<\/p>\n
Entoksikasyonlara kar\u015f\u0131 önlem alabilmek için pestisitlerin organizmaya giri\u015f yollar\u0131n\u0131n iyice bilinmesi gereklidir. \u0130laçl\u0131 havan\u0131n solunmas\u0131yla dahi toksitite görülmektedir. \u0130lac\u0131n ciltten al\u0131nma durumunda, uygulanan miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 olmadan, ilaca maruz kalan cilt yüzeyi ve ki\u015finin kilosu ile ters orant\u0131l\u0131 olarak kanda bulunmaktad\u0131r. Bu yüzden ilaçlama yap\u0131l\u0131rken bir \u015feyin içilip yenilmesi yasakt\u0131r. \u0130laçlama yapan ki\u015fi e\u011fer sigara içerse, toksik madde kana süratle absorbe olmaktad\u0131r. Sigaran\u0131n a\u011fza gelen k\u0131sm\u0131na el de\u011fmese bile sigaran\u0131n içilmesi s\u0131ras\u0131nda pestisit sigarayla beraber yanarak duman\u0131n içinden vücut içerisine girmektedir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n <\/p>\n Yap\u0131lan deneylerde, hayvanlara radioaktif i\u015faretli pestisit verilmesinden be\u015f saat sonra pestisitin plasentaya geçip do\u011fuma kadar göz ve karaci\u011fere yerle\u015fti\u011fi tespit edilmi\u015ftir. Bebekler, anne sütüyle de pestisit entoksikasyonuna u\u011frayabilirler. Yap\u0131lan bir çal\u0131\u015fmada, tek çocuklu ve ikiz çocuklu annelerin sütü incelenmi\u015f ve ikiz bebekli annelerin sütünde tespit edilen DDT, tek bebekli annelerinkiden önce fazla ç\u0131km\u0131\u015f, daha sonraki y\u0131llarda ise azald\u0131\u011f\u0131 görülmü\u015ftür. Bunun g\u0131dayla al\u0131nan pestisidin kal\u0131nt\u0131 (rezidü) miktar\u0131ndaki azalmaya ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rmada di\u011fer enterasan bir bulgu da, vücutta depo edilen DDT’nin % 50’sinin g\u0131da maddeleriyle al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 ihtimalidir, kalan % 50’sinin ise hava, su, toz, tütün ve kozmetiklerden al\u0131nm\u0131\u015f olabilece\u011fi belirtilmektedir. Böyle bir durumda çocu\u011fa annenin ilaçl\u0131 sütünü vermektense, ya\u011fl\u0131 madde yemedi\u011fi için daha az pestisit ihtiva eden inek sütüyle beslenmesi tavsiye edilmektedir. \u0130nek sütünün bir avantajl\u0131 taraf\u0131 da inek midesinin dört gözlü olmas\u0131 ve dört bölmeli midenin kimyasal maddelerin parçalanmas\u0131n\u0131 daha iyi gerçekle\u015ftirebilmesi ihtimali bulunmas\u0131d\u0131r. Özellikle, ilaçlanm\u0131\u015f hayvanlar\u0131n sütü bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n <\/p>\n Akut zehirlenme halinde toksik maddenin al\u0131n\u0131\u015f yoluna göre zehirlenme belirtileri görülmektedir. Akut zehirlenmenin tedavisi yap\u0131ld\u0131ktan sonra organizmada konuya konsantre olmada güçlük, depresyon, adale zafiyeti, kramplar, kolay irrite olma, asabiyet, yorgunluk, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, görme bozuklu\u011fu gibi rahats\u0131zl\u0131klar bir kaç ay devam etmektedir. Baz\u0131 ki\u015filerde ise \u015fizofreniye benzer bozukluklar görülebilmektedir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n <\/p>\n Kronik olarak pestisitlere maruz kalanlar\u0131n durumu incelendi\u011finde, tar\u0131m ilaçlar\u0131n\u0131 uygulayan ki\u015filerin akut veya kronik bir tak\u0131m sinirsel veya ruhsal bozukluklardan \u015fikâyetçi olduklar\u0131 görülür. Al\u0131\u015f\u0131la gelen sinirsel bozukluklar daha ziyade unutkanl\u0131k, dü\u015füncede yava\u015flama, sinir-kas koordinasyonunda bozukluk