M.Fethi ÖRS
\nZiraat Yük. Mühendisi
\n Her bitkinin hayati faaliyetleri do\u011fma,büyüme ve geli\u015fme (canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirme) üreme ve ölme safhalar\u0131n\u0131 içerir.
\n Bitkiler canl\u0131 kalabildikleri müddetçe içinde bulunduklar\u0131 ya\u015fama ortam\u0131ndan belli maddeleri al\u0131p, onlar\u0131 kendi yap\u0131sal maddelerine göre de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frat\u0131rlar. Böylece hayatiyetlerini devam ettirirler.
\n Bitkiler bulunduklar\u0131 ortamdan su ve suda erimi\u015f maddeleri almak zorundad\u0131rlar. Bitkiler topraktan suyu kökleri vas\u0131tas\u0131yla al\u0131rlar. Bitki köklerinin topraktan suyu al\u0131\u015flar\u0131nda topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131 ve çe\u015fidi büyük önem arz etmektedir. Çünkü, toprak yap\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak kendine özgü bir su tutma kapasitesi meydana getirmi\u015ftir. Bu özellikten dolay\u0131 bitkiler topraktaki suyu alabilmek için farkl\u0131 kökler olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Bitki kökleri, bitki çe\u015fidine ba\u011fl\u0131 olarak 60-90 cm.’den 30-40 metreye kadar de\u011fi\u015fiklik gösterebilirler. Bu de\u011fi\u015fiklikler bitki tür ve ya\u015fay\u0131\u015f\u0131na göre de\u011fi\u015fir.
\n Toprakla bulu\u015fan tohum, kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belli bir miktar\u0131nda nem çekti\u011fi takdirde çimlenebilir. Toprakta yeterli nem bulunmaz ise ç\u0131k\u0131\u015f problemi ya\u015fanmaktad\u0131r. Bitkinin ihtiyaç duydu\u011fu nem kar\u015f\u0131lanmaz ise bitki kendini ayarlama yoluna gider. Yapraklar daha dar, karde\u015flenme daha az, ba\u015fakta ba\u015fakc\u0131k say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmaktad\u0131r. Bitki kökleri taraf\u0131ndan topraktan al\u0131nan su yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 zaman bitki canl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yava\u015flama ve pörsüme görülmekte, meydana gelmi\u015f olan karde\u015flenme say\u0131s\u0131nda azalma ve geli\u015fme gerili\u011fi görülmektedir.
\n Sapa kalkma döneminde görülen su yetersizli\u011fi sonucunda çiçek say\u0131s\u0131nda azalmaya neden olmaktad\u0131r. Çiçeklenme döneminde görülen su yetersizli\u011finde ise ba\u015faktaki tane a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 etkilenmektedir. Bitkinin ilk geli\u015fme dönemindeki bu olumsuzluklar\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 için, ekimin zaman\u0131nda yap\u0131lmas\u0131, bitki köklerinin belli bir geli\u015fmi\u015flik düzeyine ula\u015fmas\u0131 ile a\u015f\u0131labilmektedir.
\n K\u0131\u015f döneminde do\u011fal olarak bitkilerin so\u011fu\u011fa kar\u015f\u0131 içinde bulunduklar\u0131 ortama göre de\u011fi\u015fmekle beraber, direnç azalmas\u0131 olmaktad\u0131r. Bitkilerdeki so\u011fuk zarar\u0131n\u0131 bitkinin içinde bulundu\u011fu geli\u015fme devresine, so\u011fu\u011fun zaman olarak süresine, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n ani veya yava\u015f yava\u015f dü\u015fü\u015f h\u0131z\u0131na, tarlan\u0131n düz veya meyilli olup, olmamas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak etkilemektedir. Ayr\u0131ca bitkinin bulundu\u011fu ortamdaki azot ve nem miktar\u0131 da bitkinin so\u011fu\u011fa duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkilemektedir. Hububat\u0131n hangi devrede so\u011fuk zarar\u0131n\u0131n etkisinde kald\u0131\u011f\u0131 önem arz etmektedir.
\n Bitki çimlenme, karde\u015flenme, sapa kalkma, k\u0131n, ba\u015faklanma ve olum devrelerinde so\u011fuk zarar\u0131na u\u011frayabilir. Çimlenme devresinde meydana gelen so\u011fuk zarar\u0131, bitki henüz çok taze ve küçük oldu\u011fu için ölümler görülebilir. Karde\u015flenme ve sapa kalkma dönemlerinde yapraklarda sararma ve yan\u0131kl\u0131k, gövdede ha\u015flanm\u0131\u015f görünüm arz eder. Ba\u015faklanma devresinde görülen so\u011fuk zarar\u0131 ba\u015fakta beyazlanma ve k\u0131s\u0131rl\u0131k, yaprak uçlar\u0131nda beyazlanma ve büzülme \u015feklinde görülür. Bu durum verimi olumsuz yönde etkiler. Tane olu\u015fumu devresinde olacak so\u011fuk zarar\u0131nda ise; taneler buru\u015fuk, çal\u0131k ve zay\u0131f olur.
\n K\u0131\u015f\u0131n yeteri kadar nemi alan toprak donma hacmi geni\u015fler ve toprak kabar\u0131r. don kabarmas\u0131 dedi\u011fimiz bu olay s\u0131ras\u0131nda özellikle zay\u0131f kökler kopar, buna ba\u011fl\u0131 olarak bitki ölür. Bu zarar daha çok homojen olmayan topraklarda görülür.
\n Bitkiler için en uygun rüzgar h\u0131z\u0131 saniyede 3-5 metredir. Bu h\u0131z ancak bitkilerin yapraklar\u0131n\u0131 oynat\u0131r. Bitkilerde herhangi bir zararlanma olmaz. Bitkinin topraktan ald\u0131\u011f\u0131 su ile yapraktan kaybetti\u011fi su dengededir. Bu rüzgar h\u0131z\u0131 bitkilerdeki tozlanma ve döllenmeye de yard\u0131mc\u0131 olur. Rüzgar h\u0131z\u0131 saniyede 5 metrenin üzerine ç\u0131karsa bitkilerdeki su kayb\u0131 artar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
M.Fethi ÖRS Ziraat Yük. Mühendisi Her bitkinin hayati faaliyetleri do\u011fma,büyüme ve geli\u015fme (canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirme) üreme ve ölme safhalar\u0131n\u0131 içerir. Bitkiler canl\u0131 kalabildikleri müddetçe içinde bulunduklar\u0131 ya\u015fama ortam\u0131ndan belli maddeleri al\u0131p, onlar\u0131 kendi yap\u0131sal maddelerine göre de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frat\u0131rlar. Böylece hayatiyetlerini devam ettirirler. Bitkiler bulunduklar\u0131 ortamdan su ve suda erimi\u015f maddeleri almak zorundad\u0131rlar. Bitkiler […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[425],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-259","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarla-bitkileri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=259"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173072,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/259\/revisions\/173072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=259"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}