\nYap\u0131lan çok ciddi ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda yay\u0131nlanan raporlar Türkiye'nin çölle\u015fmekte oldu\u011fu ve 55 y\u0131l sonra çöl olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.\n<\/p>\n
\nÜlkemizden her gün 150.000 kamyon dolusu, her y\u0131l 500 milyon ton toprak kaybediyoruz. Yani her y\u0131l Kocaeli ve Bursa illerini 10 cm. kaplayacak kadar topra\u011f\u0131m\u0131z yok olmaktad\u0131r.
\nBöylesine büyük bir felakete neden olan erozyon bu dersimizin konusu olacak.\n<\/p>\n
\n\u015eu noktay\u0131 hiç unutmayal\u0131m Erozyon ülkemiz için en büyük tehlikedir. Türkiye'de erozyon Avrupa'dan 17, K. Amerika'dan 6 kat fazlad\u0131r. Acil önlemler al\u0131nmazsa Türkiye yak\u0131n bir gelecekte çöl olacak. Ülkeyi açl\u0131\u011fa, sefalete, susuzlu\u011fa ve göçe mahkum edecek bu en büyük tehlike konusunda ne yaz\u0131k ki ulusça yeterince bilgimiz yok. Tedbir al\u0131nm\u0131yor. Halbuki bu konuda herkesin yapabilece\u011fi bir\u015feyler var. Okuyal\u0131m, ö\u011frenelim, elimizden geleni yapal\u0131m. Türkiye çöl olmas\u0131n.\n<\/p>\n
\nEROZYON NED\u0130R ?\n<\/p>\n
\nErozyon topraklar\u0131n atmosferik (hava ve çevre) olaylar\u0131n etkisiyle a\u015f\u0131narak ta\u015f\u0131nmas\u0131na denir.\n<\/p>\n
\nEROZYONUN ZARARLARI NELERD\u0130R ?\n<\/p>\n
\n1 – Erozyonun yaratt\u0131\u011f\u0131 en büyük zarar, olu\u015fmas\u0131 için binlerce y\u0131l gereken örtü topra\u011f\u0131n\u0131n elden ç\u0131kmas\u0131d\u0131r. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara göre her y\u0131l topraklar\u0131m\u0131z\u0131n ortalama 1 milimetrelik tabakas\u0131 erozyonla yok olmaktad\u0131r.
\n2 – Her y\u0131l de\u011feri çok büyük miktarlar\u0131 bulan, tohum, gübre, bitki besin maddesi k\u0131saca verimlilik, erozyonun etkisiyle tükenip yok olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\n3 – Topraklar\u0131 erozyonla verimsizle\u015fen, giderek yok olan tar\u0131m arazileri, h\u0131zla artan nüfusu besleyemez olmu\u015f ve köyden kente göç h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da ekonomide çok a\u011f\u0131r yükler ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar yaratmaktad\u0131r.
\n4 – Kaybetti\u011fimiz topraklar, ta\u015f\u0131narak barajlar\u0131 büyük boyutlarda ekonomik zarara neden olmaktad\u0131r.
\n5 – Önümüzdeki y\u0131llarda su petrol kadar hatta daha de\u011ferli bir varl\u0131k olacakt\u0131r. Bitki örtüsü ve toprak olmadan, kar ve ya\u011fmur sular\u0131n\u0131n ak\u0131p gitmesini önleyerek, yeralt\u0131ndaki kaynaklara indirilmesi, depolanmas\u0131 ve su kaynaklar\u0131n\u0131n düzenli beslenmesi mümkün de\u011fildir.
\n6 – Bitki örtüsünün kalkmas\u0131 erozyona ba\u015fl\u0131ca sebep te\u015fkil ederken toprak kaymalar\u0131, ta\u015fk\u0131nlar, sel ve ç\u0131\u011f felaketlerine ve korkunç zararlara yol açmaktad\u0131r.
\n7 – Topra\u011f\u0131n kayb\u0131 ile bir ülkenin en büyük de\u011ferlerinden biri olan ormanlar yok olmaktad\u0131r.
\n8 – Meralar\u0131n kaybolmas\u0131 ile hayvanc\u0131l\u0131ktan ülkemizin kazanabilece\u011fi büyük gelir ve insanlar\u0131m\u0131z i\u015f alan\u0131ndan mahrum olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nKAÇ ÇE\u015e\u0130T EROZYON VARDIR ?\n<\/p>\n
\n\u0130ki çe\u015fit erozyon vard\u0131r. Bunlar:\n<\/p>\n
\n1 – Su Erozyonu
\n2 – Rüzgar Erozyunu'dur.
