{"id":16,"date":"2006-11-11T23:00:00","date_gmt":"2006-11-11T23:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:03:08","modified_gmt":"2025-10-23T10:03:08","slug":"yuzyilin-meyvesi-16","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/yuzyilin-meyvesi-16","title":{"rendered":"Y\u00fczy\u0131l\u0131n Meyvesi"},"content":{"rendered":"
\nMAV\u0130YEM\u0130\u015e (L\u0130KAPA)
\n(Vaccinium corymbosum)\n<\/div>\n
\n

\"\"<\/a>\"\"\"\"\n<\/div>\n

\nTÜB\u0130TAK ve DPT taraf\u0131ndan desteklenen, NUHO\u011eLU VAKFI ve özel kurulu\u015flar taraf\u0131ndan çok s\u0131k\u0131 takibe al\u0131nan ve kapama bahçeleri tesis edilen maviyemi\u015f üretimi Karadeniz Bölgesindeki asitli topraklar\u0131nda h\u0131zla artmaktad\u0131r. Adaptasyon çal\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda mükemmel performans gösteren maviyemi\u015f dikim alanlar\u0131 kapama bahçe \u015feklinde devam etmektedir. 2006 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda 100 dekar olan maviyemi\u015f ekili\u015f alan\u0131 2006 y\u0131l\u0131 sonunda 1000 dekara, 10 ton\/y\u0131l olan meyve üretimi ise 2007 y\u0131l\u0131nda 50-60 ton aras\u0131nda olacakt\u0131r.\n<\/div>\n
\nBu konuda Uzman Hocam Doç. Dr. Hüseyin ÇEL\u0130K' ten gerekli bilgiler al\u0131nabilir. \u0130rtibat bilgileri a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r.
\n 
\nDoç. Dr. Hüseyin ÇEL\u0130K
\nOndokuz May\u0131s Üniversitesi
\nZiraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü
\n55139 Kurupelit-SAMSUN
\n <\/p>\n<\/div>\n
\nhttp:\/\/www.maviyemislikapa.com.tc\/<\/span><\/u><\/a><\/span><\/strong>\n<\/div>\n

