{"id":16180,"date":"2011-03-03T23:36:00","date_gmt":"2011-03-03T23:36:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:00","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:00","slug":"eyvah-eyvah-siyasal-karmasa-petrol-krizi-ve-yoksulluk-kapida-mi-16180","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/eyvah-eyvah-siyasal-karmasa-petrol-krizi-ve-yoksulluk-kapida-mi-16180","title":{"rendered":"Eyvah eyvah! Siyasal Karma\u015fa, Petrol Krizi ve Yoksulluk Kap\u0131da m\u0131?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left\"><span style=\"line-height: 24px; font-size: medium; font-family: Arial; color: #000000\" class=\"Apple-style-span\">Son aylarda Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu&#8217; da alevlenen isyan dalgas\u0131 halklar\u0131 despot y&ouml;netimlere kar\u015f\u0131 ayakland\u0131r\u0131yor. Ne oldu da y\u0131llard\u0131r ayn\u0131 \u015fekilde y&ouml;netildi\u011fi halde isyan edemeyen halklar bir anda ard\u0131 ard\u0131na iktidarlar\u0131 devirebilmeye ba\u015flad\u0131? Sadece internetten yaz\u0131\u015f\u0131p da organize olabildikleri i&ccedil;in mi isyan edebildiler; yoksa ortada 1789&#8242; daki Frans\u0131z ihtilalini haz\u0131rlayana benzer sebepler de var m\u0131?<\/span><\/p>\n<p> <span style=\"line-height: normal; font-size: medium; color: #000000\" class=\"Apple-style-span\"><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px\"><span style=\"font-family: Arial\" class=\"Apple-style-span\"><br \/><\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Petrol fiyatlar\u0131 art\u0131yor. Bu art\u0131\u015f Ortado\u011fu&#8217; daki&nbsp; karma\u015fa sebebi ile mi oluyor yoksa ger&ccedil;ekten sonunda \u0130ngilizce &quot;Peak Oil&quot; denilen ve petrol&uuml;n art\u0131k &uuml;retim maliyetinin t&uuml;ketebilmek i&ccedil;in &ouml;denen fiyat\u0131n &ccedil;ok &uuml;zerine &ccedil;\u0131kmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131 zirve a\u015f\u0131ld\u0131 m\u0131?<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Ve yine bu minvalde art\u0131k 1 kalori g\u0131da &uuml;retmek i&ccedil;in 10 kalori petrol&uuml;n harcanabildi\u011fi (tar\u0131m ilac\u0131, suni g&uuml;bre &uuml;retmek, &ccedil;ift&ccedil;ilik i\u015flemleri, g\u0131da i\u015fleme, ambalaj &uuml;retimi, g\u0131da ta\u015f\u0131ma i&ccedil;in g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde petrol \u015fartt\u0131r)&nbsp; zenginlik d&ouml;nemi geride mi kal\u0131yor? Petrol ula\u015f\u0131lamayacak kadar pahal\u0131 olursa, &ouml;zellikle \u015fehirlerde ya\u015fayan ve i\u015flenmi\u015f haz\u0131r g\u0131dalar yeme\u011fe al\u0131\u015fm\u0131\u015f b&uuml;y&uuml;k bir kitle a&ccedil;l\u0131\u011fa m\u0131 s&uuml;r&uuml;klenir?<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Yoksa tehlike yok da ben mi abart\u0131yorum?<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Belki de siyasiler sistemdeki mevcut mekanizmalar vas\u0131tas\u0131 ile sorunlar\u0131 &ccedil;&ouml;zebilirler ne dersiniz?