{"id":16730,"date":"2011-07-07T12:51:00","date_gmt":"2011-07-07T12:51:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:00","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:00","slug":"akilci-enerji-politikalari-ve-enerji-verimliligi-16730","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/akilci-enerji-politikalari-ve-enerji-verimliligi-16730","title":{"rendered":"Ak\u0131lc\u0131 Enerji Politikalar\u0131 ve Enerji Verimlili\u011fi"},"content":{"rendered":"

\nTeknoloji geli\u015fiyor, nüfus ço\u011fal\u0131yor. Çin, Hindistan gibi yo\u011fun insan nüfusuna sahip ülkelerde insanlar\u0131n sat\u0131n alma güçleri art\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131 ile ekonomistlerin dillerinden hiç dü\u015fürmedikleri "k\u0131t kaynaklar" daha da k\u0131t hale geliyor.<\/span>\n<\/p>\n

\nBurada özellikle enerji konusunda, do\u011fay\u0131 korumak amac\u0131yla her \u015feye kar\u015f\u0131 ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 dü\u015fünülen çevreciler, artan enerji talebini kar\u015f\u0131lamayarak kar etmek isteyen \u015firketler ve kalk\u0131nmak, geli\u015fmek, vatanda\u015flar\u0131n\u0131 refah içerisinde ya\u015fatmak isteyen devletler aras\u0131nda içinden ç\u0131k\u0131lmaz san\u0131lan bir çat\u0131\u015fma ortaya ç\u0131k\u0131yor.<\/span>\n<\/p>\n

\nÇevreciler Neye, Neden Kar\u015f\u0131 Ç\u0131k\u0131yor?<\/span><\/b><\/u>\n<\/p>\n

\nEn temelinde çevreciler, özellikle enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131na temel hak ve hürriyetler aç\u0131s\u0131ndan kar\u015f\u0131 ç\u0131k\u0131yor.<\/span>\n<\/p>\n

\nSiz bir yere bir hidroelektrik santral kurarsan\u0131z, burada bu yeni olu\u015fumdan etkilenecek tüm canl\u0131 ve hatta cans\u0131zlar\u0131 (tarihi yap\u0131lar, özel co\u011frafi olu\u015fumlar) dü\u015fünmek zorundas\u0131n\u0131z.<\/span>\n<\/p>\n

\nÖrne\u011fin kömür yak\u0131t\u0131 kullanan bir termik santral, kuruldu\u011fu yerde ya\u015fayan insanlar ve di\u011fer canl\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kötü etkiliyorsa…<\/span>\n<\/p>\n

\nBir hidroelektrik santral üzerine kuruldu\u011fu nehri kurutuyor, bir bal\u0131k türünün soyunu tüketiyor, y\u0131llard\u0131r orada ya\u015fayan Ay\u015fe’ nin ot toplamas\u0131n\u0131 engelliyorsa…<\/span>\n<\/p>\n

\nHatta zarar\u0131 hala tart\u0131\u015fmal\u0131 olan bir cep telefonu baz istasyonu tam pencerenizin önüne konuyor ve sizi mutsuz ediyorsa, çevreciler bunlara kar\u015f\u0131 ç\u0131k\u0131yor.<\/span>\n<\/p>\n

\nSoruyorum size, elektri\u011fin kilovat fiyat\u0131 hesaplan\u0131rken:<\/span>\n<\/p>\n

\nO elektri\u011fin üretildi\u011fi termik  santralin yaratt\u0131\u011f\u0131 kirli havay\u0131 soluyup da hasta olan insanlar\u0131n hastane masraflar\u0131; hidroelektrik santral yüzünden hayvanlar\u0131n\u0131 otlatamayan insanlar\u0131n ekonomik zararlar\u0131 da bu hesaba kat\u0131l\u0131yor mu?<\/span>\n<\/p>\n

