<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\nHastal\u0131k nas\u0131l yay\u0131l\u0131r?\n<\/p>\n
\nVirüs ile bula\u015f\u0131k malzemeler, meralar, yemler, sular, rüzgar, hasta çift t\u0131rnakl\u0131 yabani hayvanlar, sinekler ve hayvan bak\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n bir bölgeden ba\u015fka bir bölgeye yay\u0131lmas\u0131nda önemli rol oynarlar. Panay\u0131r, pazar, göçler ve kurbanl\u0131k hayvan hareketleri, hastal\u0131kl\u0131 bölgeden hayvan ürünlerinin ç\u0131kart\u0131lmas\u0131, nakil araçlar\u0131 \u015fap virüsünün bölgeden bölgeye, hatta bir ülkeden di\u011fer ülkeye yay\u0131lmas\u0131na sebep olurlar. \n<\/p>\n
\nGenel olarak bula\u015fma üç \u015fekilde olur:\n<\/p>\n
\n1.Do\u011frudan temasla bula\u015fma :<\/strong>\n<\/p>\n\nEn yayg\u0131n bula\u015fma \u015feklidir. Hasta hayvan hareketleri bula\u015fmada önemli rol oynar.Hasta ve sa\u011flam hayvanlar\u0131n bir arada bulundurulmas\u0131 ile hastal\u0131k olu\u015fur.<\/strong>\n<\/p>\n\n.Hava yolu ile bula\u015fma:<\/strong>\n<\/p>\n\nHastal\u0131k hava yoluyla da bula\u015f\u0131r. Rüzgar\u0131n yönü, h\u0131z\u0131, hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, havadaki nem oran\u0131 bula\u015fmada önemli faktörlerdir. Rüzgar ile hastal\u0131k etkeni daha uzun mesafelere de (60 km) yay\u0131labilir.\n<\/p>\n
\n3. Dolayl\u0131 bula\u015fma:<\/strong>\n<\/p>\n\n-\u0130nsan vas\u0131tas\u0131 ile bula\u015fma (celep, hayvan bak\u0131c\u0131s\u0131, hayvan sahibi, çiftçiler, misafirler vs.)\n<\/p>\n
\n-Hastal\u0131\u011f\u0131n do\u011fal olarak bulunmad\u0131\u011f\u0131 hayvanlar vas\u0131tas\u0131 ile bula\u015fma (kedi, köpek, ku\u015flar, fareler vs.),\n<\/p>\n
\n-Hastal\u0131kl\u0131 malzemeler (yem, ot, su, vs.) ve nakil araçlar\u0131 ile bula\u015fma,\n<\/p>\n
\n-Et ve et ürünleri ile bula\u015fma,\n<\/p>\n
\n-Süt ve süt ürünleri ile bula\u015fma,\n<\/p>\n
\n-Suni tohumlama ile bula\u015fma.\n<\/p>\n
\nHastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri nelerdir? \n<\/p>\n
\nS\u0131\u011f\u0131rlarda hastal\u0131k belirtileri;<\/strong> \n<\/p>\n\n- Yüksek ate\u015f, <\/li>\n
- Titreme, <\/li>\n
- Donuk ve cans\u0131z bak\u0131\u015flar, <\/li>\n
- Salyal\u0131 ve \u015fap\u0131rt\u0131l\u0131 a\u011f\u0131z, <\/li>\n
- A\u011f\u0131z, dil ve dudaklarda yaralar, <\/li>\n
- Di\u015f etlerinde hassasiyet ve içi dolu kabarc\u0131klar, kabarc\u0131klar birkaç saat sonra aç\u0131l\u0131r ve aç\u0131k k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli yaralar meydana gelir<\/li>\n
- Hassas ve \u0131zd\u0131rapl\u0131 ayaklar, <\/li>\n
- A\u011f\u0131r vakalarda t\u0131rnak dü\u015fmesi, <\/li>\n
- Süt veriminde azalma, <\/li>\n
- Buza\u011f\u0131larda ölüm. <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n
\nKoyunlarda klinik belirtiler;<\/strong>\n<\/p>\n\nS\u0131\u011f\u0131rlarda görülen belirtilere ilave olarak;\n<\/p>\n
\n- Durgunluk, <\/li>\n
- Halsizlik, <\/li>\n
- Aniden olu\u015fan topall\u0131k, <\/li>\n
- Sürüden ayr\u0131 yatma iste\u011fi, <\/li>\n
- Kuzularda ölüm. <\/li>\n<\/ul>\n
\n\u015eap hastal\u0131\u011f\u0131 insana bula\u015f\u0131r m\u0131?