<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><b><span style=\"font-family: Arial\">Siyaset<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">D&uuml;nya&#8217; da demokrasi ile y&ouml;netilen veya y&ouml;netildi\u011fini sanan t&uuml;m &uuml;lkelerde insanlar kendi kendilerini y&ouml;nettiklerini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorlar. En az\u0131ndan T&uuml;rkiye i&ccedil;in bunun b&ouml;yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nday\u0131z. Asl\u0131nda y&ouml;netimde sadece 2 grup insan var: T&uuml;ccarlar ile teknokrat\/b&uuml;rokratlar<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">T&uuml;ccarlar en iyimser bak\u0131\u015fla hayatlar\u0131 boyunca para al\u0131p vermek gibi asl\u0131nda manas\u0131z bir i\u015f yapt\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131na var\u0131p, di\u015fe dokunur \u015feyler yaparak biraz itibar ile daha kolay para kazanmak, yak\u0131n &ccedil;evresindekilere f\u0131rsat yaratmak ve adlar\u0131n\u0131 tarih kaz\u0131mak amac\u0131 ile siyasete girebiliyor. Ancak siyasi partiler hay\u0131r kurumlar\u0131 de\u011fil. Siyasi partilerin &ccedil;ok fazla paraya ihtiyac\u0131 var ve &uuml;lke &ccedil;ap\u0131nda % 10 baraj\u0131n\u0131 ge&ccedil;ene kadar &uuml;ye aidatlar\u0131 ve ba\u011f\u0131\u015flar hari&ccedil; siyasi partilerin devletten tek kuru\u015f almas\u0131 m&uuml;mk&uuml;n de\u011fil. Oysa bir siyasi partinin sadece se&ccedil;imlere kat\u0131lmak i&ccedil;in bile 41 ilde &ouml;rg&uuml;tlenmesi zorunlu. &Ccedil;al\u0131\u015fanlar\u0131 olacak, toplant\u0131lar yap\u0131lacak, ziyaretler vb. bin bir masraf yap\u0131lacak&#8230; Nereden bakarsan\u0131z bak\u0131n bir siyasi partinin sadece se&ccedil;ime kat\u0131lmas\u0131 i&ccedil;in bile milyonlarca lira laz\u0131m. Bu paray\u0131 aidatlarla toplamak m&uuml;mk&uuml;n de\u011fil. Derdi olan ve siyasi partilerden beklenti i&ccedil;inde olan insanlar\u0131n zaten paras\u0131 yok. Bu durumda bir siyasi parti ne yapmak zorunda? Mutlaka ve mutlaka bol paras\u0131 olan ki\u015fi, kurum ve hatta devletlere ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakmak zorunda. Bunu biraz d&uuml;\u015f&uuml;nen herkes anlayabilir.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">T&uuml;rkiye&#8217; de siyaset&ccedil;ilerin para bulmas\u0131 gerekiyor da ABD&#8217; de de gerekmiyor mu? ABD&#8217; de bir se&ccedil;im kampanyas\u0131 yapmak i&ccedil;in sadece halktan ba\u011f\u0131\u015f toplamak yeterli olur mu san\u0131yoruz?<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Nasrettin Hoca biliyor ger&ccedil;e\u011fi &quot;Paray\u0131 veren, d&uuml;d&uuml;\u011f&uuml; &ccedil;alar&quot;<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">K\u0131sacas\u0131 ne olursa olsun bizi y&ouml;neten siyasi partiler, sermayeyi d&uuml;\u015f&uuml;nmek ve sermayenin yan\u0131nda olmak zorunda.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Diyeceksiniz ki &quot;iyi de sadece t&uuml;ccarlarla olmaz, fikir de &uuml;retmek ve bir \u015feyler ortaya koymak laz\u0131m.&quot; \u0130\u015fte bu noktada da siyasi partiler teknokrat\/b&uuml;rokratlara ba\u015fvuruyor. Akademisyenler, uzmanlar, b&uuml;rokratlar siyasi partilere girip fikir &uuml;retiyor. Bu fikirler elbette sermaye nas\u0131l istiyorsa o \u015fekilde &uuml;retiliyor. Aksi halde bir \u015fehirden di\u011ferine seyahat etmek bile m&uuml;mk&uuml;n olmaz. Yine bu sebeple b&ouml;yle bir mekanizma asla &quot;tasarruf edin, israftan ka&ccedil;\u0131n\u0131n. Daha az t&uuml;ketin, daha az &uuml;retin.&quot; demez, diyemez. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; &uuml;retim ve t&uuml;ketim yo\u011funla\u015ft\u0131k&ccedil;a insanlar\u0131n temel ihtiya&ccedil;lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki faaliyetlerin yap\u0131labilece\u011fi art\u0131 de\u011fer artar. Siyasiler bilimsel olarak \u015fiddetle kar\u015f\u0131 &ccedil;\u0131k\u0131yor da olsalar firmalar halk\u0131n GDO t&uuml;ketmesinin karl\u0131 oldu\u011funu s&ouml;yl&uuml;yorsa, siyasiler de GDO&#8217; ya izin vermek zorundad\u0131r.