{"id":17302,"date":"2011-12-03T10:16:00","date_gmt":"2011-12-03T10:16:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:58:00","modified_gmt":"2025-10-23T09:58:00","slug":"agzimizin-tadi-17302","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/agzimizin-tadi-17302","title":{"rendered":"A\u011eZIMIZIN TADI"},"content":{"rendered":"

\n\tAr\u0131lar, hayat\u0131m\u0131z için vazgeçilmez varl\u0131klard\u0131r. Çal\u0131\u015fkanl\u0131k, temizlik, kararl\u0131l\u0131k vas\u0131flar\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek için hemen ar\u0131 ile özde\u015fim kuruveririz.  <\/span>Ar\u0131lara benzetilmek insana \u015fevk ve mutluluk verir. Hayat\u0131m\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bu çal\u0131\u015fkan varl\u0131\u011f\u0131 biraz tan\u0131maya çal\u0131\u015fal\u0131m.<\/o:p><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\n\tAr\u0131lar, potansiyel yiyecek kaynaklar\u0131n\u0131 renk ve kokular\u0131ndan ayr\u0131t edebilir, güne\u015fi bir pusula gibi kullanarak yönlerini bulabilir ve ünlü sallan\u0131\u015f danslar\u0131yla di\u011fer ar\u0131lara bulduklar\u0131 besinin tabiat\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bilgiler verirler. Üstelik bu i\u015faretleri, kovandaki bütün ar\u0131lar fark eder ve karanl\u0131kta bile o yiyece\u011fi 5 dakikada bulurlar. <\/o:p><\/span><\/span>         <\/span>\u0130\u015fin ilginci ar\u0131 yumurtadan ergin olarak ç\u0131kar ve jet h\u0131z\u0131yla nektar toplamaya ba\u015flar. 500 gr bal için 900 ar\u0131n\u0131n 1 gün çal\u0131\u015fmas\u0131 gerekir. 450 gr bal, 17 bin ar\u0131n\u0131n 10 milyon çiçek dola\u015fmas\u0131yla birikir. Bir ar\u0131, hayat\u0131 boyunca bir çay ka\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n sadece on ikide biri kadar bal toplayarak pete\u011fe katk\u0131da bulunur.  <\/span>Benim toplad\u0131\u011f\u0131m baldan ne olacakm\u0131\u015f ümitsizli\u011fine girmeden, programlanm\u0131\u015f oldu\u011fu görevine bir ömrünü vererek çal\u0131\u015fmak…<\/o:p><\/span><\/span>     <\/span>      <\/span>Ar\u0131lar çiçeklerden toplad\u0131klar\u0131 nektarla bal yapmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda nitelikli tozla\u015fma gerçekle\u015ftirerek bitkilerin döllenmesi ile ekolojik dengenin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hayat kayna\u011f\u0131m\u0131z olan do\u011fal g\u0131da üretiminin yap\u0131 ta\u015f\u0131 olma görevini de sürdürürler. \u0130\u015fte bu noktada bütün canl\u0131lar\u0131n ar\u0131lar nas\u0131l da hayat sigortas\u0131 oluyorlar. Bir bal yemek için de\u011fil, birçok besin maddesi yiyebilmek için de ar\u0131lara muhtaç durumday\u0131z.<\/o:p><\/span><\/span>      <\/span>     <\/span>Di\u015fi i\u015fçi ar\u0131lar nektar, polen ve su tedariki aray\u0131\u015f\u0131 içinde yuvadan 3.5 km kadar uza\u011fa dahi seyahat etmektedirler. Bu, her koloninin çevresinde 4.000 hektarl\u0131k alan taramas\u0131ndan daha da fazlas\u0131 demektir.<\/o:p><\/span><\/span>  <\/span>    <\/span>      <\/span>Bir ar\u0131 günde 1.500 kadar çiçe\u011fi ziyaret eder ve kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 kadar nektar toplayarak midesini veya “bal kesesini<\/i>” doldurur.<\/o:p><\/span><\/span>     <\/span>       <\/span> <\/span>Bir ar\u0131n\u0131n bal toplamak için ömründe 800 kilometrelik uçu\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r.         <\/span>Ar\u0131lar koloni halinde ya\u015farlar. Bir kolonide ortalama 50 bin birey bulunur. \u0130lk bahar ve yaz aylar\u0131nda bir koloninin ar\u0131lar\u0131 7.5 milyon defa çiçeklere sefer düzenler. Bu 20 milyon kilometrelik uçu\u015f mesafesine e\u015fittir. Böylelikle 26 kez Dünya ile Ay aras\u0131nda gidip gelmi\u015f olurlar. Bu \u015fekilde kovana 30 kg polen ve 600 kg nektar ta\u015f\u0131n\u0131r.<\/o:p><\/span><\/span>        <\/span>     <\/span>Ar\u0131 kolonisi bir bak\u0131ma insan beyni gibi i\u015flemektedir. Bir kovandaki ar\u0131lar\u0131n toplam sinir hücrelerinin say\u0131s\u0131, bir insan beynindekinin yar\u0131s\u0131 kadard\u0131r. Her biri küçücük, nisbi olarak aptal görünen birer yap\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131r. Fakat a\u011f\u0131 olu\u015fturduklar\u0131nda hayranl\u0131k uyand\u0131ran ola\u011fanüstü i\u015flere imza atarlar.<\/o:p><\/span><\/span>        <\/span>     <\/span>Ar\u0131 günlük toplad\u0131\u011f\u0131 nektarla bahçeye geri dönerken, kendi evini, ar\u0131dan ar\u0131ya gönderilen ve kovan\u0131n etraf\u0131nda izlenebilen aromatik kimyasal bir örtü olan kraliçenin e\u015fsiz feromonal kokusu sayesinde tan\u0131r. Her ar\u0131 kendisiyle beraber bu kokudan bir parça ta\u015f\u0131r, bu koku giri\u015fteki korumalar kendisini uzakla\u015ft\u0131rmadan önce onu tan\u0131d\u0131klar\u0131 parfümlü bir güvenlik parolas\u0131 gibidir. Kokusu uymayan ve izinsiz giren yabanc\u0131 ar\u0131lar\u0131 bu \u015fekilde anlarlar, kendilerinin olmayan bal\u0131 a\u015f\u0131rmalar\u0131na kar\u015f\u0131 korkutarak geri çevirirler.<\/o:p><\/span><\/span>       <\/span>      <\/span> <\/span>Ar\u0131lar nektar toplamak için çiçek çiçek dola\u015f\u0131rken, onlar\u0131 dölleyecek meyve tozla\u015fmas\u0131n\u0131 da sa\u011flarlar. Bir çiçekten di\u011ferine polenin izini sürerler. Böylelikle bitkiler döllenir, mahsuller çe\u015fitlenir, renklenir, bolla\u015f\u0131r ve geli\u015fir.<\/o:p><\/span><\/span>         <\/span>     <\/span>Sabah\u0131n \u0131l\u0131k güne\u015f \u0131\u015f\u0131klar\u0131nda, çiçekler açt\u0131\u011f\u0131 zaman, ar\u0131lar ç\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131ndan f\u0131rlayan yar\u0131\u015f atlar\u0131 gibi kovanlar\u0131ndan ayr\u0131l\u0131rlar. Meyve bahçesi k\u0131sa sürede yüzlercesi her a\u011fac\u0131 kaplayan istekli ar\u0131larla v\u0131z\u0131ldar ve bulutlan\u0131r. An\u0131nda renkli çiçeklere do\u011fru sald\u0131r\u0131r, polen aray\u0131\u015flar\u0131na ba\u015flarlar.<\/o:p><\/span><\/span>          <\/span>   <\/span>Ar\u0131 bir çiçekten ayr\u0131l\u0131r ayr\u0131lmaz, açgözlü bir \u015fekilde kokusu ve i\u015faretleri taraf\u0131ndan yönlendirilerek ayn\u0131 türden bir di\u011ferini arar. Ar\u0131lar her nektar toplama gezisine ç\u0131kt\u0131klar\u0131nda özellikle tek bir çe\u015fit çiçe\u011fe odaklan\u0131rlar, bu yüzden e\u011fer bir toplama gezisi karahindiba, lale veya elma üzerinden ba\u015flarsa, ayn\u0131 \u015fekilde de bitecektir. S\u0131radaki çiçe\u011fin yolunda, eklemlerine yerle\u015ftirilmi\u015f t\u0131marlay\u0131c\u0131 eklentileri kullan\u0131p vücudunu f\u0131rçalayarak, havada uçan en arka bacaklar\u0131n\u0131 birbirine kaz\u0131yarak, toplanm\u0131\u015f poleni düzgün, küçük toplar\u0131n içine f\u0131rçalay\u0131p iter. Bu s\u0131rada önceki çiçekten üzerine bula\u015fm\u0131\u015f erkek polen tanecikleri di\u015fi çiçe\u011fe dü\u015fer ve bitki döllenmesi sa\u011flan\u0131r.