131 etki yaratmada bu form özelliklerinden yararlan\u0131l\u0131r.  Piramit formlu büyük a\u011façlar, kullan\u0131\u015f biçimlerine ba\u011fl\u0131 olmak üzere yaln\u0131zl\u0131k ve hüzün etkisi yarat\u0131rlar. Vertikal çizgilerin izlenmesi ise insanda ma\u011frur, ciddi duygulara neden olur.  \n<\/p>\n

\nPiramit ve sütun formlu bitkiler yuvarlak taçl\u0131 bitkilerle "kontrast" ifadelerin yarat\u0131lmas\u0131na da arac\u0131 olurlar. Bu ikili z\u0131t etki piramit-salk\u0131m form-lar aras\u0131nda da yarat\u0131labilir. Ancak bu tür kontrastlar\u0131n belli bir tasar\u0131m içinde s\u0131k s\u0131k tekrarlanmalar\u0131 etkilerini azaltaca\u011f\u0131 gibi tasar\u0131m\u0131n estetik kalitesini de önemli \u015fekilde azalt\u0131r.  \u0130çinde piramit formlu bitkilerin(özellikle piramit servi ile) perspektifler yaratmak için nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 \u0130talya'n\u0131n Rönesans bahçelerinde görmekteyiz. Bu bahçelerde ayr\u0131ca yuvarlak taçl\u0131 ye\u015fil a\u011façlarla form kontraslar\u0131 yaratmak için kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 görmek mümkündür.  \n<\/p>\n

\n\u0130ran bahçelerinde pramidal servilerle çiçekli a\u011façlarla olu\u015fturulmak istenen basit kontras\u0131n ötesinde bir felsefeye dayanmaktad\u0131r.  Piramit sütun formlu a\u011façlar yatay çizgilerin dominat oldu\u011fu peyzajda canland\u0131r\u0131c\u0131, heyecan verici etkiler yarat\u0131r. Bunun yan\u0131nda kent mekân\u0131 içinde de kilise kulelerinin veya minarelerin yapt\u0131klar\u0131 etkiye benzer bir heyecan uyand\u0131r\u0131rlar. Özellikle alçak boylu çal\u0131 bitkilerinden olu\u015fan kitleler içinde kullan\u0131ld\u0131klar\u0131nda onlar\u0131n tekdüze çizgi özelli\u011fi ta\u015f\u0131yan formlar\u0131na canl\u0131l\u0131k ve tazelik katarlar.  \n<\/p>\n

\nOsmanl\u0131larda cami kubbeleri ile çok güzel bir form benzerli\u011fi yuvarlak taçl\u0131 manzara formlu iri a\u011façlar\u0131; minarelerle piramit formlu koyu renkli servileri kullanm\u0131\u015flard\u0131r.  Salk\u0131m formlu a\u011façlar do\u011fada çok yayg\u0131n bulunmayan a\u011façlard\u0131r.  Asl\u0131nda salk\u0131m formlu a\u011façlarda; form ve tekstür ile vurgulan\u0131r. Koyu renkli yaprakl\u0131 bitkilerin salk\u0131m formlularda, form etkisi daha güçlüdür. Buna kar\u015f\u0131n aç\u0131k ye\u015fil hafif tekstürlü bitkilerde salk\u0131m form etkisi daha hafif ve hüzünlü etki için daha güçlü bir anlat\u0131m özellikleri vard\u0131r. Ayr\u0131ca ilginç formlar\u0131 kadar, güzel çizgi özellikleri yani ‘kaligrafik' etkilerle ayr\u0131cal\u0131k ta\u015f\u0131rlar (Salk\u0131m sö\u011füt ve Salk\u0131m hu\u015f‘ta oldu\u011fu gibi).  \n<\/p>\n

\nSalk\u0131m formlu a\u011façlar\u0131n kullan\u0131\u015flar\u0131nda; bu formlarla belli bir anlat\u0131m\u0131 ortaya koyar.  Bu gibi bitkiler büyük kitleler halinde kullan\u0131ld\u0131klar\u0131nda etkilerini yitirirler. Fakat su vb.  yerlerde iyi bir etki sa\u011flarlar.  Salk\u0131m formlu a\u011façlarda dallar yerlere kadar sarkt\u0131\u011f\u0131 zaman gizlili\u011fi,  kendi kendine olmay\u0131 sa\u011flar. Bazende formal düzenli mekanlarda ritmik biçimde noktalama etkisi verir.  \n<\/p>\n