\nYa da merak ediyorum: <\/span>\n<\/p>\n

\nBaraj yap\u0131m\u0131 için sular alt\u0131nda kalan bir tarihi kentin; tek ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 nehir kurudu\u011fu için yok olan bir bal\u0131k türünün; geleneksel üretimlerini b\u0131rak\u0131p da enerji üretim fabrikalar\u0131nda çal\u0131\u015fan bir yöre halk\u0131n\u0131n 1-2 nesil içerisinde kaybetti\u011fi ba\u011fbozumu \u015fenli\u011fi ritüelleri, folklor oyunlar\u0131, k\u0131z alma-verme geleneklerinin ekonomik de\u011feri nedir? Kaç parad\u0131r bunlar?<\/span>\n<\/p>\n

\nAç\u0131kças\u0131 do\u011fal ve kültürel varl\u0131klar\u0131n kayb\u0131 maalesef geri dönü\u015fsüzdür. <\/span>\n<\/p>\n

\nBir çok insan için sadece insanlar ve onlar için ya\u015fayan köle çiftlik hayvanlar\u0131n\u0131n, seçilmi\u015f tar\u0131m bitkilerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, televizyonlar\u0131nda sadece teknolojik \u015fehir kültürlerinin gösterildi\u011fi bir dünya ya\u015fanabilir ve kabul edilebilir de\u011fildir. Do\u011fan\u0131n, dünyan\u0131n ve  kendi yerelinde kendi kültürü ile ya\u015famak isteyen insanlar\u0131n vazgeçilemez temel haklar\u0131 vard\u0131r.<\/span>\n<\/p>\n

\n\u0130\u015fte bu yüzden çevreciler bir çok enerji yat\u0131r\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 ç\u0131kar.<\/span>\n<\/p>\n

\nAncak san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi her \u015feye kar\u015f\u0131 ç\u0131kmazlar. Çünkü ba\u015fka bir dünyan\u0131n mümkün oldu\u011funu bilirler. <\/span>\n<\/p>\n

\nVe gerçekten de ba\u015fka bir dünya mümkündür.<\/span>\n<\/p>\n

\nPeki ne yapmal\u0131? Mum \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda oturup, battaniyeye mi sar\u0131nal\u0131m?<\/span><\/b>\n<\/p>\n

\nHay\u0131r. \u0130nsanlar hem makul miktarda enerji kullan\u0131p hem de dünyay\u0131 ve yerel kültürleri sömürmeden sürdürülebilir bir \u015fekilde ya\u015fayabilir.<\/span>\n<\/p>\n

\nGeçen hafta kat\u0131lma \u015fans\u0131 buldu\u011fum bir "enerji verimlili\u011fi" e\u011fitimi, bu konuda bir makale yazabilecek veriler elde etmemi sa\u011flad\u0131. Bu e\u011fitimde ö\u011frendi\u011fime göre özellikle Avrupa Birli\u011fi üyesi ülkeler enerji verimlili\u011fi konusunda çok yo\u011fun çal\u0131\u015fmalar yap\u0131yor. 2020 y\u0131l\u0131na kadar karbon emisyonlar\u0131n\u0131 % 20 azaltmay\u0131 hedefliyorlar.  Makul ve mant\u0131kl\u0131 detayl\u0131 planlamalar yap\u0131l\u0131yor. Öyle ki 2050 y\u0131l\u0131nda binalar\u0131n süper enerji verimli (ekserjik) olmas\u0131, kendi enerjisinin tamam\u0131n\u0131 üretmesi, hatta üretti\u011fi fazla enerjiyi d\u0131\u015far\u0131 satmas\u0131 planlan\u0131yor.<\/span>\n<\/p>\n

\nAyr\u0131ca enerji verimlili\u011fine yat\u0131r\u0131m yapmak, yeni enerji üretmeye göre hem daha çevreci, hem daha verimli, hem de daha fazla istihdam sa\u011fl\u0131yor. ABD’ nin son ba\u015fkan\u0131 Obama, ekonomi politikas\u0131n\u0131 enerji verimlili\u011fi ile yarat\u0131lacak istihdam üzerine kurmu\u015f durumda.<\/span>\n<\/p>\n

