{"id":1628,"date":"2007-06-10T00:47:00","date_gmt":"2007-06-10T00:47:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:01:12","modified_gmt":"2025-10-23T10:01:12","slug":"solucan-deyip-gecmeyin-1628","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/solucan-deyip-gecmeyin-1628","title":{"rendered":"Solucan deyip ge\u00e7meyin"},"content":{"rendered":"

\"\"Topra\u011f\u0131n verimlili\u011fi ve bitki üretimi üzerinde önemli etkiye sahip olan toprak solucanlar\u0131 ekolojik tar\u0131m\u0131n en önemli unsurlar\u0131ndan biri. Beslenmeleri ve galeri açma faaliyetleri yoluyla topra\u011f\u0131n dengesini olumlu yönde geli\u015ftirebilen, su infiltrasyonunu (su geçirgenli\u011fi) art\u0131rabilen, yüzeye uygulanan organik madde, kireç ve gübrelerin toprakla kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rabilen toprak solucanlar\u0131, porositeyi (gözeneklilik) de art\u0131rabiliyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra bitki kök geli\u015fimini desteklerken, kök hastal\u0131klar\u0131n\u0131n oran\u0131n\u0131 da önemli ölçüde dü\u015fürüyorlar. Toprak solucanlar\u0131 bu faaliyetleriyle y\u0131ll\u0131k üretim miktar\u0131n\u0131 ve özellikle tah\u0131l üretiminde kaliteyi art\u0131r\u0131c\u0131 bir etki yap\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

\nSOLUCANLARIN<\/strong> topraktaki azot çevriminde, erozyonun azalt\u0131lmas\u0131nda da rolleri var. Ara\u015ft\u0131rmalar, açt\u0131klar\u0131 galeriler nedeniyle e\u011fimli çay\u0131rlarda yüzey suyu ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 yar\u0131 yar\u0131ya azaltt\u0131klar\u0131n\u0131, böylece suyun geçmesini önemli ölçüde engelleyerek erozyonu önlediklerini gösteriyor.\n<\/p>\n

\nBirçok ülkede, arazilere toprak solucanlar\u0131 a\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n, bitki üremesini belirgin \u015fekilde art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gözleniyor. Kuzey Tazmanya'da yap\u0131lan böyle bir çal\u0131\u015fmada çay\u0131r üremesinin yüzde 75 oran\u0131nda artt\u0131\u011f\u0131 görülmü\u015f. Gene Yeni Zelanda'da yap\u0131lan benzer bir çal\u0131\u015fmada, bitki verimi ba\u015flang\u0131çta yüzde 72 artm\u0131\u015f. Yüzey organik maddelerinde sakl\u0131 besinlerin serbest kalmas\u0131ndan sonra görülen bu h\u0131zl\u0131 büyüme art\u0131\u015f\u0131 daha sonra yüzde 25 oran\u0131nda sabitlenmi\u015f. Bu oran Hollanda'da deniz seviyesinden a\u015fa\u011f\u0131da bulunan ve denizden setlerle ayr\u0131larak kurutulmu\u015f olan alanlarda yüzde 10, \u0130rlanda'da iyile\u015ftirilen turbal\u0131k üzerindeki çimenli alanda iki y\u0131l sonra yüzde 25, üç y\u0131l sonra da yüzde 49 olmu\u015f. Bunun yan\u0131nda, yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalar, toprak solucanlar\u0131n\u0131n, tah\u0131l bitkilerinin geli\u015fimini yüzde 39, tohum rekoltesini yüzde 35, tohumun azot içeri\u011fini yüzde 12 oran\u0131nda art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösteriyor.\n<\/p>\n

\nDünyada bugüne kadar 500'ün üzerinde toprak solucan\u0131 türü tespit edilmi\u015f. Türkiye'de 65 kadar toprak solucan\u0131 türü yer al\u0131yor. Bunlardan 22'si ise, dünya üzerinde sadece Anadolu'da ya\u015f\u0131yor.\n<\/p>\n

\nGünde 60 toprak solucan\u0131 yiyebilen köstebekler de toprak solucan\u0131n\u0131n do\u011fal dü\u015fmanlar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ayr\u0131ca porsuk, su samuru, kirpi gibi memeliler ve ard\u0131çku\u015fu, bayku\u015f, karatavuk, k\u0131z\u0131l gerdan, karga, mart\u0131 gibi ku\u015flar ve olta bal\u0131kç\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile avlanan bal\u0131klar için de lezzetli bir besin kayna\u011f\u0131. Toprak solucan\u0131 popülasyonlar\u0131na en büyük zarar\u0131 veren etkenlerse ormanlar\u0131n tahrip olmas\u0131, topra\u011f\u0131n i\u015flenmesi, böcek öldürücü ilaçlar\u0131n kullan\u0131m\u0131, do\u011fal ya\u015fam ortamlar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131. Özellikle, kirletici maddelerin, ku\u015flara ve di\u011fer kara omurgal\u0131lar\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131ndaki potansiyel rolleri nedeniyle dikkat çeken toprak solucanlar\u0131n\u0131n en iyi bilinen örneklerinden olan Lumbricus terrestris türü son y\u0131llarda önemli bir kirlilik göstergesi olarak kabul ediliyor.\n<\/p>\n

