{"id":167252,"date":"2016-11-01T09:29:00","date_gmt":"2016-11-01T09:29:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2026-01-22T10:11:41","modified_gmt":"2026-01-22T10:11:41","slug":"tarimsal-isgucumuz-tehdit-altinda-167252","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/tarimsal-isgucumuz-tehdit-altinda-167252","title":{"rendered":"Tar\u0131msal \u0130\u015fg\u00fcc\u00fcm\u00fcz Tehdit Alt\u0131nda"},"content":{"rendered":"

Tar\u0131msal milli gelir bak\u0131m\u0131ndan Avrupa’n\u0131n ilk s\u0131ras\u0131nda yer alan <\/span>Türkiye, acaba üretim potansiyelinden yeteri kadar yararlanabiliyor mu? Son y\u0131llardaki tar\u0131msal ürün ihracat ve ithalat\u0131ndaki art\u0131\u015flara bak<\/span>t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda <\/span>(grafik!), <\/span>gerek iç tüketim ve gerekse ihraç amaçl\u0131 üretimimiz için, özellikle tar\u0131m (d\u0131\u015f\u0131 kalan) arazilerimize dört elle sar\u0131lmam\u0131z gere\u011fi ortaya ç\u0131kar.<\/span><\/p>\n

Ülkemiz k\u0131rsal <\/span>nüfusu 1990’larda %40 civar\u0131nda idi.  2009 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde 24’lere dü\u015fen bu oran günümüzde Büyük \u015eehir Belediye yasas\u0131 ile %12’lere kadar gerilemi\u015ftir. Bu oran\u0131n daha da a\u015fa\u011f\u0131 inece\u011fi beklenmelidir. Bat\u0131 ülkelerinin %3, hatta daha da dü\u015fük çiftçi nüfusu ile halk\u0131n\u0131 besledi\u011fi, hatta tar\u0131msal ürün ihracatlar\u0131n\u0131 da gerçekle\u015ftirdi\u011fi bilinmektedirler. Türkiye’de söz konusu oran de\u011fi\u015firken, çok önemli bir nokta gözden kaçmaktad\u0131r: tar\u0131m kesiminde azalan nüfusta ba\u015f\u0131 gençler çekmektedir. Birçok yerle\u015fim yerinde 40 ya\u015f\u0131ndan daha genç kimsenin kalmamas\u0131, tar\u0131m politikalar\u0131 aç\u0131s\u0131ndan atlan\u0131lmamas\u0131 gereken bir olgudur. 27 milyon hektarl\u0131k tar\u0131msal arazimizin 4 milyon hektar\u0131n\u0131n i\u015flenemez duruma dü\u015fmesine, girdi fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n yan\u0131nda bu olgunun da pay\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/span><\/p>\n

Peki, k\u0131rsaldan genç nüfusun kopmas\u0131ndaki nedenlere hiç e\u011fildik mi? Ço\u011funlu\u011fun k\u0131rsalda, \u015fehirlerdeki kazançlar\u0131ndan daha fazla gelirinin olabilece\u011fi yads\u0131namaz. Baz\u0131 bran\u015flarda, örne\u011fin tah\u0131l tar\u0131m\u0131nda, çal\u0131\u015fma yo\u011funlu\u011fu, endüstri i\u015fçili\u011finden çok daha az yorucudur. Olay daha çok sosyal ya\u015fam\u0131n sars\u0131lmas\u0131nda yatmaktad\u0131r. Eskiden imecelerle iç içe olan k\u0131rsal gençlik, art\u0131k tek ba\u015f\u0131na traktör s\u0131rt\u0131nda yaln\u0131zl\u0131k çeken fertlerden olu\u015fmaktad\u0131r. Olay artan medyatik ortamlar\u0131n etkisi alt\u0131nda, daha da vahimle\u015fmekte ve k\u0131rsal kesim gençleri e\u015f bulma konusunda büyük s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015famaktad\u0131rlar. Bu tip sosyal geli\u015fmelerin, tar\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n yar\u0131nlar\u0131 için bir tehdit olu\u015fturaca\u011f\u0131 inkâr edilemez. K\u0131rsal kesimin nabz\u0131n\u0131 tutan fikir sahibi tar\u0131m entellektüellerinin<\/span>, politikac\u0131lar\u0131n, karar vericilerin, olay\u0131n fark\u0131na var\u0131p fikirler olu\u015fturmas\u0131, görü\u015fler belirtmesi, fark\u0131ndal\u0131k yaratmas\u0131 ve gelecek için tedbir ve te\u015fviklerin planlamas\u0131na destek vermesi gerekir.<\/span><\/span><\/p>\n

Son y\u0131llarda, özellikle öne ç\u0131kart\u0131lmaya çal\u0131\u015f\u0131lan aile-küçük i\u015fletmelerinin desteklenmesi, ancak tar\u0131m\u0131n sebzecilik gibi baz\u0131 sektörleri için yerinde olabilir. Yar\u0131nlar\u0131n tar\u0131msal i\u015fletmeleri, rekabet güçlerine sahip olabilmek için,  ekonomik bak\u0131mdan optimum büyüklükte olmak ve profesyonelce yönetilmek zorundad\u0131rlar. Gerek bugüne kadar tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 kalan ve gerekse bundan sonra bo\u015falacak arazilerin tekrar tar\u0131ma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 için “orta” ve “büyük” i\u015fletmelere dönü\u015füm kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu konuda öne ç\u0131kabilecek baz\u0131 seçeneklere bir göz atal\u0131m:<\/span><\/p>\n