\nManzara formlu a\u011façlar\u0131n ise sere serpe büyümelerinde insanda co\u015fkunluk, özgürlük duygular\u0131n\u0131n canlanmas\u0131na etki eder. Japon bahçelerinde,  özellikle ‘ÇAM'lardan bu etki için yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Osmanl\u0131larda saray bahçelerinde, büyük çay\u0131rl\u0131klarda, an\u0131t çevrelerinde bu a\u011façlara geni\u015f ölçüde yer verilmi\u015ftir. Fakat Avrupa'n\u0131n Barok etkisinden dolay\u0131 bu tür uygulamalardan uzakla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. 3.  Ahmet döneminde SA'DABAD çevresi için \u0130zmit ve çevresinden getirtilen Ç\u0131nar-Karaa\u011faç-Ihlamur-Çitlenbik-\u0130dris-D\u0131\u015fbudak-Defne gibi informal taçl\u0131 a\u011façlar kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.  \n<\/p>\n

\nPeyzajda uygulanan Asimetrik denge tertibi güç , informal bir balans türüdür. Fakat seyirci üzerinde çok etkilidir; ince ve zariftir. Bu tip uygulamada mahirane bir eser duygusu verir ve do\u011fal düzenleme ile sonuca gidilir.  \n<\/p>\n

\nHastaneler hasta ve hastalarla u\u011fra\u015fan insanlar\u0131n oldu\u011fu bir mekând\u0131r. Bu mekanlara ait bahçelerin fonksiyonel ve estetik olmas\u0131 gerekir. Hastane bahçelerinde; özellikle temiz hava \u015fartlar\u0131yla sükûnetin sa\u011flanmas\u0131na ve bu suretle, gerek hastalar\u0131n moral ve psikolojik takviyesine ve gerekse hastalara bakanlar\u0131n güçlerini yitirmemelerine ve yeniden güç kazanmalar\u0131na neden olur.  \n<\/p>\n

\nKent kabristanlar\u0131n\u0131n düzenlenmesinde özelikle sükûnete,  sessizli\u011fe,  intizama ve uhrevi hisler yaratmaya neden olabilecek türlerin tercih edilmesi ana dü\u015füncedir.  \n<\/p>\n

\nArazide yol geçirmek süretiyle peyzaj\u0131 yaralanan veya bozulan do\u011fan\u0131n yeni ba\u015ftan ihya edilmesi ve karayollar\u0131 boyunun ve çevresinin bu maksatla estetik-dekoratif düzenlemeye ihtiyac\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu düzenlemelerde seyahat edenlere ve vas\u0131ta kullananlara zevkli ve h\u0131zl\u0131 bir mekan de\u011fi\u015fikli\u011fi tatt\u0131rmak; bunlar\u0131n gözü önüne yerinde düzenlenmi\u015f peyzaj tablolar\u0131n\u0131 sermek onlara rahat ve huzur ortam\u0131 sa\u011flar.  Polonyal\u0131 peyzaj mimar\u0131 KAKOWSK\u0130 ise bitki kompozisyonlar\u0131n\u0131n; insanlar\u0131n ruhsal ve fiziksel yap\u0131lar\u0131 üzerinde(özellikle hasta ve nekahat durumdakilerin) etkili olduklar\u0131n\u0131 gösteren bir seri gözlem ve ilkeleri ortaya koymaktad\u0131r.  \n<\/p>\n

\nKAKOWSK\u0130 peyzajlar\u0131 iki ana gruba ay\u0131rmaktad\u0131r. Bunlar;\n<\/p>\n

\n1:Major Key Landscape -Tahrik edici (uyar\u0131c\u0131)\n<\/p>\n

\n2:Minor * ** -Teskin edici(yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131)\n<\/p>\n

\nBirinci gruptakiler içinde ‘ilham verici' ‘ne\u015felendirici' ‘rüya alemine götürücü ‘ ‘koruyucu' gibi etki yaratanlar vard\u0131r.  \u0130kinci gruptakiler ‘rahatlat\u0131c\u0131' ‘dü\u015fünceye dald\u0131r\u0131c\u0131' ‘melankoli' olanlar bulunmaktad\u0131r.  \n<\/p>\n

