{"id":18558,"date":"2012-07-08T17:09:00","date_gmt":"2012-07-08T17:09:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:59","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:59","slug":"ciftci-neden-tohum-satamaz-18558","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/ciftci-neden-tohum-satamaz-18558","title":{"rendered":"\u00c7\u0130FT\u00c7\u0130 NEDEN TOHUM SATAMAZ!"},"content":{"rendered":"
 <\/span><\/pre>\n
 <\/span><\/pre>\n
 <\/span><\/p>\n
Tohum, tohumcu, çiftçi ve tüketici aç\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 kavramlard\u0131r. O nedenle son günlerde tohumculuk konusunda bilerek veya bilmeyerek, gerçekleri sapt\u0131ran, toplumu yan\u0131ltacak beyanlarda bulunan, GDO ile hibriti bile birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rabilen STK mensuplar\u0131na ve akademisyenlere rastlanmaktad\u0131r. Asl\u0131nda onlar\u0131 konular\u0131 d\u0131\u015f\u0131na ç\u0131kmaya zorlayan da sansasyon pe\u015finde ko\u015fan, gündem yaratma özentisi içinde olan medyad\u0131r. Di\u011fer taraftan tohum ve tohumculukla ilgili gerçeklerin tam olarak topluma aktar\u0131lmas\u0131 teknik olarak olanaks\u0131zd\u0131r. Fakat en az\u0131ndan “çiftçinin neden tohum satamayaca\u011f\u0131” gibi kitleleri birbirine dü\u015fürecek beyanda bulunanlar\u0131n olay\u0131n gerçe\u011fini ö\u011frenmeleri için baz\u0131 önemli noktalar\u0131 özetlemekte yarar görülmü\u015ftür.<\/span><\/p>\n
 <\/span><\/strong><\/p>\n
1.    <\/span><\/span>Tohumda iki farkl\u0131 kavram\u0131 birbirinden ay\u0131rmak gerekir. Birincisi tohumlu\u011fun bir ticari meta olu\u015fu, ikincisi ise tescilli bir çe\u015fidin tohumunda, o çe\u015fidi geli\u015ftiren ki\u015fi veya kurulu\u015fun y\u0131llarca verdi\u011fi emek, yapt\u0131\u011f\u0131 masraf\u0131n olu\u015fturdu\u011fu “fikri mülkiyet haklar\u0131” kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan “\u0131slahç\u0131 haklar\u0131 (royalite)”nin varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Çünkü bu TEKNOLOJ\u0130K bir yeniliktir, bulgudur, eserdir. “Çe\u015fitler” tescil edilmi\u015f ve yasalara göre “koruma alt\u0131na”<\/span> al\u0131nm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu çe\u015fidin üretilmesi, hasad\u0131, i\u015flenmesi, kontrolü, sertifikasyonu, paketlenmesi, depolanmas\u0131, nakli, pazarlanmas\u0131 gibi bir seri a\u015famadan sonra çiftçiye ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 söz konusudur. Tüm bu a\u015famalarda tohum üreticisi, toptanc\u0131s\u0131, bayi, alt bayi kontrol edilir. Çünkü tohum ilaç gibidir. \u0130laçtaki “sa\u011fl\u0131k” riski yerine tohumda “güvence” öne ç\u0131kar. Bir tohumun “ad\u0131na uygun” performans vermesi garantilenmelidir. K\u0131lç\u0131ks\u0131z fasulye diye k\u0131lç\u0131kl\u0131 fasulye tohumlu\u011fu sat\u0131m\u0131n\u0131n devlet taraf\u0131ndan kontrol edilmemesi durumunda do\u011facak kaosun kimseye ya\u015fat\u0131lmamas\u0131 gerekir. Tohum sahtekârl\u0131\u011f\u0131, tohumu alan üreticinin sezon-y\u0131l ürün alamamas\u0131na kadar gidebilir. Bu risk yaln\u0131z o çiftçi için de\u011fil, milli servete de yöneliktir. Hindistan’daki çiftçi intiharlar\u0131nda tohum sahtekârl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da büyük pay\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
2.    <\/span><\/span>Ülkemizde tohumculuk yasalarla düzenlenir. 5553 say\u0131l\u0131 yasadan önce de 308 say\u0131l\u0131 yasam\u0131z vard\u0131. Kanunun amac\u0131 “bitkisel üretimde verim ve kaliteyi yükseltmek, tohumluklara kalite güvencesi sa\u011flamak, tohumluk üretim ve ticareti ile ilgili düzenlemeleri yapmak ve tohumculuk sektörünün yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi için gerekli olan düzenlemeleri gerçekle\u015ftirmektir”<\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
