{"id":3069,"date":"2007-08-30T22:37:00","date_gmt":"2007-08-30T22:37:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:49","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:49","slug":"topraksiz-tarim-3069","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/topraksiz-tarim-3069","title":{"rendered":"Topraks\u0131z Tar\u0131m"},"content":{"rendered":"

Kahramanmara\u015f Sütçü \u0130mam Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü – Doç.Dr. Sermin AKINCI ve Doç.Dr. \u0130rfan Ersin AKINCI'n\u0131n Topraks\u0131z Tar\u0131m Konulu Çal\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\nG\u0130R\u0130\u015e<\/strong>\n<\/p>\n

\nTopraks\u0131z tar\u0131m; her türlü tar\u0131msal üretimin durgun veya akan besin eriyiklerinde, sis \u015feklinde verilmi\u015f besin eriyi\u011finde veya besin eriyikleriyle beslenmi\u015f kat\u0131 ortamlarda gerçekle\u015ftirilmesidir. Topraks\u0131z tar\u0131m\u0131n amac\u0131; bitkilerin geli\u015fmesini besin solüsyonu yard\u0131m\u0131yla sa\u011flamak, bitkilerin besin madde ve su gereksinimlerini stres olu\u015fturmadan kar\u015f\u0131lamak ve bunu en ekonomik bir \u015fekilde gerçekle\u015ftirmektir. Topraks\u0131z tar\u0131m asl\u0131nda örtüalt\u0131 (özellikle seralarda) yeti\u015ftiricilikte uygulanan ancak son zamanlarda aç\u0131kta da kullan\u0131lmaya ba\u015flanan bir yeti\u015ftiricilik yöntemidir.\n<\/p>\n

