{"id":18875,"date":"2012-08-09T12:17:00","date_gmt":"2012-08-09T12:17:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:59","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:59","slug":"pestisitlerin-kalinti-problemleri-18875","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/pestisitlerin-kalinti-problemleri-18875","title":{"rendered":"Pestisitlerin Kal\u0131nt\u0131 Problemleri"},"content":{"rendered":"

Tar\u0131m ürünlerini zararl\u0131, hastal\u0131k ve yabanc\u0131 otlarlardan korumak ve kaliteli ürün elde etmek için bütün dünyada pestisitler kullan\u0131lmakta, bu kullan\u0131m sonucunda insan, hayvan ve çevre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan baz\u0131 problemler ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u0130laçlar, toz, \u0131slanabilir toz, emülsiyon, granüler vs. halinde imal edilmektedir. \u0130lac\u0131n at\u0131lan yerde tutulmas\u0131 de\u011fi\u015fik oranlarda olmaktad\u0131r. Ekseriyetle emülsiyonlar, süspansiyon ve tozlara nazaran bitki yüzeyine daha iyi tutunmaktad\u0131rlar. Islanabilir tozlara ilave edilen deterjan türü maddeler, bunlar\u0131n ürün üzerinde yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flarsa da ilac\u0131 daha kolay y\u0131kanabilir hale sokmaktad\u0131rlar. Yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 maddeler ise bunun aksine etki gösterirler. \u0130laçlama aletlerinin tipleri, ilaçtaki aktif maddelerin buharla\u015fma bask\u0131lar\u0131, seyreltici maddenin cinsi, bitki yüzeyinde bulunan kutikulada çözünme derecesi, bitki yüzeyinin tüylü, düz, girintili, ç\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve kaygan olu\u015fu, bitkinin ya\u015f\u0131, s\u0131cakl\u0131k, hava nemi, ya\u011fmur, çi\u011f ve rüzgâr gibi meteorolojik \u015fartlarda ilac\u0131n bitki yüzeyinde kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkileyen önemli faktörler aras\u0131ndad\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ya\u011flarda veya uygun çözücülerde çözünen kimyasal maddeler kutikulan\u0131n mum tabakas\u0131ndan içeriye girer ve burada uzun süre havadaki oksijenin etkisi ile okside veya hidrolize olarak veya fermentlerle kar\u015f\u0131la\u015farak bozulmaya u\u011frarlar. Klorland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hidrokarbon bile\u015fimli ilaçlar kutikular kal\u0131nt\u0131lar b\u0131rak\u0131rlar. Kutikuladan giren ve bitkinin içerisine ula\u015fan aktif maddeler vard\u0131r. Bunlar, yar\u0131 sistemik insektisitler olup subkutikularda kal\u0131nt\u0131 b\u0131rak\u0131rlar. Sistemik insektisitler ise suda çözünebilir yap\u0131dad\u0131rlar. Dal ve yapraklar vas\u0131tas\u0131yla bitki içine girerek ta\u015f\u0131n\u0131rlar. Burada bitki salg\u0131lar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015farak bozulmaya u\u011framaktad\u0131rlar. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u0130laçlar bitki üzerinden, ilac\u0131n yaprak ve meyveden s\u0131zmas\u0131, yaprak ve meyvelerin üzerinden rüzgârla veya birbirine sürtünme ile uzakla\u015fmas\u0131, ya\u011fmurla y\u0131kanmas\u0131, güne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda oksitlenerek bozulmas\u0131, yüksek rutubette hidrolize olarak bozulmas\u0131 \u015feklinde kaybolmaya ve azalmaya u\u011framaktad\u0131rlar. \u0130lac\u0131n uygulanma zaman\u0131 da önemlidir. Geli\u015fmenin çabuk oldu\u011fu dönemde ilaç at\u0131lm\u0131\u015fsa, yüzey ve hacim artmas\u0131 sebebiyle ilaç kal\u0131nt\u0131 miktarlar\u0131 azalmaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bitki bünyesine giren ilaç ise bitki özsular\u0131n\u0131n etkisi ile de\u011fi\u015fime u\u011frar, bu de\u011fi\u015fmeler ilac\u0131n oksitlenmesi, hidrolize olmas\u0131 ve moleküler bölünmesi suretiyle olmaktad\u0131r. Örne\u011fin, Aldrin havuçta Dieldrin’e, Ethylendibromid bu\u011fdayda Ethylenglycole dönü\u015fmektedir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u0131da maddelerinde insan, hayvan ve çevre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar vermeyecek miktarlarda bulunmal\u0131d\u0131r. Bunun içinde her ilaç piyasaya ç\u0131kmadan önce toksikolojik ve farmakolojik denemelere tabi tutulmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Baz\u0131 ilaçlar\u0131n, çok az miktarlar\u0131 bile vücutta zararl\u0131 etkiler yaparlar, ya\u011f dokular\u0131nda birikerek vücuttan uzakla\u015fmazlar, kanser yap\u0131c\u0131, karaci\u011feri dejenere edici veya böbrek fonksiyonlar\u0131n\u0131 bozucu etkilere sahiptirler. Bu tip ilaçlar için çok dü\u015fük toleranslar konmu\u015f veya üründe o ilac\u0131n hiç bulunmamas\u0131 \u015fart\u0131 ko\u015fulmu\u015ftur. Klorland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hidrokarbonlar ya\u011f dokular\u0131nda birikirler. Herhangi bir organizman\u0131n ya\u011f dokusu eridikçe tutulmu\u015f olan ilaç organizmaya verilir ve kronik zehirlenmenin ortaya ç\u0131kmas\u0131na sebep olur.