&nbsp;&nbsp; Bir art\u0131 bir e\u015fittir iki kadar nettir bu.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Sonu&ccedil;ta t&uuml;m hayat\u0131n\u0131 ya para kazanmak i&ccedil;in harcam\u0131\u015f t&uuml;ccarlar ya da kariyer u\u011fruna feda etmi\u015f akademisyen, b&uuml;rokrat, askerler b&uuml;y&uuml;k partilerden aday olur ve se&ccedil;ilerek milletvekili olurlar. B&ouml;ylece yine t&uuml;ccarlar\u0131n ve teknokratlar\u0131n genel olarak ticari haklar\u0131n\u0131 korurlar. Ger&ccedil;ek anlamda halk\u0131 temsil edecek pek kimse bulunmaz mecliste. Bu tip ki\u015filer ancak k&uuml;&ccedil;&uuml;k siyasi partilerde olur. K&uuml;&ccedil;&uuml;k siyasi partiler de ya para kaynaklar\u0131na yeteri kadar g&uuml;ven vermedi\u011fi ya da bu \u015fekilde bir kayna\u011f\u0131 asla kabul etmeyecekleri i&ccedil;in hep k&uuml;&ccedil;&uuml;k kal\u0131rlar. Bir partinin b&uuml;y&uuml;yebilmesi i&ccedil;in cebren ve hile ile para kaynaklar\u0131na ula\u015fmas\u0131 ve sermayeye hizmet etmesi mecburidir.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Ben hayat\u0131m boyunca neden k&uuml;&ccedil;&uuml;k partilere, ba\u011f\u0131ms\u0131z adaylara oy verdi\u011fimi \u015fimdi anlad\u0131m. \u0130yi bir vatanda\u015f gibi &ccedil;ok ara\u015ft\u0131r\u0131p inceledim ve her zaman en uygun oldu\u011funu d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;\u011f&uuml;m k&uuml;&ccedil;&uuml;k partilere oy verdim. Ve bu sebeple hi&ccedil; temsil edilemedim. Oylar\u0131m hep o temsil edilemeyen &quot;di\u011fer&quot; hanesinde kald\u0131. Ve benim oylar\u0131mla se&ccedil;medi\u011fim ki\u015filer vekilim oldu.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><b><span style=\"font-family: Arial\">Reklamlar<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Reklamlar her zaman her yerde kar\u015f\u0131m\u0131za &ccedil;\u0131k\u0131p, asl\u0131nda hi&ccedil; ihtiyac\u0131m\u0131z olmayan \u015feyleri yalanlar dolu i&ccedil;eriklerle g&ouml;z&uuml;m&uuml;ze sokuyor. &Ouml;yle bir kara mizah ki reklamlar, bazen ne diyece\u011fimi, d&uuml;\u015f&uuml;nece\u011fimi \u015fa\u015f\u0131r\u0131yorum.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Mesela margarin reklamlar\u0131nda &quot;kolesterol i&ccedil;ermez&quot; diye mutlaka belirtilirken hi&ccedil; bir \u015fekerleme reklam\u0131nda &quot;ni\u015fasta bazl\u0131 \u015feker i&ccedil;ermez&quot;, &quot;geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f hi&ccedil; bir g\u0131da maddesi ve t&uuml;revini i&ccedil;ermez&quot; gibi bir ibare olmuyor. Neden mi mizah gibi? &Ccedil;&uuml;nk&uuml; margarinler zaten bitkisel kaynakl\u0131d\u0131r ve bitkisel kaynakl\u0131 &uuml;r&uuml;nlerde kolestrol do\u011fal olarak yoktur zaten. Oysa &uuml;r&uuml;nler i&ccedil;erisindeki GDO&#8217; yu, \u015fekeri bilmek asla bu kadar basit de\u011fildir.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">&Ouml;zellikle televizyonlardaki reklamlar insana d&uuml;nyay\u0131 bamba\u015fka hissettiriyor ve bir &ccedil;ok ki\u015fiyi de kand\u0131r\u0131yor. D&uuml;nyadan habersiz biri iseniz reklam\u0131 yap\u0131lan kredi kart\u0131n\u0131n size para kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir gofretin sizi s&uuml;per g&uuml;&ccedil;l&uuml; hale getirdi\u011fini, bir me\u015frubat\u0131n sizi &ccedil;ok sosyal, mutlu, onlarca arkada\u015f\u0131 olan biri haline getirebilece\u011fini; en iyi &ccedil;orban\u0131n kesinlikle marketten al\u0131nm\u0131\u015f bir ambalaj i&ccedil;erisinde kurutulmu\u015f olarak bulundu\u011funu; bahsedilen &ccedil;ocuk bezi kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda bebeklerin a\u011flamaktan sinirli psikopatlara d&ouml;n&uuml;\u015fece\u011fini anlat\u0131yor.