gibi hafif nörolojik belirtilerdir. Genellikle, merkezi sinir sistemi relatif olarak kronik pestisit entoksikasyonuna dayan\u0131kl\u0131 görülmektedir. Pestisitleri, azar azar g\u0131dalarla alan bizler için en önemli toksisite, kronik tipte uzun zaman sonunda olu\u015fan toksititedir. Kronik olarak da en ciddi tehlikelerden biri kanserdir. Pestisitlerin kanserojenik riski yönündeki ara\u015ft\u0131rmalar devam etmektedir. Bugüne kadar yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalarda sa\u011flam kimyasal yap\u0131lar\u0131 yüzünden çok stabil olan ve çevrede uzun süre bozulmadan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan klorlu ve organik pestisitlerin kanser yapabilmeleri ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken baz\u0131s\u0131n\u0131n konsantrasyonlar\u0131nda % 50 oran\u0131nda de\u011fi\u015fme olmas\u0131 için uzun y\u0131llar geçmesi gerekti\u011fi görülmü\u015f, gamma BHC, B isomeriden daha h\u0131zl\u0131 toksik olmayan metabolitlerine dönü\u015ftü\u011fü halde B isomeri çok stabildir. Ayr\u0131ca, bilhassa ya\u011f dokular\u0131nda birikme özelli\u011fi vard\u0131r. Genel olarak deney hayvanlar\u0131nda kanserojen etkisinin varl\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalarda, pestisitlerin etkisi sonucu, karaci\u011ferde iyi ve kötü huylu tümörler, lenfomalar, fibrosarkomlar, akci\u011fer tümörlerinin ortaya ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. BHC ve Lindane’nin karaci\u011ferde kronik tipte tahribat yapt\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, Lindane, BHC ve DDT’nin kullan\u0131m\u0131ndan sonra lösemi vakalar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 kaydedilmektedir. Ayr\u0131ca, ölüm halindeki kanserli hastalarda ya\u011f ve karaci\u011fer dokular\u0131nda DDT yüksek oranda bulunmu\u015ftur. Yine, bu gruptan Dieldrin’de lösemi kanseri ve hodgkin hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n ya\u011f dokular\u0131nda kontrol gruplardakinden daha yüksek miktarda bulunmu\u015ftur. Karbamatl\u0131 insektisitlerin, deney hayvanlar\u0131nda akci\u011fer ve karaci\u011fer tümörlerine, tiroid kanserlerine sebep olduklar\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n <\/p>\n Pestisitlerin kronik olarak ba\u015fka ne gibi zararlar yapt\u0131klar\u0131 incelenmi\u015f ve sinir sisteminde yapt\u0131\u011f\u0131 tahribatlar sonucu ö\u011frenme güçlü\u011füne ve haf\u0131za zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na sebep olduklar\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Pestisitlerle yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda, bu maddelerin insanlarda hayati fonksiyonlar\u0131 yerine getiren enzimlere, esterlere ve DNA moleküllerine etki yaparak bozulmalara sebep olduklar\u0131 tespit edilmi\u015ftir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n <\/p>\n \u0130nsanlarda kanserojen özelli\u011fe sahip oldu\u011fu belirtilen baz\u0131 pestisitler \u015funlard\u0131r. Aldrin, Amitrole, Aramite, Avadex, BHC, Captan, Chlordane, Chlordimeform, Chloromben, Chlorothalonoil, DDT, Diallate, Diaminazide, Dichlorvos, Dicofol, Dieldrin, Ethylendibromit, Heptachlor, Hexachlorobenzen, Lindane, Mirex, Nitrofen, PCNB, Perthane, Quintozenne, Strobane, Toxaphen ve Trifluralin’dir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n Prof.Dr.Erol YILDIRIM<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n