\nKaynaklar ve daha fazla bilgi için<\/em><\/strong>\n<\/p>\n

\nBaker G.H., Earthworm, new discoveries, 1994.<\/em>\n<\/p>\n

\nBaker G. H., The ecology, management and benefits of earthworms in agricultural soils, with particular reference to southern Australia. In "Earthworm Ecology", 1998.<\/em>\n<\/p>\n

\nDemirsoy A., Omurgas\u0131zlar=Invertebrata, Böcekler D\u0131\u015f\u0131nda, 1998.<\/em>\n<\/p>\n

\nOmodeo P. and Rota E., Earthworms of Turkey, 1989.<\/em>\n<\/p>\n

\nOmodeo P. and Rota E., Earthworms of Turkey, 1991.<\/em>\n<\/p>\n

\nOmodeo P. and Rota E., Biogeographical patterns of terricolous oligochaetes in Turkey (Annelida: Clitellata: Lumbricidae, Enchytraeidae), 1999.<\/em>\n<\/p>\n

\nSims R. W. and Gerard B. M., Earthworms, 1999.<\/em>\n<\/p>\n

\nZicsi A., Regenwürmer (Oligochaeta: Lumbricidae) aus der Türkei, 1973.<\/em>\n<\/p>\n

\nToprak solucanlar\u0131<\/span><\/strong>\n<\/p>\n

\n\"\"\n<\/p>\n

\nToprak solucanlar\u0131, toprak içinde açt\u0131klar\u0131 galerilerde ya\u015f\u0131yor ve galerilerinin bulundu\u011fu toprak katman\u0131na göre Epijeik, Endojeik ve Anesik olmak üzere üç gruba ayr\u0131l\u0131yorlar. "Epijeik" türler yüzeye yak\u0131n ya\u015f\u0131yor ve buradaki organik maddelerle besleniyor. Mineral toprak katman\u0131nda (üstten 20 cm.) ya\u015fayan türlere ise "Endojeik" türler deniyor. Bu türler topra\u011fa i\u015flemi\u015f organik madde ile besleniyor ve topra\u011f\u0131n havalanmas\u0131nda çok etkili olmuyorlar. "Anesik" türler ise derin galeri açan türler. Bunlar da gene yüzey organik maddeleriyle besleniyor. Genellikle büyük türler Anesik, küçük türler Endojeik ve Epijeik oluyor. Epijeik türler yayg\u0131n olarak, dü\u015fen yapraklar\u0131n örtü olu\u015fturdu\u011fu ormanlarda ve a\u011façl\u0131k bölgelerde bulunuyor. Anesik ve Endojeik türler ise, ormanl\u0131k bölgelerden çok, tar\u0131msal alanlarda ve çay\u0131rlarda daha yayg\u0131nlar.\n<\/p>\n

\nBelirli bir alandaki yo\u011funluklar\u0131 iklime, toprak yap\u0131s\u0131na ve bitki örtüsüne ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fiyor. \u0130lkbahar ve sonbahar aylar\u0131nda yüzeye yak\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 için s\u0131kça görülürken, so\u011fuk ve kurak havalarda derinlere inerek diyapoz'a (uyku hali) giriyorlar. Bu dönemlerde derinlerde kendi etraflar\u0131na sar\u0131larak bir yumak haline geliyorlar. Bu derinlik baz\u0131 türlerde birkaç metreye kadar ula\u015fabiliyor. Nemli, yüksek kil ve dü\u015fük silt içeren topraklarda daha yüksek yo\u011funlu\u011fa sahipken, asidik, kumlu ya da kurak topraklarda az bulunuyorlar.\n<\/p>\n

\n\u0130nsanlar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu bölgelerde ve yo\u011fun otlatma görülen meralarda topra\u011f\u0131n ezilerek s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 nedeniyle toprak solucan\u0131 yo\u011funlu\u011fu azal\u0131yor. Tar\u0131m ve topra\u011f\u0131n i\u015flenmesi de toprak solucan\u0131 yo\u011funlu\u011funu azalt\u0131c\u0131 etki yap\u0131yor.\n<\/p>\n

\nMETE MISIRLIO\u011eLU<\/strong>\n<\/p>\n

\nhttp:\/\/www.bugday.org\/article.php?ID=150<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Topra\u011f\u0131n verimlili\u011fi ve bitki üretimi üzerinde önemli etkiye sahip olan toprak solucanlar\u0131 ekolojik tar\u0131m\u0131n en önemli unsurlar\u0131ndan biri. Beslenmeleri ve galeri açma faaliyetleri yoluyla topra\u011f\u0131n dengesini olumlu yönde geli\u015ftirebilen, su infiltrasyonunu (su geçirgenli\u011fi) art\u0131rabilen, yüzeye uygulanan organik madde, kireç ve gübrelerin toprakla kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rabilen toprak solucanlar\u0131, porositeyi (gözeneklilik) de art\u0131rabiliyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra bitki kök […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[419],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-1628","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cevre"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1628"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172269,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1628\/revisions\/172269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1628"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=1628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}