{"id":2929,"date":"2007-08-28T23:05:00","date_gmt":"2007-08-28T23:05:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:50","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:50","slug":"su-toplama-havzalarinda-sedimentasyon-sorunu-2929","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/su-toplama-havzalarinda-sedimentasyon-sorunu-2929","title":{"rendered":"Su Toplama Havzalar\u0131nda Sedimentasyon Sorunu"},"content":{"rendered":"<p>\nKayalar\u0131n ve canl\u0131 art\u0131klar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131nmas\u0131 ve bozulmas\u0131n\u0131n &uuml;r&uuml;n&uuml; olan, i&ccedil;inde mikroorganizmalar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran canl\u0131 bir yap\u0131 ve &uuml;zerinde her t&uuml;rl&uuml; &uuml;retim ve faaliyetin ger&ccedil;ekle\u015fmesinde ihtiya&ccedil; duyulan, ancak &uuml;retiminde hi&ccedil; kimsenin katk\u0131s\u0131 olmayan ya\u015fam\u0131n ve tabii ekolojinin olmazsa olmaz bir par&ccedil;as\u0131d\u0131r\n<\/p>\n<p>\n<strong>Toprak<\/strong> : Kayalar\u0131n ve canl\u0131 art\u0131klar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131nmas\u0131 ve bozulmas\u0131n\u0131n &uuml;r&uuml;n&uuml; olan, i&ccedil;inde mikroorganizmalar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran canl\u0131 bir yap\u0131 ve &uuml;zerinde her t&uuml;rl&uuml; &uuml;retim ve faaliyetin ger&ccedil;ekle\u015fmesinde ihtiya&ccedil; duyulan, ancak &uuml;retiminde hi&ccedil; kimsenin katk\u0131s\u0131 olmayan ya\u015fam\u0131n ve tabii ekolojinin olmazsa olmaz bir par&ccedil;as\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n<strong>Erozyon<\/strong> : Toprak zerrelerinin su, r&uuml;zgar, yer&ccedil;ekimi veya canl\u0131 hareketleri ile yerlerinden kopar\u0131l\u0131p ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve ba\u015fka yerlerde y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 olay\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p> Toprak ve suyun birlikteli\u011finin g&uuml;zel evlad\u0131 bitki; ama toprak ana ne zaman evlad\u0131 olan bitkiden ayr\u0131 kalsa gariptir, art\u0131k k&uuml;st&uuml;r buralarda duramaz. \u0130lk imkanda yer de\u011fi\u015ftirmek ister, bu defa yer&ccedil;ekiminin dayan\u0131lmaz cazibesine dayanamaz, al\u0131r ba\u015f\u0131n\u0131 gider.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda erozyon do\u011fal ya\u015fam\u0131n tabii bir par&ccedil;as\u0131d\u0131r. Do\u011fal denge i&ccedil;inde do\u011fal bitki &ouml;rt&uuml;s&uuml; alt\u0131ndaki bu a\u015f\u0131n\u0131m d&uuml;nyan\u0131n kurulu\u015fundan beri vard\u0131r ve devam etmektedir. Yeni &uuml;st toprak olu\u015fumunu da sa\u011flayan bu olay do\u011fal dengenin korunmas\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 olup, do\u011fal veya jeolojik erozyon olarak bilinir. &Ouml;yle olmasayd\u0131 bug&uuml;nk&uuml; Nil vadisi, Gediz, &Ccedil;ukurova, Aksu, &Ccedil;ar\u015famba, Bafra, Mezopotamya ovalar\u0131 var olur muydu?<\/p>\n<p>130 milyon km2 &#39;yi kaplayan Avrasya, Afrika, Amerika ve Avustralya&#39;da ortalama erozyonun km2 &#39; de 135 ton oldu\u011fu hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu miktar yery&uuml;z&uuml;n&uuml;n her 22000 y\u0131lda 1m al&ccedil;almas\u0131na tekab&uuml;l eder. Bu gidi\u015fle k\u0131talar 20 milyon y\u0131ldan az bir s&uuml;re sonra deniz y&uuml;zeyine inecek kadar a\u015f\u0131nacak demektir. Bu s&uuml;rede jeolojik zaman y&ouml;n&uuml;nden olduk&ccedil;a k\u0131sa say\u0131l\u0131r. Burada sorunun as\u0131l kayna\u011f\u0131 insan etkisiyle yarat\u0131lan h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f