\nÜlkemizde, mera alanlar\u0131nda özellikle bu alanlar\u0131n toprak erozyonunu önlemedeki etkinli\u011fi üzerinde ara\u015ft\u0131rma azd\u0131r; ancak birçok ülkede yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara göre iyi bir mera alan\u0131nda üst topra\u011f\u0131n erozyonla kaybolmas\u0131 için gerekli süre, i\u015flemeli tar\u0131m yap\u0131lan topraklarla mukayese edilemeyecek kadar uzundur. Ba\u015fka bir deyi\u015fle mera alanlar\u0131nda toprak erozyonu yok denecek kadar azd\u0131r. Meralar\u0131n erozyona kar\u015f\u0131 etkin olmas\u0131n\u0131n nedeni, bitki ile kapl\u0131 alan\u0131n en az %60 olmas\u0131 bitki boyunun ortalama 10-15 santimetreden a\u015fa\u011f\u0131 dü\u015fmemesidir.\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\nBitki ile kapl\u0131 alan dü\u015fükse, söz konusu bu yerlerde erozyon tehlikesi hemen kendisini göstermektedir. Bitki ile kapl\u0131 alan\u0131n %15-20 civar\u0131na ve ortalama bitki boyunun da 7,5-10 santimetrenin alt\u0131na dü\u015ftü\u011fünde meralarda çok \u015fiddetli erozyon görülebilmektedir. Bu aç\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ülkemizde 18.227 milyon hektar mera alan\u0131 toprak muhafaza yönüyle öncelikli sorunlu aland\u0131r.\n<\/p>\n
\nMeralar\u0131m\u0131z erozyondan çok etkilenmektedir. Bilindi\u011fi üzere topra\u011f\u0131n do\u011fal etmenler ile a\u015f\u0131n\u0131p ta\u015f\u0131nmas\u0131na erozyon diyoruz. Do\u011fal etmenler: \u0130klim kavram\u0131 içindeki ya\u011f\u0131\u015flar, rüzgâr ve s\u0131cakl\u0131k erozyonun olu\u015fumunda en etkili faktörler olmakla beraber, bunlar\u0131n etkinli\u011fine; toprak özelli\u011fi, e\u011fimi ve topra\u011f\u0131n üzerindeki bitki örtüsü önemli düzeylerde etki yapmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nBu faktörlerin erozyon üzerindeki etkileri a\u015fa\u011f\u0131da k\u0131saca aç\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n
<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n\u0130klim\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \nÜlkemizde erozyonun en büyük etkeni ya\u011f\u0131\u015flard\u0131r. Ancak belli bölgelerimizde: Orta Anadolu, Ege-Akdeniz ve Güneydo\u011fu Anadolu Bölgesi'nde lokal olarak rüzgar erozyonunun etkili oldu\u011fu bilinmektedir. Ülkemizde, ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n çok büyük bir bölümü, sonbahar sonu-k\u0131\u015f ve ilkbahar aylar\u0131nda dü\u015fmektedir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n Özellikle ilkbahar aylar\u0131nda tüm ülkemizde k\u0131sa süreli intensitesi yüksek ya\u011f\u0131\u015flar yaln\u0131z toprak-su erozyonunun etkin olu\u015fumuna de\u011fil sel-heyelan felaketlerine de neden olmaktad\u0131r. Bu ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu dönemler tüm ülkemizdeki erozyondan etkilenen tar\u0131m ve mera topraklar\u0131n\u0131n üzerindeki bitki örtülerinin en zay\u0131f oldu\u011fu dönemlerdir. <\/p>\n \nBitki Örtüsü:\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \nBitki örtüsünün özelli\u011fi ve s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, erozyonun etkinli\u011finde en önemli faktördür. Toprak yüzeyinde bilinen canl\u0131 ve cans\u0131z bulunmas\u0131 erozyonu önlemede etkili olabilmektedir. Meralarda bitki ile kapl\u0131 alan %16 civar\u0131nda ise çok \u015fiddetli erozyon görülürken, bitki ile kapl\u0131 alan %40'a ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda erozyonun %54 azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve meralarda bitki ile\n<\/p>\n \nkapl\u0131 alan en az %60'a ve özellikle de bitki boyu ortalama 15 santimetre oldu\u011funda bu alanlarda fazla e\u011fim dahi olsa erozyondan söz edilmemektedir.