{"id":1680,"date":"2007-06-13T16:22:00","date_gmt":"2007-06-13T16:22:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:01:12","modified_gmt":"2025-10-23T10:01:12","slug":"mucize-bitki-kapari-1680","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/mucize-bitki-kapari-1680","title":{"rendered":"MUC\u0130ZE B\u0130TK\u0130 KAPAR\u0130"},"content":{"rendered":"

\nKapari, Capparaceae<\/em> familyas\u0131ndan tropik\/subtropik kökenli, 350'den fazla tür içeren ve bütün k\u0131talarda do\u011fal olarak yeti\u015febilen bir cinstir. Akdeniz ve Bat\u0131 Asya ülkelerinde ba\u015fl\u0131ca alt\u0131 türe yayg\u0131n olarak rastlan\u0131r: Capparis  spinosa<\/em> L., C. ovata<\/em> Desf., C. leucophylla <\/em>DC., C. mucronifolia<\/em> Boiss., C. cartillaginea<\/em> Decne, C. decidua<\/em> (Fosk) Edgew. (Akgül, A., 1996).                  \n<\/p>\n

\nTropik bölgelerde özellikle kurak alanlarda derin kök sistemi sayesinde rüzgar erozyonu ve toprak katmanlar\u0131n\u0131n sel ve ya\u011fmur sular\u0131 ile ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 önlemede iyi bir örtü bitkisi olarak önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r (Banerjee, A.K., 1989). Ayr\u0131ca kurak ve yar\u0131 kurak bölgelerde ta\u015fl\u0131k, meyilli, kireçli, zay\u0131f besin maddeli topraklarda, kayal\u0131klarda, kale duvarlar\u0131nda, surlarda ve beton k\u0131r\u0131klar\u0131nda bile do\u011fal olarak yeti\u015febilen, 30-40 y\u0131l ömrü olan ve kimyasal bile\u015fimi sayesinde, her türlü elveri\u015fsiz çevre \u015fartlar\u0131na kar\u015f\u0131 koyabilen kapari bitkisi, bu özellikleri nedeniyle ülkemizdeki erozyonu önleme çal\u0131\u015fmalar\u0131nda önerilen alternatif bitkilerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. (Tans\u0131 ve Kocaba\u015f, 1997). Yava\u015f yanmas\u0131 nedeniyle de yang\u0131n emniyet \u015feritlerinde ve yol kenarlar\u0131nda tercih edilmektedir (Agm, 1996).\n<\/p>\n

\nYurdumuzun nem oran\u0131 yüksek k\u0131y\u0131 kesimleri hariç, nem oran\u0131 dü\u015fük birçok yerde yeti\u015febilen kapari k\u0131rsal kalk\u0131nmada "iyi bir seçenek" olarak ön plana ç\u0131kmaktad\u0131r. Son y\u0131llarda uluslararas\u0131 pazarlarda yüksek de\u011fer bulmakta ve tüketimi gittikçe artmaktad\u0131r. Türkiye, üretti\u011fi kaparinin tamam\u0131na yak\u0131n bir bölümünü ba\u015fta \u0130spanya, ABD ve \u0130talya gibi ülkelere ihraç etmesine ra\u011fmen d\u0131\u015f talebi kar\u015f\u0131layabilmi\u015f de\u011fildir.\n<\/p>\n

Kapari türleri her türlü elveri\u015fsiz çevre ko\u015fullar\u0131na son derece dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Y\u0131ll\u0131k ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 13 o<\/sup>C, y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f\u0131n ise 200 mm'nin üzerinde oldu\u011fu yerlerde kendili\u011finden yeti\u015fmektedir (Akgül, 1996). Olumsuz çevre ko\u015fullar\u0131na son derece dayan\u0131kl\u0131 olan bitkiye kale duvarlar\u0131nda bile rastlamak mümkündür. Bitki may\u0131s-a\u011fustos aylar\u0131 aras\u0131nda yeterli s\u0131ca\u011f\u0131 ve güne\u015fi buldu\u011fu her yerde rahatl\u0131kla yeti\u015fmektedir.  Kapari için k\u0131\u015f so\u011fu\u011funun önemi yoktur, çünkü bitki k\u0131\u015f\u0131n sadece toprak alt\u0131nda kalmaktad\u0131r. Toprak üstü k\u0131s\u0131mlar\u0131 ekim ay\u0131ndan sonra kurumakta ve nisan ay\u0131ndan itibaren tekrar ye\u015fermeye ba\u015flamaktad\u0131r. Sevmedi\u011fi \u015fey yüksek nem ve bol ya\u011f\u0131\u015flard\u0131r. Fosfor, potasyum ve kalsiyumca zengin kalkerli ve killi topraklar\u0131, özellikle k\u0131raç ve güneye bakan yamaçlar\u0131 sever. <\/p>\n