\nBir yar\u0131mada görünümünde olan ülkemizde iklim, \u015fekilleri (topo\u011frafya) gibi etmenler a\u015f\u0131nmaya olu\u015fturmaktad\u0131r. Yeterli önlem al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 gibi, erozyon sürecinde, insan faaliyetleri de ço\u011fu kez h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 bir unsur olmaktad\u0131r. Bütün bunlar\u0131n sonucunda ülkemizde erozyon büyük bir afet olarak süregelmektedir.\n<\/p>\n
\nÜLKEM\u0130ZDE HANG\u0130 ÇE\u015e\u0130T EROZYON HANG\u0130 BÖLGELERDE VE ARAZ\u0130LERDE ETK\u0130L\u0130D\u0130R ?\n<\/p>\n
\nÜlkemizde erozyondan zarar gören arazinin % erozyonundan, % 1'i ise rüzgar erozyonundan etkilenmektedir.\n<\/p>\n
\nSu erozyonu daha çok 5., 6. ve 7.nci s\u0131n\u0131f arazilerde etkili olmakla birlikte, 2., 3. ve 4.ncü s\u0131n\u0131f tar\u0131m arazilerinide de\u011fi\u015fik \u015fiddet derecelerinde etkilemektedir. Su erozyonu bütün bölgelerimizde etkili olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nRüzgar erozyonu ise; büyük bölümü 400 mm.nin alt\u0131nda ya\u011f\u0131\u015f alan, y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n mevsimlere göre da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 düzensiz olan, iç Anadolu, Do\u011fu Anadolu ve Güneydo\u011fu Anadoluda etkisini göstermektedir.\n<\/p>\n
\n
\nÜLKEM\u0130ZDE EROZYONU ETK\u0130LEYEN SEBEPLER NELERD\u0130R ?\n<\/p>\n
\nÜlkemizde erozyonu etkileyen sebepleri üç ana toplamak mümkündür.\n<\/p>\n
\nI- DO\u011eAL SEBEPLER\n<\/p>\n
\n1 – \u0130klim: Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n düzensiz da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131, erozyon yap\u0131c\u0131 unsurlar\u0131n var olu\u015fu ve de\u011fi\u015fimi rüzgar vb.
\n2 – Toprak: Organik madde yönünden fakir olmas\u0131, derinliklerinin az olmas\u0131.
\n3 – Topografya (Arazi \u015eekilleri) : Ülkemiz arazilerinin % 64'ünün e\u011fiminin
\n% 12'den fazla olmas\u0131.
\n4- Bitki Örtüsü : Ülkemiz yüzölçümünün %36.6's\u0131n\u0131 ,23.5 milyon hektar alan\u0131 kapsayan ormanlar olu\u015fturmaktad\u0131r.Ancak bunun sadece 9 milyon hektar\u0131 iyi kalitededir.Orman yang\u0131nlar\u0131 , yanl\u0131\u015f a\u011faç kesimleri,tar\u0131m alan\u0131 \u015feklinde de\u011ferlendirme sonucunda di\u011fer k\u0131sm\u0131 tahrip olmu\u015f veya kalitesi dü\u015fmü\u015ftür.Di\u011fer taraftan çay\u0131r mera alanlar\u0131 ise 21.8 milyon hektar\u0131 bulmaktad\u0131r.Bu alanlar\u0131n köylerin ortak mal\u0131 olmas\u0131 ,düzensiz , kontrolsüz, zamans\u0131z ,ve a\u015f\u0131r\u0131 biçimde otlat\u0131lmalar\u0131 sonucu k\u0131sa sürede bozulmalar\u0131na neden olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nII – TEKN\u0130K SEBEPLER\n<\/p>\n
\n1 – Arazilerin yeteneklerine göre kullan\u0131lmamas\u0131 (Orman arazisinin orman, çay\u0131r mera arazilerinin çay\u0131r, mera v.b.).
\n2 – Çok dik yamaçlarda korumas\u0131z tar\u0131m yap\u0131lmas\u0131.
\n3 – Nadas\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 uygulamalar\u0131nda yem bitkileri tar\u0131m\u0131na yeterince önem verilmemesi.
\n4 – Munavebenin yeterince uygulanmamas\u0131 , gübrelemeye gereken önemin verilmemesi.
\n5 – Orman ve meralar\u0131n tahrip edilerek tar\u0131m alan\u0131na dönü\u015ftürülmesi.
