{"id":16142,"date":"2011-02-25T00:59:00","date_gmt":"2011-02-25T00:59:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:00","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:00","slug":"hassas-karisim-canlilar-16142","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/hassas-karisim-canlilar-16142","title":{"rendered":"Hassas kar\u0131\u015f\u0131m: Canl\u0131lar"},"content":{"rendered":"<p><span class=\"Apple-style-span\" style=\"font-size: 12px; color: #212121; line-height: 18px; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;\">&nbsp;<span style=\"font-family: Tahoma;\">Prof.Dr.Alparslan &Ouml;ZYAZICI <\/span><\/span><\/p>\n<p><span class=\"Apple-style-span\" style=\"font-size: 12px; color: #212121; line-height: 18px; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;\">Yery&uuml;z&uuml;ndeki canl\u0131lar\u0131n her biri, adeta birer terkip, birer kar\u0131\u015f\u0131md\u0131r. B&uuml;t&uuml;n can\u0131lar, ister bir bitki olsun, ister tek h&uuml;creden ibaret terliksi hayvan veya bir bakteri; isterse herhangi bir hayvan veya mahl&ucirc;kat\u0131n en \u015fereflisi ve yery&uuml;z&uuml;n&uuml;n halifesi olan insano\u011flu olsun, her birisi birtak\u0131m terkiplerden, yani kar\u0131\u015f\u0131mlardan, bu kar\u0131\u015f\u0131mlarda atomlardan yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Mesel&acirc; canl\u0131lar\u0131n b&uuml;y&uuml;k ekseriyetinin y&uuml;zde 60-70 &lsquo;\u0131 sudur. Bundan ba\u015fka, protein, ya\u011f, karbonhidrat denilen molek&uuml;ller ve sodyum, potasyum, kalsiyum, klor, demir, magnezyum vs. gibi elementlerden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">&nbsp;<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Organik dedi\u011fimiz, ya\u011f, protein ve karbonhidrat gibi molek&uuml;ller, terkipler ise, karbon, hidrojen, oksijen ve azot dedi\u011fimiz atomlardan yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bu maddelerin ve daha bir &ccedil;ok maddelerin her bir canl\u0131da kesinlikle belli olan &ouml;l&ccedil;&uuml;lerde, hesaplarda olmas\u0131 laz\u0131m gelir. Yani her bir madde miligram, hatta bazen miligram\u0131n binde biri olan mikrogram seviyesindedir. Hep belli &ouml;l&ccedil;&uuml;lerdedir, belli aral\u0131klardad\u0131r. Aksi takdirde o canl\u0131n\u0131n hayatiyeti devam etmez, o canl\u0131 &ouml;l&uuml;r. B&uuml;t&uuml;n bu incelikler nas\u0131l d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l&uuml;p hesaplanm\u0131\u015f, nas\u0131l olmu\u015f ve nas\u0131l devam ettiriliyor? Ve b&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131 &ouml;m&uuml;r boyu kim devam ettiriyor?<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\"><strong style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">\u0130la&ccedil;lar ve Canl\u0131lar<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Al\u0131p kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir &ccedil;ok ila&ccedil;lar vard\u0131r. Bu kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ila&ccedil;lar\u0131n kutular\u0131na veya i&ccedil;erisinde yer alan tarifelerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, her bir ilac\u0131n, belli miktarlarda &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;p tart\u0131lm\u0131\u015f, bir araya gelmi\u015f ba\u015fka ba\u015fka maddelerden meydana gelmi\u015f oldu\u011funu g&ouml;r&uuml;r&uuml;z. \u0130la&ccedil;lar\u0131n yap\u0131s\u0131nda yer alan ve az az olan maddeler, belli olan miktardan az olsa, o ila&ccedil; tesirini g&ouml;stermez. Herhangi&nbsp; bir madde ilac\u0131n i&ccedil;erisinde belli miktardan fazla olsa, zararl\u0131 hatta zehir tesiri g&ouml;sterebilmektedir. B&uuml;t&uuml;n bunlar g&ouml;stermektedir ki, o ila&ccedil;ta yer alan maddeleri hesaplayanlar var. &Ouml;l&ccedil;&uuml;p, tart\u0131p, tesirini tecr&uuml;be ettikten sonra, o ilac\u0131 yapanlar var. Yoksa bir tesad&uuml;fle, bir rast gelelikle, o farkl\u0131 farkl\u0131 maddeler, belli miktarlarda bir araya gelip, kendi kendilerine bir ilac\u0131 te\u015fkil edemezler. Her bir ilac\u0131n yap\u0131lmas\u0131 i&ccedil;in, muhakkak, \u015fuurlu, ak\u0131ll\u0131, d&uuml;\u015f&uuml;nen, bilen bir elin ve kuvvetin m&uuml;dahale etmesi icap eder.