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ürünlerimizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za zararl\u0131 olmamas\u0131 ve ihraç etti\u011fimiz ürünlerin ilaç kal\u0131nt\u0131lar\u0131 yüzünden geri çevrilmemesi için bu ürünlerde kalan ilaç miktar\u0131n\u0131n iyi kontrol edilmesi yüksek kal\u0131nt\u0131 b\u0131rakan ilaçlar yerine daha dü\u015fük kal\u0131nt\u0131 b\u0131rakan ilaçlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 yolunda detayl\u0131 çal\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Böylece, ilaçlar\u0131n bitkiye at\u0131lmas\u0131ndan sonra kaybolu\u015f sürelerinin incelenmesi de zorunludur. Örne\u011fin, % 0.05’lik Malathion’la ilaçlanan çilekte, ilaçlama günü 5 ppm, 7 gün sonra ise 0.45 ppm Malathion bulunmu\u015ftur. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Evcil hayvanlara verilecek yemlerde de ilaç kal\u0131nt\u0131lar\u0131 belirli tolerans s\u0131n\u0131rlar\u0131 alt\u0131nda tutulmal\u0131d\u0131r. Kal\u0131c\u0131 etkili ve ya\u011f dokusunda biriken ilaçlar o anda hayvana tehlikeli olmasa bile bunlar\u0131n etini, sütünü ve yumurtas\u0131n\u0131 yiyen insanlara geçerek onlar\u0131n bünyelerinde birikim yapmaktad\u0131rlar. Bu sebepten, Aldrin, Dieldrin, Endrin, Heptachlor ve Chlordane gibi bile\u015fiklerin, bitkiye do\u011frudan do\u011fruya at\u0131lmalar\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Çünkü bu ilaçlar topraktan ve sudan bitkilere geçmektedir. Örne\u011fin, Aldrin’in topra\u011fa uyguland\u0131ktan sonra dokuz y\u0131l süreyle toprakta kald\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. DDT’nin sekiz y\u0131l sonra bile toprakta % 40’\u0131 bulunmu\u015ftur. DDT’nin yemlerde bulunan kal\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n ineklere zararl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, fakat sütten geçerek buza\u011f\u0131lara zararl\u0131 oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Bitkiler üzerindeki insektisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ar\u0131lara ve faydal\u0131 böceklere de etkili olmaktad\u0131r. Bilhassa, ar\u0131lar\u0131n faaliyette oldu\u011fu çiçekli dönemde ar\u0131lara zarar verecek ilaçlar kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Örne\u011fin, Parathion için a\u011f\u0131zdan LD50 <\/sub>de\u011feri, ar\u0131 ba\u015f\u0131na, 0.05 µg, Toxaphen için ise 30 µg’d\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Son ilaçlama ile hasat aras\u0131nda geçmesi gereken sürenin tespit edilip ilaçlar\u0131n tolerans s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n alt\u0131na dü\u015fme zamanlar\u0131 saptanmal\u0131 ve bu sürelerden önce ürünler yenmemelidir. Baz\u0131 pestisitler de sebze ve meyvelerde koku veya kalite de\u011fi\u015fimine de sebep olmaktad\u0131rlar.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Deterjanl\u0131 su ile y\u0131kama i\u015flemi \u0131spanaktan Parathionu % 24 oran\u0131nda, normal y\u0131kama i\u015flemi % 10 oran\u0131nda uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Yine, \u0131spana\u011f\u0131n 6-7 dakika suda kaynat\u0131lmas\u0131 veya pi\u015firilmesi esnas\u0131nda, Malathion kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n tamamen uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ham sütün çe\u015fitli ürünler elde etmek üzere i\u015flemlere tabi tutulmas\u0131, pastörizasyon, krema elde etme, tereya\u011f\u0131 ve peynir yapma gibi i\u015flemlerin süt ya\u011f\u0131nda bulunan DDT miktar\u0131n\u0131 azaltmad\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Pof. Dr. Erol YILDIRIM<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tar\u0131m ürünlerini zararl\u0131, hastal\u0131k ve yabanc\u0131 otlarlardan korumak ve kaliteli ürün elde etmek için bütün dünyada pestisitler kullan\u0131lmakta, bu kullan\u0131m sonucunda insan, hayvan ve çevre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan baz\u0131 problemler ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r. \u0130laçlar, toz, \u0131slanabilir toz, emülsiyon, granüler vs. halinde imal edilmektedir. \u0130lac\u0131n at\u0131lan yerde tutulmas\u0131 de\u011fi\u015fik oranlarda olmaktad\u0131r. Ekseriyetle emülsiyonlar, süspansiyon ve tozlara nazaran bitki […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-18875","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18875","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18875"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18875\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170537,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18875\/revisions\/170537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18875"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=18875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}