{"id":1573,"date":"1999-12-31T00:00:00","date_gmt":"1999-12-31T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:03:10","modified_gmt":"2025-10-23T10:03:10","slug":"bilinen-fakat-gorunmeyen-tehlike-kene-1573","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/bilinen-fakat-gorunmeyen-tehlike-kene-1573","title":{"rendered":"bilinen fakat g\u00f6r\u00fcnmeyen tehlike Kene"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/bahcesel.com\/joomla10\/images\/stories\/Uploaded\/1573_kene.gif\" style=\"float: right;\" hspace=\"6\" alt=\"Image\" title=\"Image\" border=\"1\" \/>Piknik k&uuml;lt&uuml;r&uuml;n&uuml; tam geli\u015ftirmeden beton bloklardan uzakla\u015fma ad\u0131na k\u0131rsal alanlara ,orman ve parklara giderken g&ouml;r&uuml;nmeyen tehlikeyi fakat bunun yan\u0131nda bilinen zararl\u0131ya kar\u015f\u0131 dikkatlimiyiz? Son y\u0131llarda daha s\u0131k&ccedil;a duyulmaya ba\u015flayan, bahar-yaz d&ouml;nemlerinde art\u0131\u015f g&ouml;steren ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak keneler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bula\u015fan vir&uuml;tik bir hastal\u0131\u011fa sebep olan keneler ad\u0131yla an\u0131lan kene \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131 olan hastal\u0131k; \u0130lk olarak 1944 y\u0131l\u0131nda K\u0131r\u0131m&#39;da, sonra 1956 y\u0131l\u0131nda Kongo&#39;da tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve sonra ayn\u0131 hastal\u0131k oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p>\nKeneler, kan emerek beslendikleri i&ccedil;in hemen t&uuml;m yabani ve evcil hayvanlar\u0131n (inek, koyun, k&ouml;pek, kemiriciler, yerde beslenen ku\u015flar vb.) &uuml;zerinde bulunabilir ve bu hayvanlardan insana ge&ccedil;ebilirler.\n<\/p>\n<p>\nAyr\u0131ca, &ccedil;al\u0131l\u0131k ve ye\u015fil, y&uuml;ksek otlu alanlarda bulunan keneler, beslenmek i&ccedil;in do\u011frudan insanlara da ge&ccedil;ip \u0131s\u0131rabilirler. Bu nedenle daha &ccedil;ok k\u0131rsal b&ouml;lgelerde ve hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fan ki\u015filerde g&ouml;r&uuml;lmekle birlikte kentsel alanlardaki uygun ortamlarda da bulunabilirler. Kenelerin kan emi\u015fi genellikle uzun bir s&uuml;re&ccedil;tir. Sinekler gibi hemen sokup k\u0131sa s&uuml;rede kan emi\u015fini b\u0131rakmazlar. Kan emmeye ba\u015flayan kene, a\u011f\u0131z k\u0131sm\u0131ndaki hortumunu cilt i&ccedil;ine sokar ve doyuncaya kadar &ccedil;\u0131kartmaz. Bu hortum, geri &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131 engellemek i&ccedil;in &ccedil;\u0131k\u0131nt\u0131lar i&ccedil;erdi\u011finden kolay &ccedil;\u0131kmaz. Bu nedenle keneyi &ccedil;\u0131kartmak i&ccedil;in zorlamamak gerekir. &Ccedil;ok zorland\u0131\u011f\u0131nda s\u0131v\u0131y\u0131 erken salg\u0131lay\u0131p vir&uuml;s&uuml; bula\u015ft\u0131rabilir veya boru k\u0131sm\u0131 koparak cilt i&ccedil;inde kalabilir. Ayr\u0131ca, zorlama kenenin patlayarak enfekte s\u0131v\u0131 ve kan\u0131n\u0131n cildimizdeki &ccedil;iziklerden ya da g&ouml;z&uuml;m&uuml;ze s\u0131&ccedil;rayarak bula\u015fmas\u0131na yol a&ccedil;abilir. Bu nedenle v&uuml;cuda yap\u0131\u015f\u0131k kene g&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml;nde bir c\u0131mb\u0131zla a\u011f\u0131z k\u0131sm\u0131ndan tutularak yava\u015f&ccedil;a sa\u011fa-sola oynat\u0131l\u0131p bir vida gibi &ccedil;\u0131kart\u0131lmaya &ccedil;al\u0131\u015fmal\u0131 ya da bir sa\u011fl\u0131k kurumuna ba\u015fvurularak &ccedil;\u0131kart\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\nETK\u0130N B\u0130R TEDAV\u0130S\u0130 YOK\n<\/p>\n<p>\nSa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Temel Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Genel M&uuml;d&uuml;r&uuml; Turan Buzgan, K\u0131r\u0131m-Kongo kanamal\u0131 ate\u015finin destek tedavisi d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131labilecek etkin bir ilac\u0131 ve uygulanabilecek etkin bir a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, koruyucu &ouml;nlemlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131n &ccedil;ok &ouml;nemli oldu\u011funu s&ouml;yledi.