<br \/>&nbsp;<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><b><span style=\"font-family: Arial\">Para<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Sadece para birimlerini birbirine &ccedil;evirerek para kazanan ki\u015fi ve kurumlar var. Para ne demek hi&ccedil; d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;k m&uuml;? Bak\u0131n\u0131z yanl\u0131\u015f de\u011filse internet s&ouml;zl&uuml;\u011f&uuml;nde \u015f&ouml;yle bir bilgi var:<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Para: kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda mal ve hizmet almaya ve vermeye; bunlar\u0131n ekonomik de\u011ferlerini takas etmeye yarayan &uuml;zerinde rakamsal de\u011ferler ta\u015f\u0131yan k&acirc;\u011f\u0131t.Para genel kabul g&ouml;ren de\u011fi\u015fim arac\u0131na verilen isimdir ve Fars&ccedil;a pare ( par&ccedil;a) kelimesinden t&uuml;remi\u015ftir. Mallar\u0131n birbiriyle de\u011fi\u015ftirilebilmesini sa\u011flar.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Rakamsal de\u011ferler atfedilmi\u015f ka\u011f\u0131tlar\u0131 birbiri ile takas eden ki\u015filer nas\u0131l art\u0131 de\u011fer kazanabilir ki? &Uuml;retilen nedir? De\u011fer nedir burada? Neden gereksiz oldu\u011fu halde farkl\u0131 farkl\u0131 para birimleri var? T&uuml;m &uuml;lkeler bir araya gelse ve tek bir para biriminde anla\u015fsa ne kadar b&uuml;y&uuml;k bir zenginli\u011fe kavu\u015fabilece\u011fimizi hayal edeniniz var m\u0131?<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><b><span style=\"font-family: Arial\">Elektrik &#8211; Enerji<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Ne alaka demeyin, &ccedil;ok ba\u011flant\u0131l\u0131. &Ccedil;evreciler s&uuml;rekli &quot;hidroelektirk santral de istemeyiz, termik santral de istemeyiz hele n&uuml;kleer santral hi&ccedil; istemeyiz&quot; diye bas bas ba\u011f\u0131r\u0131yorlar. Bu beyanlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda &ccedil;ok akl\u0131 selim sahibi oldu\u011fu g&ouml;r&uuml;len ki\u015filer de iyi bir savunma olarak \u015f&ouml;yle diyor &quot;Onu istemeyiz, bunu istemeyiz diyorsunuz. Nas\u0131l kalk\u0131nacak bu &uuml;lke. Nas\u0131l evlere elektrik gidecek?&quot; &Ccedil;ok g&uuml;zel, bunu da a&ccedil;\u0131klayaca\u011f\u0131m.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><b><span style=\"font-family: Arial\">Tar\u0131msal N&uuml;fus<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Yine alakas\u0131z bir bilgi vereyim: Tar\u0131m politikalar\u0131n\u0131 belirleyen yetkililer T&uuml;rkiye&#8217; de % 25 civar\u0131nda bulunan tar\u0131msal n&uuml;fusun hala y&uuml;ksek oldu\u011funu, bu oran\u0131n Avrupa gibi % 5&#8242; lere d&uuml;\u015fmesi gerekti\u011finin \u015fart oldu\u011funu belirtiyorlar. Tamam, bu bilgiyi de bir kenara koyduk.