\n                      \n<\/p>\n

\n                               \"\"\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n TOPRAKSIZ TARIMIN NEDENLER\u0130<\/strong>\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nTopraks\u0131z tar\u0131m\u0131 gerektiren nedenleri toprak kayb\u0131; toprak yorgunlu\u011fu; hastal\u0131k, zararl\u0131 ve yabanc\u0131 ot sorunu; a\u015f\u0131r\u0131 gübre tüketimi; su tüketimi \u015feklinde s\u0131ralamak mümkündür:\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n-Toprak kayb\u0131:<\/strong> H\u0131zl\u0131 nüfus art\u0131\u015f\u0131 ve bu nüfusun besin ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 için tar\u0131m yap\u0131lacak topraklar\u0131n yetersiz kalma ihtimali vard\u0131r. Çünkü normal tar\u0131m topraklar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 çöllerin hakim oldu\u011fu ülkelerde; ülkemizin Akdeniz sahillerindeki meyilli-ta\u015fl\u0131 arazilerde teraslama yaparak ta\u015f\u0131ma toprakla tar\u0131m yap\u0131lmaya çal\u0131\u015f\u0131lan yerlerde; erozyon, çorakla\u015fma ve tar\u0131m topraklar\u0131n\u0131n yerle\u015fim ve turizm alanlar\u0131na ayr\u0131lan alanlarda bu durumla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n-Toprak Yorgunlu\u011fu:<\/strong> Seralarda ayn\u0131 ürünün arka arkaya uzun y\u0131llar yeti\u015ftirilmesi toprak yorgunlu\u011funa neden olmakta bu ise verimlili\u011fi dü\u015fürmektedir. Toprak yorgunlu\u011funa çözümde, toprak de\u011fi\u015fimi ve yeti\u015ftirilecek üründe de\u011fi\u015fiklik yapmak (ekim nöbeti) gibi yöntemler kullan\u0131labilirse de; bu tür uygulamalar üreticiler için fazla pratik olmad\u0131\u011f\u0131 gibi fazla ekonomik de de\u011fildir. Üstelik modern tar\u0131mda al\u0131nan tüm önlemlere ra\u011fmen, verim ve kalitede istenilen boyutlarda art\u0131\u015flar kaydedilememektedir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n-Hastal\u0131k, zararl\u0131 ve yabanc\u0131 ot sorunu:<\/strong> Yo\u011fun tar\u0131m\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve sürekli ayn\u0131 ürünün yeti\u015ftirildi\u011fi yerlerde ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazanan ve üretimde önemli sorunlara neden olan hastal\u0131k, zararl\u0131 ve yabanc\u0131 otlarla kontrolde modern tar\u0131mda ilaçl\u0131 mücadele yap\u0131larak ilerlemeler kaydetmi\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n tam bir kontrol sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 gibi, sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 ilaç kullan\u0131m\u0131 özellikle d\u0131\u015fa ürün sat\u0131m\u0131nda sorunlara neden olmaktad\u0131r.       \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n-A\u015f\u0131r\u0131 gübre ve su tüketimi:<\/strong> Toprakl\u0131 tar\u0131m yap\u0131lan alanlarda ve özellikle seralarda yo\u011fun üretim girdilerinden birisi bitkilerden daha çok verim ve kalite elde etmek için gübre kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Bu durumun ileride gübre aç\u0131\u011f\u0131na ve toprak ile çevrede kirletici etkilerinin olabilece\u011fi ku\u015fkular\u0131n\u0131 do\u011furmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nToprakl\u0131 tar\u0131m yap\u0131lan alanlarda, verilen suyun bitkilerce kullan\u0131lan miktar\u0131n\u0131 saptamaktaki güçlükler (topra\u011f\u0131n derinliklerine s\u0131zmas\u0131 ile toprak ve bitkiden buharla\u015fma ile kaybolmas\u0131 sonucu) nedeniyle bitkileri sulamak için kullan\u0131lan su tüketimi topraks\u0131z tar\u0131mda kullan\u0131lan\u0131n 4-5 kat\u0131 olabilmektedir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n-Enerji ve i\u015fgücü tasarrufu:<\/strong> Toprakl\u0131 tar\u0131mdaki tüm kültürel uygulamalar için i\u015fgücü gereklidir. Topra\u011f\u0131n i\u015flenmesi, ekim-dikime haz\u0131rlanmas\u0131, çapalanmas\u0131, sulamaya elveri\u015fli hale getirilmesi, sterilizasyonu, bitkilerin gübrelenmesi, yabanc\u0131 ot kontrolü gibi i\u015flemler nedeniyle i\u015fgücü gereksinimi bir hayli fazlad\u0131r. Ba\u015fta traktör ve ba\u011flant\u0131 ekipmanlar olmak üzere bir çok alet ve ekipman\u0131n çal\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 için bir hayli enerjiye gereksinim bulunmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nTOPRAKSIZ TARIMIN FAYDALARI<\/strong>\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nTopra\u011f\u0131 uygun olmayan yerlerde tar\u0131msal üretim olana\u011f\u0131: Topraks\u0131z tar\u0131m topra\u011fa ba\u011fl\u0131 kalmadan yap\u0131labilen bir üretim yöntemi oldu\u011fu için uygun olmayan alanlarda da tar\u0131m yap\u0131labilir.\n<\/p>\n

\nErkencilik, verim ve kalite art\u0131\u015f\u0131: Dengeli bir beslenme ve bak\u0131m olanaklar\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 için bitkiler erkenden ve daha fazla verime yatar. Bitkilere istenilen besin elementi gerekli miktarlarda verildi\u011fi için erkenci ve kaliteli ürün alma olana\u011f\u0131 vard\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n           \"\"   \"\"\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nBitkilerin kontrollü beslenmesi:<\/strong> Bitkilere verilecek besinleri seçmek ve istenilen miktarlarda vermek mümkündür. Böylece bitki besleme kontrollü bir \u015fekilde yap\u0131labilir. Bitkilere e\u015fit bir \u015fekilde gübre vererek bitkileri e\u015fit düzeylerde büyüme-geli\u015fmelerini sa\u011flamak ve birbirine yak\u0131n verim elde etmek kolayla\u015f\u0131r. Baz\u0131 besinlerin (Mangan, Demir, Çinko, Molibden, Bak\u0131r gibi) zararl\u0131 etkilerinden kaç\u0131labilir. Toprakl\u0131 yeti\u015ftiricilikte bitki beslemede olumsuz etki yapan pH ve Ec gibi sorunlar\u0131n önüne geçilebilir. Ayr\u0131ca kök çevresindeki ortamda s\u0131cakl\u0131k ve oksijen denetimi yap\u0131labildi\u011finden bitkilerin besinlerden faydalanma performans\u0131 olumlu etkilenir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nSu ekonomisi ve kontrolü:<\/strong> Topraks\u0131z tar\u0131mda bitkileri verilen su topra\u011fa s\u0131zma yoluyla, suda tutularak veya buharla\u015fma nedeniyle fazlaca kullan\u0131l\u0131r. Sulama için tar\u0131m alanlar\u0131nda her y\u0131l su kar\u0131k veya tavalar\u0131n\u0131 olu\u015fturmak gibi i\u015flemlere çok fazla masraf ta gerekir. Topraks\u0131z tar\u0131mda verilen su ölçülebilir oldu\u011fu ve kontrollü bir \u015fekilde bitkilere verildi\u011fi için fazla israf edilmez ve otomasyona ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu için de sulama sistemleri daha az para gerektirir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nEnerji ve i\u015f gücünün azalt\u0131lmas\u0131:<\/strong> Toprakl\u0131 tar\u0131mdaki i\u015flemler için gerekli olan i\u015fgücünde tamamen teknolojik ve otomasyon sistemleri devreye girdi\u011fi için önemli kazançlar elde edilir. Daha az enerji sarf edilir.\n<\/p>\n

