{"id":17958,"date":"2012-05-16T10:44:00","date_gmt":"2012-05-16T10:44:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:59","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:59","slug":"supermarketler-araciligi-ile-iyi-gidaya-erisim-mumkun-mu-17958","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/supermarketler-araciligi-ile-iyi-gidaya-erisim-mumkun-mu-17958","title":{"rendered":"S\u00fcpermarketler Arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u0130yi G\u0131daya Eri\u015fim M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?"},"content":{"rendered":"

Oturdu\u011fum apartman\u0131n alt sa\u011f taraf\u0131na bir süpermarket aç\u0131l\u0131yor. Yine y\u0131llar önce aç\u0131lm\u0131\u015f alt sol taraftaki süpermarkete rakip olacak.<\/span><\/p>\n

Aylar öncesinden ufak dükkânlardaki kirac\u0131lar teker teker ç\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Önce arkada\u015f\u0131m camc\u0131 gitti. Ard\u0131ndan önünden her geçti\u011fimde ku\u015f seslerini dinledi\u011fim evcil hayvan dükkan\u0131. Deterjanc\u0131 ve di\u011ferleri yava\u015f yava\u015f kapatt\u0131lar dükkanlar\u0131, baz\u0131lar geride “…. metre ileriye ta\u015f\u0131nd\u0131k” yaz\u0131l\u0131 bilgisayar ç\u0131kt\u0131lar\u0131 b\u0131rakarak. \u015eimdi günlerdir in\u015faatç\u0131lar içerideki duvarlar\u0131 y\u0131k\u0131yor, matkaplar ve makinelerle dev bir az\u0131 di\u015fine dolgu yapan di\u015f hekimleri gibi çal\u0131\u015f\u0131yorlar, buraya yerle\u015fecek süpermarkete süper bir yer haz\u0131rlamak için…<\/span><\/p>\n

Bu yeni süpermarketin hayat\u0131ma \u015fimdilik sadece tan\u0131\u015f\u0131m olan küçük esnaf\u0131 yerinden etmi\u015f olmak, art\u0131k selam b\u0131rakanlardan haber almam\u0131n biraz zorla\u015fmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka etkileri de var. Asl\u0131nda hepimize olan etkilerden k\u0131smen ben de etkileniyorum. K\u0131smen diyorum çünkü büyük oranda süpermarketten al\u0131\u015fveri\u015f yapm\u0131yorum. Bir mal veya hizmete ihtiyac\u0131m oldu\u011funda k\u0131saca \u015fu s\u0131ralamay\u0131 takip etmeye çal\u0131\u015f\u0131yorum:<\/span><\/p>\n

1- O mal veya hizmete gerçekten ihtiyac\u0131m olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorguluyorum. Bu ihtiyac\u0131, sahip oldu\u011fum muadil bir ürünle kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131layamayaca\u011f\u0131m\u0131 irdeliyorum. Bu ad\u0131m en verimli ad\u0131m.<\/span><\/p>\n

2- O mal veya hizmeti kendim üretmeye çal\u0131\u015f\u0131yor veya özellikle çok acil bir ihtiyaç de\u011filse birinin hediye etmesini bekliyorum \ud83d\ude42<\/span><\/p>\n

3- Elimdeki mevcut (art\u0131k ihtiyac\u0131m olmayan veya verebilece\u011fim) mal\/hizmet ile bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131nkini takas ediyorum.<\/span><\/p>\n

4- Özellikle g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 ürünleri 2. El olarak bir sivil toplum kurulu\u015fu yarar\u0131na sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerden al\u0131yorum. Türkiye’ de pek görmedim ancak Belçika’ da insanlar art\u0131k giy(e)medikleri güzel k\u0131yafet ve benzeri e\u015fyalar\u0131n\u0131 belediye veya bir sivil toplum kurulu\u015funa ba\u011f\u0131\u015fl\u0131yor. Bu e\u015fyalar dü\u015fük fiyata sat\u0131larak gelir elde ediliyor. Ya da her mahallede y\u0131lda bir gün insanlar kullanmad\u0131klar\u0131 e\u015fyalar\u0131 kap\u0131lar\u0131n\u0131n önünde sat\u0131\u015fa sunuyor. Bence harika bir sistem ve mutlaka dünya çap\u0131nda uygulanmal\u0131. (Haydi, kendi mahallemizde ba\u015flatal\u0131m)<\/span><\/p>\n

