{"id":2962,"date":"2007-08-29T00:08:00","date_gmt":"2007-08-29T00:08:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:50","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:50","slug":"yuzey-sulama-yontemleri-2962","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/yuzey-sulama-yontemleri-2962","title":{"rendered":"YUZEY SULAMA YONTEMLERI"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\">\nSuyun topra\u011fa verili\u015f \u015fekline &quot;sulama y&ouml;ntemi&quot; denir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nSulama y&ouml;ntemleri iki b&uuml;y&uuml;k guruba ayr\u0131l\u0131r. Bunlar, <strong>Y&uuml;zey Sulama Y&ouml;ntemleri ve Bas\u0131n&ccedil;l\u0131 Sulama <\/strong>y&ouml;ntemleridir. Y&uuml;zey sulama y&ouml;ntemlerinde su kendi enerjisiyle do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131yla gelir ve tarlalara verilir. Bu metotta insanlar taraf\u0131ndan suyun geli\u015fi i&ccedil;in herhangi bir enerji kullan\u0131lmaz. Y&uuml;zey sulama y&ouml;ntemlerini uygulamadan &ouml;nce toprak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na gerek duyulur ki bu da y&ouml;ntemlerin bir &ouml;zelli\u011fidir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nSulamadan beklenen faydan\u0131n sa\u011flanmas\u0131 do\u011fru sulama y&ouml;nteminin se&ccedil;ilmesine ve toprak-bitki-su ili\u015fkisinin iyi bilinmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nBunun i&ccedil;inde bu dersimizde &ouml;nce toprak-bitki-su ili\u015fkisine k\u0131saca de\u011finip, daha sonrada <strong>Y&uuml;zey Sulama Y&ouml;ntemlerini <\/strong>anlataca\u011f\u0131z.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nTOPRAK-B\u0130TK\u0130-SU \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130 NELERD\u0130R\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nSulaman\u0131n amac\u0131 kuru tar\u0131ma g&ouml;re, daha iyi &uuml;r&uuml;n almakt\u0131r. Bu da &uuml;reticilerin toprak-bitki-su ili\u015fkilerini iyi bilip, bundan yararlanmalar\u0131yla m&uuml;mk&uuml;n olur.\n<\/p>\n<p><\/strong>Sulaman\u0131n amac\u0131 kuru tar\u0131ma g&ouml;re, daha iyi &uuml;r&uuml;n almakt\u0131r. Bu da &uuml;reticilerin toprak-bitki-su ili\u015fkilerini iyi bilip, bundan yararlanmalar\u0131yla m&uuml;mk&uuml;n olur. <\/p>\n<p align=\"justify\">\nBa\u015far\u0131l\u0131 bir sulama yapabilmek i&ccedil;in \u015funlar bilinmelidir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n1 . Bitkinin su ihtiyac\u0131\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n2. Suyu depolayan ve bitkiye sunan topra\u011f\u0131n &ouml;zellikleri\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n3. Bitkinin ihtiya&ccedil; duydu\u011fu zaman kullanabilece\u011fi \u015fekilde toprakta depo edilecek miktarda suyun verilmesi\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nTopra\u011fa ancak depolayaca\u011f\u0131 kadar su verilmelidir. Bundan fazla su verilirse bitki k&ouml;klerinin ula\u015famayaca\u011f\u0131 derinli\u011fe s\u0131zar ve bitki bu sudan yararlanamaz. Bu nedenle de her sulamada ancak etkili k&ouml;k derinli\u011findeki topra\u011f\u0131n ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 kadar su verilmelidir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nEtkili k&ouml;k derinli\u011fine tarla kapasitesinden daha az su verilirse yetersiz sulama s&ouml;z konusu olur. Bu durum da k&ouml;kler zay\u0131f d&uuml;\u015fer bitki bol ve kaliteli &uuml;r&uuml;n verebilmek i&ccedil;in gerekli nemi bulamaz.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nBitki k&ouml;k b&ouml;lgesindeki topra\u011f\u0131n tutabilece\u011finden daha fazla su verilirse a\u015f\u0131r\u0131 sulama yap\u0131lm\u0131\u015f olur. a\u015f\u0131r\u0131 sulaman\u0131n ise bir &ccedil;ok zarar\u0131 vard\u0131r. bunlar \u015f&ouml;yle s\u0131ralanabilir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n1 . Sulama i&ccedil;in harcanan su ve enerji bo\u015fa gitmi\u015f olur.