a\u015f\u0131n\u0131md\u0131r. Do\u011fal &ouml;rt&uuml;n&uuml;n a&ccedil;\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zay\u0131flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yanl\u0131\u015f toprak i\u015fleme, ormanlar\u0131n kesilmesi, yak\u0131lmas\u0131, meralar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 otlat\u0131lmas\u0131, yok edilmesi insanlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca olumsuz etkiler olarak say\u0131labilir. A\u015f\u0131n\u0131m, a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 g&uuml;ce g&ouml;re ikiye ayr\u0131l\u0131r; Su a\u015f\u0131n\u0131m\u0131 ve r&uuml;zgar a\u015f\u0131n\u0131m\u0131<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.khgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/mak003\/8.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"191\" \/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.khgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/mak003\/3.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"191\" \/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.khgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/mak003\/12.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"191\" \/>Su a\u015f\u0131n\u0131m\u0131 ya\u011fmurun ve toprak y&uuml;zeyinden akan suyun neden oldu\u011fu a\u015f\u0131n\u0131md\u0131r ve 6 t&uuml;rl&uuml; olur.<\/p>\n<p><strong>Ya\u011fmur Damlas\u0131 A\u015f\u0131n\u0131m\u0131<\/strong>: Damlalar toprak zerrelerini kopar\u0131r s\u0131&ccedil;rat\u0131r.<br \/>\n<strong>Y&uuml;zey A\u015f\u0131n\u0131m\u0131<\/strong>: \u0130nce katlar halinde b&uuml;t&uuml;n y&uuml;zeyin a\u015f\u0131nmas\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>Parmak (Oluk) A\u015f\u0131n\u0131m\u0131<\/strong>: E\u011fim a\u015fa\u011f\u0131 akan k&uuml;&ccedil;&uuml;k ak\u0131\u015flar topra\u011f\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rarak, pulluk gibi izler a&ccedil;ar.<br \/>\n<strong>Yatak ve K\u0131y\u0131 A\u015f\u0131nd\u0131rmas\u0131<\/strong>: Sulu ve kuru derelerin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rmad\u0131r.<br \/>\n<strong>Kaymalar<\/strong>: Derin toprak k&uuml;tlelerinin e\u011fim a\u015fa\u011f\u0131 kaymas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>R&uuml;zgar a\u015f\u0131n\u0131m\u0131 topraklar\u0131n r&uuml;zgarla savrularak uzaklara ta\u015f\u0131nmas\u0131d\u0131r. Genellikle &ccedil;ok kurak b&ouml;lgelerde olur. &Ouml;rne\u011fin, B&uuml;y&uuml;k Sahra &ccedil;&ouml;l&uuml;nden kalkan kumullar\u0131n &uuml;lkemizin g&uuml;ney b&ouml;lgelerine ya\u011fmas\u0131 s\u0131kl\u0131kla rastlanan bir durumdur. &Uuml;lkemizde Konya Karap\u0131nar ve I\u011fd\u0131r&#39;da r&uuml;zgar erozyonunun etkiledi\u011fi yakla\u015f\u0131k 300.000 ha arazi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>A\u015eINIM ETKENLER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>A\u015f\u0131n\u0131m bitki &ouml;rt&uuml;s&uuml;, e\u011fim, iklim ve toprak etkenlerine g&ouml;re yava\u015f veya h\u0131zl\u0131 olabilir. Bu d&ouml;rt etken do\u011fal olarak bir anla\u015fma ve dengele\u015fim i&ccedil;indedir. Belirli iklim ve toprak ko\u015fullar\u0131nda toprak i&ccedil;inde ve &uuml;zerinde bir bitki &ouml;rt&uuml;s&uuml; olu\u015fur. Bu &ouml;rt&uuml; topra\u011f\u0131 a\u015f\u0131n\u0131mdan korur. Fakat insan ve hayvanlar\u0131n ortama gelmesiyle bitki &ouml;rt&uuml;s&uuml; yakma, a&ccedil;ma, a\u015f\u0131r\u0131 otlatma gibi etkilerle yok olur ve a\u015f\u0131n\u0131m h\u0131zlan\u0131r. Bu d&ouml;rt etkeni k\u0131saca incelersek;<\/p>\n<p>1. Bitki &Ouml;rt&uuml;s&uuml;: Ya\u011f\u0131\u015f\u0131 tutarak y&uuml;zey ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 keserek veya azaltarak k&ouml;kleri yard\u0131m\u0131yla topra\u011f\u0131n porozitesini art\u0131rarak, terleme yoluyla su kaybederek, topraktaki su miktar\u0131n\u0131 azaltarak, topra\u011f\u0131n a\u015f\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 ve ta\u015f\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 engeller.