\n<\/p>\n <\/p>\n \n \n<\/p>\n \nE\u011fim:\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \nToprak ve su erozyonunun etkinli\u011fini art\u0131ran en önemli faktörlerden birisidir. Özellikle, üzerinde yeterli bitki örtüsü olmayan mera alanlar\u0131nda, e\u011fimin art\u0131\u015f\u0131 ile suyun ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131 2 misli artarken erozyon gücü 4 misli, ta\u015f\u0131nan materyal de 32 misli art\u0131\u015f gösterebilmektedir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n\u0130\u015flemeli tar\u0131mda e\u011fimin üst s\u0131n\u0131r\u0131 %12 olup, buna kar\u015f\u0131n ülkemizde tar\u0131m yap\u0131lan alanlar\u0131n %20'sinde, mera alanlar\u0131n\u0131n %90'n\u0131nda e\u011fim %15'in üzerindedir. Bu durumda e\u011fim di\u011fer faktörler ile birlikte erozyonu art\u0131r\u0131c\u0131 yönde çok etkin olabilmektedir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \nToprak Özelli\u011fi:\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \nTopra\u011f\u0131n özellikle organik madde içeri\u011fi ve toprak derinli\u011fi, erozyona kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 önemli düzeyde etkilemektedir. Ülkemizdeki topraklar\u0131n bilinen en dü\u015fük organik madde kapsamlar\u0131 yan\u0131nda, genelde %40'a yak\u0131n bölümündeki çok dü\u015fük (15-20 santimetre) toprak derinli\u011fi erozyon sorununu yaratmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nÜlkemizdeki mevcut mera alanlar\u0131n\u0131n %90'l\u0131k bölümü V-VII s\u0131n\u0131f topraklarda bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu topraklar\u0131n e\u011fimi %15'in üzerindedir. Mera alanlar\u0131m\u0131z\u0131n büyük bir bölümünde, ortalama bitki ile kapl\u0131 alan %30'un alt\u0131ndad\u0131r. Bu durum erozyonu önlemede etkin de\u011fildir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nDi\u011fer bir önemli husus da, mera alanlar\u0131nda ortalama bitki boyu; erken, a\u011f\u0131r ve y\u0131l boyu sürekli otlatmalar\u0131 nedeniyle yaylalar\u0131m\u0131z hariç, 15 santimetreyi hiçbir zaman bulmamaktad\u0131r. Bu hususlar erozyonu art\u0131r\u0131c\u0131 etki yapmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \nÖNLEMLER\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \nÇizelleme-Kontur Çizgisi Aç\u0131lmas\u0131:\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \nFazla ta\u015fl\u0131 olmayan, toprak i\u015fleme derinli\u011fine sahip ve traktörlerin çal\u0131\u015fabilecekleri e\u011fimde olan tüm mera topraklar\u0131nda, 2-3 metre aral\u0131klar ile normal pulluk veya diskli pulluk ile 15-20 santimetre derinlikte, tesviye e\u011frilerine paralel sürülmesi ve topra\u011f\u0131n, e\u011fim yönüne do\u011fru a\u015fa\u011f\u0131 tarafa y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \nKar\u0131klama:\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \nE\u011fimli mera alanlar\u0131nda toprak-su muhafazada kullan\u0131labilecek ikinci yöntem olarak genellikle tüm illerimizde rahatça bulunabilecek ve yine traktörle çekilip kullan\u0131labilecek basit kar\u0131k açma aletleri ile 2-5 metre yatay aral\u0131kla, devaml\u0131 veya 5, 15 ve 25 metrelerde kesikli aç\u0131lan kar\u0131klara; bir önceki yöntemde oldu\u011fu gibi bu\u011fday ve baklagil yem bitkileri tohumlar\u0131 ile a\u015f\u0131lama yap\u0131labilir. Kar\u0131klar\u0131n derinli\u011fi, topraklar\u0131n özelli\u011fine ve derinli\u011fine göre 15-25 santimetre olabilir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \nTa\u015f Toplama ve Sekileme:\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \nBu yöntem, i\u015fgücünün ucuz oldu\u011fu ve ta\u015f yo\u011funlu\u011fu fazla olan meralarda uygulanmas\u0131nda önemli yararlar sa\u011flar. Bu yöntemin temeli, el büyüklü\u011fü ile 30-35 santimetreden küçük ta\u015flar\u0131n meradan toplan\u0131p dizilmesidir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n30-35 santimetre yüksekli\u011finde ve geni\u015fli\u011finde, tesviye e\u011frilerine paralel olarak; ta\u015flar ile olu\u015fturulan ta\u015f istifleri, sekiler 10-30 metre aral\u0131kla olu\u015fturulur. Olu\u015fturulan bu sekiler ile yüzey ak\u0131\u015f ve toprak kayb\u0131 kontrol alt\u0131na al\u0131nabilir.\n<\/p>\n \nMera alanlar\u0131nda, oyuntu ve sel yar\u0131nt\u0131s\u0131 ad\u0131 verilen büyük çapta sel sular\u0131n\u0131n açm\u0131\u015f oldu\u011fu olu\u015fumlar varsa; bu alanlar\u0131n üst bölümlerinden itibaren alta do\u011fru, kademeli olarak daha güçlü sedde hatta bentler olu\u015fturulmas\u0131nda büyük yarar vard\u0131r.