<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Gelelim canl\u0131lara. Her bir canl\u0131n\u0131n, en hassas hesaplarla hesaplan\u0131p yap\u0131lm\u0131\u015f olan ila&ccedil;lardan, &ccedil;ok daha ince hesaplarla hesaplan\u0131p bir araya getirilmi\u015f olan terkip yani kar\u0131\u015f\u0131m oldu\u011funu belirtmi\u015ftik. \u0130lac\u0131 yapan bir eczac\u0131, kimyager varsa, &ccedil;ok daha hassas olan canl\u0131lar\u0131 yapan, yaratan kim?&nbsp; Canl\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131nda yer alan maddeleri bir araya getiren kim? O maddeleri o canl\u0131lar\u0131n v&uuml;cudunda belli seviyelerde muhafaza eden kim? O canl\u0131lar\u0131n hayatiyetlerinin devam\u0131n\u0131 te&rsquo;min eden, sa\u011flayan kim? O canl\u0131lara hayat\u0131 kim veriyor? Ruhu kim veriyor? \u0130nsanlara b&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131n &uuml;st&uuml;ne akl\u0131 kim veriyor? \u015euuru kim veriyor? G&uuml;c&uuml;, kuvveti, ilm&icirc; nihayetsiz olan bir Allah de\u011fil mi? \u015euursuz olan tabiat\u0131n, ak\u0131ls\u0131z olan tesad&uuml;flerin, bu \u015fuurluca ve d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lerek yap\u0131lan ve sonsuz g&uuml;&ccedil; ve kuvvet gerektiren i\u015flerde zerre miktar m&uuml;dahalesi olmayaca\u011f\u0131 a&ccedil;\u0131kt\u0131r, a\u015fik&acirc;rd\u0131r.<br \/> &nbsp;<br \/> <strong style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Protein Sentezi \u0130htimalleri<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Canl\u0131lar\u0131n v&uuml;cutlar\u0131nda yer alan temel maddelerden birisi de proteinlerdir. Proteinler daha &ccedil;ok et, s&uuml;t, yumurta gibi hayvan&icirc; g\u0131dalarda bulunur. Her bir protein amino asit diye adland\u0131r\u0131lan alt birimlerden, amino asitlerde karbon, hidrojen, oksijen ve azot diye adland\u0131r\u0131lan atomlardan yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Amino asitlerde yer alan atomlar, hep belli miktarlarda, belli hesaplarla ve belli bir geometrik nizamla bir araya getirilmi\u015flerdir. Bu hesaplamalardaki, nizamdaki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, amino asitlerden istenen neticenin husul&uuml;ne mani olur.<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Bug&uuml;n bilinen 25 kadar farkl\u0131 amino asit vard\u0131r. Her bir proteinde belli say\u0131da amino asit bulunmaktad\u0131r. Mis&acirc;l verecek olursak, insanda kanda alyuvarlar diye bilinen h&uuml;creler bulunmaktad\u0131r. Alyuvarlarda hemoglobin adl\u0131, oksijen ta\u015f\u0131makla vazifeli protein bulunur. Hemoglobinin beta diye adland\u0131r\u0131lan zincirinde 574 adet amino asit bulunmaktad\u0131r. Bu say\u0131n\u0131n kesinlikle 574 olmas\u0131 icap eder. \u015eayet bu molek&uuml;lde bir eksik veya bir fazla amino asit bulunsa, yani 573 veya 575 adet amino asit bulunsa ne olur? O proteinden istenilen vazife sa\u011flanamaz. Ayr\u0131ca, 574 adet amino asitin her biri belli bir s\u0131rada bulunmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Yani her bir amino asitin yeri bellidir. Mis&acirc;l olarak yine&nbsp; hemoglobin molek&uuml;l&uuml;n&uuml; verebiliriz. Hemoglobinin beta zincirinin alt\u0131nc\u0131 s\u0131ras\u0131nda glutamat diye adland\u0131r\u0131lan amino asit bulunur. Glutamat yerine baz\u0131 hastalarda bir di\u011fer amino asit olan valin ge&ccedil;ecek olsa her \u015fey alt &uuml;st olmaktad\u0131r. Yani 574 amino asitin sadece bir tanesinin yerine ba\u015fka bir amino asit ge&ccedil;mi\u015f, neticede orak h&uuml;creli kans\u0131zl\u0131k (anemi) diye adland\u0131r\u0131lan hastal\u0131k ortaya &ccedil;\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kanla alakal\u0131 bir &ccedil;ok problemleri de pe\u015finden getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">B&uuml;t&uuml;n bunlar neyi g&ouml;stermektedir? Canl\u0131lar\u0131n ne kadar hassas &ouml;l&ccedil;&uuml;lerle yarat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funun &ccedil;ok a&ccedil;\u0131k ve net olan binlerce delillerinden sadece birisidir.