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n2. Topraktaki bitki besin maddeleri y\u0131kanarak kaybolur.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n3. Taban suyu y&uuml;kselir. Bu<strong> <\/strong>da\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\na) &Ccedil;orakla\u015fmaya\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nb) Bitkilerin bo\u011fulmas\u0131na\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nc) Topraktaki yararl\u0131 organizmalar\u0131n yok olmas\u0131na neden olur.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n4. Bo\u015fa harcanan su ba\u015fka alanlarda da kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 i&ccedil;in, toplam &uuml;r&uuml;n miktar\u0131 azal\u0131r\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n5. Topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131 bozulur. Ge&ccedil; tava gelir. Sonu&ccedil;ta da b&uuml;t&uuml;n tar\u0131msal i\u015flemler gecikir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n6. Fungul hastal\u0131klar &ccedil;o\u011fal\u0131r.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nA\u015f\u0131r\u0131 sulamadan ka&ccedil;\u0131nmak i&ccedil;in al\u0131nacak &ouml;nlemleri ise a\u015fa\u011f\u0131daki gibi s\u0131ralayabiliriz.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n1 . Bitkinin su iste\u011fi dikkate al\u0131narak sulamaya karar verilmelidir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n2. Topra\u011f\u0131n nem durumu, infiltrasyon (s\u0131zma) h\u0131z\u0131, ak\u0131\u015f uzunlu\u011fu ve sulama suyu debisi (ak\u0131\u015f\u0131) dikkate al\u0131narak sulama s&uuml;resi a\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nBu konuda geni\u015f bilgiler sulama rehberlerinde bulunabilir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n3. Y&uuml;zey ve y&uuml;zey alt\u0131 drenaj\u0131n &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r durumda tutulmas\u0131 gerekir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n4. Uygun sulama y&ouml;ntemi se&ccedil;ilmelidir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n5. Suyun ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 derinlik s\u0131k s\u0131k (T) &ccedil;ubu\u011fuyla kontrol edilmelidir.\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nY&Uuml;ZEY SULAMA Y&Ouml;NTEMLER\u0130 KA&Ccedil;A AYRILIR &Ouml;ZELL\u0130KLER\u0130 NELERD\u0130R\n<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nY&uuml;zey sulama y&ouml;ntemleri ba\u015fl\u0131ca d&ouml;rde ayr\u0131l\u0131r. Bunlar;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n1 . Salma Sulama\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n2. Uzun Tava\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n3. Adi Tava\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n4. Kar\u0131k\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n1. SALMA SULAMA Y&Ouml;NTEM\u0130\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nSuyun tarla ba\u015f\u0131 kanallar\u0131ndan tarla &uuml;zerinde rasgele yay\u0131lmaya b\u0131rak\u0131lmas\u0131d\u0131r. Rand\u0131man\u0131 en d&uuml;\u015f&uuml;k y&ouml;ntemdir. Bu y&ouml;ntemle tarlan\u0131n her taraf\u0131n\u0131 e\u015fit olarak sulamak m&uuml;mk&uuml;n de\u011fildir. Arazinin d&uuml;z fakat kar\u0131k a&ccedil;ma veya sedde yapma gibi herhangi bir sulama haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na imkan olmayan ya\u015fl\u0131 arazilerde uygulanmaktad\u0131r. &Uuml;lkemizde kullan\u0131m alan\u0131n\u0131n &ccedil;ok s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 gerekirken, sulama k&uuml;lt&uuml;r&uuml;n&uuml;n d&uuml;\u015f&uuml;k