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nTa\u015f toplama ve sekileme i\u015flemi, çizelleme ve kar\u0131klama i\u015flemleri ile de kombine ederek uygulanabilir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \nMera Alanlar\u0131nda Su Muhafazas\u0131 Yönünden Al\u0131nacak Önlemler:\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \nMera alanlar\u0131nda uygulanabilecek su muhafaza yöntemleri, öncelikle toprak muhafaza yöntemleri ile ayn\u0131d\u0131r; çünkü toprak muhafaza yöntemleri suyun yüzey ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131 ile toprak hareketini, en aza indirmeyi amaçlamaktad\u0131r. Ancak meralarda yap\u0131lacak toprak muhafaza yöntemleri yan\u0131nda özellikle oyuntu ve sel yar\u0131nt\u0131lar\u0131 bulunan mera alanlar\u0131nda, \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flarda suyun bu derin ve tar\u0131m aletlerinin kullan\u0131lmas\u0131 imkâns\u0131z oyuntulardan ak\u0131\u015f\u0131, mutlaka ekonomik yöntemler ile önlenmelidir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nÖzellikle, mera alanlar\u0131nda bulunan ta\u015flar ve iri gövdeli çal\u0131lardan yap\u0131lm\u0131\u015f kaz\u0131klar yard\u0131m\u0131yla, bu oyuntularda güçlü seddeler ve bentler olu\u015fturularak suyun ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131 kesilmelidir. Ak\u0131\u015f\u0131n fazla oldu\u011fu oyuntularda, çimento kullan\u0131larak güçlü seddeler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \nKontrollü Otlatma:\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \nBelirli özelliklere sahip bir mera, birim alanda belli say\u0131da hayvan\u0131 besleyebilir. Bu kapasite a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 andan itibaren, meradaki bitki örtüsü ve topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131 bozularak erozyona elveri\u015fli hale gelir. Yurdumuzda, do\u011fru bir otlatma mevsiminin seçilmemesi ve a\u011f\u0131r otlatma nedeniyle, meralar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 derecede tahrip edilmesine sebep olmu\u015ftur.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nMeralar\u0131m\u0131z\u0131n önemli bir bölümünün erozyona maruz kalmas\u0131na neden olan temel faktörlerden birisi de, meralar\u0131n kapasitelerinin üzerinde yo\u011fun bir \u015fekilde (çok say\u0131da hayvan) otlat\u0131lmas\u0131 ve sürülerin meraya erken ç\u0131kart\u0131larak daha mera bitkisi filiz halindeyken hayvanlara yedirilmesidir. Bu esnada, ayn\u0131 zamanda genç mera bitkileri hayvanlar taraf\u0131ndan yo\u011fun bir \u015fekilde ezilmektedir. Bu durum mera bitki örtüsünü azaltmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n Meralarda otlatma nedeniyle erozyona neden olmamak için al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler:<\/strong> <\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \nMeralar\u0131m\u0131zda erozyonu önlemek için, a\u015f\u0131r\u0131 hayvan otlatmas\u0131 önlenmelidir.\n<\/p>\n \nMera otlatma planlar\u0131 yap\u0131larak, hayvanlar meralarda kontrollü olarak otlat\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nHayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu bölgelerde ah\u0131r hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 özendirilmelidir.\n<\/p>\n \nMeralar\u0131n yabanc\u0131 ot ve ta\u015f temizli\u011fi yap\u0131larak ot verimini art\u0131r\u0131c\u0131 tedbirler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n Bo\u015fa akan sular da\u011f\u0131t\u0131larak meralar\u0131n sulanmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n \nÖ\u011eREND\u0130KLER\u0130N\u0130Z\u0130 KONTROL ED\u0130N\u0130Z\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nSORULAR\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n1) Meralarda \u015fiddetli erozyon ne zaman ba\u015flamaktad\u0131r?\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \na) Meran\u0131n tamam\u0131 bitki ile kapl\u0131 oldu\u011fu zaman.\n<\/p>\n \nb) Merada bitki boyu 20 cm den büyük oldu\u011fu zaman.\n<\/p>\n \nc) Bitki ile kapl\u0131 alan % 50 ‘ye dü\u015ftü\u011fü zaman.\n<\/p>\n \nd) Bitki ile kapl\u0131 alan %15-20 civar\u0131na ve bitki boyu da 7,5-10 cm alt\u0131na dü\u015ftü\u011fü zaman.