<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\"><strong style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">10 &uuml;zeri 27 Y\u0131l<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">1969 y\u0131l\u0131nda, insano\u011flu elde mevcut olan amino asitleri&nbsp; kullanarak ve mevcut teknolojiden istifade ederek, ilk def&rsquo;a bir protein sentezine muvaffak olmu\u015ftur. Ancak bu i\u015fin &ouml;nemli bir eksik taraf\u0131 vard\u0131r ki, o da \u015fudur; Her bir proteinin birinci, ikinci, &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; ve d&ouml;rd&uuml;nc&uuml; yap\u0131s\u0131 dedi\u011fimiz, kendisine has bir geometrik \u015fekli mevcuttur. Hi&ccedil;bir protein d&ouml;rd&uuml;nc&uuml; yap\u0131y\u0131 kazanamadan i\u015f g&ouml;rememekte, at\u0131l kalmaktad\u0131r. \u0130nsano\u011flunun laboratuarda, o da mevcut amino asitleri kullanarak sentezlemeye muvaffak oldu\u011fu, proteinin birinci yap\u0131s\u0131d\u0131r ki, fonksiyon a&ccedil;\u0131s\u0131ndan bir i\u015fe yaramamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Mevcut amino asitlerden i\u015fe yarar bir proteinini, tesad&uuml;fen, bir def&rsquo;a elde edilebilmesi i&ccedil;in, ihtimaliyet hesaplar\u0131na g&ouml;re 10 &uuml;zeri 27&nbsp; y\u0131l, evet 10 &uuml;zeri 27 y\u0131l ge&ccedil;mesi icab eder. Yani 10 rakam\u0131n\u0131n &ouml;n&uuml;ne 27 adet s\u0131f\u0131r koyacaks\u0131n\u0131z. Bu kadar y\u0131l sonra, bir ihtimal mevcut olan amino asitlerden belki i\u015fe yarar bir protein sentezlenebilir. Yani elde ihtiya&ccedil; kadar amino asitler bulunacak, haz\u0131r olacak. Bu amino asitler \u015fuurlu, ak\u0131ll\u0131 olacak. Bu amino asitler devaml\u0131 olarak, hi&ccedil; durmadan yeni protein sentezi i&ccedil;in birle\u015fip ayr\u0131lacaklar, yeni halleri tecr&uuml;be edecekler. Ve b&uuml;t&uuml;n bu ihtimaller aras\u0131nda, 10 &uuml;zeri 27&nbsp; y\u0131l sonra bir ihtimal i\u015fe yarar bir protein molek&uuml;l&uuml; sentezlenmi\u015f olabilecek. Di\u011fer b&uuml;t&uuml;n \u015fartlar m&uuml;mk&uuml;n olsa bile, buna yani bir protein molek&uuml;l&uuml;n&uuml;n sentezine, ne d&uuml;nyan\u0131n &ouml;mr&uuml;, ne de k&acirc;inat\u0131n &ouml;mr&uuml; yetebilir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; d&uuml;nyan\u0131n ya\u015f\u0131 i&ccedil;in tahmin edilen rakam be\u015f milyar y\u0131l, k&acirc;inat\u0131n ya\u015f\u0131&nbsp; i&ccedil;in tahmin edilen &ouml;m&uuml;r 15 milyar y\u0131l olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Protein sentezi hadiseleri, her bir canl\u0131n\u0131n adeta tu\u011flas\u0131 durumunda olan ve her biri i\u011fnenin sivri ucundan &ccedil;ok daha k&uuml;&ccedil;&uuml;k olan her bir h&uuml;crede, saniyeler i&ccedil;erisinde oluyor. Yani tesad&uuml;fen milyonlarca y\u0131lda sentezlenemeyen bir protein molek&uuml;l&uuml;, her bir h&uuml;crede her saniyede oluyor. Hatta her saniyede, her bir h&uuml;crede y&uuml;zlerce protein sentezleniyor. Ve bu i\u015f ilk insandan, hatta yery&uuml;z&uuml;nde ilk canl\u0131n\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan beri devam ede geliyor.<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Ak\u0131ll\u0131, \u015fuurlu olan insan\u0131n, tekni\u011fin, teknolojinin geli\u015fti\u011fi bu asr\u0131m\u0131zda muvaffak olamad\u0131\u011f\u0131, beceremedi\u011fi&nbsp; i\u015fe yarar bir tek adet protein sentezini, \u015fuursuz olan h&uuml;creler, hem de y&uuml;zlercesini saniyeler i&ccedil;erisinde yap\u0131yor mu diyece\u011fiz. Yoksa bu \u015fuursuz h&uuml;creleri kullanarak, kudreti, ilmi nihayetsiz olan bir Allah &rsquo;m\u0131, mahluk&acirc;t\u0131 ve onlar\u0131n yap\u0131 ta\u015f\u0131 olan proteinleri yarat\u0131yor diyece\u011fiz.