\nHEM KÂRLI HEM DE YARARLI B\u0130R MEYVE\n<\/p>\n

\nÜzümsü meyveler grubunda incelenen ve Do\u011fu Karadeniz Bölgesinde likapa olarak tan\u0131nan maviyemi\u015f, \u0131l\u0131man iklim ku\u015fa\u011f\u0131na adapte olmu\u015f bir meyve türüdür. Botanik olarak gerçek üzümler gurubunda yer almaktad\u0131r. Dünya üzerinde kültürü yap\u0131lmakta olan üç farkl\u0131 maviyemi\u015f (likapa) türü bulunmaktad\u0131r. Amerika ba\u015fta olmak üzere baz\u0131 Avrupa ülkelerinde binlerce hektarl\u0131k alanlarda tar\u0131m\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Günümüzde ticari olarak yeti\u015ftirilen maviyemi\u015f çe\u015fitleri y\u0131l\u0131ndan itibaren Amerika Birle\u015fik Devletlerinde ba\u015flat\u0131lan seleksiyon çal\u0131\u015fmalar\u0131 ile elde edilmi\u015ftir. Çok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde üretilerek sat\u0131\u015fa sunulan likapa, dünyada en popüler meyvelerden biridir ve üzümsü meyvelerin kral\u0131 (king of the berries) olarak tan\u0131n\u0131r. Ayr\u0131ca, sürgünleri, kökleri, yapraklar\u0131 ve meyvesi çok de\u011ferlidir ve MAV\u0130 ALTIN (Blue gold) olarak bilinmektedir. Yüzy\u0131llard\u0131r Anadolu topraklar\u0131nda yabani olarak yeti\u015fmekte olan maviyemi\u015f likapan\u0131n kültür çe\u015fitleri Osman Nuri YILDIZ\u0131n katk\u0131lar\u0131 ile Rize ili \u0130kizdere ilçesine getirilerek ilk kapama maviyemi\u015f bahçesi kurulmu\u015f ve Doç. Dr. Hüseyin ÇEL\u0130K taraf\u0131ndan adaptasyon denemelerine ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ondokuz May\u0131s Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü ö\u011fretim üyesi olan Doç. Dr. Hüseyin ÇEL\u0130K 1996 y\u0131l\u0131ndan buyana yo\u011fun olarak maviyemi\u015f (likapa) konusunda çal\u0131\u015fmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n\u0130klim iste\u011fi bak\u0131m\u0131ndan Artvin, Ardahan, Gümü\u015fhane, Bayburt, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu, Samsun, Sinop, Kastamonu, Zonguldak, Sakarya, Bolu, Düzce, Kocaeli, \u0130stanbul (k\u0131smen), Bursa, Bal\u0131kesir ve K\u0131rklareli&#8217;nin genelde rak\u0131m\u0131 yüksek da\u011f ve yaylalar\u0131nda yaban\u0131 formlar\u0131 bulunmakta ve yöre halk\u0131 taraf\u0131ndan taze olarak, reçel veya pekmez yap\u0131larak tüketilmektedir. Belirtilen alanlarda yabani yüksek boylu veya alçak boylu (bodur) maviyemi\u015f (likapa) türleri organik maddece zengin, süzek, verimli veya verimsiz, pH de\u011feri 4.5 ile 5.2 aras\u0131nda olan asitli topraklarda yeti\u015febilmektedir. Likapa yeti\u015fme alanlar\u0131 yabani likapa, ormangülü (komar) ve kay\u0131n (gürgen) a\u011façlar\u0131n\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu alanlar olup bu alanlarda k\u0131z\u0131la\u011faç, çam ve defne de bulunabilir. Dolay\u0131s\u0131yla ilk kez likapa dikilecek olan alanlarda toprak tahlili yap\u0131lmal\u0131 ve bu bitkiler aranmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nYabani formlar\u0131 Rize'de L\u0130KAPA, KASKANAKA, ÇERA (MÇELA), Trabzon'da L\u0130GARBA, L\u0130FOS, Artvin'de MORS\u0130V\u0130T veya MAHABAK (MERHAUK), Ordu-Giresun'da ÇALI Ç\u0130LE\u011e\u0130, Kars-Ardahan'da GÖ\u011eEN olarak isimlendirilmekte ve yöre insan\u0131 taraf\u0131ndan be\u011fenilerek tüketilmektedir. ÇAY ÜZÜMÜ, ÇOBAN ÜZÜMÜ veya AYI ÜZÜMÜ de denilen bu meyve dünyada BLUEBERRY, HUCKLEBERRY, WHORTLEBERRY, BLACK WHORTLEBERRY, BILBERRY, BURREN MYRTLE, MRYTILLE, DYEBERRY, HURTLEBERRY, WHINBERRY, WINEBERRY adlar\u0131yla tan\u0131nmaktad\u0131r. Mavi renginden dolay\u0131 bundan sonra MAV\u0130YEM\u0130\u015e olarak isimlendirilecektir. Kanada ba\u015fta olmak üzere Amerika, Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya, \u0130spanya, Hollanda, Almanya, Finlandiya, Norveç, Romanya, Yugoslavya, Bulgaristan, Polonya ve \u015eili'de yayg\u0131n olarak kültürü yap\u0131lmaktad\u0131r. Sofral\u0131k olarak tüketilmesinin yan\u0131nda meyve suyu sanayisinde, pasta, dondurma, çikolata ve baharat sanayisinde, kuru meyve sanayisinde, reçel, marmelat, jel, konserve, meyveli ekmek sanayisinde ve en önemlisi ilaç sanayisinde hammadde olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Meyvesi, yapraklar\u0131, çiçekleri, kökleri ve bitkisi çok farkl\u0131 amaçlar için kullan\u0131labilen bir bitkidir. <\/p>\n

\n

\nMAV\u0130YEM\u0130\u015e\u0130N KULLANIM ALANLARI <\/span>\n<\/p>\n

\nMaviyemi\u015f (likapa) çok az üretilebilen bir meyve türü olmas\u0131na ra\u011fmen bitkisi, çiçekleri, meyvesi, kökleri ve yapraklar\u0131 çok farkl\u0131 amaçlar için kullan\u0131labilmektedir. <\/span>\n<\/p>\n