\n Hastal\u0131k, zararl\u0131 ve yabanc\u0131 ot kontrolü: Bitkilerin beslenmesi için kullan\u0131lan besin solüsyonu ve yeti\u015ftirme ortam\u0131 sterilize edilebilir. Böylece kökten kaynaklanan hastal\u0131klar\u0131n önüne geçilebilir. Ayr\u0131ca yeti\u015ftirme dönemi boyunca kontrollü bir üretim söz konusu oldu\u011fu için hastal\u0131k ve zararl\u0131 riski oldukça azalt\u0131labilir. Yeti\u015ftirme su veya kat\u0131 ortamda oldu\u011fu için yabanc\u0131 ot sorunu yoktur.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nHastal\u0131k, zararl\u0131 ve yabanc\u0131 ot kontrolü:<\/strong> Bitkilerin beslenmesi için kullan\u0131lan besin solüsyonu ve yeti\u015ftirme ortam\u0131 sterilize edilebilir. Böylece kökten kaynaklanan hastal\u0131klar\u0131n önüne geçilebilir. Ayr\u0131ca yeti\u015ftirme dönemi boyunca kontrollü bir üretim söz konusu oldu\u011fu için hastal\u0131k ve zararl\u0131 riski oldukça azalt\u0131labilir. Yeti\u015ftirme su veya kat\u0131 ortamda oldu\u011fu için yabanc\u0131 ot sorunu yoktur.\n<\/p>\n

\nTOPRAKSIZ TARIM T\u0130PLER\u0130<\/strong>
\n 
\nTopraks\u0131z tar\u0131m, de\u011fi\u015fik ülkelerde ve farkl\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lara göre pek çok \u015fekilde s\u0131n\u0131flamaktad\u0131r. Ancak topraks\u0131z tar\u0131m\u0131, genelde su kültürü ve kat\u0131 ortam kültürü olmak üzere iki gruba ay\u0131rarak incelemek olanak dahilindedir. 
\n 
\n                       \"\"
\n 
\n1. Su (Solüsyon=Hidroponik) Kültürü=<\/strong> Bitkilerin her hangi kat\u0131 bir ortam içermeyen yap\u0131larda özel besin eriyiklerinde veya bu besin eriyiklerinin belli aral\u0131klarla bitki köklerine püskürtülmesi ile yeti\u015ftirilmesi yöntemidir.\n<\/p>\n

\nDurgun Su Kültürü:<\/strong> Bitkilerin 30 cm derinlikteki tekne, tank ve benzeri yap\u0131lara konulan besin eriyiklerinden sadece kökleri temas ettirilerek beslenmesi ve bu besin eriyi\u011finin türlere göre de\u011fi\u015fmekle birlikte 7-14 gün aral\u0131klarla de\u011fi\u015ftirilmesi esas\u0131na dayanan yeti\u015ftiricilik sistemidir (a).  
\n 
\n               \"\"               \"\"
\n                                           a                                                                                b
\nDurgun su kültürü, bir havaland\u0131rma tüpü kullan\u0131larak havaland\u0131rmal\u0131 durgun su kültürü \u015feklinde (b) de yap\u0131labilir.\n<\/p>\n