oldu\u011fu y&ouml;relerde i\u015f&ccedil;ilikten ka&ccedil;\u0131nmak i&ccedil;in istenmeyen oranlarda kullan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n2. UZUN TAVA Y&Ouml;NTEM\u0130\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nGenellikle s\u0131k ekilen hububat, yonca, ot ve benzeri bitkiler i&ccedil;in kullan\u0131l\u0131r. Tesviye edilmi\u015f araziler, birbirine paralel seddelerle ayr\u0131l\u0131rlar. Tarla ba\u015f\u0131ndan sapt\u0131r\u0131lan sulama suyu, iki sedde aras\u0131na yay\u0131larak suyun arazi sonuna kadar ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flan\u0131r. Salma sulamaya g&ouml;re daha kontroll&uuml; bir y&ouml;ntemdir.\n<\/p>\n<p><\/strong>Genellikle s\u0131k ekilen hububat, yonca, ot ve benzeri bitkiler i&ccedil;in kullan\u0131l\u0131r. Tesviye edilmi\u015f araziler, birbirine paralel seddelerle ayr\u0131l\u0131rlar. Tarla ba\u015f\u0131ndan sapt\u0131r\u0131lan sulama suyu, iki sedde aras\u0131na yay\u0131larak suyun arazi sonuna kadar ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flan\u0131r. Salma sulamaya g&ouml;re daha kontroll&uuml; bir y&ouml;ntemdir. <\/p>\n<p align=\"justify\">\nSulanan arazi \u015feritlerini birbirinden ay\u0131ran seddelerin y&uuml;ksekli\u011fi ve \u015fekli &ccedil;iftlik makinalar\u0131n\u0131n &ccedil;al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve su da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 etkiledi\u011fi i&ccedil;in &ouml;nemlidir. Seddeler uygun y&uuml;kseklikte yap\u0131lmal\u0131 ve &ccedil;iftlik makinalar\u0131n\u0131n ge&ccedil;i\u015fini engellememelidir. Uygun yap\u0131lm\u0131\u015f seddeler &uuml;zerinde bitki yeti\u015ftirilebilece\u011fi i&ccedil;in ekilemeyen arazi kayb\u0131 nispeten azalt\u0131lm\u0131\u015f olur.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nSeddeler &quot;border disk&quot; denilen &ccedil;ift diskli pulluklarla yap\u0131l\u0131r. bu i\u015flem s\u0131ras\u0131nda seddelerin iki yan\u0131nda y&uuml;zlek kar\u0131klar olu\u015fur. sulama s\u0131ras\u0131nda bu kar\u0131klara su ak\u0131\u015f\u0131 alaca\u011f\u0131ndan, yeknesak bir su da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na engel olu\u015ftururlar. Bunun i&ccedil;in de bunlar\u0131n uygun tesviye aletleriyle kapat\u0131lmas\u0131 gereklidir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nUzun tavalar yeti\u015ftirilecek bitki &ccedil;e\u015fidine g&ouml;re &quot;ge&ccedil;ici&quot; veya &quot;daimi&quot; olarak yap\u0131l\u0131rlar. &Ccedil;o\u011funlukla y\u0131ll\u0131k bitkilerin sulanmas\u0131nda &quot;ge&ccedil;ici&quot; tavalar, &ccedil;ok y\u0131ll\u0131k bitkilerle meyve a\u011fa&ccedil;lar\u0131n\u0131n sulanmas\u0131nda ise &quot;daimi&quot; tavalar tercih edilir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nUzun tava sisteminin uygulanaca\u011f\u0131 arazi daha &ouml;nceden yeknesak bir e\u011fimle tesviye edilmelidir. Buna olanak vermeyen arazilerde ise par&ccedil;a par&ccedil;a, kendi aralar\u0131nda de\u011fi\u015fik e\u011fimlerde kendi aralar\u0131nda tesviye edilmeleri uygun olur.S\u0131k aral\u0131klarla yeti\u015ftirilen yonca, hububat, ot gibi bitkiler de tava e\u011fimleri en &ccedil;ok % 3, sulu meralarda ise ancak % 6 olmal\u0131d\u0131r. Ekonomik bir sulama i&ccedil;in arazinin tesviye edilmesi \u015fartt\u0131r. En uygun sulama e\u011fimi di\u011fer \u015fartlarda elveriyorsa % 0.1 ile % 1 aras\u0131ndaki e\u011fimlerdir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nTavalar\u0131n uzunluk ve geni\u015fliklerini ise; arazinin e\u011fimi, toprak b&uuml;nyesi, bir defada uygulanacak su derinli\u011fi ve her tavaya verilecek su ak\u0131\u015f\u0131 etkilemektedir. B&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131n &ccedil;e\u015fitli \u015fekillerde etkileri