\n6 – Meralar\u0131n; düzensiz, kontrolsüz, zamans\u0131z ve a\u015f\u0131r\u0131 biçimde otlat\u0131lmas\u0131 ve bu alanlarda iyile\u015ftirme önlemlerinin al\u0131nmamas\u0131.
\n7 – Al\u0131nmas\u0131 gerekli Bitkisel, kültürel ve fiziksel önlemlerin uygulanmamas\u0131.\n<\/p>\n
\nIII – SOSYO EKONOM\u0130K SEBEPLER\n<\/p>\n
\n1 – Arazi mülkiyet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n düzensizli\u011fi.
\n2 – Arazi toplula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yeterince yap\u0131lamamas\u0131.
\n3 – Modem tar\u0131m sistemlerinin uygulanmamas\u0131.
\n4 – Çiftçilerin ço\u011funun toprak ve su muhafazas\u0131 hakk\u0131nda yeterli ve do\u011fru bilgiye sahip olmamas\u0131.\n<\/p>\n
\nÜLKEM\u0130ZDE EROZYONDAN ETK\u0130LENEN ARAZ\u0130 M\u0130KTARI NE KADARDIR ?\n<\/p>\n
\nÜlkemiz topraklar\u0131n\u0131n % 74'ünde (yakla\u015f\u0131k 58 milyon hektar) hafif ile çok \u015fiddetli aras\u0131nda erozyon görülür. Pulluk alt\u0131ndaki 27.5 milyon hektar alan\u0131n 15.9 milyon hektar\u0131nda su ve 0.33 milyon hektar\u0131nda ise rüzgar erozyonu etkisini sürdürmektedir. Di\u011fer bir deyi\u015fle ülkemizin erozyona u\u011fram\u0131\u015f ve halen u\u011framakta olan topraklar\u0131n\u0131n % 99'u su, geriye kalan % 1'ide rüzgar erozyonundan etkilenmektedir.\n<\/p>\n
\nBugün ülkemizde, y\u0131lda ortalama 500 milyon tona ula\u015fan toprak ve tortu ta\u015f\u0131nmas\u0131, toplam arazinin yakla\u015f\u0131k % 79'unun e\u011fiminin % 12'den fazla olmas\u0131 özellikle yukar\u0131 havzalarda erozyonun nedenleri üzerinde durulmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Erozyonu önleme çal\u0131\u015fmalar\u0131na bu alanlarda, ayr\u0131ca a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi gerekmektedir. Çünkü yukar\u0131 havzalarda çe\u015fitli nedenlerle do\u011fal dengenin bozulmas\u0131 erozyonu h\u0131zland\u0131rmakta ve daha etkin hale getirmektedir. Akarsular\u0131m\u0131z\u0131n yataklar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131nmas\u0131 ve barajlar\u0131m\u0131z\u0131n birer tortu yata\u011f\u0131 olmas\u0131 ile sonuçlanan erozyon olaylar\u0131 sürecinde, tesisleri için büyük yat\u0131r\u0131m gerektiren yap\u0131lar\u0131n ömürleri k\u0131sa sürede dolacakt\u0131r. Bu nedenle yamaçlarda ve alt havzalarda al\u0131nacak önlemlerin, kesinlikle yukar\u0131 havzalar da al\u0131nacak önlemlerle desteklenmesi gerekmektedir. Yani erozyonun esas kayna\u011f\u0131 olan yukar\u0131 havzalar\u0131n mutlaka kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 zorunludur.\n<\/p>\n
\nETK\u0130L\u0130 B\u0130R TOPRAK EROZYONU KONTROLÜNDE NELER YAPILMALIDIR ?\n<\/p>\n
\n1 – Toprak yüzeyi bitkisel örtü ile korunmal\u0131d\u0131r.
\n2 – Ya\u011f\u0131\u015f\u0131n toprakta s\u0131zmas\u0131n\u0131 (infiltrasyon) sa\u011flamak ve yüzey ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 azaltmak gerekir.
\n3 – Yüzey ak\u0131\u015fa geçen suyun zarar vermeyecek \u015fekilde tahliye edilmesini sa\u011flamak gerekir.
\n4 – Bitkisel tedbir olarak an\u0131z örtülü ve münavebeli tar\u0131m uygulamak gerekir.