<\/o:p><\/span><\/span>        <\/span>       <\/span>Böylelikle ayn\u0131 çe\u015fit çiçe\u011fi ziyaretlere devam ederken bir yandan da onlar\u0131 döllemi\u015f olurlar. Bu \u015fekilde ar\u0131lar\u0131n tozla\u015fma hizmetini kullanarak ürün verimlili\u011fini yüzde 60’ a kadar artt\u0131rm\u0131\u015f oluruz.<\/o:p><\/span><\/span>          <\/span>Bal ar\u0131lar\u0131n\u0131 bekleyen çiçekler ise, daha lezzetli nektarlar, daha parlak renkler, daha geni\u015f ini\u015f alanlar\u0131 ve daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131, zamanl\u0131 ve çekici polen sunumlar\u0131 üreterek, pek çok farkl\u0131 yollarla yar\u0131\u015f\u0131rlar. Ar\u0131lar\u0131n ve bitki örtüsünün birbirlerine böyle bilinçli ve belirlenmi\u015f davran\u0131\u015flar\u0131 evrimcileri susturmakta, “evrim mükemmelin pe\u015finde<\/i>” gibi garip savunmalara itmektedir.<\/o:p><\/span><\/span>         <\/span>Yemek stokumuzun üçte birini tozla\u015fmadaki ba\u015frolünden dolay\u0131 ar\u0131lara borçluyuz. Domates, salatal\u0131k, kabak, sar\u0131msak, elma, brokoli, brüksel lahanas\u0131, turunçgiller, kavun, so\u011fan, badem, kiraz, elma, erik, armut, \u015falgam, maydanoz, ayçiçe\u011fi, yaban mersini ve yoncay\u0131 da içinde bulunduran en önemli mahsullerimizin yüz taneden fazlas\u0131n\u0131n ticari üretiminde ziyaretçi balar\u0131lar\u0131 gerekli ve vazgeçilmezdir.<\/o:p><\/span><\/span>        <\/span>  <\/span>Ar\u0131lar ayr\u0131ca ku\u015fkonmaz, kahve, anason, hindiba, armut, kay\u0131s\u0131, biber, hindistancevizi, çilek ve domatesin içinde bulundu\u011fu elli kadar ürünün döllenmesinde de yararl\u0131d\u0131r. Tan\u0131nm\u0131\u015f böcekbilimci E. O. Wilson, “Yedi\u011fimiz her üç lokmadan ve içti\u011fimiz her üç yudum me\u015frubattan biri, bize direkt veya dolayl\u0131 olarak balar\u0131lar\u0131n\u0131n tozla\u015ft\u0131rmas\u0131yla olu\u015fur<\/i>” demektedir.<\/o:p><\/span><\/span>      <\/span>     <\/span>Ar\u0131lar mahsul tozla\u015fmas\u0131na ne kadar girerlerse elde edilen ürünler o kadar geli\u015fmi\u015f ve verimli olmaktad\u0131r. Üstelik ürettikleri bal ve di\u011fer mamullerden çok daha gerekli faaliyettir bu. Uzmanlar,   “Ar\u0131lar\u0131n de\u011ferini tozla\u015fman\u0131n sonucu olan meyveleri, sebzeleri ve tohumlar\u0131 hesap ederek dü\u015fünürsek, bal ve balmumunun yakla\u015f\u0131k 150 kat\u0131 kadar kazançl\u0131y\u0131z” <\/i>derken hakl\u0131d\u0131rlar. Ar\u0131lar\u0131n sundu\u011fu hizmetin tar\u0131m ekonomisine katk\u0131s\u0131, rakam olarak ABD için 15 – 20 milyar dolar civar\u0131nda oldu\u011fu tahmin edilmektedir. <\/o:p><\/span><\/span>       <\/span>    <\/span>Meselâ yenidünya meyvesinde ar\u0131larla döllenmeyen a\u011façlarda çiçeklerin yüzde 4’ü meyve tuttu\u011fu halde, ar\u0131larla döllenmi\u015f çiçeklerin meyve tutma oran\u0131 yüzde 83 olmaktad\u0131r. Yoncada ar\u0131larla döllenmeyen tarlada tohum ba\u011flama oran\u0131 yüzde 1 – 2 iken ar\u0131larla döllenen tarlada bu oran yüzde 53’e ç\u0131kmaktad\u0131r.<\/o:p><\/span><\/span>       <\/span>Yeryüzündeki bütün çiçekli bitkilerin yüzde 80’i böcekler taraf\u0131ndan tozlan\u0131r ve bunlar\u0131n da yüzde 85’i balar\u0131lar\u0131n\u0131n listesinde yer al\u0131r. Bu da yakla\u015f\u0131k 170.000 bitki türüne tekabül eder.