\nDünyan\u0131n bir çok yerinde ve özellikle ülkemizde enerji genelde büyük tesislerde üretiliyor ve çok düzensiz da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor. Örne\u011fin A \u015fehrindeki barajda üretilen enerji önce B \u015fehrindeki toplama merkezine gidip sonra A \u015fehrine geri da\u011f\u0131t\u0131labiliyor. Ve elbette bu arada büyük kay\u0131plar oluyor. Asl\u0131nda yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda anlatt\u0131\u011f\u0131m sorunlar\u0131n temelinde de hep enerjiyi büyük tesislerde büyük miktarda endüstriyel olarak üretmek yat\u0131yor. Enerji konusunda yap\u0131lacaklar\u0131 önceden görüp planlamalar\u0131n\u0131 uygulamaya geçirmi\u015f ülkeler bu konuda çok yol kat etmi\u015f ve enerji üretim birimlerini küçültüp, da\u011f\u0131t\u0131kla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f. örne\u011fin Danimarka’ ya bak\u0131n\u0131z:<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\nResim 1-<\/b> Danimarka’ da enerji üretim ve da\u011f\u0131t\u0131m sisteminin 20 y\u0131l içerisindeki de\u011fi\u015fimi*<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nEnerji Verimli Bina ve Yap\u0131lar<\/span><\/b>\n<\/p>\n

\nTürkiye’ de bir kamu binas\u0131nda bir enerji verimlili\u011fi çal\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f ve bu binada yap\u0131lacak bir çal\u0131\u015fma ile ayn\u0131 binan\u0131n % 65 daha az enerji ile ayn\u0131 i\u015fi yapabilece\u011fi ortaya ç\u0131km\u0131\u015f. Ve ülkemizde kamu binalar\u0131 genel olarak böyle imi\u015f.<\/span>\n<\/p>\n

\nÜlkemizde de enerji verimli binalar ve yap\u0131lar yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Hatta enerji oburu diye tarif edilen al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri için bile yap\u0131lacak çok \u015fey var.<\/span>\n<\/p>\n

\nMeydan Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi – \u0130stanbul<\/span><\/u>\n<\/p>\n

\nTürkiye’ de \u0130stanbul’ da Meydan Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezi’nde jeotermal sistem, y\u0131lda 1,3 milyon kilovat saat primer enerji tasarruf ediyor. Bu enerji daha emniyetli, istenildi\u011finde kullan\u0131ma haz\u0131r ve çevre için zararl\u0131 herhangi bir at\u0131k ya da gaz üretmiyor. Meydan’\u0131n toprak enerjisiyle \u0131s\u0131t\u0131p so\u011futulmas\u0131, y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 350 tonluk karbondioksitin do\u011faya verilmesini önlüyor. Çim çat\u0131s\u0131 da, yal\u0131t\u0131m sa\u011fl\u0131yor ve ye\u015fil alan miktar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor.**
\n <\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\nResim 2 –<\/b> \u0130stanbul, Meydan al\u0131\u015f veri\u015f merkezi**<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nVe çe\u015fitli ülkelerin baz\u0131 projeleri, gelece\u011fin dünyas\u0131na umutla bakmam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/span>\n<\/p>\n

\nDongtan \u015eehri – Çin<\/u><\/span>\n<\/p>\n

\nBa\u015flang\u0131ç a\u015famas\u0131nda 1.3 milyar dolarl\u0131k bütçe haz\u0131rlanan proje gerçekle\u015firse, ‘eko-kent’ Dongtan, Yangze Nehri’nin a\u011fz\u0131ndaki Chonming Adas\u0131’nda boy gösterecek. Çin’in ilk ‘ye\u015fil kenti’ olacak. Dongtan’da tar\u0131msal sulama ya\u011fmur sular\u0131yla yap\u0131lacak, ev at\u0131klar\u0131 yak\u0131t olarak kullan\u0131lacak. \u015eehrin ancak yüzde 40’\u0131n\u0131 olu\u015fturacak yap\u0131lar\u0131n çat\u0131lar\u0131 çimle kaplanacak. Araçlarda da benzin veya mazot kullan\u0131lmayacak. Tüm enerji ihtiyaçlar\u0131n\u0131 kendi kar\u015f\u0131layabilen \u015fehirdeki enerji kaynaklar\u0131 kendi kendini yenileme gücüne de sahip; rüzgar trafolar\u0131, bio-yak\u0131tlar ve tekrar kullan\u0131ml\u0131 organik malzemeler kullan\u0131larak enerji üretilmesi planlan\u0131yor. \u015eehirde ya\u015fayanlar, yerel çiftliklerde yeti\u015ftirilecek biyolojik ürünleri tüketecek. Evlerin çat\u0131lar\u0131 çimle kaplanacak. Bu da en iyi \u0131s\u0131 yal\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ve enerji tüketimi yüzde 70 azalacak. \u015eehrin ancak yüzde 40’\u0131na in\u015faat yap\u0131lacak. Kalan alanlar tar\u0131ma ve do\u011fal ku\u015f cennetlerine ayr\u0131lacak.<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\nResim 3-4-5 –<\/b> Dongtan \u015eehri – Çin**<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nKaradeniz Bahçeleri-Bulgaristan<\/span><\/u>\n<\/p>\n