<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\"><strong style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Netice<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Sadece bir tek proteinin, mevcut olan amino asitlerden tesad&uuml;fen sentezlenme ihtimalinin 1027&nbsp; y\u0131lda bir ihtimal oldu\u011funu belirtmi\u015ftik. Yery&uuml;z&uuml;nde yakla\u015f\u0131k 10 milyon canl\u0131 &ccedil;e\u015fidinin, bunlar\u0131n her birinin milyarlarca, hatta trilyonlarca efrad\u0131n\u0131n ve bu canl\u0131larda 100 milyar farkl\u0131 protein &ccedil;e\u015fidinin oldu\u011funu hat\u0131rlayal\u0131m. Ayr\u0131ca bu kadar canl\u0131 &ccedil;e\u015fidinin, yery&uuml;z&uuml;nde, hi&ccedil; durmadan devaml\u0131 olarak &ouml;ld&uuml;r&uuml;l&uuml;p bu &ouml;lenlerin yavrular\u0131n\u0131n yeniden&nbsp; yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;ylersek, \u0130lah&icirc; kudretin mu&rsquo;cizeli\u011fi ve nihayetsizli\u011fi, onun kar\u015f\u0131s\u0131nda insano\u011flunun nihayetsiz acizli\u011fi a&ccedil;\u0131k&ccedil;a anla\u015f\u0131lmaz m\u0131?<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">\u0130nsanda, kanda yer alan ana h&uuml;crelerden en &ouml;nemlisi olan alyuvarlar\u0131n skenning elektron mikroskobu alt\u0131nda &ccedil;ekilmi\u015f resmi. Yuvarlak olanlar normal alyuvarlard\u0131r. Sa\u011fda yer alan h&uuml;cre ise, orak h&uuml;creli anemi (kans\u0131zl\u0131k) diye adland\u0131r\u0131lan hastal\u0131kta alyuvar\u0131n hilal \u015feklini alan durumu g&ouml;r&uuml;l&uuml;yor. Bu hastal\u0131k, alyuvarlarda bulunan ve oksijeni ta\u015f\u0131makla g&ouml;revli olan hemoglobin adl\u0131 proteinin bir zincirinde, 574 adet amino asitten alt\u0131nc\u0131 s\u0131rada yer alan&nbsp; glutamat adl\u0131 amino asitinin yerine valin adl\u0131 bir di\u011fer amino asitin ge&ccedil;mesi neticesi husule gelmi\u015ftir. Bu hastal\u0131kta alyuvarlardan maksut neticeler husule gelmemektedir. Alyuvarlar\u0131n fazla miktarda olan tahribi, erimesi ile karakterizedir.<\/p>\n<p style=\"font-size: 12px; margin: 0px; vertical-align: baseline; outline-width: 0px; outline-style: initial; outline-color: initial; border-width: 0px; padding: 0px;\">Bu netice bize yarat\u0131l\u0131\u015ftaki inceli\u011fi, hassasiyeti a&ccedil;\u0131k&ccedil;a g&ouml;zler &ouml;n&uuml;ne sermektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><!--GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n<p class=\"gs-author-note\">Bu yaz\u0131 <strong>AYIN KONU\u011eU<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><!--\/GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;Prof.Dr.Alparslan &Ouml;ZYAZICI Yery&uuml;z&uuml;ndeki canl\u0131lar\u0131n her biri, adeta birer terkip, birer kar\u0131\u015f\u0131md\u0131r. B&uuml;t&uuml;n can\u0131lar, ister bir bitki olsun, ister tek h&uuml;creden ibaret terliksi hayvan veya bir bakteri; isterse herhangi bir hayvan veya mahl&ucirc;kat\u0131n en \u015fereflisi ve yery&uuml;z&uuml;n&uuml;n halifesi olan insano\u011flu olsun, her birisi birtak\u0131m terkiplerden, yani kar\u0131\u015f\u0131mlardan, bu kar\u0131\u015f\u0131mlarda atomlardan yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Mesel&acirc; canl\u0131lar\u0131n b&uuml;y&uuml;k ekseriyetinin y&uuml;zde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-16142","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170619,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16142\/revisions\/170619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16142"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=16142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}