<br \/>\n2. E\u011fim: Dik ve uzun e\u011fimlerde daha &ccedil;ok a\u015f\u0131n\u0131m olur.<br \/>\n3. \u0130klim: Kurakl\u0131k, r&uuml;zgar h\u0131z\u0131n\u0131n etkisi ve ya\u011f\u0131\u015f\u0131n mevsim da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131 itibariyle dengesiz oldu\u011fu hallerde daha &ccedil;ok a\u015f\u0131n\u0131m olur.<br \/>\n4. Toprak: Topra\u011f\u0131n b&uuml;nyesi, yap\u0131s\u0131, derinli\u011fi, ge&ccedil;irgenli\u011fi, humuslulu\u011fu gibi &ouml;zellikleri a\u015f\u0131n\u0131mda etkilidir.<\/p>\n<p><strong>A\u015eINIM \u0130ZLER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>1. Toprak renginin a&ccedil;\u0131kl\u0131\u011f\u0131, &ccedil;e\u015fitlili\u011fi ve dalgal\u0131l\u0131\u011f\u0131.<br \/>\n2. Bitki &ouml;rt&uuml;s&uuml;ndeki zay\u0131flamalar bo\u015fluklar.<br \/>\n3. Pulluk izini and\u0131ran a\u015f\u0131nd\u0131rma izleri.<br \/>\n4. Keskin kenarl\u0131 yar\u0131nt\u0131lar.<br \/>\n5. Etek ve a\u015fa\u011f\u0131 derelerde kum &ccedil;ak\u0131l ve y\u0131\u011f\u0131lmalar\u0131.<br \/>\n6. G&ouml;let, g&ouml;l ve baraj gibi su toplama rezervuarlar\u0131n\u0131n kil, mil ve molozla dolu olmas\u0131.<br \/>\n7. Akan sular\u0131n bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 vs.<\/p>\n<p><strong>&Uuml;LKEM\u0130ZDE A\u015eINIM<\/strong><\/p>\n<p>&Uuml;lkemizin her b&ouml;lgesi de\u011fi\u015fik derecelerde su a\u015f\u0131n\u0131m\u0131 etkisindedir. R&uuml;zgar a\u015f\u0131n\u0131m\u0131 ise genellikle Orta Anadolu&#39;nun g&uuml;ney kesimlerinde, I\u011fd\u0131r&#39;da, Menemen&#39;de ve baz\u0131 kumlu k\u0131y\u0131 kesimlerinde yer yer etkilidir. Yap\u0131lan baz\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonu&ccedil;lar\u0131na g&ouml;re, &uuml;lkemiz kara y&uuml;zeyinin % 85&#39;i ile i\u015flenen tar\u0131m alanlar\u0131m\u0131z\u0131n % 73&#39;&uuml;n&uuml;n yo\u011fun erozyon tehdidi alt\u0131nda oldu\u011fu ortaya &ccedil;\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Durum b&ouml;yleyken s\u0131n\u0131f olarak tar\u0131ma uygun olmad\u0131\u011f\u0131 halde VI. ve VII. S\u0131n\u0131f 6 milyon hektar alan i\u015flemeli tar\u0131m arazisi olarak yetene\u011fine uygun olmayan \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu alanlar\u0131n orman, &ccedil;ay\u0131r -mera gibi s&uuml;rekli &ouml;rt&uuml;l&uuml; alana d&ouml;n&uuml;\u015ft&uuml;r&uuml;lmesi gerekir. Keza ayn\u0131 \u015fekilde &ccedil;ay\u0131r, otlak, orman, &ccedil;al\u0131l\u0131k gibi &ouml;rt&uuml;yle kapl\u0131 i\u015flemeli tar\u0131ma uygun I., II., III. ve IV s\u0131n\u0131f araziler de vard\u0131r. Demek ki arazileri yetene\u011fine uygun kullanma da koruma &ouml;nlemleri aras\u0131nda &ouml;nemli bir yere sahiptir.