\nAkan Su Kültürü (NFT=Nutrient Film Culture= Besleyici Fim Tekni\u011fi):<\/strong> Bitki köklerinin, de\u011fi\u015fik kanallar içerisinden sürekli veya aral\u0131kl\u0131 olarak birkaç mm'den 4-5 cm'e kadar derinlikte geçirilen besin eriyikleri içerinde tutularak beslenmesi \u015feklindeki üretim metodudur. Sistemde bitkiler verilen besin eriyi\u011fi e\u011fimli bir kanaldan geçirilerek besin tanklar\u0131nda depolan\u0131r ve eksiklikleri tamamland\u0131ktan sonra tekrar ortama motorlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile pompalan\u0131r\n<\/p>\n

\n\"\"   \"\"   \"\"<\/p>\n

Aeroponik Kültürü:<\/strong> Bitkilerin köklerine besin eriyiklerinin sürekli veya aral\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde sis veya buhar halinde püskürtülmesi \u015feklinde uygulanan bir topraks\u0131z kültür yöntemidir. Di\u011fer sistemlere göre su ve gübre tasarrufu sa\u011flayan bu sistemde besin çözeltisini atmaya yarayan ba\u015fl\u0131klar ve sistemi bas\u0131nçl\u0131 bir \u015fekilde çal\u0131\u015ft\u0131ran motor düzene\u011fi bulunmaktad\u0131r.
\n 
\n                      \"\"     \"\"
\n 
\n 
\n2. Kat\u0131 Ortam (Substrat=Agregat) Kültürü=<\/strong> Bitkilerin; köklerinin geli\u015fip da\u011f\u0131labilmesi için besin eriyikleriyle zenginle\u015ftirilmi\u015f, destek sa\u011flayan, besin ve su kayb\u0131 az olan, iyi havalanabilir, kolay bulunabilen ve ucuz olan kat\u0131 ortam doldurulmu\u015flar saks\u0131- paket, torba, yatak ve haz\u0131r blok yap\u0131larda yeti\u015ftirilmesidir. 
\n 
\n 
\n\"\"Yatak Kültürü:<\/strong> Yatak kültürü 15-20 cm derinlik, 30-120 cm geni\u015flik ve sera boyuna göre de\u011fi\u015fen uzunluklarda; yere yatay veya tavana as\u0131l\u0131 olarak dikey olarak yerle\u015ftirilmi\u015f yap\u0131lard\u0131r. Yataklar, sera topra\u011f\u0131nda derince aç\u0131lm\u0131\u015f oyuklar\u0131n plastikle kaplanmas\u0131 ile olu\u015fturulabilece\u011fi gibi beton, tahta veya metal kontrüksiyon yap\u0131 üzerine yerle\u015ftirilmi\u015f ve de\u011fi\u015fik (en fazla plastik) malzemeler kullan\u0131larak olu\u015fturulabilir. Bitkiler bu yap\u0131lar içerisine doldurulmu\u015f kat\u0131 ortamlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, damla sulama ile su ve gübre verilmesi ile üretilirler. At\u0131k su ise yataklara verilen e\u011fimden faydalan\u0131larak sistemden uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\n\"\"Saks\u0131, Torba veya Paket Kültürü:<\/strong> Bitkilerin besin maddesi destekli veya besin maddesiz, eksik besin maddelerinin besin eriyi\u011fi ile verilebildi\u011fi, ba\u015fta damla sulama olmak üzere de\u011fi\u015fik \u015fekillerde sulanan, herhangi bir kat\u0131 ortamla doldurulmu\u015f saks\u0131, torba, paket veya benzeri kaplarda yeti\u015ftirilmesi \u015feklinde üretilmesidir.                \"\"                             \"\"\"\"
\n 
\nHaz\u0131r Blok Kültürü:<\/strong> En çok kaya yününün kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu sistemde bitkilerin yeti\u015ftiricili\u011fi, tabana yerle\u015ftirilen (kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 5-\"\"10 cm, geni\u015fli\u011fi 15-30 cm ve uzunlu\u011fu 100 cm) büyük kayayünü bloklar\u0131 içerisine, ortas\u0131ndaki çukura tohum ekimi yap\u0131ld\u0131ktan sonra daha büyük fide bloklar\u0131 veya dorudan haz\u0131r fide yeti\u015ftirmeye uygun kayayünü bloklar\u0131 (kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 2-7 cm, geni\u015fli\u011fi 2-10 cm ve uzunlu\u011fu 2-10 cm) yerle\u015ftirilerek yap\u0131l\u0131r. Bitkilerin beslenmesi ve sulamas\u0131nda damla sulama yöntemi ile yap\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nBu yap\u0131larda kat\u0131 ortam olarak kullan\u0131labilecek materyaller do\u011fadan elde edilebildi\u011fi gibi kimyasal yolla da üretilebilen inorganik veya organik yap\u0131daki maddelerdir:
