{"id":16774,"date":"2011-07-19T19:19:00","date_gmt":"2011-07-19T19:19:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:00","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:00","slug":"tarimin-acil-yeni-genotiplere-gereksinimi-var-16774","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/tarimin-acil-yeni-genotiplere-gereksinimi-var-16774","title":{"rendered":"TARIMIN AC\u0130L YEN\u0130 GENOT\u0130PLERE GEREKS\u0130N\u0130M\u0130 VAR!"},"content":{"rendered":"

\n1:NEDEN GENOT\u0130P GEL\u0130\u015eT\u0130RME ÖNEML\u0130?\n<\/p>\n

\nSon y\u0131llarda “g\u0131da krizi” kavram\u0131 oldukça s\u0131k kullan\u0131l\u0131r oldu. Özellikle <\/span><\/b>olumsuz de\u011fi\u015fen iklim ve ekolojik ko\u015fullar kar\u015f\u0131s\u0131nda canl\u0131lar\u0131n, özellikle g\u0131da maddesi olarak kullan\u0131lmak üzere yeti\u015ftirilen bitki ve hayvanlar\u0131n verim ve kalite performanslar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fece\u011fi daha do\u011frusu dü\u015fece\u011fi bir gerçektir. Her ekolojinin farkl\u0131 ko\u015fullar\u0131 vard\u0131r. Ve her ko\u015fulda en iyi performans\u0131 o ekolojiye en iyi uyan genotipler – çe\u015fitler gösterir. Bu nedenle ABD firmalar\u0131 Avrupa ko\u015fullar\u0131na uygun çe\u015fitleri belirlemek için denemelerle yetinmez, AB ülkelerinde ara\u015ft\u0131rma istasyonlar\u0131 kurarlar.<\/span><\/span> \n<\/p>\n