\n-Meyvesi taze meyve (sofral\u0131k) olarak de\u011ferlendirilmekte veya dondurularak uzun y\u0131llar \u015foklanm\u0131\u015f ürün olarak birçok alanda kullan\u0131labilmektedir.
\n-Meyvesinden elde edilen su genellikle di\u011fer meyve sular\u0131na kat\u0131larak mistik özellik vermektedir. Çünkü direkt olarak maviyemi\u015f (likapa) suyu çok pahal\u0131d\u0131r. Konsantre haline getirilen maviyemi\u015f suyu meyve suyu sanayisinde (tek ba\u015f\u0131na veya di\u011fer meyve sular\u0131 ile kokteyl yap\u0131larak)kullan\u0131lmaktad\u0131r.
\n-Kuru meyvesi, çiçekleri, kökleri ve yapraklar\u0131 ilaç sanayisinin hammaddesidir.
\n-Süt ve süt ürünleri teknolojisinde kullan\u0131lmakta, dondurma, likapal\u0131 süt veya yo\u011furt olarak tüketime sunulmaktad\u0131r.
\n-Kuru meyve teknolojisinde (toz haline getirilen kuru likapa \u015feker hastalar\u0131 için tatland\u0131r\u0131c\u0131 olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r),
\n-Meyveli ekmek sanayisinde yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131 vard\u0131r.
\n-Pasta sanayisinde, çöreklerde, keklerde (mufin)ve puding yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r.
\n-Baharat sanayisinde de de\u011ferli bir üründür,
\n-Meyve salatalar\u0131nda kullan\u0131l\u0131r,
\n-Reçel, marmelat ve jel yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r
\n-Konserve sanayisinde kullan\u0131lmaktad\u0131r,
\n-Çay yap\u0131m\u0131nda (kuru yapra\u011f\u0131 ve kuru meyvesi)
\n-Diyet mönülerinde,
\n-\u015earap yap\u0131m\u0131nda ve
\n-Dayan\u0131kl\u0131 ve çok sa\u011flam olan dallar\u0131 kulp (sap) yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/p>\n

<\/span>\n<\/p>\n

<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\n\t\t\t\t\t\tMAV\u0130YEM\u0130\u015e\u0130N YARARLARI <\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t\t\t\tLikapalar\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile beslenmesi üzerine yararlar\u0131 ile ilgili dünya çap\u0131ndaki bilimsel dergilerde yüzlerce ara\u015ft\u0131rma makalesi yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda bir bardak Yaban mersini meyvesinin 145 gram geldi\u011fi ve 21 gram Karbonhidrat, 1 gram Protein, 0,5 gram ya\u011f, 19 miligram C-V\u0130TAM\u0130N\u0130, 145 IU A- V\u0130TAM\u0130N\u0130 ve 85 KALOR\u0130 içerdi\u011fi belirtilmektedir. Ayr\u0131ca, 100 gram yenilebilir Yaban mersininin %83ünün su, %0.7sinin protein, %0.5'inin ya\u011f, %15inin karbonhidrat, %1.5'unun lif oldu\u011fu ve 62 kalori sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Mineral ve vitaminlerce zengin olan yaban mersini sodyum içermezken potasyum içeri\u011fi son derece yüksektir. Ayr\u0131ca, sakaroz içeri\u011fi %3 iken %48 glikoz ve % 49 fruktoz içermektedir. <\/p>\n

\t\t\t\t\t\tMineraller (mg\/100 gr)
\n\t\t\t\t\t\tKalsiyum 6.00
\n\t\t\t\t\t\tBak\u0131r 0.06
\n\t\t\t\t\t\tDemir 0.17
\n\t\t\t\t\t\tMagnezyum 5.00
\n\t\t\t\t\t\tManganez 0.28
\n\t\t\t\t\t\tFosfor 10.00
\n\t\t\t\t\t\tPotasyum 89.00
\n\t\t\t\t\t\tSelenyum 0.60
\n\t\t\t\t\t\tSodyum 0.00
\n\t\t\t\t\t\tÇinko 0.11<\/p>\n

\t\t\t\t\t\tVitaminler
\n\t\t\t\t\t\tC-Vitamini 13.00
\n\t\t\t\t\t\tThiamin 0.05
\n\t\t\t\t\t\tRiboflavin 0.05
\n\t\t\t\t\t\tNiacin 0.36
\n\t\t\t\t\t\tPantotenik asit 0.09
\n\t\t\t\t\t\tVitamin B-6 0.04
\n\t\t\t\t\t\tVitamin A 100.00 IU*
\n\t\t\t\t\t\tVitamin E 1.00 mg ATE**<\/p>\n

\t\t\t\t\t\tAyr\u0131ca, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131daki özellikle sahip oldu\u011fu bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarla ortaya konulmu\u015ftur. Bunlar; <\/p>\n

