\nRüzgar Erozyonu : \u0130çinde geni\u015f bir canl\u0131lar alemi bar\u0131nd\u0131rarak bitkilere durak ve besin kayna\u011f\u0131 görevi gören topra\u011f\u0131n olu\u015fumu için çok uzun zamana ihtiyaç vard\u0131r\n<\/p>\n
\n\u0130çinde geni\u015f bir canl\u0131lar alemi bar\u0131nd\u0131rarak bitkilere durak ve besin kayna\u011f\u0131 görevi gören topra\u011f\u0131n olu\u015fumu için çok uzun zamana ihtiyaç vard\u0131r.\n<\/p>\n
\nToprak kayalar\u0131n ve organik maddelerin ayr\u0131\u015fmas\u0131yla meydana gelir. Normal \u015fartlarda 2,5 cm. kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda bir toprak tabakas\u0131n\u0131n olu\u015fumu için 300-1000 y\u0131l geçmesi gerekirken, ayn\u0131 kal\u0131nl\u0131ktaki topra\u011f\u0131n erozyon nedeniyle a\u015f\u0131n\u0131p ta\u015f\u0131nmas\u0131 çok k\u0131sa bir zaman içerisinde gerçekle\u015fmektedir.\n<\/p>\n
\nErozyon "topraklar\u0131n su, rüzgar, buzul, dalga, yerçekimi, ç\u0131\u011f gibi olaylar\u0131n etkisiyle a\u015f\u0131n\u0131p ta\u015f\u0131nmas\u0131" d\u0131r.\n<\/p>\n
\nErozyon yüzy\u0131llardan beri insanl\u0131\u011f\u0131 tehdit etmi\u015f, bir çok uygarl\u0131\u011f\u0131n sönmesine ve büyük göçlere neden olmu\u015f Çok önemli bir sorundur. Ülkemizde çok eski zamanlardan beri bir çok kavimlerin istilas\u0131na u\u011fram\u0131\u015f, sava\u015flara sahne olmu\u015f, topraklar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 derecede ve genellikle hatal\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yani topra\u011f\u0131m\u0131z yorgundur.\n<\/p>\n
\nErozyonla ta\u015f\u0131nan topraklar yaln\u0131z ta\u015f\u0131nd\u0131klar\u0131 tarlan\u0131n verimsizle\u015fmesine, çorakla\u015fmas\u0131na neden olmakla kalmazlar. Ayn\u0131 zamanda nehir yataklar\u0131n\u0131 doldurarak su ta\u015fk\u0131nlar\u0131na, kanallar\u0131n t\u0131kanmas\u0131na, köprülerin y\u0131k\u0131lmas\u0131na, demiryolu ve karayollar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na, liman ve barajlar\u0131n dolmas\u0131na, verimli topraklar\u0131n kum ve çak\u0131lla örtülerek tar\u0131m yap\u0131lamaz hale gelmesine de neden olmaktad\u0131rlar.\n<\/p>\n
\nBilgisizce yap\u0131lan i\u015flemler ve gerekli tedbirlerin zaman\u0131nda al\u0131nmamas\u0131, erozyonun \u015fiddetini ve etki alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 alanlar\u0131n miktar\u0131n\u0131 art\u0131rmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\n\u0130\u015fte bu felaketin, rüzgar\u0131n etkisiyle geleninin ne oldu\u011funu ve al\u0131nacak tedbirleri iki dersimizde ö\u011frenece\u011fiz.
\n
\nÜLKEM\u0130ZDE RÜZGAR EROZYONUNUN ETK\u0130S\u0130 NE KADARDIR ?\n<\/p>\n
\nÜlkemizde toplam 'tar\u0131m alan\u0131n\u0131n % 1,5 unu olu\u015fturan yakla\u015f\u0131k 330 000 hektar arazi rüzgâr erozyonunun etkisi alt\u0131ndad\u0131r.\n<\/p>\n
\nTar\u0131m alan\u0131n\u0131n % 72 sininde su erozyonunun etkisi alt\u0131nda oldu\u011funu dü\u015fünürsek, ülkemiz için erozyon tehlikesinin ne kadar büyük ve önemli oldu\u011fu ortaya ç\u0131kar.\n<\/p>\n
\nRÜZGAR EROZYONU NERELERDE ETK\u0130L\u0130 OLUR ?\n<\/p>\n
\nRüzgar erozyonu kurak bölgelerde bitkisiz ç\u0131plak sahalarda an\u0131z\u0131 bozulmu\u015f hububat tarlalar\u0131nda, düz ve hafif e\u011fimli arazilerde etkisini gösterir.\n<\/p>\n
\nÜlkemizde rüzgar erozyonunun yayg\u0131n oldu\u011fu alanlar genellikle kurak ve yar\u0131 kurak olan orta Anadolu'nun güney yar\u0131s\u0131 (özellikle Konya, Ni\u011fde, Kayseri) ile do\u011fuda Kars ili s\u0131n\u0131rlar\u0131 içindedir.\n<\/p>\n
\nRÜZGAR EROZYONUNUN OLU\u015eMASINDA ETK\u0130L\u0130 OLAN FAKTÖRLER NELERD\u0130R ?