nedeniyle tava boyutlar\u0131 da farkl\u0131 olmaktad\u0131r. &Ouml;rne\u011fin tava uzunluklar\u0131 90 ile 400 metre, geni\u015flikleri ise 9 ile 15 metre aras\u0131nda de\u011fi\u015febilir. Geni\u015fliklerin tesbitinde &ccedil;iftlik ve i\u015f makinalar\u0131n\u0131n geni\u015flikleri de dikkate al\u0131nmaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nTavalara suyun al\u0131n\u0131\u015f\u0131; tarlaba\u015f\u0131 kanal\u0131ndan sifon, t&uuml;p, boru, kapakl\u0131 boru veya kapakl\u0131 ve kapaks\u0131z a\u011f\u0131zl\u0131klar vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lmaktad\u0131r. Tavaya verilen su tava sonuna ortalama 20-30 metre kala t&uuml;mden kesilerek su ak\u0131\u015f\u0131 % 50 azalt\u0131lm\u0131\u015f olur. B&ouml;ylece tava sonundaki y&uuml;zey drenaj kanal\u0131na su ak\u0131\u015f\u0131 ve tava sonunda g&ouml;llenme &ouml;nlenmi\u015f olur.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n\u0130mkanlar &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;nde sulama e\u011fimi y&uuml;ksek tutularak, daha y&uuml;ksek bir sulama debisi (su ak\u0131\u015f\u0131) kullanarak ve sulama uzunlu\u011funu k\u0131saltarak sulaman\u0131n h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 ayn\u0131 zamanda suyun yeknesak ve rand\u0131manl\u0131 kullan\u0131m\u0131 sa\u011flanabilir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n3. AD\u0130 TAVA (G&Ouml;LLEND\u0130RME) SULAMA METODU\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nArazi e\u011fiminin d&uuml;z ve d&uuml;ze yak\u0131n oldu\u011fu ince b&uuml;nyeli topraklar\u0131n sulanmas\u0131nda uygulanan bir sistemdir. S\u0131k aral\u0131kla yeti\u015ftirilen bitkilerin &ouml;zellikle &ccedil;eltik ve meyve bah&ccedil;elerinin sulanmas\u0131na &ccedil;ok elveri\u015flidir. Bu y&ouml;ntemle tuzlu topraklar\u0131n y\u0131kanmas\u0131 da sa\u011flanabilir.\n<\/p>\n<p><\/strong>Arazi e\u011fiminin d&uuml;z ve d&uuml;ze yak\u0131n oldu\u011fu ince b&uuml;nyeli topraklar\u0131n sulanmas\u0131nda uygulanan bir sistemdir. S\u0131k aral\u0131kla yeti\u015ftirilen bitkilerin &ouml;zellikle &ccedil;eltik ve meyve bah&ccedil;elerinin sulanmas\u0131na &ccedil;ok elveri\u015flidir. Bu y&ouml;ntemle tuzlu topraklar\u0131n y\u0131kanmas\u0131 da sa\u011flanabilir. <\/p>\n<p align=\"justify\">\nBu sistemde d&ouml;rt taraf\u0131 seddelerle &ccedil;evrilmi\u015f tavalara sulama suyu verilerek suyun tavada g&ouml;llenmesi sa\u011flan\u0131r. Seddeler aras\u0131nda y&uuml;kseklik fark\u0131 4-6 cm. olmal\u0131d\u0131r. Bu fark 15 cm. yi ge&ccedil;memelidir. Aksi durumda tavada suyun g&ouml;llendirilebilmesi i&ccedil;in seddelerin &ccedil;ok y&uuml;ksek yap\u0131lmas\u0131 gerekebilir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nTavalar kare, dikd&ouml;rtgen veya \u015fekilsiz olabilir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nBu y&ouml;ntemde seddeler arazinin % 12-15 ini kaplamaktad\u0131r. Bu arazi kayb\u0131na neden oldu\u011fu gibi i\u015f&ccedil;ili\u011finde artmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca her y\u0131l seddelerin yap\u0131m\u0131, bozulmas\u0131, tekrar yap\u0131lmas\u0131 hem i\u015fg&uuml;c&uuml; kayb\u0131na neden olmakta hemde tesviye ihtiyac\u0131 do\u011furmaktad\u0131r. Bunlar sistemin sak\u0131ncal\u0131 yanlar\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n4. KARIK SULAMA METODU\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nSulama suyunun, bitki s\u0131ralar\u0131 aras\u0131nda e\u011fim do\u011frultusunda a&ccedil;\u0131lan kar\u0131klara verilerek bitkilerin sulanmas\u0131na <strong>Kar\u0131k Sulama <\/strong>metodu denmektedir.