\n<\/p>\n \ne) Hiçbiri\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \n2) Ülkemizde ilkbahar aylar\u0131nda ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu zaman meralar\u0131m\u0131zda bitki örtüsünün durumu nas\u0131ld\u0131r?\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \na) Bitki örtüsünün en zay\u0131f oldu\u011fu dönemdir.\n<\/p>\n \nb) Bitki örtüsünün en güçlü oldu\u011fu zamand\u0131r.\n<\/p>\n \nc) Bitki örtüsü tar\u0131m topraklar\u0131nda en azd\u0131r.\n<\/p>\n \nd) Bitki örtüsünün azl\u0131\u011f\u0131 meralarda erozyona sebep olmaz.\n<\/p>\n \ne) Hepsi.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \n3) \u0130\u015flemeli tar\u0131mda e\u011fim ne zaman erozyona neden olur?\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \na) E\u011fimin az veya çok olmas\u0131 erozyonu etkilemez.\n<\/p>\n \nb) E\u011fimin %12 den fazla oldu\u011fu yerlerde erozyon zarar\u0131 ba\u015flar.\n<\/p>\n \nc) \u0130\u015flemeli tar\u0131mda erozyon zarar\u0131 olmaz.\n<\/p>\n \nd) E\u011fimin az oldu\u011fu yerlerde erozyon zarar\u0131 fazla olur.\n<\/p>\n \ne) Hiçbiri.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \n4) Meralarda çizelleme nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n \na) Meralarda 2-3 metre aral\u0131klarla yap\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n \nb) Normal pulluk veya diskli pulluk ile yap\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n \nc) 15-20 cm derinli\u011finde tesviye e\u011frilerine paralel çizi\n<\/p>\n \nçekilmek suretiyle sürülmesidir.\n<\/p>\n \nd) Toprak e\u011fimin a\u015fa\u011f\u0131 taraf\u0131na y\u0131\u011f\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \ne) Hepsi.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \n5) Meralar\u0131m\u0131z\u0131n erozyona maruz kalmas\u0131n\u0131n sebebi nedir?\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \na) Meralarda kapasitenin üzerinde hayvan otlat\u0131lmas\u0131.\n<\/p>\n \nb) Hayvanlar\u0131n meraya erken b\u0131rak\u0131lmas\u0131.\n<\/p>\n \nc) Mera bitkisi filiz halindeyken hayvanlara yedirilmesi.\n<\/p>\n \nd) Genç bitkilerin hayvanlar taraf\u0131ndan yo\u011fun bir \u015fekilde ezilmesi.\n<\/p>\n \ne) Hepsi.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \n6) Meralarda otlatma nedeniyle erozyona neden olmamak için al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler nelerdir?\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \na) Meralar\u0131m\u0131zda erozyonu önlemek için, a\u015f\u0131r\u0131 hayvan otlatmas\u0131 önlenmelidir.\n<\/p>\n \nb) Mera otlatma planlar\u0131 yap\u0131larak hayvanlar meralarda kontrollü olarak otlat\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \nc) Hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun oldu\u011fu bölgelerde ah\u0131r hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 özendirilmelidir.\n<\/p>\n \nd) Meralar\u0131n yabanc\u0131 ot ve ta\u015f temizli\u011fi yap\u0131larak ot verimini artt\u0131r\u0131c\u0131 tedbirler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n \ne) Hepsi.\n<\/p>\n \nKaynak : tedgem.gov.tr<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ülkemizde, mera alanlar\u0131nda özellikle bu alanlar\u0131n toprak erozyonunu önlemedeki etkinli\u011fi üzerinde ara\u015ft\u0131rma azd\u0131r; ancak birçok ülkede yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara göre iyi bir mera alan\u0131nda üst topra\u011f\u0131n erozyonla kaybolmas\u0131 için gerekli süre, i\u015flemeli tar\u0131m yap\u0131lan topraklarla mukayese edilemeyecek kadar uzundur. Ba\u015fka bir deyi\u015fle mera alanlar\u0131nda toprak erozyonu yok denecek kadar azd\u0131r. Meralar\u0131n erozyona kar\u015f\u0131 etkin olmas\u0131n\u0131n nedeni, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[412],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-2949","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sulama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2949"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172091,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2949\/revisions\/172091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2949"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=2949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}