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><b><span style=\"font-family: Arial\">Sa\u011fl\u0131k Sistemi<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">D&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n&uuml;z ki bir sekt&ouml;r&uuml;n para kazanmas\u0131 i&ccedil;in birilerinin sa\u011fl\u0131ks\u0131z olmas\u0131 \u015fart. \u0130nsanlar\u0131n t&uuml;m&uuml;n&uuml; bir anda hi&ccedil; hastalanmaz k\u0131lan basit bir ila&ccedil; olsa, sa\u011fl\u0131k sekt&ouml;r&uuml;nde &ccedil;al\u0131\u015fan milyonlarca insan a&ccedil; kal\u0131r. Yani maalesef sistemin kurulu\u015fu gere\u011fi sa\u011fl\u0131k sekt&ouml;r&uuml; sa\u011fl\u0131k arayana sadece &ouml;lmeyece\u011fi hizmeti vermek zorundad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><b><span style=\"font-family: Arial\">Hukuk Sistemi<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Birden bir sihir yap\u0131lsa ve kimse su&ccedil; i\u015flemese&#8230;Bir anda su&ccedil; ve su&ccedil;lu ortadan kalksa. Yasalar m&uuml;kemmel haz\u0131rlan\u0131p kusursuz yorumlansa ve hi&ccedil; su&ccedil; olmasa&#8230; B&ouml;yle bir durumda avukat, hakim ve savc\u0131lar i\u015fsiz kal\u0131r. Yani bu ekonomi de var olmak i&ccedil;in soruna ihtiya&ccedil; duyar ve sadece mevcut durumun s&uuml;rd&uuml;r&uuml;lmesine &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">G&uuml;venlik Sistemi<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Yine bir anda t&uuml;m &uuml;lkeler bar\u0131\u015f ilan etse. Herkes en az benim kadar \u015fiddetsizli\u011fi savunsa&#8230; Bu durumda ordular ve polislere de b&uuml;y&uuml;k oranda gerek kalmaz. Yani silah sekt&ouml;r&uuml;, askerlik ve polislik mesle\u011fi de asl\u0131nda ancak sorun varsa mevcut olabilir ve soruna ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Yoksa milyonlarca ki\u015fi i\u015fsiz kal\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Daha da hayat\u0131m\u0131z i&ccedil;erisinde b&ouml;yle bir&ccedil;ok konu var.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">&Ouml;zet olarak uygarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n geldi\u011fi mevcut durumda:<\/span><\/p>\n<ul style=\"font-family: 'Times New Roman'\">\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-family: Arial\">Demokratik se&ccedil;imlerle y&ouml;netilseniz bile b&uuml;y&uuml;k ihtimalle ger&ccedil;ekten temsil edilemezsiniz. Bizi temsil edenler sistemin ekonomik ko\u015fullar\u0131 neyi dayat\u0131yorsa ona uymak mecburiyetindedir. Birey kendi kendini y&ouml;netiyor sansa da asl\u0131nda karar\u0131 ekonominin &ccedil;arklar\u0131 verir.<br \/>\t&nbsp;<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-family: Arial\">Sistem gere\u011fi ihtiyac\u0131n\u0131z olan olmayan mal ve hizmetlerin reklam\u0131 yap\u0131larak t&uuml;ketimi karl\u0131 olanlar bireylere zorla t&uuml;kettirilir. Burada bireyin pek se&ccedil;im \u015fans\u0131 yoktur.<br \/>\t&nbsp;<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-family: Arial\">Para bir rakamsal de\u011ferdir ve \u015feylere atfedilmi\u015f de\u011ferlerin de\u011fi\u015ftirilmesi ile ekonomi olu\u015fur. Genel olarak atfedilmi\u015f de\u011ferler reklamla belirlenir, siyasilerce desteklenir.<br \/>\t&nbsp;<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-family: Arial\">D&uuml;nyada asl\u0131nda tek ger&ccedil;ek enerji g&uuml;ne\u015f kaynakl\u0131 enerjidir. G\u0131da, r&uuml;zgar, k&ouml;m&uuml;r, petrol hatta jeotermal kaynaklar\u0131n da ana kayna\u011f\u0131 g&uuml;ne\u015ftir. \u0130nsanl\u0131k, mevcut israf d&uuml;zeyini bu \u015fekilde devam ettirebilmek i&ccedil;in kendi &ouml;z kaynaklar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki enerjileri kullanmaya mecburdur. Sistem, yap\u0131s\u0131 gere\u011fi kurumlar\u0131n bu enerjinin kurumlar taraf\u0131ndan bol miktarda &uuml;retilmesini ve bireylerce sat\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar. Aksi halde ekonomi &ccedil;arklar\u0131 i\u015flemez.