\n<\/p>\n<p><\/strong>Sulama suyunun, bitki s\u0131ralar\u0131 aras\u0131nda e\u011fim do\u011frultusunda a&ccedil;\u0131lan kar\u0131klara verilerek bitkilerin sulanmas\u0131na <strong>Kar\u0131k Sulama <\/strong>metodu denmektedir. <\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nUygulama \u015fartlar\u0131\n<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nGenellikle b&uuml;t&uuml;n sera bitkileri, sebzeler, meyve bah&ccedil;eleri, ba\u011flar, &ccedil;ilek ve benzeri bitkiler kar\u0131k metoduyla sulan\u0131r. &Ccedil;ok hafif b&uuml;nyeli topraklar d\u0131\u015f\u0131nda b&uuml;t&uuml;n sulanabilir topraklarda bu sistem uygulanabilir. Bu y&ouml;ntemde de arazinin tesviye edilmesi gereklidir. Di\u011fer y&uuml;zey sulama y&ouml;ntemlerine g&ouml;re daha kontroll&uuml; bir sistemdir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nKar\u0131k Sulama E\u011fimi\n<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nBir kar\u0131\u011f\u0131n tarla ba\u015f\u0131 kanal\u0131ndan itibaren ba\u015flang\u0131&ccedil; noktas\u0131 ile son noktas\u0131 aras\u0131nda y&uuml;kseklik fark\u0131n\u0131n y&uuml;zde ile ifadesine kar\u0131k sulama e\u011fimi denir. Kar\u0131k sistemi i&ccedil;in en uygun sulama e\u011fimi, toprak b&uuml;nyesine ve kar\u0131\u011fa verilecek su ak\u0131\u015f\u0131na g&ouml;re se&ccedil;ilir. En elveri\u015fli sulama e\u011fimi % 0.2 ile % 2 aras\u0131ndad\u0131r. % 2 den fazla e\u011fimler erozyona neden olur. % 3 e kadar e\u011fimli arazilerde kar\u0131k sistemi uygulamak zorunlulu\u011fu var ise kar\u0131k boylar\u0131 k\u0131sa tutulmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nB&uuml;t&uuml;n sulama y&ouml;ntemlerinde e\u011fim artt\u0131k&ccedil;a sulama rand\u0131man\u0131 d&uuml;\u015fer.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKar\u0131k tipleri\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKar\u0131k tipleri, sulanacak bitki &ccedil;e\u015fidine ve toprak b&uuml;nyesine g&ouml;re;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\na) Y&uuml;zlek kar\u0131k\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nb) Normal Kar\u0131k\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nc) Geni\u015f kar\u0131k olmak &uuml;zere &uuml;&ccedil;e ayr\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\na) Y&uuml;zlek Kar\u0131k: S\u0131raya ekilen, fakat di\u011fer s\u0131raya ekilen bitkilere g&ouml;re daha s\u0131k ekilen \u015fekerpancar\u0131 gibi y&uuml;zlek k&ouml;kl&uuml; bitkilerin sulanmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nb) Normal Kar\u0131k: Orta ve derin k&ouml;kl&uuml; b&uuml;t&uuml;n bitkilerde kullan\u0131l\u0131r. Ay&ccedil;i&ccedil;e\u011fi, m\u0131s\u0131r, &ccedil;ilek ve t&uuml;m sebzeler bu gruba girer.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nc) Geni\u015f Kar\u0131k: Geni\u015f s\u0131ra aral\u0131klar\u0131yla ekilen derin k&ouml;kl&uuml; bitkilerin sulanmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Kabakgiller ve bostan bu grup bitkilerdendir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKar\u0131k aral\u0131klar\u0131, sulanan bitkilerin s\u0131ra aral\u0131klar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131l\u0131klar g&ouml;sterir. Her bitki i&ccedil;in tespit edilen s\u0131ralar aras\u0131 uzakl\u0131k ayn\u0131 zamanda kar\u0131klar aras\u0131 uzakl\u0131kt\u0131r. Meyve bah&ccedil;eleri i&ccedil;in durum biraz farkl\u0131d\u0131r. burada a\u011fa&ccedil; s\u0131ra aral\u0131klar\u0131 geni\u015f oldu\u011fundan, bu aral\u0131\u011f\u0131n geni\u015fli\u011fine, meyve a\u011fac\u0131n\u0131n &ccedil;e\u015fidine ve ya\u015f\u0131na g&ouml;re 2-8 metre aras\u0131nda kar\u0131k a&ccedil;\u0131lmas\u0131 gerekebilir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKar\u0131k Uzunluklar\u0131n\u0131n belirlenmesinde; toprak b&uuml;nyesi, sulama e\u011fimi, uygulanacak su derinli\u011fi ve sulanacak parselin uzunlu\u011fu