\n 
\nKum:<\/strong> Çe\u015fitli kayaçlar\u0131n iklim olaylar\u0131 ile parçalanmas\u0131 olu\u015fan, substratlar içinde en ucuz olan kat\u0131 ortamd\u0131r. Topraks\u0131 tar\u0131ma en uygun kum tane irili\u011fi 0.5-2 mm aras\u0131ndad\u0131r. Daha küçük irilikteki kumlar, drenaj ve havalanmay\u0131 önleyebilir. Tekrar y\u0131kan\u0131p, sterilize edilerek kullan\u0131labilen uzun ömürlü bir ortamd\u0131r.
\nÇak\u0131l: \u0130rili\u011fi 2-20 mm aras\u0131nda ve kumdan iri kayaçlard\u0131r. Küçük, yuvarlak ve benzer irilikte olmalar\u0131 istenir. Kum gibi y\u0131kan\u0131p, sterilize edilerek kullan\u0131labilir.
\n 
\n\"\"Perlit:<\/strong> Perlit volkanik kayaçlar\u0131n ö\u011fütülüp, 900-1000°C'de yüksek s\u0131cakl\u0131klara maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ile elde edilen Al, Na, K silikattan olu\u015fur. Beyaz renkli, hafif, steril ve nötr (ph: 6.5-7.5) yap\u0131l\u0131d\u0131r. Bünyesinde çok küçük hava kabarc\u0131klar\u0131 bulundu\u011fu için bitki köklerinin havalanmas\u0131 ve nem tutmas\u0131 aç\u0131s\u0131ndan çok uygundur.
\n 
\nVermikulit:<\/strong> Vermikulit yataklar\u0131ndan ç\u0131kar\u0131lan vermikulitin 1000°C'de \"\"f\u0131r\u0131nlanmas\u0131 ile elde edilen mika mineralidir. Topraks\u0131z tar\u0131m için uygun vermikulit irili\u011fi 1-3 mm'dir. Vermikulit; su tutma kapasitesi yüksek, köklerin havalanmas\u0131nda oldukça iyi, steril ve hafif bir maddedir.
\n 
\nPomza:<\/strong> Kraterlerden ç\u0131kan köpük halindeki ma\u011fman\u0131n so\u011fumas\u0131 ve poroziteli halde kat\u0131la\u015fmas\u0131 ile olu\u015fur. Asidik olanlar\u0131 beyaz veya kirli beyaz renkte, bazik olanlar\u0131n rengi ise kahverengi veya siyaht\u0131r. Tane irili\u011fi 1-5 mm olan steril bir materyaldir.
\n 
\n\u0130\u015flenmi\u015f Kil:<\/strong> Silis kumunun yüksek s\u0131cakl\u0131klarda ergitilerek elyaf haline getirilmesi ile elde edilen bir \u0131s\u0131 yal\u0131t\u0131m malzemesidir. Su tutma kapasitesi ve havalanmas\u0131 iyidir.
\n 
\nZeolit:<\/strong> Temel yap\u0131s\u0131n\u0131 SiO4 veveya AlO4 olu\u015fturan bir sulualimünasilikat bir mineraldir. Beyaz\u0131ms\u0131 bir renge sahip olan \"\"zeolit, içinde di\u011fe\u015febilir katyonlar bulundurur. \u0130çerdi\u011fi bo\u015fluk ve kanallar ile iyi bir nem tutucu ve havalanmaya yard\u0131mc\u0131d\u0131r. Bu nedenlerle adsrobsiyon, iyon de\u011fi\u015fimi ve dehidrasyon uygulamalar\u0131nda ba\u015far\u0131yla kullan\u0131l\u0131r. Su tutma kapasitesi ve havalanmas\u0131 iyidir.
\n 
\nSepiolit:<\/strong> Magnezyum silikat minerali olan sepiolit, do\u011fada tabakal\u0131 ve masif olarak bulunur. \u0130çerdi\u011fi hava bo\u015fluklar\u0131 yard\u0131m\u0131yla nem tutma kabiliyeti ve köklerin havalanmas\u0131 için iyi bir ortamd\u0131r.
\n 
\n\"\"Poliüretan:<\/strong> Plastik köpük olarak bilinen bir maddedir. Hava bo\u015fluklar\u0131 yard\u0131m\u0131yla bitkiler için gerekli suyun kullan\u0131lmas\u0131nda ve köklerin havalanmas\u0131nda etkilidir.
\n 