5- \u0130htiyac\u0131m olan ürünü para ile do\u011frudan üreticisinden, ürün hakk\u0131nda sohbet ederek al\u0131yorum.<\/span><\/p>\n

6- \u0130htiyac\u0131m olan ürünü para ile küçük esnaftan al\u0131yorum.<\/span><\/p>\n

7- Son olarak hiçbiri mümkün, makul de\u011filse süpermarket, internetten al\u0131\u015f-veri\u015f yap\u0131yorum.
 <\/span><\/p>\n

Al\u0131\u015f-veri\u015fte sonuncu tercihim olan süpermarketten al\u0131\u015fveri\u015fi özellikle g\u0131daya ula\u015f\u0131m aç\u0131s\u0131ndan irdelemek istiyorum.
 <\/span><\/p>\n

Süpermarketler Arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile G\u0131daya Eri\u015fim<\/span><\/strong><\/p>\n

Bir süpermarket, satabilece\u011fini dü\u015fündü\u011fü g\u0131dalar\u0131 raflar\u0131na koyabilmek için ihtiyaç listesine göre birçok g\u0131da sanayicisinden fiyat-ürün teklifleri al\u0131r. Bunlar\u0131n içinden bazen biri ve mümkün oldu\u011funda birkaç\u0131 ile anla\u015f\u0131r ve ürünleri tedarik etmeye ba\u015flar. Süpermarket ne kadar uluslararas\u0131 bir yap\u0131 ise o kadar geni\u015f bir tedarikçi grubundan teklif al\u0131p, nakliye ve olas\u0131 vergileri de göz önüne koyarak raflar\u0131na bir tüketicinin ula\u015fabilece\u011fi en ucuz ürünleri koyabilir.<\/span><\/p>\n

Günümüzde bol ürün çe\u015fidi, alternatif fiyatlar, ileti\u015fim kurma zorunlulu\u011fu olmadan h\u0131zl\u0131 al\u0131\u015f veri\u015f, toplu al\u0131\u015fveri\u015f, otopark imkân\u0131, ayn\u0131 zamanda bir gezme olmas\u0131, çe\u015fitli özel indirimler, kredi kart\u0131na taksitler ve promosyonlar, pazarlama biliminin insan psikolojisi üzerindeki tüm son bulgular\u0131 (ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f raflar, renk kullan\u0131m\u0131 vs.) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile süpermarketler, tüketiciler için neredeyse vazgeçilmez hale geldi.<\/span><\/p>\n

Oysa özellikle g\u0131dalar söz konusu oldu\u011funda, süpermarket al\u0131\u015fveri\u015f için iyi bir mecra de\u011fil. Çünkü en temelinde süpermarket, toplam maliyeti daha uygunsa uzaktaki ürünü yak\u0131ndakine tercih edip getirebilir. Bu noktada, yani g\u0131dalar\u0131n bize ula\u015fana kadar kat etti\u011fi mesafe konusunda Dünya Sa\u011fl\u0131k Örgütü<\/strong>‘ nün “Kronik hastal\u0131klar\u0131n önlenmesinde tar\u0131mla ilgili baz\u0131 öneriler”<\/span> ine bir göz atmal\u0131y\u0131z:<\/span><\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k:<\/strong> Yak\u0131n çevreden edinilen sebze ve meyveler tüketiciye varana kadar uzun bir yol kat etmek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131ndan henüz olgunla\u015fmadan toplanmas\u0131 gerekmez, dal\u0131nda olgunla\u015fmas\u0131na izin verilebilir, böylece vitamin, mineral ve antioksidan içeri\u011fi daha yüksek olur.<\/span><\/p>\n