<\/p>\n<p>Bu gidi\u015fle topraklar\u0131m\u0131z gittik&ccedil;e verimsizle\u015fecek, ekilebilen tar\u0131m alanlar\u0131m\u0131z, otlat\u0131lacak meralar\u0131m\u0131z daralacak ve tar\u0131m &uuml;r&uuml;nleri &uuml;lkeye yeterli olmaktan &ccedil;\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.khgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/mak003\/10.jpg\" alt=\"\" width=\"254\" height=\"191\" align=\"left\" \/><strong>SU TOPLAMA HAVZALARINDA EROZYON VE SED\u0130MANTASYON SORUNU<\/strong><\/p>\n<p>Havza: K\u0131sa bir tabirle da\u011f ve tepelerle s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015f sular\u0131 ayn\u0131 denize, g&ouml;le, g&ouml;lete veya baraja akan kara par&ccedil;as\u0131d\u0131r. Yukar\u0131da say\u0131lan erozyon yarat\u0131c\u0131 etkilerden dolay\u0131, &ouml;zellikle yo\u011fun ya\u011f\u0131\u015flardan sonra topra\u011fa s\u0131zamayan su y&uuml;zey ak\u0131\u015f\u0131na ge&ccedil;er. Arazinin &ccedil;\u0131plak olmas\u0131, e\u011fim, bilin&ccedil;siz insan faaliyetleri vb fakt&ouml;rler de buna eklenince su debisi kontrols&uuml;z olarak artar. Bu arada s&uuml;r&uuml;kleme g&uuml;c&uuml; de kazanarak kum kil mil ta\u015f gibi materyali de beraberlerinde ta\u015f\u0131yarak havza sular\u0131n\u0131n d&ouml;k&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; deniz, g&ouml;l, g&ouml;let ve barajlara ta\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda; &Ccedil;ubuk-1 baraj\u0131n\u0131n 54 y\u0131lda % 70; Seyhan baraj\u0131n\u0131n 37 y\u0131lda % 40; Kartalkaya baraj\u0131n\u0131n 25 y\u0131lda % 30; Alt\u0131napa g&ouml;letinin 18 y\u0131lda % 30 ve &ouml;rne\u011fimizdeki G&uuml;ven&ccedil; g&ouml;letinin su toplama rezervuar\u0131n\u0131n 8 y\u0131lda % 30 oran\u0131nda doldu\u011fu yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu ortaya &ccedil;\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca elimizde net bir veri olmamas\u0131na ra\u011fmen Keban baraj\u0131 g&ouml;l&uuml; hacminin &ouml;nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n sedimantasyonla doldu\u011fu bilinmektedir. Binlerce y\u0131lda meydana gelen tar\u0131m\u0131n, ya\u015fam\u0131n altyap\u0131s\u0131 her \u015feyi topraklar\u0131m\u0131z erozyonla yerinden olmakta akarsularla ya yurtd\u0131\u015f\u0131na &ccedil;\u0131kmakta ya da deniz g&ouml;l, g&ouml;let ve barajlara akmaktad\u0131r. Barajlar ki &ouml;zellikle GAP&#39;\u0131n tarih&ccedil;esine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bunun m&uuml;hendislerimizin 200 y\u0131ll\u0131k bir r&uuml;yas\u0131 oldu\u011funu g&ouml;r&uuml;r&uuml;z. Bu r&uuml;ya ki bunun ger&ccedil;ekle\u015fmesi &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k maddi ve manevi bir bedel &ouml;dememiz pahas\u0131na ger&ccedil;ekle\u015fmi\u015ftir. Ama gelin g&ouml;r&uuml;n ki bu tesisler erozyon ve bunun neticesi sediment ta\u015f\u0131n\u0131m\u0131 sonucunda dolarak i\u015flev g&ouml;remez hale gelmektedir. &Uuml;lkemizde y\u0131ll\u0131k erozyon sonucu ta\u015f\u0131nan 500 milyon m3&#39;l&uuml;k sedimentin 108 milyon m3&#39; &uuml;n&uuml;n GAP b&ouml;lgesindeki barajlara akt\u0131\u011f\u0131 hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bir &uuml;lkenin g&ouml;let ya da baraj yapmas\u0131 i&ccedil;in maddi imkanlar\u0131n\u0131n &ccedil;ok fazla olmas\u0131 bile tek ba\u015f\u0131na bir anlam ifade etmemektedir. Bu t&uuml;r bir tesis i&ccedil;in &ouml;ncelikle depolamaya uygun topo\u011frafik yap\u0131, jeolojik y&ouml;nden ge&ccedil;irimsiz zemini elveri\u015fli iklim y&ouml;n&uuml;nden ya\u011f\u0131\u015f\u0131 ve ak\u0131\u015f\u0131 yeterli havzaya sahip yerlerin olmas\u0131 gerekmektedir. E\u011fer bug&uuml;n mevcut rezervuarlar\u0131m\u0131z dolarsa 50 -100 y\u0131l sonra 10&#39;larca baraj\u0131 yapabilecek maddi imkana sahip olmam\u0131z\u0131n pek fazla anlam\u0131 olmayacakt\u0131r. Baraj g&ouml;let yapacak topo\u011frafya bulamayaca\u011f\u0131z. Yani kurakl\u0131k bir afet, ama bilin&ccedil;siz arazi kullan\u0131m\u0131 ile ya\u011f\u0131\u015flar sonucu meydana