\nPolistiren:<\/strong> \u0130çerdi\u011fi hava bo\u015fluklar\u0131 sayesinde bitki köklerinin havalanmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olur. Suyu tutma gücü fazla de\u011fildir.
\n 
\nKaya Yünü:<\/strong> Kayayünü % 60 diabase, % 20 kireç ve % 20 kömür tozunun \"\"1500-200°C'de f\u0131r\u0131nlarda eritilip, çok ince tabakalar halinde ç\u0131kart\u0131l\u0131ktan sonra ip halinde kesilmesi ve reçine eklendikten sonra s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu elde edilir. Ba\u015flang\u0131çta steril, yüksek su tutma kapasitesine sahip, gözenekli ve oksijence zengin, besin eriyiklerini emme gücü yüksek bir ortamd\u0131r.
\n 
\nCam Yünü:<\/strong> Silis kumunun yüksek s\u0131cakl\u0131klarda ergitilerek elyaf haline getirilmesi ile elde edilen bir \u0131s\u0131 yal\u0131t\u0131m malzemesidir. Su tutma kapasitesi ve havalanmas\u0131 iyidir.
\n 
\nStyrofoam (Strafor):<\/strong> Plastik köpük olarak bilinen di\u011fer bir maddedir. Besin içermez ve ortam\u0131 etkilemez. Endüstriyel olarak üretilir, kolay ve ucuza temin edilebilir. Hava bo\u015fluklar\u0131 çok fazla oldu\u011fu için köklerin havalanmas\u0131 da yararl\u0131d\u0131r. Su tutma gücü azd\u0131r. 
\n 
\n\"\"Kompost:<\/strong> Çeltik ve yer f\u0131st\u0131\u011f\u0131 kavuzu; bu\u011fday, arpa, mantar gibi tah\u0131l samanlar\u0131; m\u0131s\u0131r gibi bitkilerin kurutulmu\u015f, i\u015flenmi\u015f ve dezenfekte edilmi\u015f art\u0131klar\u0131 bu amaç için kullan\u0131labilir. Bitki art\u0131klar\u0131 önce fermantasyona al\u0131narak çürütülmeli ondan sonra kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunlar hafif, su tutma bitki türüne göre de\u011fi\u015febilen materyallerdir. Yerle\u015fim yeri ve hayvansal art\u0131klar da kompost yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131labilirse de bunlarda dikkatli olunmal\u0131d\u0131r.
\n 
\nA\u011faç Kabu\u011fu:<\/strong> Çam, kay\u0131n, me\u015fe gibi a\u011façlar\u0131n kabuklar\u0131ndan olu\u015fur. Organik ortam kültürlerinde özellikle i\u015flenmi\u015f halde kullan\u0131lmas\u0131 durumunda hastal\u0131k ve zararl\u0131 yönünden de avantajl\u0131d\u0131r. Sahip olduklar\u0131 hava bo\u015fluklar\u0131 ile su tutma kabiliyetleri iyidir. 
\n 
\n\"\"Tala\u015f:<\/strong> De\u011fi\u015fik a\u011façlardan elde edilen tala\u015f, ince veya kaba yap\u0131l\u0131 olabilir. Nem tutma yönünden oldukça iyidir. Belirli bir süre kullan\u0131ld\u0131ktan sonra de\u011fi\u015ftirilmesi gerekebilir.
\n 
\nTorf:<\/strong> Batakl\u0131klarda yeti\u015fen bitkilerin b\u0131rakt\u0131klar\u0131 art\u0131klar\u0131n\u0131n havas\u0131z ko\u015fullarda y\u0131\u011f\u0131nlar halinde birikmesinden elde edilir. \"\"Topraks\u0131z ortamda en fazla kullan\u0131lan ortamlardan birisidir. Bir çok firma taraf\u0131ndan de\u011fi\u015fik boyutlardaki paketlerde ticareti yap\u0131lmaktad\u0131r. Su tutma kabiliyeti en yüksek ortamlardan birisi oldu\u011fu gibi içerdi\u011fi besin maddeleri bak\u0131m\u0131ndan da dikkat çeker. 
\n 
\nKokopit:<\/strong> Hindistan cevizi liflerinden üretilir. Hindistan cevizi kabuklar\u0131n\u0131n do\u011frudan kullan\u0131m\u0131 yan\u0131nda i\u015flenip, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra farkl\u0131 boyutlarda bloklar halinde kullan\u0131m\u0131 da söz konusudur. Torf gibi çok yüksek su tutma kapasitesi sayesinde bitki köklerinin beslenmesinde ve havalanmas\u0131nda önemli katk\u0131 sa\u011flar. \u0130thal ürün olmas\u0131 nedeniyle fiyat\u0131 yüksektir.\n<\/p>\n