Enerji:<\/strong> Besinlerin ülkeler hatta k\u0131talar aras\u0131nda ta\u015f\u0131nmas\u0131 için çok büyük enerji gereksinimi olmaktad\u0131r. Nitekim ABD’de bir y\u0131lda tüketilen enerjinin toplam\u0131n\u0131n %17’si g\u0131da ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131na harcanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ekoloji:<\/strong> Küçük çiftçilik ile üretilen ürünler besin de\u011feri aç\u0131s\u0131ndan endüstriyel tar\u0131mla elde edilenlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak kadar üstündür. Küçük çiftçilik topra\u011f\u0131 da korudu\u011fundan gelecek nesillerin de beslenmesini güvence alt\u0131na almaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bunun yan\u0131 s\u0131ra süpermarkette sat\u0131lan g\u0131dalar\u0131n neredeyse tamam\u0131 ambalajl\u0131d\u0131r. Ambalaj çöp demektir. Bu çöp toplanmak, götürülmek ve bertaraf edilmeye çal\u0131\u015f\u0131lmak zorundad\u0131r. Ve geri dönü\u015ftürülse bile çöp dünyan\u0131n s\u0131rt\u0131nda bir yüktür, bir \u015fekilde kirlilik yarat\u0131r ve dünya bir gün mutlaka bir \u015fekilde bunun hesab\u0131n\u0131 sorar. Bunlar yine görünmeyen masraflard\u0131r.<\/span><\/p>\n

Yine süpermarketlerde sat\u0131lan ürünler fabrika ko\u015fullar\u0131nda standart \u015fekilde ayn\u0131 kaliteyi sunabilmek için (uzun raf ömrü, g\u0131da güvenli\u011fi riskleri vb.), do\u011fal olanlar\u0131na göre kullan\u0131m\u0131 kolay ve ucuz olan yapay g\u0131da katk\u0131lar\u0131 içerirler. Yapay g\u0131da katk\u0131 maddeleri konusunda bilimciler ve yasal otoriteler her ne kadar güvenli deseler ve g\u0131dalarda kullan\u0131lmas\u0131na onay verseler de sonuçta bunlar do\u011fal olmayan, insan DNA’ s\u0131n\u0131n biny\u0131llar süren geçmi\u015finde tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131, büyük ihtimal bundan sonra da tan\u0131mas\u0131n\u0131n ve ba\u015f etmesinin mümkün olmad\u0131\u011f\u0131 bile\u015fiklerdir. Bugün sanayile\u015fmi\u015f ülkelerde insanlar her y\u0131l, alt\u0131 ile yedi kilogram aras\u0131nda g\u0131da katk\u0131 maddesi tüketiyor. Benim gördü\u011füm kadar\u0131 ile g\u0131da tüketimi böylesine sanayile\u015fmi\u015f ve pazar\u0131n neredeyse tamam\u0131 süpermarketlerce ele geçirmi\u015f toplumlarda kanser hastal\u0131\u011f\u0131, t\u0131p sektörü için en güzel gelir kaynaklar\u0131ndan biri oluyor.<\/span><\/p>\n

Peki, ne yapal\u0131m? Bunca kolayl\u0131k sa\u011flayan süpermarketleri ret mi edelim? Bu konuda konu\u015ftu\u011fum bir arkada\u015f\u0131m: “Geçen sene acelem vard\u0131; \u015fu bakkaldan 3 domates, 1 makarna ald\u0131m 7 TL verdim. \u015eimdi bu hak m\u0131 peki?” dedi. O da hakl\u0131. Küçük esnaf ve küçük üreticiden ihtiyaç tedarik etmenin elbette zorluklar\u0131 var. Beceriksizlikten, kar h\u0131rs\u0131ndan veya borç bask\u0131s\u0131ndan etkilenen küçük esnaf, k\u0131sa dönemli \u015fark kurnazl\u0131klar\u0131 yap\u0131yor zaman zaman maalesef.<\/span><\/p>\n