\nMotorlu araç kullan\u0131m\u0131na izin verilmeyecek bu kasabalarda, toplam 15 bin 400 ki\u015finin konaklamas\u0131 bekleniyor. Kasabalar\u0131n yap\u0131la\u015fmas\u0131nda kullan\u0131lacak olan malzemeler, yerel ve sürdürülebilir kaynaklardan edinilerek yap\u0131lar\u0131n dü\u015fük karbon esasl\u0131 bedenlerini olu\u015fturmada anahtar olacak. Tepeciklere yerle\u015fim ve peyzaj düzenlemeleri de deniz görü\u015fünü artt\u0131ran nitelikte \u015fekillenecek; mevcut ye\u015fil doku ve olgun a\u011façlar korunarak bölgenin mikro-klimas\u0131 muhafaza edilecek. Projenin bar\u0131nd\u0131raca\u011f\u0131 di\u011fer sürdürülebilir stratejiler aras\u0131nda tüm y\u0131l boyunca kasabalar\u0131n enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak olan santralin biyoyak\u0131tlarla beslenmesi de var.<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\nResim 6-7- <\/b>Karadeniz Bahçeleri-Bulgaristan **<\/span><\/span>\n<\/p>\n

\nSonuç ve Öneriler<\/span><\/b>\n<\/p>\n

\nAç\u0131kças\u0131 dünyay\u0131 sömürmeden, di\u011fer canl\u0131 türleri ve yerel kültürleri yok etmeden de ihtiyaçlar\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131lay\u0131p güzel bir dünyada ya\u015famam\u0131z mümkün.<\/span>\n<\/p>\n

\nYeter ki hayal kural\u0131m, inanal\u0131m, birbirimizi dinleyelim, dü\u015fünelim, planlayal\u0131m ve sab\u0131rla uygulayal\u0131m.<\/span>\n<\/p>\n

\nHala Dünyay\u0131, bozup bozup defalarca yenisini yapabilece\u011fimiz bir kumdan kale san\u0131yoruz. <\/span>\n<\/p>\n

\nOysa dünya koca bir a\u011faç, biz üzerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu a\u011fac\u0131 kurutuyoruz.<\/span>\n<\/p>\n

\nVe ba\u015fka bir dünya mümkün, <\/span>\n<\/p>\n

\nhepimiz biliyoruz…<\/span>\n<\/p>\n

\n<\/span>\n<\/p>\n

\nSayg\u0131 ve sevgilerimle
\nHakan Ozan Erzincanl\u0131<\/span>\n<\/p>\n

\n{nomultithumb}\n<\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Z\u0131rat Y. M\u00fchendisi Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Teknoloji geli\u015fiyor, nüfus ço\u011fal\u0131yor. Çin, Hindistan gibi yo\u011fun insan nüfusuna sahip ülkelerde insanlar\u0131n sat\u0131n alma güçleri art\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131 ile ekonomistlerin dillerinden hiç dü\u015fürmedikleri "k\u0131t kaynaklar" daha da k\u0131t hale geliyor. Burada özellikle enerji konusunda, do\u011fay\u0131 korumak amac\u0131yla her \u015feye kar\u015f\u0131 ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 dü\u015fünülen çevreciler, artan enerji talebini kar\u015f\u0131lamayarak kar etmek isteyen \u015firketler ve kalk\u0131nmak, geli\u015fmek, vatanda\u015flar\u0131n\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-16730","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16730"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170595,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16730\/revisions\/170595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16730"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=16730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}