<br \/>\t&nbsp;<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-family: Arial\">Sistem bireyin b&uuml;y&uuml;k bir organizasyonda genel yap\u0131ya m&uuml;dahil olamad\u0131\u011f\u0131 tek ufac\u0131k bir \u015fey &uuml;retmesini ve genel t&uuml;ketici olmas\u0131n\u0131 ister. B&ouml;ylece ekonominin &ccedil;arklar\u0131 d&ouml;necektir. Bu ama&ccedil;la mesela Toros&#8217; larda ya\u015fayan ve tam olarak kendi kendine yeterli g&ouml;&ccedil;ebeler gibi insan gruplar\u0131 sistemde istenmez. Sistemin istedi\u011fi, ba\u011f\u0131ml\u0131 \u015fehir insan\u0131d\u0131r. Ve bu sebeple sistemi i\u015fleten t&uuml;m ki\u015fi ve kurumlar, insanlar\u0131n \u015fehirlerde ba\u011f\u0131ml\u0131 ya\u015famas\u0131n\u0131 talep etmek zorundad\u0131r.<br \/>\t&nbsp;<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-family: Arial\">\u0130nsan hastal\u0131k, su&ccedil; ve sorun &uuml;rettik&ccedil;e ekonomi &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r. Hastal\u0131klar, sava\u015flar ve su&ccedil;lar olmayan bir d&uuml;nya mevcut sistemde do\u011frudan a&ccedil;l\u0131k ve yoksulluk &uuml;retmek zorundad\u0131r. Sistemin matemati\u011fi bunun &uuml;zerine kuruludur.<\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><b><span style=\"font-family: Arial\">Gelecekte A&ccedil;l\u0131k, yoksulluk ve Yoksunluk Kaderimiz mi?<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Biny\u0131llard\u0131r insan topluluklar\u0131 s&uuml;rekli devinerek, bilgilenerek ve bir y&ouml;nde geli\u015ferek g&uuml;n&uuml;m&uuml;z uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturdu.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">(Hala kald\u0131ysa) iflah olmaz iyimserlere sorarsan\u0131z bu durum , mevcut sorunlar\u0131na ra\u011fmen yava\u015f yava\u015f d&uuml;zelecek ve sonunda insanl\u0131\u011f\u0131 refaha ula\u015ft\u0131racak bir olu\u015fum.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Oysa sistemin matemati\u011fi gere\u011fi mevcut uygarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z hem insanl\u0131\u011f\u0131 hem de d&uuml;nyay\u0131 asl\u0131nda yoku\u015f a\u015fa\u011f\u0131 s&uuml;r&uuml;kl&uuml;yor. \u015eehirlere topla\u015f\u0131p insanlar\u0131 uzmanla\u015ft\u0131rarak onlar\u0131 &ccedil;e\u015fitli kurumlar\u0131n k&uuml;&ccedil;&uuml;k mekanizmalar\u0131 haline getirmek, sorunlar\u0131 &ccedil;&ouml;z&uuml;me de\u011fil &ccedil;&ouml;z&uuml;ms&uuml;zl&uuml;\u011fe s&uuml;r&uuml;kl&uuml;yor.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">&Ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki s&uuml;re&ccedil;te bu sorunlar\u0131 a\u015fmada temel en &ouml;nemli &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131n, \u015fu \u015fartlar\u0131 yerine getirerek olabilece\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum:<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><b><span style=\"font-family: Arial\">&Ccedil;&ouml;z&uuml;m &ouml;nerileri<\/span><\/b><\/p>\n<ol style=\"font-family: Arial; font-size: 12pt; font-weight: bold\">\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-family: Arial\">\u0130nsanlar herkesin birbirini tan\u0131yabilece\u011fi, belki 500 ki\u015filik kom&uuml;nlerde (k&ouml;y, mahalle, s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirli alanlar) ya\u015famal\u0131d\u0131r.<br \/>\t&nbsp;<\/span><\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-family: Arial\">Bu kom&uuml;nlerde do\u011frudan demokrasi olmal\u0131 ve her birey taleplerini kom&uuml;n &ccedil;ap\u0131nda duyurabilmelidir.