{"id":19356,"date":"2012-10-02T11:01:00","date_gmt":"2012-10-02T11:01:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:59","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:59","slug":"fransadaki-gdo-misirda-kanser-arastirmasinin-dusundurdukleri-19356","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/fransadaki-gdo-misirda-kanser-arastirmasinin-dusundurdukleri-19356","title":{"rendered":"Fransa\u2019daki GDO m\u0131s\u0131rda kanser ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fckleri"},"content":{"rendered":"

“Food and Chemical Toxicology” dergisinin 19 Eylül 2012 say\u0131s\u0131nda, Gilles-Eric Séralini ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n Fransa’da yapt\u0131\u011f\u0131 “Roundup yabanc\u0131 ot ilac\u0131n\u0131n ve ona dayan\u0131kl\u0131 GDO m\u0131s\u0131r\u0131n uzun vadede zehir etkisi” ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n k\u0131smen yay\u0131nlanan[1] sonuçlar\u0131 verilmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rma konusu “roundup” yabanc\u0131 ot ilac\u0131na dayan\u0131kl\u0131 transgenikNK603 (Roundup Ready)m\u0131s\u0131r\u0131n de\u011fi\u015fik kombinasyonlarda belirlenen seviyelerin kanser testlerinde kullan\u0131lan farelerdeki baz\u0131 sa\u011fl\u0131k gözlemleri olu\u015fturmaktad\u0131r. Deneme materyal ve seviyelerini 10’ar tek fareden olu\u015fan erkek ve di\u015fi guruplarda NK603 m\u0131s\u0131r (gdo), NK603 isogenik (normal, kontrol) ve bunlar\u0131n farkl\u0131 üç doz roundup (glyphosphate) kombinasyonlar\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. \u0130ki y\u0131ll\u0131k bu ara\u015ft\u0131rma sonucu geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f m\u0131s\u0131rla beslenen farelerin daha genç öldü\u011fü ve daha s\u0131k kansere yakaland\u0131\u011f\u0131 yorumu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Frans\u0131z hükümetünün dahi “konu üzerine çal\u0131\u015fmalar\u0131n devam etmesi gerekti\u011fini” dile getimi\u015f, Avrupa G\u0131da Güvenli\u011fi Otoritesi’nin (EFSA) konuyu detayl\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fini beyan etmi\u015fdir. Buna ra\u011fmen gerek ulusal ve gerekse uluslar aras\u0131 bas\u0131n\u0131n mal bulmu\u015f ma\u011fribi gibi, toplumu tedirgin edecek \u015fekilde “GDO’lu m\u0131s\u0131r kanser yapt\u0131“  gibi gerçek d\u0131\u015f\u0131, yan\u0131lt\u0131c\u0131 ba\u015fl\u0131klarla haberler geçmi\u015flerdir. Do\u011fal olarak bu haberlerden etkilenen baz\u0131 mekanizmalar AB’nin GDO’lu ürün ekiminin ve hatta ithalat\u0131n\u0131n hemen durdurulmas\u0131 gerkti\u011fi hususunda harekete geçmi\u015flerdir.  Paralel yay\u0131nlara ülkemizde de raslanm\u0131\u015ft\u0131r. “GDO’lu m\u0131s\u0131r kanser yapt\u0131”, “GDO zehirdir” gibiba\u015fl\u0131kl\u0131 haber, birçok yay\u0131n organ\u0131nda yer bulmu\u015ftur. Bilindi\u011fi gibi ülkemizce de yem maksatl\u0131 olarak transgenik (GDO’lu) soya ve m\u0131s\u0131r ithalat\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. 2011 y\u0131l\u0131 verilerine göre dünya i\u015flenen topraklar\u0131n\u0131n % 16s\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 160 milyon hektarda bu kategori ürünler yeti\u015ftirilmi\u015f ve bu güne kadar herhangi olumsuz bir olaya rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r (http:\/\/blog.milliyet.com.tr\/dunya-biyotek-urun-tohum-pazari–36-ya-ulasti\/Blog\/?BlogNo=347908).  <\/span><\/p>\n