3.    <\/span><\/span>Bitki çe\u015fitlerinin tescili, üretim izni ve standart tohumluk çe\u015fit kayd\u0131 ile genetik kaynaklar\u0131n kütü\u011fe kaydedilmesi G\u0131da, Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. Islah edilmi\u015f çe\u015fitler farkl\u0131l\u0131k, yeknesakl\u0131k ve durulmu\u015fluk ve\/veya biyolojik, teknolojik özellikleri ile tar\u0131msal de\u011ferleri belirlenmek suretiyle; genetik kaynaklar ise morfolojik ve\/veya moleküler karakterizasyonun yap\u0131larak kay\u0131t alt\u0131na al\u0131n\u0131r. Yurt içinde sadece kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f çe\u015fitlere ait tohumluklar\u0131n ticaretine izin verilir. <\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
4.    <\/span><\/span>Bu tohumluklar, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f nitelik ve standartlara uygun, sertifikal\u0131 veya kütü\u011fe kaydedilmek üzere kabul edilmi\u015f veya standart tohumluk olarak ambalajl\u0131 ve etiketli olarak ticarete arz edilir. <\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
5.    <\/span><\/span>Tohumlu\u011fun bakanl\u0131k kontrolü d\u0131\u015f\u0131nda satanlar, da\u011f\u0131tanlar, sat\u0131\u015fa ve da\u011f\u0131t\u0131ma arz edenler veya \u015fahsî ihtiyac\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 ticarete konu olacak kadar elinde bulunduranlara onbin Türk Liras\u0131 idarî para cezas\u0131 verilir. <\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
6.    <\/span><\/span>Tohum ve tohumculukla ilgili yasa ve yönetmeliklerde konu hep yetki ve sorumluluk çerçevesinde ele al\u0131nmaktad\u0131r. Yetki verilen tohumcu yasalar çerçevesinde sorumluluk alm\u0131\u015ft\u0131r. Herhangi bir olumsuzlukta tohumcu adli muhatap olacakt\u0131r. Yetkisiz bir ki\u015fi (örne\u011fin çiftçi) veya kurulu\u015ftan al\u0131nan tohumun sorumlu tutulma \u015fans\u0131 yoktur. \u0130\u015fte belki de çiftçinin tohum sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n engellenmesinin ana nedenlerinden biri de bu noktad\u0131r. <\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
7.    <\/span><\/span>Çiftçinin tohum sat\u0131\u015f\u0131 yapamayaca\u011f\u0131 ele al\u0131n\u0131rken o kadar ileriye gidiliyor ki baz\u0131 kaynaklarda iddialar çiftçinin kendi tohumunu dahi ekemeyece\u011fine kadar vard\u0131r\u0131l\u0131yor. Hâlbuki tohumculuk kanununun 14. maddesine göre: “ticarete konu olmamak ve \u015fahsî ihtiyaç miktar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmak kayd\u0131yla, çiftçiler aras\u0131nda yap\u0131lacak tohumluk mübadeleleri bu Kanun hükümlerinden müstesnad\u0131r”. Bu saptama yine 5042 say\u0131l\u0131 “Yeni Bitki Çe\u015fitlerine Ait Islahç\u0131 Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131na \u0130li\u015fkin Kanun”un 17. maddesinde de, dile getirilmi\u015ftir: “kanunun ilgili di\u011fer hükümlerine ayk\u0131r\u0131 olmamak kayd\u0131yla çiftçiler için “tar\u0131msal üretimin korunmas\u0131 ve kollanmas\u0131 amac\u0131yla, çiftçilerin kendi arazilerinde yapt\u0131klar\u0131 üretim sonucunda elde ettikleri üründen, yine kendi i\u015fledi\u011fi arazilerinde yapacaklar\u0131 yeni üretimler için, hibrit ve sentetik çe\u015fitler hariç olmak üzere, korunan bir çe\u015fidin ço\u011falt\u0131m materyalini kullanabilmeye <\/span>yetkileri vard\u0131r”. (<\/span>http:\/\/www.ttsm.gov.tr\/TR\/belge\/1-27\/kanun.html<\/a>). Dolay\u0131s\u0131yla, yürürlükteki mevzuata uygun olmak üzere çiftçiler kendi ihtiyaçlar\u0131 olan<\/span> ço\u011falt\u0131m materyalini üretmelerinde hiçbir sorun yoktur.  <\/span><\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