\n\u015eap hastal\u0131\u011f\u0131 hayvanlardan insanlara bula\u015fan hastal\u0131klar aras\u0131nda yer almakla birlikte, insanlar hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 fazla duyarl\u0131 de\u011fildir. Duyarl\u0131l\u0131k az oldu\u011fu için hastal\u0131k da oldukça seyrek görülür.\u0130nsanlar, hasta hayvanlar\u0131n deri veya a\u011f\u0131z mukozas\u0131 ile temas ve yeterli \u0131s\u0131 i\u015flemi uygulanmam\u0131\u015f (iyi pastörize edilmemi\u015f) virüsle bula\u015f\u0131k sütleri içerek, çi\u011f sütten üretilen ve olgunla\u015ft\u0131r\u0131lmayan peynirleri, yine yeterli \u0131s\u0131 i\u015flemi uygulanmam\u0131\u015f, etleri tüketerek hastal\u0131\u011fa yakalanabilirler. Hastal\u0131k insandan insana geçmemektedir. Ba\u015fl\u0131ca belirtiler ate\u015f, yorgunluk, keyifsizlik, kollarda ve bacaklarda a\u011fr\u0131lard\u0131r. A\u011f\u0131z içi k\u0131zar\u0131kt\u0131r. A\u011f\u0131zda, g\u0131rtlakta ve dudaklarda küçük a\u011fr\u0131l\u0131 kesecikler olu\u015fur. \u0130lerlemi\u015f olgularda bu olu\u015fumlara, daha çok hayvan sahiplerinde, do\u011frudan temaslarda ellerde ve ayaklarda, genellikle de parmak uçlar\u0131nda rastlan\u0131r. \n<\/p>\n
\n\u0130nsanlarda hastal\u0131\u011f\u0131n seyri iyidir. \u0130yile\u015fme 5-10 gün içerisinde görülür.\n<\/p>\n
\nKorunma ve Kontrol\n<\/p>\n
\nKontrol tedbirlerinin amac\u0131 bula\u015fman\u0131n önlenmesidir.\n<\/p>\n
\nBöyle bir hastal\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131nca uygulanabilecek üç metod vard\u0131r. Bunlar; a\u015f\u0131lama, a\u015f\u0131lama ve kesim, sadece kesim. Hayvan hareketlerinin önlenmesi en etkili tedbirlerden biridir. \u0130nsanlar\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu çiftlikleri ziyareti önlenmelidir. Hayvan ta\u015f\u0131yan araçlar dezenfekte edilmelidir.Hasta ve hastal\u0131ktan \u015füpheli hayvanlar öldürülür yak\u0131larak veya gömülerek imha edilir. Virüsün bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 malzemeler, et, süt vb. ürünler imha edilir. <\/strong>\n<\/p>\n\n\u015eap Hastal\u0131\u011f\u0131'na Kar\u015f\u0131 Önlemler<\/strong>\n<\/p>\n\n\u015eap hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n mücadelesinde al\u0131nacak önlemler iki yönden ele al\u0131nabilir.\n<\/p>\n
\n1.Hastal\u0131k ç\u0131kmadan önce al\u0131nacak tedbirler:<\/strong>\n<\/p>\n\n- Duyarl\u0131 hayvanlara \u015fap a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131, <\/li>\n
- Yeni al\u0131nan hayvanlara \u015fap a\u015f\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na dikkat edilmesi, <\/li>\n
- Yeni al\u0131nan hayvanlara di\u011fer hayvanlardan ayr\u0131 bir yerde karantina uygulanmas\u0131 (20 gün), <\/li>\n
- Pazarda sat\u0131lacak veya ba\u015fka bir yere nakil edilecek hayvanlara en az 15-20 gün önceden \u015fap a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve Veteriner sa\u011fl\u0131k raporunun al\u0131nmas\u0131, <\/li>\n
- Ah\u0131rlar\u0131n giri\u015flerinde bulundurulmas\u0131 gerekli paspaslar\u0131n veya giri\u015f havuzlar\u0131n\u0131n devaml\u0131 olarak sodyum karbonat, bak\u0131r sülfat, sitrik asit vb. dezenfektan maddelerle muamele edilmesi,<\/li>\n<\/ul>\n
\n \n<\/p>\n
\n- Ah\u0131rlara hayvan bak\u0131c\u0131lar\u0131ndan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n sokulmamas\u0131,<\/li>\n
- Hayvan bak\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n özel elbise ve ayakkab\u0131 ile ah\u0131ra girmelerinin sa\u011flanmas\u0131, bak\u0131c\u0131lar\u0131n di\u011fer ah\u0131rlardan uzak tutulmas\u0131. <\/li>\n
- Sa\u011f\u0131mdan önce ellerin ve sa\u011f\u0131mda kullan\u0131lacak malzemelerin temizli\u011fine dikkat edilmesi, <\/li>\n
- \u015eüpheli vakalarda veteriner hekimden bilgi al\u0131nmas\u0131. <\/li>\n<\/ul>\n
\n2. Hastal\u0131k ç\u0131kt\u0131ktan sonra al\u0131nacak önlemler:<\/strong>\n<\/p>\n\n- Hastal\u0131ktan \u015füpheli hayvanlar\u0131n derhal ayr\u0131 bir yere al\u0131nmas\u0131, <\/li>\n
