{"id":22707,"date":"2013-03-13T15:36:00","date_gmt":"2013-03-13T15:36:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T09:57:59","modified_gmt":"2025-10-23T09:57:59","slug":"celtik-veriminde-dekara-224-tonluk-dunya-rekoru-22707","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/celtik-veriminde-dekara-224-tonluk-dunya-rekoru-22707","title":{"rendered":"\u00c7ELT\u0130K VER\u0130M\u0130NDE DEKARA 2,24 TONLUK D\u00dcNYA REKORU"},"content":{"rendered":"

Bilindi\u011fi gibi çeltik, pirinç olarak dünyada en çok tüketilen ve dolay\u0131s\u0131yle üretilen tah\u0131llar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir. O nedenle <\/span>Dünyada çelti\u011fin önemi gün geçtikçe artmaktad\u0131r. <\/span>2020’li y\u0131llarda ki\u015fi ba\u015f\u0131na bu\u011fday tüketiminin azalaca\u011f\u0131, fakat pirinç tüketiminin artaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Ülkemizde de pirinç tüketiminin son 40 y\u0131lda ki\u015fi ba\u015f\u0131na 2,5 kg’dan 10 kg’a yükseldi\u011fi gözlenmi\u015ftir. Özellikle dünyan\u0131n artan nufusu, küresel \u0131s\u0131nma ve di\u011fer birçok neden birlikte dü\u015fünülürse, yar\u0131nlarda çelti\u011fin yeterli miktarda ürtilemiyebilece\u011fi endi\u015fesi do\u011fmaktad\u0131r. \u0130\u015fte tam bu a\u015famada \u0130ngiliz “Guardian” gazetesinde yay\u0131nlanan bir makalede[1]<\/span><\/span><\/span><\/span> Hindistan’\u0131n Bihar eyaletinde genç bir üreticinin 2011 y\u0131l\u0131nda SRI projesi (Sysytem Rice Intensification – Çeltik Yeti\u015ftiricili\u011finde \u0130yile\u015ftirme Sistemi) çerçevesinde tarlas\u0131ndan, \u015fahitlerin gözü önünde 50 m2<\/sup> lik bir alandan 112 kg çeltik hasat etti\u011fini ele alm\u0131\u015ft\u0131. Dekara 2,24 ton kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bu rakam\u0131n bir dünya rekoru olarak tesciline,  <\/span>daha önce 1,9 ton\/da’la rekor sahibi olan Çin’in itiraz etti\u011fi, fakat yine de Hint rekorunun geçerli kabul edildi\u011fi, ayn\u0131 gazetenin sonraki say\u0131lar\u0131nda tekrar ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span>Özellikle açl\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131ndaki toplumlar\u0131n ana g\u0131das\u0131 olmas\u0131 nedeniyle, k\u0131s\u0131tlanma tehdidi alt\u0131ndaki çeltik ekim alanlar\u0131ndan daha yüksek verime gereksinim varken, böylesine bir rekor verim, herkesi sevindirmi\u015f olmal\u0131.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Önce SRI olay\u0131na k\u0131saca bir de\u011finelim: 1980’lerde Madagaskar’da ba\u015flat\u0131lan ve Cornell Üniversitesince<\/span>[2]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span> dünyaya yay\u0131lan bu sistemde; daha az su, gübre ve tohumla üreticinin var olan kaynaklar\u0131ndan yararlan\u0131larak verim art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r. Optimum fide ya\u015f\u0131, s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, uygun kök tac\u0131 havaland\u0131r\u0131lmas\u0131, yeterli organik gübre uygulamas\u0131 gibi en uygun agronomik seçenek kombinasyonlar\u0131 verimi %100’e varan ölçüde art\u0131rabilmektedir. Nitekim söz konusu rekor ekimde, çeltik fide dikimi standart uygulamalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda “25cm”X”25 cm” s\u0131kl\u0131kla (m2 <\/sup>ye 16 bitki, normalde m2<\/sup> 12 bitki; sa\u011fdaki resim s\u0131kl\u0131kla ilgili sav\u0131 ispatlamaktad\u0131r) iki\u015fer yaprakl\u0131 dönemde, iki haftal\u0131k fidelerin birer birer \u015fa\u015f\u0131rt\u0131lmas\u0131 biçiminde gerçekle\u015ftirilmi\u015ftir. Di\u011fer tüm ko\u015fullar\u0131n optimum (yüksek taban suyu, killi-t\u0131nl\u0131 toprak, nötr pH vs) ve girdilerin en ideal biçimde uyguland\u0131\u011f\u0131 bu rekor denemesinin ba\u015far\u0131s\u0131 bir sürpriz olmasa gerek. Çünkü rekorun geldi\u011fi köyde SRI yöntemleri ile ilgili bilgilendirmelerden sonra di\u011fer üç genç çiftcinin rekor deneme amaçl\u0131 çeltik ekimlerinde de 1,8 ve 1,9 ton\/da civar\u0131nda veriler gözlenmi\u015ftir. O eyaletin ortalama çeltik verimi ise 0,9 ton\/da’d\u0131r. <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Ne ilginçtir ki  <\/span>“Guardian” da ç\u0131kan haberin ilk sat\u0131rlar\u0131nda “ne GDO’yla ve ne de yabanc\u0131 ot ilac\u0131 olmadan” \u015feklinde giri\u015f yap\u0131l\u0131rken, metin içinde ne herhangi bir ilaca, ne suni gübreye ne de tohumlu\u011fun hibrit olup olmad\u0131\u011f\u0131na de\u011finilmemi\u015ftir. Yaz\u0131 ile ilgili yorumlarda yazar\u0131n, bu bir y\u0131ll\u0131k rekor olay\u0131n\u0131 SRI yöntemini öne ç\u0131karmak için konuyu manipule etti\u011fi, çünkü rekor olay\u0131n\u0131n hiç te yaln\u0131z ba\u015f\u0131na SRI ile aç\u0131klanam\u0131yaca\u011f\u0131na de\u011finilmektedir. \u0130laveten yorumcu, okura söz konusu makaleden alt\u0131 ay önce kaleme al\u0131nm\u0131\u015f orijinal raporun URL’si de vermektedir: <\/span>http:\/\/independentsciencenews.org\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/India-Bihar-Paddy-Record-Yield-SRI.pdf<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/span><\/strong><\/p>\n