Fakat tüm dünyada, ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n kimli\u011finden yay\u0131nlanma biçimine, denemenin kurgulanmas\u0131ndan deneme desenine, istatistikî de\u011ferlendirmeden yorumuna kadar özellikle uzman bilim adamlar\u0131nca[2] öyle bir ele\u015ftiri ya\u011fmuruna tutuldu ki bunlar\u0131, bilimsel gazetecili\u011fin pek geli\u015fmedi\u011fi ülkemizin okuruna duyurmamak büyük kay\u0131p olurdu. O nedenle söz konusu ara\u015ft\u0131rma ile ilgili baz\u0131 görü\u015fleri a\u015fa\u011f\u0131da özetlemekte yarar görülmü\u015ftür.<\/span><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 fanatik bir GDO kar\u015f\u0131t\u0131 olarak 1997 y\u0131l\u0131ndan beri GDO kampanyalar yürütmektedir. Son ara\u015ft\u0131rmas\u0131 da kendi kurdu\u011fu bir dernekçe desteklenmi\u015ftir. Birçok yay\u0131n\u0131 EFSA taraf\u0131ndan (savlar\u0131n\u0131n verilerince desteklenmedi\u011fi gerekçesiyle) red edilmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n kurgusu, bir bilim adam\u0131na göre acaip, ku\u015fkulu ve “korku salma” amaçl\u0131 olarak nitelendirilmektedir. Ara\u015ft\u0131rc\u0131n\u0131n önümüzdeki haftalarda yay\u0131nlanacak “All Guinae Pigs!” kitab\u0131n\u0131n hemen öncesinde böyle sansasyonal bir yay\u0131n\u0131 yapmas\u0131 dü\u015fündürücüdür;<\/span><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmada kullan\u0131lan fareler kansere kar\u015f\u0131 duyarl\u0131, zaten ömürleri iki y\u0131l olan Sprague-Drawley tescilli genotipine aittir. Bu gurup farelerde kendili\u011finden kanser olu\u015ftu\u011fu ve iki y\u0131l içinde %80’inin öldü\u011fü daha önceki ara\u015ft\u0131rmalarla isbatlanm\u0131\u015ft\u0131r. Özellikle verilen yem miktar\u0131n\u0131n (ara\u015ft\u0131rmada buna hiç yer verilmemi\u015ftir) fazlal\u0131\u011f\u0131nda kanser oran\u0131 daha da artmaktad\u0131r;<\/span><\/p>\n

Denemede kontrol gurubunun 20 ferdinden 5’i (% 25!) daha deneme esnas\u0131nda kanserden ölmü\u015ftür. Test guruplar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131n kontrollerden daha az ölüm gözlenmesi ilginçtir. %11, %22, %33 gibi roundup uygulama dozlar\u0131nda dü\u015fük dozlarda, daha fazla ölüme rastlanmas\u0131, denemenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yorumunu engelleyece\u011fi aç\u0131kt\u0131r;<\/span><\/p>\n

Denemede istatistikî de\u011ferlendirme için gerekli varyasyon katsay\u0131s\u0131 veya “asgari önemli fark”a yer verilmemi\u015f ve istatistikî farka adeta de\u011finilmemi\u015ftir. Kaliforniya’l\u0131 bir bilim adam\u0131na göre de\u011ferlendirme bir “fantezi istatistik“ yöntemi uygulanm\u0131\u015f, tesadüfî bulgular gerçekmi\u015f gibi yans\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r;<\/span><\/p>\n

Ne ilginçtir ki ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar ara\u015ft\u0131rma sonuçlar\u0131n\u0131, bulgular\u0131n\u0131n tekrarlan\u0131p tekrarlanam\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünmeden yay\u0131nlamaktad\u0131rlar.  Bu, gerek Árpád Pusztai ve di\u011fer birkaç olayda maalesef bilim ad\u0131na kötü bir örnek olarak ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Fakat çok daha çarp\u0131c\u0131 olan, bu tip bulgular\u0131n do\u011frulanmas\u0131 gerektir\u011fini bir türlü kabullenmeyen medyan\u0131n tavr\u0131d\u0131r. Bunun da ana nedeni bilim gazetecili\u011finin, her telden çalan kö\u015fe yazarlar\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n

Nazimi Aç\u0131kgöz<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Food and Chemical Toxicology” dergisinin 19 Eylül 2012 say\u0131s\u0131nda, Gilles-Eric Séralini ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n Fransa’da yapt\u0131\u011f\u0131 “Roundup yabanc\u0131 ot ilac\u0131n\u0131n ve ona dayan\u0131kl\u0131 GDO m\u0131s\u0131r\u0131n uzun vadede zehir etkisi” ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n k\u0131smen yay\u0131nlanan[1] sonuçlar\u0131 verilmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rma konusu “roundup” yabanc\u0131 ot ilac\u0131na dayan\u0131kl\u0131 transgenikNK603 (Roundup Ready)m\u0131s\u0131r\u0131n de\u011fi\u015fik kombinasyonlarda belirlenen seviyelerin kanser testlerinde kullan\u0131lan farelerdeki baz\u0131 sa\u011fl\u0131k gözlemleri olu\u015fturmaktad\u0131r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-19356","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19356","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19356"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19356\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170530,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19356\/revisions\/170530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19356"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=19356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}