gelen erozyonla topraklar\u0131m\u0131z\u0131n ak\u0131p gitmesi su rezervuarlar\u0131m\u0131z\u0131n dolmas\u0131 da ayr\u0131 bir afet&#8230; Yani baraj ve g&ouml;let yap\u0131m\u0131n bundan b&ouml;yle havza koruma y&ouml;n&uuml;nden di\u011fer yap\u0131m fakt&ouml;rleriyle birlikte ciddi olarak ele al\u0131nmas\u0131, havza koruma y&ouml;n&uuml;nden sorun arz eden yerlerde bu t&uuml;r in\u015faatlar\u0131n havza koruma &ouml;nlemleri al\u0131n\u0131ncaya kadar ertelenmesi do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m \u015fekli olacakt\u0131r. Demek ki havza \u0131slah\u0131 havza sular\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 ile paralel g&ouml;t&uuml;r&uuml;lmesi gereken bir konudur.<\/p>\n<p><strong>A\u015eINIMIN &Ouml;NLENMES\u0130<\/strong><\/p>\n<p>&Ccedil;are : &Ouml;ncelikle tar\u0131m arazisi olsun, mera olsun, orman olsun her arazi yetene\u011fine uygun kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. &Ccedil;ok dik sarp, e\u011fimli araziler mera veya orman &ouml;rt&uuml;s&uuml;ne ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Daha d&uuml;z ve d&uuml;ze yak\u0131n meyilli arazilerde kontur s&uuml;r&uuml;m ve e\u011fime dik \u015feritsel ekim \u015feklinde tekni\u011fine uygun tar\u0131m yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca toprak &uuml;zerinde kalan an\u0131z ve organik bitki kal\u0131nt\u0131lar\u0131 kesinlikle yak\u0131lmamal\u0131 hafif&ccedil;e topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak y&uuml;zeyde b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde toprak gev\u015fek yap\u0131s\u0131yla suyu emer hem de toprak erozyonu etkili \u015fekilde engellenir. Bu t&uuml;r yerlerde &ccedil;apa bitkileri mutlaka m&uuml;navebeyle ekilmelidir. Meralarda otlatma y\u0131l i&ccedil;inde belirli s&uuml;relerde planl\u0131 olarak yap\u0131lmal\u0131 ot &ouml;rt&uuml;s&uuml;n&uuml;n belirli bir y&uuml;ksekli\u011fin alt\u0131na inmesine izin verilmemeli ayr\u0131ca mera \u0131slah\u0131na y&ouml;nelik &ccedil;al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.khgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/mak003\/7.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"191\" \/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.khgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/mak003\/11.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"191\" \/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.khgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/mak003\/9.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"191\" \/><strong>Sekileme<\/strong> <\/p>\n<p>\u0130\u015flemeli tar\u0131m alt\u0131ndaki orta e\u011fimli araziler basamaklar halinde sekilenerek, y&uuml;zey ak\u0131\u015f\u0131yla toprak ve su kayb\u0131 &ouml;nlenir. Sekiler,<\/p>\n<p>a) Tarla sekileri,<br \/>\nb) Basamak sekiler,<br \/>\nc) Hendek sekiler,<br \/>\nd) Cep sekiler gibi de\u011fi\u015fik \u015fekillerde yap\u0131labilir.<\/p>\n<p><strong>E\u015fik ve d&uuml;\u015f&uuml;ler<\/strong><\/p>\n<p>Yar\u0131nt\u0131 ve derelerin &ouml;n&uuml; ta\u015f, &ccedil;al\u0131 , beton, betonarme, kargir e\u015fik ve d&uuml;\u015f&uuml; yap\u0131lar\u0131 ile kesilerek dere meyli de d&uuml;\u015f&uuml;r&uuml;lerek suyun ak\u0131\u015f enerjisinin azalt\u0131lmas\u0131yla yatak a\u015f\u0131nd\u0131rmas\u0131 &ouml;nlenebilir. Burada &ouml;ncelikle &ccedil;ift&ccedil;ilerimizin hemen mahallinden kolayca temin edebilece\u011fi &ccedil;al\u0131 ve a\u011fa&ccedil; kaz\u0131klarla bo\u015f zamanlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek bu t&uuml;r e\u015fikleri in\u015fa etmesi pratik bir yakla\u015f\u0131m \u015fekli olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.khgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/mak003\/2.