<\/p>\n

\n\u015eu anda üretilen herhangi bir türe ait herhangi bir çe\u015fidin – genotipin 8 C0<\/sup>lere varabilece\u011fi ön görülen s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimine ayak uydurarak ayn\u0131 performans\u0131 sergileyece\u011fi beklenemez. Yani bugünkü çe\u015fitlerin hiç birisi iklim de\u011fi\u015fikliklerinde varl\u0131klar\u0131n\u0131 sürdüremeyecektir. Zaten genelde herhangi bir yeni çe\u015fidin 4-5 y\u0131lda yerine yenilerinin gelmesi kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Yeni hastal\u0131k – zararl\u0131lara daha dayan\u0131kl\u0131 veya daha yüksek verim ve kaliteli genotipler eskilerini piyasan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Ne var ki yeni çe\u015fitlere monte edilen genler örne\u011fin bu\u011fdayda 1970’lerde y\u0131lda %4 civar\u0131ndaki performans art\u0131\u015f\u0131 <\/span>sa\u011flarken, 2000’lere gelindi\u011finde bu performans % 1’lerin alt\u0131na dü\u015fmü\u015ftür (\u015eekil). Buradan, yararlan\u0131lacak genlerin tükenme noktas\u0131na do\u011fru gitti\u011fi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bizleri as\u0131l dü\u015fündüren bu olmal\u0131d\u0131r. Yar\u0131n\u0131n genlerini nereden bulaca\u011f\u0131z? Dolay\u0131s\u0131yla daralan ekim alanlar\u0131 ile yeterli üretimim sa\u011flanamama olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131nda, artan nüfusun g\u0131da gereksinimi kar\u015f\u0131layacak aray\u0131\u015flara acilen ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.     <\/span><\/o:p><\/span><\/b><\/span>\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nYeni genler, bunlar\u0131 yeni çe\u015fitlere aktaracak \u0131slahç\u0131 kurulu\u015flar\u0131n, tohumculuk firmalar\u0131n\u0131n fonksiyonlar\u0131 konusunda toplumun bilinçlenmesi sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Bu konu asl\u0131nda fark\u0131ndal\u0131k yaratma kapsam\u0131nda, ileriye <\/span><\/b>dönük projeksiyonlar için üretici, tohumcu, politikac\u0131, bürokrat, bilim adam\u0131 yani tüm kamu oyunun bilinçlendirilmesi zorunludur.<\/o:p><\/span>\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nAB ülkelerinde 1980’lerde bu konu gündeme geldi\u011finde; üreticisinden, ihracatç\u0131s\u0131na tüm payda\u015flar bir araya gelerek, öncelikle kendine döllenen bitkilerde çal\u0131\u015fan tohumculuk sektörünün gelece\u011fi için 25 y\u0131ll\u0131k bir süre için tohumculuk firmalar\u0131n\u0131n desteklenme karar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r. Ba\u015fta vergi olmak üzere yap\u0131lan yasal düzenlemelerle kredi, bilimsel dan\u0131\u015fman, uzman, ekipman deste\u011fi verilerek bu gün o ülkeler dünya tohumculu\u011funda söz sahibi olmu\u015ftur.<\/o:p><\/span>\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nGerek bitkisel ve gerekse hayvansal üretimde “gen” kavram\u0131n\u0131n gittikçe öne ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ça\u011f\u0131m\u0131zda, konuya ikinci bir aç\u0131dan bakmak durumunday\u0131z. “Bitki Islahç\u0131 Haklar\u0131 Yasas\u0131”n\u0131n yürürlü\u011fe girmesiyle, üretimini yapmakta oldu\u011fumuz yurt d\u0131\u015f\u0131 kaynakl\u0131 bitki çe\u015fitleri için yabanc\u0131lara royalite (\u0131slahç\u0131 hakk\u0131) ödenmesi gerekmektedir<\/b>.  <\/span>Yar\u0131nlarda meyvelerimizi – sebzelerimizi royalite ödemeden üretemeyece\u011fimizi kaç ki\u015fi bilmektedir. Royalitesi ödenmemi\u015f çe\u015fitlerimizin ihracatlar\u0131 a\u015famas\u0131nda s\u0131n\u0131rlardan döndü\u011fünü de belki pek duyan olmam\u0131\u015ft\u0131r. Yani Türkiye, yar\u0131n gereksinim duyaca\u011f\u0131 çe\u015fitleri kendi bünyesinde geli\u015ftirmek zorundad\u0131r.<\/o:p><\/span>\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\nTohumculukta çe\u015fidin önemi büyüktür. Çünkü tohumu asl\u0131nda çe\u015fidin performans\u0131 satt\u0131r\u0131r. \u0130sim yapm\u0131\u015f bir çe\u015fidin getirisi çok fazla olur. Ülkemiz tohumculuk stratejilerini buna göre geli\u015ftirmek zorundad\u0131r. Türkiye’nin; özellikle m\u0131s\u0131r, ayçiçe\u011fi ve baz\u0131 sebze türlerinde sürekli yeni çe\u015fitleri yani yeni teknolojiyi transfer eden bir ülke oldu\u011fu gerçektir. Fakat son y\u0131llarda geli\u015ftirilen yerli çe\u015fitlerin ihracat\u0131na dahi ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yerli tohumculu\u011fumuzun geli\u015fmesi ile yurt d\u0131\u015f\u0131nda ara\u015ft\u0131rma sonucu bulunmu\u015f yeni çe\u015fitlere ödenen \u0131slahç\u0131 haklar\u0131 ücretlerinin yurtta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, ayr\u0131ca yurt d\u0131\u015f\u0131ndan da \u0131slahç\u0131 haklar\u0131n bedellerin ülkeye giri\u015fini sa\u011flayacakt\u0131r. O halde: TÜRK\u0130YE KEND\u0130 ÇE\u015e\u0130TLER\u0130N\u0130 KEND\u0130 GEL\u0130\u015eT\u0130RMEK ZORUNDADIR.  <\/span><\/o:p><\/span>\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n <\/span>Dr. Nazimi Aç\u0131kgöz<\/span><\/span> (http:\/\/yariningidasorunlari.blogspot.com<\/span><\/a>)<\/span>\n<\/div>\n

<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1:NEDEN GENOT\u0130P GEL\u0130\u015eT\u0130RME ÖNEML\u0130? Son y\u0131llarda “g\u0131da krizi” kavram\u0131 oldukça s\u0131k kullan\u0131l\u0131r oldu. Özellikle olumsuz de\u011fi\u015fen iklim ve ekolojik ko\u015fullar kar\u015f\u0131s\u0131nda canl\u0131lar\u0131n, özellikle g\u0131da maddesi olarak kullan\u0131lmak üzere yeti\u015ftirilen bitki ve hayvanlar\u0131n verim ve kalite performanslar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fece\u011fi daha do\u011frusu dü\u015fece\u011fi bir gerçektir. Her ekolojinin farkl\u0131 ko\u015fullar\u0131 vard\u0131r. Ve her ko\u015fulda en iyi performans\u0131 o ekolojiye en […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-16774","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16774"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16774\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170592,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16774\/revisions\/170592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16774"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=16774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}