\u015eimdi bu rapordaki baz\u0131 ilave bilgilere bir göz atal\u0131m:<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span><\/span>Tohum men\u015feli hastal\u0131klardan korunmak için 2 g\/kg karbendazim;<\/span><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span><\/span>80 kg\/ha diamonyum fosfat (DAP); <\/span><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span><\/span>40 kg\/ha of potas; <\/span><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span><\/span>Azot gereksinimi için parçal\u0131 olarak üre; <\/span><\/span><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span><\/span>400 kg\/ha tavuk gübresi;<\/span><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span><\/span>100 kg\/ ha of solucan gübresi; <\/span><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span><\/span>40 kg\/ha fosfor çözücü bakteri a\u015f\u0131lanm\u0131\u015f kar\u0131\u015f\u0131m (PSB); <\/span><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span><\/span>Mikrobesin olarak 25 kg\/ha çinko a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 yaprak gübre; <\/span><\/span><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span><\/span>Hektara 1,5 litre yabanc\u0131 ot ilac\u0131 2,4-D; <\/span><\/span><\/p>\n

Ø  <\/span><\/span><\/span>Rekortmen üretici Bayer firmas\u0131n\u0131n hibrit çeltik çe\u015fidi “Arise-6444” \u0131, di\u011fer üç üretici Syngenta’n\u0131n  <\/span>“6302” numaral\u0131 hibrilerini kullanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Görüldü\u011fü gibi üretimde, yabanc\u0131 ot ilac\u0131ndan tohum hastal\u0131klar\u0131 ilaçlar\u0131na, çinko yaprak gübresinden PSP’ye kadar Guardian’da hiç de\u011finilmeyen girdiler kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca ana materyalin bir hibrit olu\u015fu ise adeta dile getirilmek istenmemi\u015ftir. Asl\u0131nda bu durum “rekor” de\u011ferinden hiçbir \u015fey kaybettirmeyecektir. Tersine agronomik ve biyoekonomik bulgular\u0131n kombinasyonuyla maksimum verime ula\u015f\u0131labilece\u011fi yeniden gün \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ne var ki böylesine bilimsel bir olay\u0131n, baz\u0131 kesimlere menfaat sa\u011flamak ad\u0131na çarp\u0131t\u0131lmas\u0131 ve bas\u0131n\u0131n buna alet edilmesi etik olmasa gerek.   <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Prof. Dr. Nazimi Aç\u0131kgöz<\/span><\/p>\n


<\/p>\n
\n
\n

[1]<\/span><\/span><\/span><\/span> http:\/\/www.guardian.co.uk\/global-development\/2013\/feb\/16\/india-rice-farmers-revolution<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

[2]<\/span><\/span><\/span><\/span> <\/span>http:\/\/sri.ciifad.cornell.edu\/<\/span><\/span>, <\/span>http:\/\/www.sri-india.net<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/p>\n

Bu yaz\u0131 Prof.Dr. Nazimi A\u00c7IKG\u00d6Z<\/strong> kategorisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bilindi\u011fi gibi çeltik, pirinç olarak dünyada en çok tüketilen ve dolay\u0131s\u0131yle üretilen tah\u0131llar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir. O nedenle Dünyada çelti\u011fin önemi gün geçtikçe artmaktad\u0131r. 2020’li y\u0131llarda ki\u015fi ba\u015f\u0131na bu\u011fday tüketiminin azalaca\u011f\u0131, fakat pirinç tüketiminin artaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Ülkemizde de pirinç tüketiminin son 40 y\u0131lda ki\u015fi ba\u015f\u0131na 2,5 kg’dan 10 kg’a yükseldi\u011fi gözlenmi\u015ftir. Özellikle dünyan\u0131n artan nufusu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-22707","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22707"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170513,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22707\/revisions\/170513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22707"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=22707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}