\nBirinci gruba dahil olan iham verici tipteki kompozisyonlarda, ne\u015fe,  heyecan, sevinç duygusu ile azami canl\u0131l\u0131k fikrini yarat\u0131r.  Ne\u015felendirici-Cesaret verici tipteki peyzajlar artistik bir birlik, denge içinde olmak üzere çe\u015fitli renk,  form ve çizgi kontrastlar\u0131n\u0131 içerirler.  Çiçeklerle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f ve bol \u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir bahçe mekan\u0131 bu olumlu etkiye neden olur. Kompozisyonda aç\u0131k ye\u015fillerin dominans\u0131 yan\u0131 s\u0131ra; insanda mutluluk ve sevinç yaratan s\u0131cak renklilerde etkili olmaktad\u0131r.  \n<\/p>\n

\nFarkl\u0131 peyzaj stilleri için ortaya konulan görsel tercihler,  ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n sürekli olarak ilgisini çekmi\u015ftir. Ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rmada da bat\u0131l\u0131 ve bat\u0131l\u0131 olmayan gruplar aras\u0131ndaki kültürel kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma ve peyzaj sitili ile tercih aras\u0131ndaki do\u011frudan ili\u015fki incelenmi\u015ftir.  \u0130lk olarak Kore, Japon ve bat\u0131l\u0131 peyzaj türleri için tercihlerin karakteristikleri sunulmu\u015f.  \u0130kinci olarak ta üç peyzaj ö\u011fesi (su , bitki ve ta\u015f ) için tercihlerin karakteristikleri analiz edilmi\u015f; De\u011ferlendirme Estetik Duygusal tepki Anlaml\u0131l\u0131k Risk yada Güvenlik Bir mekan hakk\u0131ndaki bu be\u015f tip izlenim,  baz\u0131 durumlarda k\u0131smen çak\u0131\u015fabilmektedir. Ör.  E\u011fer bir mekan\u0131n güzel oldu\u011funu dü\u015fünüyorsak; o mekan bize iyi duygular hissettiriyordur ve bizim için bir anlam\u0131 vard\u0131r.  \n<\/p>\n

\nFakat bunun tersi de söz konusu olabilir. Ör. birey için bir anlam\u0131 olan mekan, o mekanda ya\u015fanan ho\u015fnutluk verici bir tecrübe yerine,  bireye korku verici tecrübe ile bu anlam\u0131 kazanm\u0131\u015f olabilir.  Genele bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda peyzaj tasar\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan ö\u011feler(bitki- su -ta\u015f) mimarl\u0131k,  \u015fehircilik, sa\u011fl\u0131k, sanatsal, do\u011fal, pisikolojik ve biyolojik bilim dallar\u0131yla direkt bazen de endirekt olarak ilgilidir.  \n<\/p>\n

\nBurada bitkiler Mimar ve Sanatç\u0131lar için estetik de\u011fer ta\u015f\u0131mas\u0131na ra\u011fmen; \u015eehir planc\u0131s\u0131 için ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 iyile\u015ftiren malzeme olarak görülebilmektedir. Bir üretici için ekonomik de\u011fer ta\u015f\u0131maktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nBitkileri ister fiziksel amaçl\u0131 ister üretim amaçl\u0131 hatta ya\u015fam\u0131n bir parças\u0131 olarak görsekte; mekân\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131nda insano\u011flunun do\u011fumundan ölümüne kadar olumlu veya olumsuz etkisi devam etmektedir.  As\u0131l görev peyzaj mimar\u0131n\u0131n yerinde ve amac\u0131na uygun tasar\u0131m\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r. Kompozisyonu tamamlamas\u0131 bütünlü\u011fü sa\u011flamas\u0131 gerekmektedir.\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Z\u0131raat Y. M\u00fchendisi \u00c7a\u011flar AYDIN<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Insano\u011flu varolu\u015fundan günümüze kadar, tabiat\u0131n içinde onun bir parças\u0131 olarak ya\u015fam\u0131n\u0131 sürdürmektedir.\u0130nsan ve onun meydana getirdi\u011fi sosyal topluluk, ya\u015fam\u0131n\u0131n her döneminde çevresiyle ilgi kurmu\u015ftur. Toplumsal, iktisadi , bilimsel ve kültürel alandaki geli\u015fme sürecine ba\u011fl\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 do\u011fal çevre ile ili\u015fkisi sürekli olarak de\u011fi\u015fim göstermi\u015ftir.   Düzenlemelerin gerçekle\u015ftirildi\u011fi çevre, tümüyle do\u011fal çevreyi içerdi\u011fi gibi; insano\u011flunun do\u011fal çevreye […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-1558","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1558"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1558\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173355,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1558\/revisions\/173355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1558"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=1558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}