<br \/>\t&nbsp;<\/span><\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-family: Arial\">Bireyler hane baz\u0131nda kendi ihtiya&ccedil;lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmeli, kar\u015f\u0131layamad\u0131klar\u0131 ihtiya&ccedil;lar\u0131n\u0131 kom&uuml;n i&ccedil;erisinde yard\u0131mla\u015farak tedarik etmelidir.<br \/>\t&nbsp;<\/span><\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-family: Arial\">Kom&uuml;nler kendi kaderleri ve gelecekleri hakk\u0131nda tam ba\u011f\u0131ms\u0131z karar verebilmelidir. Bu karar\u0131 hi&ccedil; bir d\u0131\u015f g&uuml;&ccedil; ve d\u0131\u015f bask\u0131 s\u0131n\u0131rlayamamal\u0131d\u0131r.<br \/>\t&nbsp;<\/span><\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-family: Arial\">Kom&uuml;nler aras\u0131 g&ouml;&ccedil; m&uuml;mk&uuml;n olabilir. Kom&uuml;nden ayr\u0131lmak tam serbest olmal\u0131d\u0131r. Yeni bir kom&uuml;ne girmek i&ccedil;in kom&uuml;n&uuml;n &uuml;yelerinin onay\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Gezginler, kom&uuml;n&uuml;n kurallar\u0131na uymak \u015fart\u0131 ile&nbsp; belirli s&uuml;relerde t&uuml;m kom&uuml;nlere kabul edilebilmelidir.<br \/>\t&nbsp;<\/span><\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-family: Arial\">Kom&uuml;nler aralar\u0131nda temsilciler vas\u0131tas\u0131 ile b&ouml;lgesel, k\u0131tasal g&ouml;r&uuml;\u015fmeler yapmal\u0131 ve global konularda ortak kararlar al\u0131narak uygulanabilmelidir. Temsiliyet anlam\u0131nda yerel tiranl\u0131\u011f\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyici mekanizmalar kurulmal\u0131 ve do\u011frudan demokrasi ve tam temsiliyet temel ama&ccedil; olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\t&nbsp;<\/span><\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p style=\"line-height: 24px\">\t<span style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-family: Arial\">Kom&uuml;nlerde kapal\u0131 ekonomi olmal\u0131, t&uuml;m temel ihtiya&ccedil; maddeleri kom&uuml;n i&ccedil;inde &uuml;retilebilmeli; kom&uuml;nler aras\u0131 sadece bilgi ak\u0131\u015f\u0131 (sanat, bilim, sohbet, felsefe) olmal\u0131d\u0131r. Genel olarak kom&uuml;nler aras\u0131 madde (meta) al\u0131\u015f veri\u015fi olmamal\u0131, ancak k\u0131tl\u0131k ve felaket d&ouml;nemleri gibi &ouml;zel durumlarda kom\u015fu kom&uuml;nler birbiri ile madde de\u011fi\u015f toku\u015fu yap\u0131p azami \u015fekilde (hatta tek bir kom&uuml;nm&uuml;\u015f gibi) yard\u0131mla\u015fmal\u0131d\u0131r. Kom&uuml;ne giren her maddenin kom&uuml;n birimleri taraf\u0131ndan &uuml;retilebilecek know-how&#8217; \u0131 (nas\u0131l yap\u0131labilir bilgisi) mevcut olmal\u0131d\u0131r. Bir kom&uuml;n, kendi imkanlar\u0131 ile &uuml;retemeyece\u011fi bir insan &uuml;r&uuml;n&uuml;n&uuml; kom&uuml;n i&ccedil;erisine kabul etmemelidir.<\/span><\/span>\t<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><b><span style=\"font-family: Arial\">Sons&ouml;z<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">&Ouml;n&uuml;m&uuml;zde zorlu zamanlar var. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n neredeyse tamamen s\u0131rt\u0131n\u0131 dayad\u0131\u011f\u0131 ve b&uuml;y&uuml;k miktarda enerjisinden faydaland\u0131\u011f\u0131 petrol azal\u0131yor. Petrol azal\u0131rken gitgide t&uuml;m ihtiya&ccedil;lar, en &ccedil;ok da en yoksul kesimin ya\u015fam\u0131n\u0131 s&uuml;rd&uuml;rmesi i&ccedil;in bile \u015fart olan g\u0131da, giyecek, yakacak gibi temel ihtiya&ccedil; malzemelerinin fiyatlar\u0131 artacak. Dolay\u0131s\u0131 ile ta\u015f\u0131ma su ile d&ouml;nd&uuml;r&uuml;lmeye &ccedil;al\u0131\u015f\u0131lan de\u011firmenlerin s\u0131rt\u0131ndaki bu sistem ilk olarak fakirleri s\u0131rt\u0131ndan atacak. \u015eu anda fakir olmasalar da \u015fehir ve kasaba insanlar\u0131 h\u0131zla fakirle\u015fecek. \u0130syanlar olacak ve halk\u0131n sorunlar\u0131na da kolayca &ccedil;&ouml;z&uuml;m bulunamayacak.