\nKapari,  protein, vitamin ve mineral maddelerce oldukça zengin bir bile\u015fime sahiptir. 100 g yenebilen kuru maddede, 67 mg kalsiyum, 65 mg fosfor, 9 mg demir, 24.01 g protein bulunmaktad\u0131r (Akgül, A., 1996). Bitkinin ac\u0131ms\u0131 kök kabuklar\u0131 dalak hastal\u0131klar\u0131nda, çiçek tomurcuklar\u0131 ve meyvesi idrar söktürücü, kab\u0131zl\u0131k giderici ve kuvvet verici olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r (Baytop, 1984).  \u0130srail'de yap\u0131lan bir çal\u0131\u015fmada \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131 tedavisinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir (Yaniv, 1989). Yine yap\u0131lan baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar da deri ve saç hastal\u0131klar\u0131nda etkili bir kozmetik katk\u0131s\u0131 olabilece\u011fini do\u011frulamaktad\u0131r (Akgül, 1996). Kapari di\u011fer g\u0131dalar\u0131n ve ürünlerin yap\u0131s\u0131na girerek lezzete katk\u0131da bulunmakta ve garnitür görevi yapmaktad\u0131r. Salatalar, çorbalar, bal\u0131klar, vejetaryen g\u0131dalar\u0131, dondurulmu\u015f ürünler, peynirler ve aroma endüstrisi gibi birçok g\u0131da sanayinde kullan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nKapari bitkisinden 3. y\u0131ldan sonra, may\u0131s ay\u0131ndan itibaren tomurcuk hasad\u0131na ba\u015flan\u0131r, bitkinin geli\u015fme durumuna göre, bir sezonda 8-10 kg\/bitki ürün al\u0131nabilmektedir. Kapari bahçelerinde uygulanacak gübreleme ve k\u0131\u015fa girerken yap\u0131lacak budama verimi artt\u0131racakt\u0131r.\n<\/p>\n

\nYurdumuzda Akdeniz ikliminin hakim oldu\u011fu Bat\u0131 Anadolu, Orta Anadolu ve Güneydo\u011fu Anadolu illeri ba\u015fta olmak üzere Ülkemizde bir çok yerde do\u011fal olarak yeti\u015fen kaparinin ticareti yayg\u0131n olarak yap\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131n, profesyonel anlamda üretimi emekleme safhas\u0131ndad\u0131r. Bu a\u015fama da bile ülkemize kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f ticaret gelirinin 2003 y\u0131l\u0131 itibari ile  24,5 milyon dolar (Ege \u0130hracatç\u0131lar Birli\u011fi Verileri) oldu\u011fu dü\u015fünüldü\u011fünde bu bitkinin önemi daha da belirginle\u015fmektedir. Kapari ihracat\u0131ndaki sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda d\u0131\u015f pazar\u0131n talebini kar\u015f\u0131layacak derecede arz\u0131 sa\u011flayamamam\u0131z gelirken, ikinci büyük sorunumuz; Kaparinin do\u011fadaki yabani bitkilerden rasgele toplanmas\u0131 nedeniyle standart d\u0131\u015f\u0131, ürün elde edilmesidir. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki uluslararas\u0131 ticarette düzenli ve kalite standartlar\u0131na uygun mal her zaman tercih edilen bir durumdur.\n<\/p>\n

\n Ülkemiz üretti\u011fi kaparinin tamam\u0131na yak\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ihraç etmesine ra\u011fmen d\u0131\u015f talebi kar\u015f\u0131layabilmi\u015f de\u011fildir. Son y\u0131llarda ülkemiz tar\u0131mda yeniden yap\u0131lanma süreci içerisine girmi\u015f ve alternatif ürünlere yönelmeye ba\u015flam\u0131\u015f olup, bu konjüktürde kaparinin yay\u0131lma \u015fans\u0131n\u0131n yüksek oldu\u011fu görülmektedir.\n<\/p>\n

\nBurada üzerinde durulmas\u0131 gereken konu çok y\u0131ll\u0131k bitki olmas\u0131na kar\u015f\u0131n kaparinin dikiminden sonra yakla\u015f\u0131k olarak üç y\u0131l içerisinde ürün vermeye ba\u015flamas\u0131d\u0131r. Ve kapari, ilk ürün vermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 y\u0131l kendini amorti edebilme özelli\u011fine sahiptir.\n<\/p>\n

\nKaparinin çiçek tomurcuklar\u0131 May\u0131s ay\u0131 ortalar\u0131ndan itibaren toplanmaya ba\u015flan\u0131r. Genellikle 10 mm'nin alt\u0131ndaki nohut \u015feklindeki tomurcuklar, toplama merkezlerinde % 20'lik tuzlu suda yada bir kat tuz bir kat kapari \u015feklinde katlanarak muhafaza edilir.\n<\/p>\n