\n<\/p>\n<p>\nHastal\u0131\u011fa ilk olarak 1944 y\u0131l\u0131nda K\u0131r\u0131m\\&#39;da, 1956 y\u0131l\u0131nda da Kongo\\&#39;da rastland\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in \\&quot;K\u0131r\u0131m-Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi\\&quot; ad\u0131 verildi\u011fini belirten Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Temel Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Genel M&uuml;d&uuml;r&uuml; Turan Buzgan, 2002 ve 2003 y\u0131llar\u0131n\u0131n bahar ve yaz aylar\u0131nda T&uuml;rkiye\\&#39;de baz\u0131 illerde g&ouml;r&uuml;lmesinin ard\u0131ndan Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca hastal\u0131\u011f\u0131n kesin te\u015fhisinin konuldu\u011funu anlatt\u0131.\n<\/p>\n<p>\nTuran Buzgan, \\&quot;\u015eiddetli bir seyir g&ouml;steren hastal\u0131kta vaka i&ccedil;inde &ouml;l&uuml;m h\u0131z\u0131 y&uuml;zde 30 civar\u0131ndad\u0131r. Bu oran baz\u0131 kaynaklarda y&uuml;zde 5\\&#39;lere, hatta daha da yukar\u0131lara ula\u015fabilmektedir. T&uuml;rkiye\\&#39;de ise bu de\u011fer y&uuml;zde 5\\&#39;dir\\&quot; dedi.\n<\/p>\n<p>\nHastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fmas\u0131nda \\&quot;Hyalomma\\&quot; soyuna ait kenelerin b&uuml;y&uuml;k bir yere sahip olmakla birlikte, 31 civar\u0131nda kene t&uuml;r&uuml;n&uuml;n bunu bula\u015ft\u0131rabilece\u011fini ifade eden Buzgan, \\&quot;Hyalomma soyuna ait keneler k&uuml;&ccedil;&uuml;k omurgal\u0131lardan (tav\u015fan, kirpi gibi) kan emerken vir&uuml;sleri al\u0131r, geli\u015fme evrelerinde muhafaza eder. Keneler, insan veya hayvanlardan kan emerken vir&uuml;sleri de bula\u015ft\u0131r\u0131rlar\\&quot; diye konu\u015ftu.\n<\/p>\n<p>\nBuzgan, kenelerin &ccedil;o\u011falmas\u0131nda ve vir&uuml;s&uuml;n yay\u0131lmas\u0131nda do\u011fadaki k&uuml;&ccedil;&uuml;k omurgal\u0131 hayvanlar yan\u0131nda yerde beslenen ku\u015flar\u0131n da b&uuml;y&uuml;k &ouml;nemi oldu\u011funu kaydetti.\n<\/p>\n<p>\nAte\u015f, k\u0131r\u0131kl\u0131k, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, halsizlik, a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131l\u0131k, kol, bacak ve s\u0131rtta \u015fiddetli a\u011fr\u0131 ve belirgin i\u015ftahs\u0131zl\u0131k bulgular\u0131 ile ba\u015flar. Bazen kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 ve ishal olabilir.\n<\/p>\n<p>\n\u0130lk g&uuml;nlerde y&uuml;z ve g&ouml;\u011f&uuml;ste k&uuml;&ccedil;&uuml;k cilt alt\u0131 kanamalar\u0131, g&ouml;zlerde k\u0131zar\u0131kl\u0131k, g&ouml;vde, kol ve bacaklarda bir yere &ccedil;arpm\u0131\u015f gibi cilt alt\u0131 kanamalar olu\u015fabilir. Burun kanamas\u0131, kanl\u0131 kusma, kanl\u0131 d\u0131\u015fk\u0131lama, kanl\u0131 idrar g&ouml;r&uuml;lebilir. Vajinal kanamaya da rastlanabilir. A\u011f\u0131r olgularda hepatit, karaci\u011fer, b&ouml;brek, akci\u011fer yetmezlikleri olu\u015fabilir.\n<\/p>\n<p>\nTedavi: Di\u011fer &ccedil;o\u011fu vir&uuml;s hastal\u0131klar\u0131nda oldu\u011fu gibi bu hastal\u0131\u011f\u0131n da do\u011frudan bir tedavisi ve etkili bir ilac\u0131 olmay\u0131p daha &ccedil;ok destek tedavisi ve bulgular\u0131 gidermeye y&ouml;nelik tedaviler ve baz\u0131 antivir&uuml;tik ila&ccedil;lar uygulanmaktad\u0131r. Erken d&ouml;nemde ba\u015flan\u0131lan destek tedavi daha ba\u015far\u0131l\u0131 sonu&ccedil; vermektedir. Ge&ccedil; ba\u015flan\u0131lan tedavi ve a\u011f\u0131r seyredebilen hastal\u0131k &ouml;ld&uuml;r&uuml;c&uuml; olabilmektedir. Hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 &ccedil;al\u0131\u015fmas\u0131 y&uuml;r&uuml;t&uuml;lmekle birlikte hen&uuml;z koruyucu bir a\u015f\u0131 geli\u015ftirilememi\u015ftir.