\n
\n1-Y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f\u0131n dü\u015fük, da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n düzensiz olmas\u0131 :\n<\/p>\n
\nYa\u011f\u0131\u015f\u0131n y\u0131l içerisinde mevsimlere, aylara göre da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve miktar\u0131n\u0131n mahsul verimi ve toprak nemi üzerinde etkisi büyüktür. Ya\u011f\u0131\u015f\u0131 fazla olan ve y\u0131l içinde da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131 düzenli bulunan yerlerde toprak yüzeyi her zaman bitki örtüsü ile kapl\u0131d\u0131r ve toprak daimi olarak nemli bulunmaktad\u0131r. Bu tip alanlarda rüzgar erozyonunun zarar\u0131 yok denecek kadar azd\u0131r.\n<\/p>\n
\nKurak ve yar\u0131 kurak bölgeler ya\u011f\u0131\u015f\u0131n az olmas\u0131 nedeni ile rüzgar erozyonuna elveri\u015flidirler. Buralarda ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 az oldu\u011fu gibi y\u0131l içerisinde da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131 da düzensizdir.\n<\/p>\n
\n2 – \u015eiddetli esen rüzgarlar:\n<\/p>\n
\nRüzgar, topra\u011f\u0131n tar\u0131msal yönden en önemli bölümünü a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131p ta\u015f\u0131rken, h\u0131z\u0131n\u0131n kesildi\u011fi veya bir engele çarpt\u0131\u011f\u0131 yerlerde tepecikler olu\u015fturarak etki alan\u0131n\u0131 iki türlü zarara u\u011fratmaktad\u0131r. Böylece de verimli arazileri verimsiz hale sokmaktad\u0131r.
\nTopraklar\u0131n erozyona u\u011framas\u0131nda rüzgar h\u0131z\u0131n\u0131n, devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve anafor tesirlerinin rolü büyüktür.\n<\/p>\n
\nRüzgar erozyonu üç safhadan olu\u015fur; yerinden kalkma, ta\u015f\u0131nma ve y\u0131\u011f\u0131lma. Bu safhalar\u0131n tamamlanmas\u0131yla son buldu\u011fu gibi, bazen ayn\u0131 noktadan safhalar yeniden ba\u015flayabilir.\n<\/p>\n
\nRüzgar toprak üzerinde selektör makinas\u0131 gibi bir etki yapar. Topra\u011f\u0131n verimli olan ince zerrelerini (organik madde, ince mil, kil) götürür, geriye iri kum ve çak\u0131llar\u0131 b\u0131rak\u0131r.
\nErozyona u\u011frayan arazilerde toprak sürüklenmesi rüzgar hareketi yönünde gittikçe artar. Yani rüzgar\u0131n geldi\u011fi tarafta pek hareket yokken gitti\u011fi tarafta fazlad\u0131r. Bu husus rüzgar erozyonu kontrol planlar\u0131 yap\u0131l\u0131rken önemle dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir konudur. Erozyon ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 noktada durdurulmaya çal\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n
\n3 – Meralar\u0131n Erken, A\u015f\u0131r\u0131 ve Plans\u0131z Otlat\u0131lmas\u0131\n<\/p>\n
\nRüzgar erozyonunun olu\u015fumunda topraktaki bitki örtüsünün cinsinin, yüksekli\u011finin, s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve bitki örtüsünün mevsimlere göre da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n etkisi büyüktür. Rüzgar do\u011fal olarak örtüsüz yüzlerden daha fazla toprak ta\u015f\u0131yacakt\u0131r.\n<\/p>\n
\n– Bitki örtüsü rüzgar erozyonuna kar\u015f\u0131 iki yönlü yarar sa\u011flar. Rüzgar\u0131n topra\u011fa do\u011frudan temas\u0131n\u0131 önleyerek h\u0131z\u0131n\u0131 k\u0131rar. Birde organik madde art\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve nemlili\u011fi sa\u011flar.