\nG\u0131da, kozmetik, boya ve ilaç sanayinde kullan\u0131lan kaparinin yurt d\u0131\u015f\u0131na ihrac\u0131 genellikle salamura \u015feklinde olmaktad\u0131r. Konserve olarak haz\u0131rlanan kapari; tur\u015fu, salata, pizza üstü, bal\u0131k ve av etleri yan\u0131nda garnitür olarak yenilmektedir. Sa\u011fl\u0131k aç\u0131s\u0131ndan karaci\u011fer fonksiyonlar\u0131n\u0131 düzenledi\u011fi ve cinsel gücü art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 söylenmektedir. Do\u011fadan toplanan tomurcuklar bir kavanoz içerisinde % 20'lik tuzlu suda üç ay bekletilip sonra bire bir oran\u0131nda sirke içine konulup on gün sonra yenildi\u011finde aromas\u0131 ve lezzeti çok be\u011fenilmektedir.\n<\/p>\n

\nGüne\u015f seven, s\u0131cak bölge bitkisi olarak bilinen kapari, yurdumuza önemli miktarda döviz getiren bir bitkidir. Yaz aylar\u0131nda, at\u0131l i\u015fgücünün de\u011ferlendirilmesi yönüyle i\u015fsizli\u011fi azaltmas\u0131 ve toplay\u0131c\u0131lar\u0131na yeterli gelir sa\u011flamas\u0131 büyük bir avantajd\u0131r.\n<\/p>\n

\nÇok y\u0131ll\u0131k derin köklü ve yay\u0131l\u0131c\u0131 özelli\u011fi ile iyi bir erozyon kontrol bitkisidir. Bu bitki, yurdumuzun uygun bölgelerinde, erozyona tabi yerlerde, normal kültür bitkilerinin yeti\u015fmedi\u011fi ya da ekonomik gelir elde edilemeyen güneye meyilli arazilerde yeti\u015ftirilerek daha çok döviz geliri sa\u011flan\u0131p i\u015fsizlik k\u0131smen önlenebilir.\n<\/p>\n

\nAlmanlar, kaparinin tomurcuklar\u0131n\u0131n salamuras\u0131n\u0131, sosunu 472 çe\u015fit yemekte kullanmaktad\u0131rlar. \u0130spanyollar, y\u0131lda 20 milyar dolar kazand\u0131klar\u0131 tomurcuklar\u0131 nedeniyle kapari bitkisini "Milli Bitki"ilan edip, devlet  korumas\u0131na alm\u0131\u015flard\u0131r.\n<\/p>\n

\nKapari bitkisinin gerek köklerinden, gerek yapraklar\u0131ndan gerekse meyvelerinden ilaç sanayisinde pek çok hastal\u0131\u011fa deva olacak ilaçlar\u0131n üretiminde de yararlan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nYeterince tan\u0131t\u0131m yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 için, ülkemizde kaparinin yayg\u0131n bir \u015fekilde tüketimi yoktur. Yaln\u0131z büyük kentlerimizin süper marketlerinde, ithal kavanozlarda kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131kmaktad\u0131r. Kaparinin d\u0131\u015f ülkelere ihracat\u0131, ülkemizde 1990 y\u0131l\u0131ndan beri yap\u0131lmaktad\u0131r. Tomurcuklar\u0131n kilo ba\u015f\u0131na ortalama ihraç fiyat\u0131 2-4 amerikan dolar olup, y\u0131lda ortalama 3000-5000 ton aras\u0131nda de\u011fi\u015fen rakamlarda ihracat yap\u0131lmaktad\u0131r.  \n<\/p>\n

\nKapari tomurcuklar\u0131n\u0131n pazarlanmas\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 da yoktur. Avrupa Birli\u011fi Ülkeleri ve ABD'den her y\u0131l katlanarak artan bir talep vard\u0131r. Sadece bu ülkeler de de\u011fil, \u0130hracatç\u0131lar Birli\u011fi verine göre, salamura ve i\u015flenmemi\u015f olarak ba\u015fta Almanya ve ABD olmak üzere Norveç, \u0130spanya, Avusturya, Belçika, Danimarka, Fransa, \u0130ngiltere, \u0130sviçre, \u0130sveç, \u0130talya, Holanda gibi Avrupa Birli\u011fi Ülkeleri ile Avustralya, Kanada, Bahreyn, Kuveyt, Güney Afrika Birli\u011fi, Brezilya, \u0130srail ve Japonya' ya  da kapari ihracat\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n\u0130spanya ba\u015fta olmak üzere baz\u0131 ülkeler, kapariyi hem üretip hem de ham kapariyi (i\u015flenmemi\u015f) ithal edip i\u015fleyerek mamül olarak iç ve d\u0131\u015f piyasaya sürmektedirler, çünkü i\u015flenmi\u015f kapari ihracat\u0131 çok daha karl\u0131 olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nÜlkemizde Söke'de üretime geçen bir fabrika ile kapari sosu üretilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kapari sosunu Dünyada yaln\u0131zca Türkiye ve Fas üretmektedir. Üretim birkaç kat\u0131na ç\u0131ksa <\/strong>dahi \u015fuan pazar haz\u0131r durumdad\u0131r, zira yurt d\u0131\u015f\u0131ndan yap\u0131lan taleplerin ancak bir bölümü kar\u015f\u0131lanabilmektedir.\n<\/p>\n

\nKAPAR\u0130N\u0130N YARARLARI:<\/strong>\n<\/p>\n