8.    <\/span><\/span>Çiftçilere tohum ticaretinin bir an için serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayal\u0131m. Kontrolsüz bu serbestli\u011fin beraberinde neler getirebilece\u011fini mi merak ediyorsunuz? A\u015fa\u011f\u0131da örnekleri verilen ceza davalar\u0131 belki meraklar\u0131n\u0131z\u0131 giderebilir. <\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
Ø  <\/span><\/span>http:\/\/www.merhabahaber.com\/haber\/46702\/Tohum_sahtekarlarina_ceza.html<\/a><\/span><\/p>\n
Ø  <\/span><\/span>http:\/\/www.kayseriyenihaber.com.tr\/haber\/230\/kilcikli-fasulye-tohumu-satan-odaya-ceza.html<\/a><\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
\u0130\u015fte bu nedenlerle tohum s\u0131radan bir ürün de\u011fildir ve devlet kontrolü zorunludur. Dolay\u0131s\u0131yla çiftçi tohumcu de\u011fil onu kullanand\u0131r.   <\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
Tohumculuk konusuna kar\u015f\u0131t görü\u015f sahipleri bugün için marjinal-az\u0131nl\u0131k-ç\u0131\u011f\u0131rtkan guruplard\u0131r deyip geçemeyiz. \u0130lginçtir, onlar gerçeklerden habersiz sokaktaki vatanda\u015fa ula\u015fmada, olay\u0131n önemini kavramada zorluk çeken tohumculuk camias\u0131ndan birkaç ad\u0131m öndeler <\/span>(G\u0131da ve tohuma sald\u0131r\u0131lar<\/span><\/a>, http:\/\/blog.milliyet.com.tr\/gidakrizivebilim<\/span><\/a>)<\/span><\/em>. Görü\u015flerini aç\u0131klarken de bak\u0131n yerli firmalar\u0131m\u0131z\u0131 adeta hiçe say\u0131yorlar ve ayr\u0131ca daha neler dile getiriyorlar: “…ancak kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f tohumlar\u0131n’ ekimine olanak tan\u0131nacak. Tohumuna patent alamayan çiftçiler ise, tekel durumundaki uluslararas\u0131 \u015firketlerin insaf\u0131na terk edilecek. 2011′den itibaren kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmam\u0131\u015f tohumluklar\u0131n\u0131 satan köylüler, a\u011f\u0131r para cezas\u0131na çarpt\u0131r\u0131lacak ve el konulan ürünler imha edilecek. Böylece Anadolu’nun zengin türleri do\u011fall\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirecek” <\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
Böylesine bilgiden, gerçekten uzak ifadelerle tohumculu\u011fa sald\u0131r\u0131lar\u0131n sektöre ne denli zarar verece\u011fi tahmin dahi edilemez. Sektörün bu konuda kar\u015f\u0131 tedbir almas\u0131n\u0131n zaman\u0131 gelmi\u015f de geçiyor!<\/span><\/p>\n
 <\/span><\/p>\n
Nazimi  Aç\u0131kgöz<\/span><\/p>\n
<\/p>\n
Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
      Tohum, tohumcu, çiftçi ve tüketici aç\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 kavramlard\u0131r. O nedenle son günlerde tohumculuk konusunda bilerek veya bilmeyerek, gerçekleri sapt\u0131ran, toplumu yan\u0131ltacak beyanlarda bulunan, GDO ile hibriti bile birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rabilen STK mensuplar\u0131na ve akademisyenlere rastlanmaktad\u0131r. Asl\u0131nda onlar\u0131 konular\u0131 d\u0131\u015f\u0131na ç\u0131kmaya zorlayan da sansasyon pe\u015finde ko\u015fan, gündem yaratma özentisi içinde olan medyad\u0131r. Di\u011fer taraftan […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-18558","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18558"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18558\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170539,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18558\/revisions\/170539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18558"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=18558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}