\n                                                                BES\u0130N ÇÖZELT\u0130S\u0130<\/strong>
\nGerek kat\u0131 ve gerekse s\u0131v\u0131 kültür ortamlar\u0131nda bitkilerin topraktan sa\u011flad\u0131klar\u0131 besinleri sa\u011flayamazlar. Topraks\u0131z kültürdeki en önemli konulardan birisi bitkilerin sürekli ve yeterli besin ile beslenmeleridir. Bu ise kaliteli bir suda, de\u011fi\u015fik gübrelerin çözülerek besin solüsyonlar\u0131na dönü\u015ftürülmeleri ve bitkilere verilmesi ile gerçekle\u015ftirilir. Besin solüsyonlar\u0131nda gübre olarak Sevgican (1999) taraf\u0131ndan önerilen a\u015fa\u011f\u0131daki makro ve mikro elementlerin kullan\u0131lmas\u0131 gereklidir. Besin solüsyonlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131rken pH ve Ec de\u011ferlerinin ayarlanmas\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n                 Besin Solüsyonunda Kullan\u0131lan Makro Elementler ve Yayg\u0131n Kaynaklar\u0131<\/em><\/strong>\n<\/p>\n

\n            \"\"\n<\/p>\n

\n         \"\"\n<\/p>\n

\nKAYNAKLAR<\/strong>
\nKonular:
\n<\/strong>Anonim, 2005a. Low Cost Soilless Culture. <\/em>http:\/\/www.ku.ac.th<\/em><\/a>
\nAnonim, 2005b. Consumer Guide to Hydroponic System Types. <\/em>http:\/\/www.hydroponics.co.uk<\/em><\/a>
\nHochmuth, G., Hochmuth, R. 2005. Open-Field Soilless Culture of Vegetables. <\/em>http:\/\/edis.ifas.ufl.edu<\/em><\/a>
\n\u0130keda, H.  2005. Soilles Culture in Japan. <\/em>http:\/\/www.hydrofarm.com<\/em><\/a>
\nOlympios, C.M. 1999. Overview of Soilless Culture: Advantages, Constraints andPerspectives for its Use in Mediterranean Countries. Cahiers Options Méditerranéennes  31: 307-324
\nPapadopoulos, A.T. 1994. Growing greenhouse seedless cucumbers in soi1 and in soilless media. Agriculture and Agri-Food Canada. Publication 1902\/E, 127p.
\nSevgican, A. 1999. Örtüalt\u0131 Sebzecili\u011fi. Topraks\u0131z Tar\u0131m. Cilt II. EÜZF. Yay\u0131n No: 526, 130s
\nJensen, M.E. Hydroponic culture for the tropics: opportunities and alternatives.<\/em> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kahramanmara\u015f Sütçü \u0130mam Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü – Doç.Dr. Sermin AKINCI ve Doç.Dr. \u0130rfan Ersin AKINCI'n\u0131n Topraks\u0131z Tar\u0131m Konulu Çal\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. G\u0130R\u0130\u015e Topraks\u0131z tar\u0131m; her türlü tar\u0131msal üretimin durgun veya akan besin eriyiklerinde, sis \u015feklinde verilmi\u015f besin eriyi\u011finde veya besin eriyikleriyle beslenmi\u015f kat\u0131 ortamlarda gerçekle\u015ftirilmesidir. Topraks\u0131z tar\u0131m\u0131n amac\u0131; bitkilerin geli\u015fmesini besin solüsyonu yard\u0131m\u0131yla sa\u011flamak, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[426],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3069","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-temel-tarimsal-bilgiler-ortak-konular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3069","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3069"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3069\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172004,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3069\/revisions\/172004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3069"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3069"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3069"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3069"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}