\n<\/p>\n<p>\nKorunma: Hastal\u0131k, kenelerin sokmas\u0131 sonras\u0131 salg\u0131lad\u0131klar\u0131 s\u0131v\u0131yla, kenelerin &ccedil;\u0131kart\u0131l\u0131rken ezilmesi sonucu &ccedil;\u0131kan s\u0131v\u0131 ve kan\u0131yla veya kene sokmas\u0131 sonucu vir&uuml;s&uuml; al\u0131p hasta olmu\u015f hayvanlar\u0131n kan ve salg\u0131lar\u0131 ile bula\u015fabilmektedir. Bu nedenle: Mera ve meskenlerde yerle\u015fik keneler kan emerek beslenirler. Hayvanlar\u0131 kenelerden uzak tutarak kenelerin yay\u0131lmalar\u0131 engellenmelidir. Ye\u015fil ve piknik alanlar\u0131na gidildi\u011finde (su kenarlar\u0131, otlaklar, &ccedil;al\u0131l\u0131k ve y&uuml;ksek otlu alanlar) uzun giysiler giymeli, bacaklar\u0131 a&ccedil;\u0131kta b\u0131rakmamal\u0131, pa&ccedil;alar &ccedil;orap i&ccedil;ine konulup kenenin v&uuml;cuda ula\u015fmas\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. D&ouml;n&uuml;\u015fte t&uuml;m v&uuml;cut kontrol edilip yap\u0131\u015f\u0131k kene olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ye\u015fil alanlara giderken b&ouml;cek ka&ccedil;\u0131r\u0131c\u0131 s\u0131v\u0131 ve jeller cilde s&uuml;r&uuml;lebilir veya giysilere emdirilebilir. Bu maddelerin az da olsa sa\u011fl\u0131k sak\u0131ncalar\u0131 oldu\u011fu dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hayvan besliyorsan\u0131z hayvanlar\u0131n\u0131z\u0131 dola\u015ft\u0131r\u0131rken onlara da bu s\u0131v\u0131lardan s&uuml;rebilirsiniz. V&uuml;cuda yap\u0131\u015f\u0131k kene tespit edildi\u011finde keneyi &ccedil;\u0131kartmak i&ccedil;in fazla zorlamamal\u0131, halk aras\u0131nda yayg\u0131n oldu\u011fu \u015fekliyle sigara veya kibritle yakma, kenenin &uuml;zerine kolonya, alkol veya di\u011fer kimyasal maddeler uygulanmamal\u0131d\u0131r. Bu maddeler kenenin daha erken a\u015famada kusmas\u0131na ve enfekte s\u0131v\u0131y\u0131 v&uuml;cudumuza salg\u0131lamas\u0131na neden olabilir. V&uuml;cuda yap\u0131\u015f\u0131k kene tespit edildi\u011finde eldiven takarak ve bir c\u0131mb\u0131z ile kene v&uuml;cuda yap\u0131\u015f\u0131k a\u011f\u0131z k\u0131sm\u0131ndan tutularak yava\u015f&ccedil;a sa\u011fa-sola sallanarak bir vida gibi &ccedil;\u0131kart\u0131lmal\u0131 veya bir sa\u011fl\u0131k kurumuna ba\u015fvurularak &ccedil;\u0131kart\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\nHasta ki\u015filer ile temasta v&uuml;cut s\u0131v\u0131lar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bula\u015fma olabilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\nArt\u0131k piknik yapmak da riskli hale geldi. Piknik yaparken dinlenmek ad\u0131na baz\u0131 olusuz etkilere kar\u015f\u0131 dikkat edilmesi gerekmiyormu ?\n<\/p>\n<p><!--GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n<p class=\"gs-author-note\">Bu yaz\u0131 <strong>Z\u0131raat Y. M\u00fchendisi \u00c7a\u011flar AYDIN<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><!--\/GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Piknik k&uuml;lt&uuml;r&uuml;n&uuml; tam geli\u015ftirmeden beton bloklardan uzakla\u015fma ad\u0131na k\u0131rsal alanlara ,orman ve parklara giderken g&ouml;r&uuml;nmeyen tehlikeyi fakat bunun yan\u0131nda bilinen zararl\u0131ya kar\u015f\u0131 dikkatlimiyiz? Son y\u0131llarda daha s\u0131k&ccedil;a duyulmaya ba\u015flayan, bahar-yaz d&ouml;nemlerinde art\u0131\u015f g&ouml;steren ve a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak keneler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bula\u015fan vir&uuml;tik bir hastal\u0131\u011fa sebep olan keneler ad\u0131yla an\u0131lan kene \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131 olan hastal\u0131k; \u0130lk olarak 1944 y\u0131l\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-1573","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1573"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173359,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1573\/revisions\/173359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1573"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=1573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}