etkili olur. Bunlar de\u011ferlendirilerek kar\u0131k uzunlu\u011funun en fazla ne kadar olmas\u0131 gerekti\u011fi belirlenir. Hafif b&uuml;nyeli kumsal topraklarda genellikle daha k\u0131sa, a\u011f\u0131r b&uuml;nyeli killi topraklarda ise kar\u0131klar daha uzun yap\u0131l\u0131r. Kar\u0131k y&ouml;ntemi ile sulamada kontroll&uuml; bir sulama yap\u0131labilmesi i&ccedil;in kar\u0131k uzunlu\u011funun iyi belirlenmesi gerekir. Bunun i&ccedil;in sulamadan hemen sonra kar\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131nda, ortalar\u0131nda ve son k\u0131s\u0131mlar\u0131nda nem &ccedil;ubu\u011fu ile suyun hangi derinli\u011fe kadar s&uuml;z&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; kontrol edilir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKar\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131na daha &ccedil;ok son k\u0131s\u0131mlar\u0131na daha az su ula\u015f\u0131yorsa, sulama normal olmamaktad\u0131r ve kar\u0131k boylar\u0131 k\u0131salt\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun tersi olur, kar\u0131\u011f\u0131n ba\u015f taraf\u0131na az son taraflar\u0131na daha &ccedil;ok su s&uuml;z&uuml;lm&uuml;\u015f ise kar\u0131\u011f\u0131n boyu k\u0131sa demektir. Uzat\u0131lmas\u0131 gerekir. Kar\u0131k boyunu uzatmaya imkan bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda daha &ccedil;ok, k\u0131saltmaya imkan bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda daha az su vererek durum dengelenmelidir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nSulama suyunun uygulanmas\u0131na gelince, sulama suyu tarla ba\u015f\u0131 kanal\u0131ndan kar\u0131klara sifon t&uuml;pler, borular veya kapakl\u0131 borularla verilir. Kar\u0131klara verilen su kar\u0131k sonuna 20-30 metre kal\u0131nca t&uuml;mden kesilir veya % 50 azalt\u0131l\u0131r. B&ouml;ylece kar\u0131k sonunda y&uuml;zey drenaj kanal\u0131na gereksiz su ak\u0131\u015f\u0131 &ouml;nlenmi\u015f olur.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&Ouml;nceden arazi tesviyesi yap\u0131lmam\u0131\u015fsa kar\u0131klarda yer yer g&ouml;llenmeler g&ouml;r&uuml;l&uuml;r ve su kar\u0131k sonuna g&uuml;&ccedil;l&uuml;kle akar. bu da sulama rand\u0131man\u0131n\u0131n d&uuml;\u015fmesine neden olur.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKaynak : tedgem.gov.tr<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Suyun topra\u011fa verili\u015f \u015fekline &quot;sulama y&ouml;ntemi&quot; denir. Sulama y&ouml;ntemleri iki b&uuml;y&uuml;k guruba ayr\u0131l\u0131r. Bunlar, Y&uuml;zey Sulama Y&ouml;ntemleri ve Bas\u0131n&ccedil;l\u0131 Sulama y&ouml;ntemleridir. Y&uuml;zey sulama y&ouml;ntemlerinde su kendi enerjisiyle do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131yla gelir ve tarlalara verilir. Bu metotta insanlar taraf\u0131ndan suyun geli\u015fi i&ccedil;in herhangi bir enerji kullan\u0131lmaz. Y&uuml;zey sulama y&ouml;ntemlerini uygulamadan &ouml;nce toprak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na gerek duyulur ki bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[412],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-2962","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sulama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2962","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2962"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2962\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172079,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2962\/revisions\/172079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2962"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2962"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2962"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=2962"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}