<\/o:p><\/span><\/span>       <\/span>Maalesef tabiata, ekolojik çevreye ve insanlara bu kadar faydal\u0131 olan ar\u0131lar\u0131n son zamanlardaki modern çiftliklerle ittifak\u0131, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye dü\u015fürmü\u015ftür. Ar\u0131lar, faydal\u0131 zirai faaliyetleri ve uzun seyahatleri s\u0131ras\u0131nda s\u0131kça nektar toplad\u0131klar\u0131 tarlalar\u0131n biti\u015fi\u011findeki yerlere, yol kenar\u0131ndaki ye\u015filliklere at\u0131lm\u0131\u015f böcek ilaçlar\u0131na veya kimyasal zehirlerle kirlenmi\u015f su havzalar\u0131na maruz kalmaktad\u0131rlar. Kimyasal maddelerin daha geni\u015f kullan\u0131m\u0131, genetik olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f bitkilerin artmas\u0131 ve ar\u0131lar için güvenli do\u011fal ortamlar\u0131n azalmas\u0131yla tehlikelerden kaçmalar\u0131 zorla\u015fmakta, böylece her y\u0131l binlerce koloni zehirlenmektedir. Bu da mahsullerin veriminin azalmas\u0131na yol açmaktad\u0131r. Einstein, “Ar\u0131lar yok edilirse 4 y\u0131l sonra açl\u0131k ba\u015flar<\/i>” derken bu gerçe\u011fe i\u015faret etmi\u015ftir.<\/o:p><\/span><\/span>      <\/span>Bütün bunlardan sonra diyebiliriz ki, ar\u0131lar\u0131n i\u015fi sadece bal yapmak de\u011fildir. 1 gram bal\u0131n üretimi için nektar ve polen toplamak amac\u0131yla ziyaret ettikleri 120 bin çiçe\u011fin döllenmesini de sa\u011flayarak bitkilerin geli\u015fmesinde , tar\u0131msal ürünlerin olu\u015fmas\u0131nda ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ana girdisi olan yem bitkilerinin veriminde, ar\u0131lar ba\u015froldedir. Bunlar\u0131n alternatifleri de yoktur.<\/o:p><\/span><\/span><\/p>\n

\n\t     <\/span>Rabbin balar\u0131s\u0131na vahyetti: Da\u011flarda, a\u011façlarda ve onlar\u0131n kurduklar\u0131 çardaklarda kendine evler edin. Sonra meyvelerin tümünden ye, böylece Rabbinin sana kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yollarda yürü – uçuver. Onlar\u0131n kar\u0131nlar\u0131ndan türlü renklerde \u015ferbetler ç\u0131kar, onda insanlar için \u015fifa vard\u0131r. \u015eüphesiz dü\u015fünen bir topluluk için gerçekten bunda bir ayet vard\u0131r. (Nahl Suresi, 68 – 69)<\/o:p><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/h1>\n

\n\t <\/span><\/o:p><\/span> <\/span><\/o:p><\/span> <\/span><\/o:p><\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Z\u0131raat M\u00fchendisi Emine AKTA\u015e<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ar\u0131lar, hayat\u0131m\u0131z için vazgeçilmez varl\u0131klard\u0131r. Çal\u0131\u015fkanl\u0131k, temizlik, kararl\u0131l\u0131k vas\u0131flar\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek için hemen ar\u0131 ile özde\u015fim kuruveririz.  Ar\u0131lara benzetilmek insana \u015fevk ve mutluluk verir. Hayat\u0131m\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bu çal\u0131\u015fkan varl\u0131\u011f\u0131 biraz tan\u0131maya çal\u0131\u015fal\u0131m. Ar\u0131lar, potansiyel yiyecek kaynaklar\u0131n\u0131 renk ve kokular\u0131ndan ayr\u0131t edebilir, güne\u015fi bir pusula gibi kullanarak yönlerini bulabilir ve ünlü sallan\u0131\u015f danslar\u0131yla di\u011fer ar\u0131lara bulduklar\u0131 besinin […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-17302","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17302"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170572,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17302\/revisions\/170572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17302"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=17302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}