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"191\" \/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.khgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/mak003\/5.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"191\" \/>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.khgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/mak003\/6.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"191\" \/><br \/>\nG&uuml;n&uuml;m&uuml;zde d&uuml;nyada da yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan yeni bir teknik olarak Gabyoni (Fild&ouml;fer) kafeslerle havza koruma yap\u0131lar\u0131 in\u015fa edilmektedir. Burada &ccedil;&uuml;r&uuml;meye kar\u015f\u0131 koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f galvaniz kapl\u0131 yumu\u015fak &ccedil;elik teller, &ouml;zel makinelerle alt\u0131gen g&ouml;zl&uuml; &ccedil;ift b&uuml;k&uuml;m olarak &ouml;r&uuml;l&uuml;p dikd&ouml;rtgen kafes olarak yap\u0131lmakta, bunlar yanyana ve &uuml;st&uuml;ste konarak beton ya da kargir benzeri yap\u0131lar elde edilmektedir. Fild&ouml;fer kafeslerle yap\u0131lan in\u015faatlar beton yap\u0131lara k\u0131yasla olduk&ccedil;a esnek bir yap\u0131ya sahip olmalar\u0131 nedeniyle dere zeminlerindeki oyulma, oturma ve &ccedil;&ouml;kmelerde beton gibi rijit bir yap\u0131ya sahip olmad\u0131klar\u0131 i&ccedil;in esnemekte , ayr\u0131ca i&ccedil;i ta\u015fla dolu oldu\u011fu i&ccedil;in aralar\u0131 do\u011fal malzemeler olan mil, silt, bitki ile dolarak do\u011fal olarak ye\u015fermekte tabiatla ve tam bir b&uuml;t&uuml;nle\u015fme sa\u011flanmaktad\u0131r. Ta\u015flar\u0131n aras\u0131na dolan mil ve silt y&uuml;zy\u0131llar boyunca kumta\u015f\u0131na d&ouml;n&uuml;\u015ferek yap\u0131ya sonsuza kadar dayan\u0131kl\u0131l\u0131k sa\u011flamaktad\u0131r. Daha sonraki y\u0131llarda bu tip yap\u0131lar rekreasyon ama&ccedil;l\u0131 olarak da &ccedil;ok g&uuml;zel bir g&ouml;r&uuml;n&uuml;m sa\u011flamakla, yarar\u0131 daha &ccedil;ok artmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\nKaynak : http:\/\/ wwwkhgm.gov.tr\/kutuphane\/MAKALE\/makale003.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kayalar\u0131n ve canl\u0131 art\u0131klar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131nmas\u0131 ve bozulmas\u0131n\u0131n &uuml;r&uuml;n&uuml; olan, i&ccedil;inde mikroorganizmalar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran canl\u0131 bir yap\u0131 ve &uuml;zerinde her t&uuml;rl&uuml; &uuml;retim ve faaliyetin ger&ccedil;ekle\u015fmesinde ihtiya&ccedil; duyulan, ancak &uuml;retiminde hi&ccedil; kimsenin katk\u0131s\u0131 olmayan ya\u015fam\u0131n ve tabii ekolojinin olmazsa olmaz bir par&ccedil;as\u0131d\u0131r Toprak : Kayalar\u0131n ve canl\u0131 art\u0131klar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131nmas\u0131 ve bozulmas\u0131n\u0131n &uuml;r&uuml;n&uuml; olan, i&ccedil;inde mikroorganizmalar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran canl\u0131 bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[412],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-2929","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sulama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172111,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2929\/revisions\/172111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2929"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=2929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}