\nMera arazileri a\u015f\u0131r\u0131 derecede otlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ilkbahar ve yaz aylar\u0131nda esen rüzgarlara kar\u015f\u0131 direnç gösterememektedirler. Özellikle kurak geçen y\u0131llarda rüzgar büyük zarar meydana getirmektedir.\n<\/p>\n
\n4 – Toprak \u0130\u015fleme\n<\/p>\n
\nNadas – Hububat ekim sisteminin uyguland\u0131\u011f\u0131 yörelerde, toprak i\u015fleme zaman\u0131 ve toprak i\u015flemede kullan\u0131lan aletlerin cinsi erozyon kontrolü yönünden çok önemlidir.\n<\/p>\n
\nNadas – Hububat tar\u0131m yönteminin uyguland\u0131\u011f\u0131 kurak ve yar\u0131 kurak bölgelerde en uygun sürüm ve ekim aletlerinin tespit edilmesi amac\u0131yla Toprak su te\u015fkilat\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda su tespitler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r;\n<\/p>\n
\n1 – An\u0131z bozma veya birleme i\u015fleminin erken ilkbaharda toprakta uygun tav bulundu\u011funda yap\u0131lmas\u0131nda yarar vard\u0131r. Yabanc\u0131 otlar\u0131 ve an\u0131z\u0131 alttan keserek topra\u011f\u0131 i\u015fleyen sürüm aletlerinin kullan\u0131lmas\u0131 gerekir. Mesela Orta Anadolu \u015fartlar\u0131nda Anadolu saban\u0131 veya topra\u011f\u0131 yar\u0131 deviren kula\u011f\u0131 küçültülmü\u015f soklu pullukla yap\u0131lmas\u0131 uygundur. Soklu pulluk, an\u0131z\u0131 tamamen topra\u011fa gömmedi\u011fi için su ve rüzgar erozyonunun hakim oldu\u011fu bölgelerde toprak a\u015f\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 önemli ölçüde azaltmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ya\u011f\u0131\u015f sular\u0131n\u0131n topra\u011fa daha çok s\u0131zmalar\u0131na, serin bir toprak tabakas\u0131 olu\u015fmas\u0131na imkan sa\u011flamaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\n2 – Rüzgar erozyonu görülen yerlerde sürüm i\u015fleminin hakim rüzgar yönüne dik olarak yap\u0131lmas\u0131 gereklidir.\n<\/p>\n
\n3 – \u0130kileme, üçleme ve gere\u011finde dörtleme gibi yaz sürüm i\u015flemlerinin, arkas\u0131na yayl\u0131 t\u0131rm\u0131k tak\u0131l\u0131 graham pullu\u011fu ile yap\u0131lmas\u0131 en uygunudur. Bu aletin olmamas\u0131 durumunda ikilemenin graham üçlemenin ot yolan ile yap\u0131lmas\u0131nda yarar vard\u0131r. Bu aletler yabanc\u0131 otlar\u0131 yok etmekte ve nem birikimine imkan sa\u011flamaktad\u0131rlar.\n<\/p>\n
\n4 – \u0130kileme i\u015fleminin 8 – 10 cm. üçleme i\u015fleminin ise 5 – 8 cm. derinlikte yap\u0131lmas\u0131nda yarar vard\u0131r. Gerek ikileme, gerek üçleme i\u015flemleri, arazinin % 50'si otland\u0131\u011f\u0131 zamanlarda uygulanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n
\n5 – Yaz sürümlerinin an\u0131z bozma i\u015fleminde olu\u015fan kar\u0131kç\u0131k ve çizgileri yok edecek ve arada çi\u011f b\u0131rakmayacak \u015fekilde kendinden önce gelen sürümün aksi yönde yap\u0131lmas\u0131 gerekir.\n<\/p>\n
\n6 – Ekim normal kombine mibzer (düz mibzer) ile yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n
<\/p>\n \nKaynak : tarimkredi.org.tr<\/em><\/strong>\n<\/p>\n <\/em><\/strong>: tarimkredi.org.tr<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rüzgar Erozyonu : \u0130çinde geni\u015f bir canl\u0131lar alemi bar\u0131nd\u0131rarak bitkilere durak ve besin kayna\u011f\u0131 görevi gören topra\u011f\u0131n olu\u015fumu için çok uzun zamana ihtiyaç vard\u0131r \u0130çinde geni\u015f bir canl\u0131lar alemi bar\u0131nd\u0131rarak bitkilere durak ve besin kayna\u011f\u0131 görevi gören topra\u011f\u0131n olu\u015fumu için çok uzun zamana ihtiyaç vard\u0131r. Toprak kayalar\u0131n ve organik maddelerin ayr\u0131\u015fmas\u0131yla meydana gelir. Normal \u015fartlarda […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[426],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-2937","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-temel-tarimsal-bilgiler-ortak-konular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2937"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172103,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2937\/revisions\/172103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2937"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=2937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}