\n5 – Fiziksel tedbir olanakta, teraslama, otlu su yollar\u0131, sel yar\u0131nt\u0131lar\u0131 \u0131slah\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n
\nBütün bu uygulamalar\u0131n toprak ve su muhafazas\u0131 sistemi içinde bütünle\u015ftirilmesi gerekir.\n<\/p>\n
\nAn\u0131z örtülü tar\u0131m, münavebeli tar\u0131m, kontur tar\u0131m, \u015feritsel tar\u0131m gibi bitkisel ve kültürel tedbirler erozyona kar\u015f\u0131 savunman\u0131n ilk a\u015famalar\u0131d\u0131r. Genel olarak bitkisel tedbirler en iyi toprak koruma uygulamalard\u0131r. Kültürel tedbirler yüzey ak\u0131\u015fa geçen sular\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ta\u015f\u0131nan toprak miktar\u0131n\u0131 bir hayli azalt\u0131r. Ayr\u0131ca suyun toprak içine s\u0131zmas\u0131n\u0131 da bu tedbirler art\u0131raca\u011f\u0131ndan, yine ya\u011f\u0131\u015f\u0131n yüzey ak\u0131\u015fa geçen miktar\u0131n\u0131 oldukça dü\u015fürür. Kültürel tedbirler özellikle meyilli araziler için zorunludur.\n<\/p>\n
\nB\u0130TK\u0130SEL-KÜLTÜREL TEDB\u0130RLER EROZYONU ÖNLEMEDE YETERL\u0130M\u0130D\u0130R ?\n<\/p>\n
\nBitkisel kültürel tedbirler Toprak ve Su Muhafazas\u0131 için;\n<\/p>\n
\n– Ya\u011fmur \u015fiddetinin (intensite) dü\u015fük oldu\u011fu,
\n– Ya\u011f\u0131\u015f sular\u0131n\u0131n topra\u011fa h\u0131zla s\u0131zd\u0131\u011f\u0131 (infiltre),
\n– Arazi meylinin daha yumu\u015fak oldu\u011fu ve,
\n– Topra\u011f\u0131n a\u015f\u0131nmaya dirençli oldu\u011fu yerlerde tek ba\u015flar\u0131na uyguland\u0131\u011f\u0131nda yeterli olabilir.\n<\/p>\n
\nÖzellikle a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131, erozyon yap\u0131c\u0131 (erosiv) ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu kritik dönemlerde topra\u011f\u0131n bitki örtüsü ile korunmas\u0131, bu dönemlerde yap\u0131lacak toprak i\u015flemelerine gerekli özenin gösterilmesi, uygulamalar\u0131n amaca ula\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nAncak bütün bunlar\u0131n tersine;\n<\/p>\n
\n– Ya\u011fmur \u015fiddetinin, gücünün (intensite) fazla oldu\u011fu,
\n– Meylin uzun ve dik oldu\u011fu,
\n– Topraklar\u0131n erozyona hassas oldu\u011fu yerlerde bitkisel ve kültürel tedbirlerin tek ba\u015flar\u0131na yada birlikte uygulamalar\u0131 yeterli olmayabilir. Bu durumlarda uygulanacak toprak muhafaza tedbirleri Teraslama ile takviye edildi\u011finde daha iyi sonuçlar al\u0131nabilir.\n<\/p>\n
\nÜlkemizde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara göre hemen önlem al\u0131nmazsa erozyonun zarar\u0131 önceki duruma göre katlanarak sürüp gidecektir. Erozyon ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri vermez. A\u011façland\u0131rma, otlaklar\u0131 geli\u015ftirme, duvar örme, teraslama hepsi yararl\u0131 güzel önlemler ama bu yolla çok s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alan erozyondan korunabilir. Erozyonun en yayg\u0131n nedeni, yanl\u0131\u015f yerde ve yanl\u0131\u015f biçimde tar\u0131m yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Çiftçimizi bilinçlendirip bunun önüne geçmek en önemli seçenektir.
\nTopraklar\u0131m\u0131z\u0131n korunmas\u0131 için elele mücadele etmeliyiz.\n<\/p>\n
<\/p>\n \nKaynak : tarimkredi.org.tr<\/em><\/strong>\n<\/p>\n <\/em><\/strong>: tarimkredi.org.tr<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yap\u0131lan çok ciddi ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda yay\u0131nlanan raporlar Türkiye'nin çölle\u015fmekte oldu\u011fu ve 55 y\u0131l sonra çöl olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Ülkemizden her gün 150.000 kamyon dolusu, her y\u0131l 500 milyon ton toprak kaybediyoruz. Yani her y\u0131l Kocaeli ve Bursa illerini 10 cm. kaplayacak kadar topra\u011f\u0131m\u0131z yok olmaktad\u0131r. Böylesine büyük bir felakete neden olan erozyon bu dersimizin konusu olacak. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[426],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-2939","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-temel-tarimsal-bilgiler-ortak-konular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2939","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2939"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172101,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2939\/revisions\/172101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2939"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=2939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}