- Ah\u0131rlara giri\u015f ç\u0131k\u0131\u015flar\u0131n yasaklanmas\u0131, ilgililere haber verilmesi, <\/li>\n
- Ah\u0131ra veya çiftli\u011fe izinsiz kimsenin sokulmamas\u0131, <\/li>\n
- Araçlar\u0131n çiftli\u011fe giri\u015finin engellenmesi, <\/li>\n
- Yem, saman, altl\u0131k gibi malzemelerin giri\u015f ç\u0131k\u0131\u015f\u0131na izin verilmemesi, <\/li>\n
- Hasta hayvandan bula\u015fan yatakl\u0131k ve otlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131, <\/li>\n
- Hasta hayvanlara ait sütlerin süt sat\u0131c\u0131lar\u0131na verilmemesi,<\/li>\n
- Sat\u0131c\u0131lar\u0131n çiftli\u011fe sokulmamas\u0131, <\/li>\n
- Hastal\u0131k sönü\u015füne kadar hayvan al\u0131m ve sat\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmamas\u0131,<\/li>\n
- Ah\u0131rlar birden fazla ise, her biri için ayr\u0131 bak\u0131c\u0131lar\u0131n bulundurulmas\u0131, \u015fayet mümkün de\u011fil ise bak\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n çizme ve elbiselerinin her ah\u0131rda de\u011fi\u015ftirilmesi, <\/li>\n
- Çevre ah\u0131r ve çiftliklerin ziyaret edilmemesi, yabanc\u0131lar\u0131n hayvanlar\u0131n\u0131 görmeleri için ça\u011f\u0131r\u0131lmamas\u0131,<\/li>\n
- Hasta ve hastal\u0131ktan \u015füpheli hayvanlarla temas edenlerin, bu hayvanlara ait e\u015fya, malzeme ve naklinde kullan\u0131lan vas\u0131talar\u0131n dezenfeksiyonunun sa\u011flanmas\u0131, <\/li>\n<\/ul>\n
\n Ne Yap\u0131lmal\u0131?\n<\/p>\n
\nHastal\u0131\u011f\u0131n denetiminde; karantina önlemleri, transportun (hayvanlar\u0131n giri\u015f ç\u0131k\u0131\u015f\u0131) önlenmesi ve dezenfeksiyonun (ah\u0131r ve meralar\u0131n ilaçlanmas\u0131) önemli yeri vard\u0131r. Hastal\u0131k yap\u0131c\u0131 mikroorganizmay\u0131 içerebilen taze beyaz peynirlerin üç ayl\u0131k olgunla\u015fma sürecini tamamlamadan tüketilmemesi ve pazarlarda sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 gerekmektedir. Hasta hayvanlar\u0131n etlerinin tüketilmemesi ve pazarlarda sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 gerekmektedir.\n<\/p>\n
\nNilüfer Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Bölgesi Koordinatörlü\u011fü\n<\/p>\n
\nUluda\u011f Üniversitesi Kültür Merkezi alt\u0131 Fethiye 16059 Nilüfer- Bursa\n<\/p>\n
\nTel: 241 53<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015eap Hastal\u0131\u011f\u0131 virüs ad\u0131 verilen gözle görülemeyen küçük canl\u0131lar taraf\u0131ndan meydana getirilen çift t\u0131rnakl\u0131 hayvanlara özgü, çok bula\u015f\u0131c\u0131 ve h\u0131zla yay\u0131lan bir hastal\u0131kt\u0131r. Bu hastal\u0131k s\u0131\u011f\u0131r, manda, koyun, keçi ve domuzlar yan\u0131nda yabani çift t\u0131rnakl\u0131 hayvanlarda da görülür. Hastal\u0131k hem ekonomik boyutuyla, hem de hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkilemesi nedeniyle çok say\u0131da ülkenin gündemini olu\u015fturmaktad\u0131r. \u015eap […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-2974","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2974","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2974"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2974\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173387,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2974\/revisions\/173387"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2974"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2974"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=2974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"http:\/\/tbn0.google.com\/images?q=tbn:424JJI_e3By6iM:http:\/\/images.habervitrini.com\/haber_resim\/inek_deli.jpg\")
\u015eap Hastal\u0131\u011f\u0131 virüs ad\u0131 verilen gözle görülemeyen küçük canl\u0131lar taraf\u0131ndan meydana getirilen çift t\u0131rnakl\u0131 hayvanlara özgü, çok bula\u015f\u0131c\u0131 ve h\u0131zla yay\u0131lan bir hastal\u0131kt\u0131r. Bu hastal\u0131k s\u0131\u011f\u0131r, manda, koyun, keçi ve domuzlar yan\u0131nda yabani çift t\u0131rnakl\u0131 hayvanlarda da görülür. \n<\/p>\n