Süpermarketlere Çözüm Önerisi<\/span><\/strong><\/p>\n

Bu noktada akl\u0131ma gelen bir çözüm var asl\u0131nda. Bu çözüm hem üreticiyi do\u011frudan destekleyebilir, hem süpermarketlerin yok olmas\u0131n\u0131 önleyebilir (bildi\u011fim iyi g\u0131daya ula\u015fabilen, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenen kimse, neredeyse hiç süpermarketten gelen ürün tüketmiyor. Demek ki insanlar bilinçlendikçe, süpermarketler ciddi zarar görecek), hem de böylece tüketicilerin iyi g\u0131da ve di\u011fer ürünlere süpermarketin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131klarla ula\u015fabilmesine imkân\u0131 sa\u011flar.<\/span><\/p>\n

Buna göre önerim, süpermarketlerin fuarc\u0131l\u0131k mant\u0131\u011f\u0131 ile çal\u0131\u015fmas\u0131. Yani üretici veya onun üretimde de bulunan gerçek bir temsilcisi, ürünlerini süpermarketin gösterdi\u011fi yere getirir. Market görevlileri sunumu, \u0131\u015f\u0131kland\u0131rmay\u0131 ve al\u0131\u015fveri\u015f tasar\u0131m\u0131n\u0131 yaparlar; g\u0131da güvenli\u011fi ile ilgilenirler ve mü\u015fteri memnuniyeti sa\u011flayacak olas\u0131 faaliyetleri yürütürler. Bunlar için üreticiden bir komisyon al\u0131rlar. Üreticiler ürünlerini elbette makul ve mant\u0131kl\u0131 olarak (köy pazarlar\u0131nda oldu\u011fu gibi) süpermarkete 50 km (metropoller için özel durumlar olabilir) kadar uzak olan yerlerden getirece\u011fi için taze\/sa\u011fl\u0131kl\u0131 ürünler tüketiciye en iyi \u015fekilde ula\u015f\u0131r. Asl\u0131nda bu bir nevi modern fuarc\u0131l\u0131k ile geleneksel pazarc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir füzyonu olacakt\u0131r. Böylece hem köylü do\u011frudan gelir elde edecek ve hem de g\u0131da zinciri güvenli, sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131day\u0131 tek el de\u011fi\u015ftirme ile en ekonomik \u015fekilde tüketiciye sunabilecektir.<\/span><\/p>\n

Bu yaz\u0131y\u0131 geçen gün sosyal medyada gördü\u011füm (san\u0131r\u0131m bir bakkal kap\u0131s\u0131na asm\u0131\u015f) \u015fu ibare ile bitirmek istiyorum:<\/span><\/p>\n

UNUTMA..!<\/span><\/strong><\/p>\n

ALI\u015eVER\u0130\u015e\u0130N\u0130 SÜPERMARKETTEN YAPARSIN AMMA,<\/span><\/strong><\/p>\n

CENAZENE MAHALLE BAKKALI GEL\u0130R…<\/span><\/strong><\/p>\n

Sevgi ve sayg\u0131lar\u0131mla
Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Z\u0131rat Y. M\u00fchendisi Hakan Ozan Erzincanl\u0131<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oturdu\u011fum apartman\u0131n alt sa\u011f taraf\u0131na bir süpermarket aç\u0131l\u0131yor. Yine y\u0131llar önce aç\u0131lm\u0131\u015f alt sol taraftaki süpermarkete rakip olacak. Aylar öncesinden ufak dükkânlardaki kirac\u0131lar teker teker ç\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Önce arkada\u015f\u0131m camc\u0131 gitti. Ard\u0131ndan önünden her geçti\u011fimde ku\u015f seslerini dinledi\u011fim evcil hayvan dükkan\u0131. Deterjanc\u0131 ve di\u011ferleri yava\u015f yava\u015f kapatt\u0131lar dükkanlar\u0131, baz\u0131lar geride “…. metre ileriye ta\u015f\u0131nd\u0131k” yaz\u0131l\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-17958","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17958"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170549,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17958\/revisions\/170549"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17958"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=17958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}