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Bu sorunlara tek &ccedil;&ouml;z&uuml;m kendi kendine yetebilen tam demokratik insan topluluklar\u0131na adapte edilmi\u015f bir ya\u015fam olabilir. B&ouml;yle bir sistemde bireylerin sorunlar\u0131 kolayca &ccedil;&ouml;z&uuml;lebilir olacak, &ccedil;e\u015fitlilik do\u011fal olarak artarak &uuml;retilen bilgi de artacak ve &ccedil;ok daha g&uuml;zel ve makul bir hayat s&ouml;z konusu olacakt\u0131r. B&ouml;yle bir sistem hastal\u0131k, sava\u015f, \u015fehirle\u015fme, end&uuml;strile\u015fme ve &ccedil;evre kirlili\u011fi gibi insan d\u0131\u015f\u0131 kavramlara ihtiya&ccedil; duymayacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Bu sisteme bug&uuml;nden adapte olabilmek i&ccedil;in bireyler ve gruplar olabildi\u011fince &quot;yerel &uuml;retim, yerel t&uuml;ketim&quot; mant\u0131\u011f\u0131nda ya\u015famal\u0131; end&uuml;strile\u015fmeden uzakla\u015farak ya\u015fad\u0131klar\u0131 b&ouml;lgelerde yava\u015f \u015fehir (Citta Slow) y&ouml;netimleri talep etmelilerdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">\u015eu an her \u015fey mevcut sistem gere\u011fi alabildi\u011fine makul ve mant\u0131kl\u0131 g&ouml;r&uuml;nebilir. Ancak ger&ccedil;ek resmi g&ouml;rebilmek i&ccedil;in biraz &ccedil;er&ccedil;evenin d\u0131\u015f\u0131ndan bakabilmek gerekir. \u015eu k\u0131z\u0131lderili atas&ouml;z&uuml; konuyu g&uuml;zelce &ouml;zetlemektedir:<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">&quot;Aslanlar kendi tarih&ccedil;elerine kavu\u015funcaya kadar, kitaplar avc\u0131y\u0131 &ouml;vecektir.&quot;<\/span><\/p>\n<p style=\"line-height: 24px; font-family: 'Times New Roman'\"><span style=\"font-family: Arial\">Sayg\u0131 ve sevgilerimle<br \/>Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/span><\/p>\n<p><\/span><\/p>\n<p><!--GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n<p class=\"gs-author-note\">Bu yaz\u0131 <strong>Z\u0131rat Y. M\u00fchendisi Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><!--\/GS_AUTHOR_NOTE--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son aylarda Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu&#8217; da alevlenen isyan dalgas\u0131 halklar\u0131 despot y&ouml;netimlere kar\u015f\u0131 ayakland\u0131r\u0131yor. Ne oldu da y\u0131llard\u0131r ayn\u0131 \u015fekilde y&ouml;netildi\u011fi halde isyan edemeyen halklar bir anda ard\u0131 ard\u0131na iktidarlar\u0131 devirebilmeye ba\u015flad\u0131? Sadece internetten yaz\u0131\u015f\u0131p da organize olabildikleri i&ccedil;in mi isyan edebildiler; yoksa ortada 1789&#8242; daki Frans\u0131z ihtilalini haz\u0131rlayana benzer sebepler de var m\u0131? [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-16180","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16180"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170616,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16180\/revisions\/170616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16180"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=16180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}