\t\t\t\t\t\t1.Yaprak ve kuru meyvelerinden yap\u0131lan çay ishal giderici özellik ta\u015f\u0131maktad\u0131r.
\n\t\t\t\t\t\t2.Yaban mersini çay\u0131 bayanlarda özel günlerin etkisini azaltmakta ve düzene sokmaktad\u0131r.
\n\t\t\t\t\t\t3.Yaban mersini çay\u0131 idrar yolu enfeksiyonlar\u0131nda antibiyotik etkisi göstermektedir.
\n\t\t\t\t\t\t4.Kansere kar\u015f\u0131 vücudu koruyan enzimleri aktive etmektedir.
\n\t\t\t\t\t\t5.Anti kanserojen ve antioksidan özelli\u011fe sahiptir.
\n\t\t\t\t\t\t6.Ya\u011fl\u0131 bile\u015fiklerin vücuttan at\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\n\t\t\t\t\t\t7.Taze olarak yenildi\u011finde kan\u0131 temizler.
\n\t\t\t\t\t\t8.Besleyici olmas\u0131na ra\u011fmen kalori ve sodyum içeri\u011fi dü\u015füktür.
\n\t\t\t\t\t\t9.Kan \u015fekerini dü\u015fürür
\n\t\t\t\t\t\t10.Ba\u011f\u0131rsak metabolizmas\u0131n\u0131 düzenleyen lifli özelli\u011fi vard\u0131r.
\n\t\t\t\t\t\t11.Kan kolesterolünü dü\u015fürür.
\n\t\t\t\t\t\t12.Pektin içeri\u011fi yüksektir.
\n\t\t\t\t\t\t13.Kalp krizi riskini azalt\u0131r.
\n\t\t\t\t\t\t14.Gece görü\u015f kabiliyetini art\u0131r\u0131r.
\n\t\t\t\t\t\t15.HIV V\u0130RÜSÜNÜN tekrarlanmas\u0131n\u0131 azalt\u0131r.
\n\t\t\t\t\t\t16.Damar elastikli\u011fi ve gözlerin geçirgenli\u011fini art\u0131r\u0131r
\n\t\t\t\t\t\t17.Vücutta biyoaktif madde olarak kullan\u0131lan polifenoller, aktokyaninler, flavanoller ve tanenlerce zengindir.
\n\t\t\t\t\t\t18.Kansere kar\u015f\u0131 sava\u015fan ELLAGIC-AS\u0130T içeri\u011fi oldukça yüksektir.
\n\t\t\t\t\t\t19.Diyetlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve çok de\u011ferli bir parças\u0131d\u0131r.
\n\t\t\t\t\t\t20.Göz yorgunlu\u011funu giderir, miyopluk ve \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan görme bozukluklar\u0131n\u0131 engeller. Kama\u015fma, k\u0131lcal damar çatlamas\u0131 ve gece körlü\u011fünü ortadan kald\u0131r\u0131r.
\n\t\t\t\t\t\t21.Kab\u0131zl\u0131k, bulant\u0131, mide kramplar\u0131n\u0131 ve ülseri önler.
\n\t\t\t\t\t\t22.Damar sertli\u011fi olu\u015fumunu engeller.
\n\t\t\t\t\t\t23.Varis ve basuru (hemorroid) iyile\u015ftirir.
\n\t\t\t\t\t\t24.Sakinle\u015ftirici özelli\u011fi vard\u0131r.
\n\t\t\t\t\t\t25.A\u011f\u0131z içi yaralar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirir.
\n\t\t\t\t\t\t26.\u0130ltihaplar için dezenfektan özelli\u011fi ta\u015f\u0131r.
\n\t\t\t\t\t\t27.Geçici haf\u0131za kay\u0131plar\u0131n\u0131 (ALZAYMIR)önler.<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n

\n

\n
\n \n<\/p>\n

<\/span> <\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 GARDENSEL.COM<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

MAV\u0130YEM\u0130\u015e (L\u0130KAPA) (Vaccinium corymbosum) TÜB\u0130TAK ve DPT taraf\u0131ndan desteklenen, NUHO\u011eLU VAKFI ve özel kurulu\u015flar taraf\u0131ndan çok s\u0131k\u0131 takibe al\u0131nan ve kapama bahçeleri tesis edilen maviyemi\u015f üretimi Karadeniz Bölgesindeki asitli topraklar\u0131nda h\u0131zla artmaktad\u0131r. Adaptasyon çal\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda mükemmel performans gösteren maviyemi\u015f dikim alanlar\u0131 kapama bahçe \u015feklinde devam etmektedir. 2006 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda 100 dekar olan maviyemi\u015f ekili\u015f alan\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-16","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173245,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16\/revisions\/173245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}