Yerinde, kendili\u011finden büyüyen i\u015fletmeler; <\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Ticari amaçl\u0131 özel yat\u0131r\u0131mlar; <\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Sosyal amaçl\u0131 hem\u015feri derneklerin önderli\u011finde kurulacak yerel yat\u0131r\u0131mlar;<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Kamu-özel sektör-vatanda\u015f i\u015fbirli\u011finde yeni model yat\u0131r\u0131mlar.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Bu konular de\u011fi\u015fik yay\u0131nlarda<\/a>[1]<\/span><\/span><\/span> irdelenmi\u015ftir. Örne\u011fin son konu “<\/span>Anadolu’da Yerel Kalk\u0131nma Modeli: Yozgat <\/span><\/strong>Kabal\u0131 Köyü Meyvecilik Projesi<\/span><\/strong>” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ORAN (Orta Anadolu Kalk\u0131nma Ajans\u0131) portal\u0131nda<\/a>[2]<\/span><\/span><\/span> bak\u0131n nas\u0131l ele al\u0131nm\u0131\u015f:<\/span> “<\/span>Söz konusu proje, Yozgat, Kad\u0131\u015fehri ilçesi, Kabal\u0131 köyünde toplam 10.920 da alanda iki etapta uygulanmaktad\u0131r. Henüz 2. etab\u0131 ba\u015flamayan projenin, toplam 5640 da’l\u0131k 1. etab\u0131n\u0131n 4.991 da’l\u0131k bölümünde (236 çiftçi arazisinin birle\u015ftirilmesiyle) ihracata yönelik meyve üretimi amac\u0131yla, damla sulama yöntemiyle sulanan 50 bin adet kiraz, 350 bin adet yar\u0131 bodur ve tam bodur elma fidan\u0131 dikilmi\u015ftir. Ülkemizde ilk defa, çiftçilerin bir araya gelerek arazilerini meyve bahçesine dönü\u015ftürmeleri sonucunda ba\u015flayan projenin bölge ekonomisi yan\u0131nda sosyal kalk\u0131nma hedeflerine de olumlu katk\u0131da bulunmas\u0131 beklenmektedir. Projenin so\u011fuk hava deposu, meyve suyu, reçel fabrikas\u0131 ve nakliye sektörü gibi birçok ba\u011fl\u0131 ve yan endüstri alan\u0131n\u0131 tetiklemesi öngörülmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n

Proje sosyal ve ekonomik getirileri, uygulanaca\u011f\u0131 alan\u0131n (Deveci Havzas\u0131)  demonstrasyon rolünü üstlenmesi ve model olabilirli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan büyük bir öneme sahiptir. Proje uygulanmadan önce Kabal\u0131 köyünde eski usullerde getirisi dü\u015fük ürünler yeti\u015ftirilmekte, çiftçiler yat\u0131r\u0131m gücüne sahip olmad\u0131klar\u0131ndan, tar\u0131mdaki yeniliklere ve geli\u015fmelere ayak uyduramamakta ve böylece elde edilen gelir, <\/span>çiftçilerin ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131ndan büyük \u015fehirlere yo\u011fun bir \u015fekilde göç<\/span><\/strong> <\/span><\/strong>verilmekteydi. Proje ile çiftçilerin gelir düzeyi art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, <\/span>genç nüfusa istihdam sa\u011flanm\u0131\u015f<\/span><\/strong>,<\/span><\/strong> modern tekniklerle üretim ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f ve <\/span>köy göç almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r<\/span>.” <\/span>(Tüm p<\/span>rojenin arazisi  620 ki\u015fiye ait 830 parselden olu\u015fuyor.)<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ulusal tar\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n yeniden \u015fekillendirilece\u011fi günümüzde, do\u011fal olarak, yeni stratejiler geli\u015ftirerek, günün ko\u015fullar\u0131na uygun tar\u0131msal i\u015f gücü planlamalar\u0131na k\u0131sa zamanda ba\u015flamal\u0131y\u0131z.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Nazimi Aç\u0131kgöz<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n


<\/p>\n
<\/p>\n
\n

<\/a>[1]<\/span><\/span><\/span> http:\/\/blog.radikal.com.tr\/ekonomi-is-dunyasi\/tarimimiz-icin-yeni-sosyo-ekonomik-model-arayislari-44221<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

<\/a>[2]<\/span><\/span><\/span> http:\/\/www.oran.org.tr\/haberler\/1036\/ajans-kalkinma-kurulundan–devecipinar-havzasi-na-ziyaret-.html<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tar\u0131msal milli gelir bak\u0131m\u0131ndan Avrupa’n\u0131n ilk s\u0131ras\u0131nda yer alan Türkiye, acaba üretim potansiyelinden yeteri kadar yararlanabiliyor mu? Son y\u0131llardaki tar\u0131msal ürün ihracat ve ithalat\u0131ndaki art\u0131\u015flara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda (grafik!), gerek iç tüketim ve gerekse ihraç amaçl\u0131 üretimimiz için, özellikle tar\u0131m (d\u0131\u015f\u0131 kalan) arazilerimize dört elle sar\u0131lmam\u0131z gere\u011fi ortaya ç\u0131kar. Ülkemiz k\u0131rsal nüfusu 1990’larda %40 civar\u0131nda idi.  2009 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":194496,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-167252","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=167252"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":194497,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167252\/revisions\/194497"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/194496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=167252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=167252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=167252"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=167252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}