{"id":3086,"date":"2007-08-30T23:24:00","date_gmt":"2007-08-30T23:24:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:48","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:48","slug":"toprak-analizi-nedir-ve-nicin-yapilir-3086","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/toprak-analizi-nedir-ve-nicin-yapilir-3086","title":{"rendered":"Toprak analizi nedir ve ni\u00e7in yap\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"

Toprak analizi; belli bir tarla topra\u011f\u0131n\u0131n gübre ve kireç ihtiyac\u0131n\u0131 ortaya ç\u0131karan bilimsel bir metod'dur. Belli bir tarlay\u0131 temsil eden bir toprak numunesi, bu maksatla kurulmu\u015f laboratuvarlarda, fiziksel ve kimyasal yollarla analiz edilerek içerisindeki mikro ve makro besin maddelerinin miktarlar\u0131 bulunur. Bu \u015fekilde numunenin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 toprakta ekilen bitkinin geli\u015fmesi ve yüksek mahsül vermesi için hangi gübreleri ne zaman, ne \u015fekilde ve ne miktarda vermemiz gerekti\u011fi ortaya ç\u0131kar.
\n Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar göstermi\u015ftir ki; toprak testleri ile tarla denemeleri aras\u0131nda çok s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki mevcuttur. Muhtelif bitki, toprak ve iklim \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lan tarla denemelerine haiz olmayan laburatuvar testleri sonucu yap\u0131lacak gübre tavsiyeleri, yaln\u0131z barometreye bakarak  yap\u0131lan hava tahminleri kadar bir önem  ifade eder. <\/p>\n

\n     Laburatuvarda analiz edilen bir toprakta fazla miktarda x bitki besin maddesi bulunursa, o bitki       besin maddesini içeren gübreden verildi\u011fi zaman topraktan al\u0131nan mahsulde herhangi bir art\u0131\u015f görülmemekte; hatta azal\u0131\u015f görülmektedir. Halbuki  testi yap\u0131lan bir toprakta bitkinin ihtiyac\u0131ndan daha az x besin maddesi bulunuyorsa, o bitki besin maddesini içeren gübreden verildi\u011fi zaman topraktan al\u0131nan mahsulde belirli oranlarda art\u0131\u015flar sa\u011flanmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n     De\u011fi\u015fik tarlalara ait topraklar farkl\u0131 besin maddeleri içerir. Toprak tesleri mevzu bahis toprakta hangi bitki besin maddesinin eksik oldu\u011funu ve hangi bitki besin maddesinin yüksek oldu\u011funu gösterir. Toprak testleri üreticiye, gübre için sarfetti\u011fi paradan azami istifadeyi sa\u011flamaya yard\u0131m eder. Gereksiz yere gübre kullan\u0131lmamas\u0131n\u0131 sa\u011flar.\n<\/p>\n

\n Toprak testleri yapt\u0131rmadan gübre kullan\u0131rsak ne olur?<\/strong>\n<\/p>\n

\na)     Gere\u011finden  çok  gübre  kullan\u0131r\u0131z.  Hatta  fazla  gübre  topra\u011fa  ve  mahsule   olumsuz  etki de  yapabilir. Ayr\u0131ca  ekonomik  kayb\u0131m\u0131za da sebeb olabilir.\n<\/p>\n

\nb)    \u0130htiyaçtan   daha  az  gübre  kullan\u0131r\u0131z. Bu  taktirde  ürün   gübreden   tam   olarak   istifade  sa\u011fl\u0131yamaz. Elde  edilecek   ürün   ekonomik bak\u0131mdan bizi tatmin etmeyebilir.\n<\/p>\n

\nc)     Yanl\u0131\u015f  cins  gübre  kullan\u0131r\u0131z.  Sonucunda  ürün miktar\u0131  azalabilir, yatabilir veya kuruyabilir. Toprak reaksiyonu ve evsaf\u0131 de\u011fi\u015febilir. Ekonomik yönden verilen para heba olur.\n<\/p>\n

\nd)    Yanl\u0131\u015f   zamanda   ve   yanl\u0131\u015f   \u015fekilde  gübre  kullan\u0131r\u0131z. Böyle  bir  gübrelemeden  hiç  bir  fayda sa\u011fl\u0131yamay\u0131z.\n<\/p>\n

\nYukar\u0131daki yanl\u0131\u015flar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman gübrelemeden azami istifadeyi sa\u011fl\u0131yamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi topra\u011fa kötü bir karakter verbiliriz ve bir daha o topra\u011fa eski yap\u0131s\u0131n\u0131 almas\u0131n\u0131 sa\u011flayamay\u0131z.Onun için toprak testi yapt\u0131rmak zorunday\u0131z.\n<\/p>\n

\n  Toprak numunesi nas\u0131l ve neyle al\u0131n\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n

\nToprak testleri; topraklar\u0131n bitki besin maddesi ve kireç ihtiyaçlar\u0131n\u0131 tasbit etmek suretiyle de\u011ferlerini isbat etmi\u015flerdir. Usulune uygun olarak al\u0131nmam\u0131\u015f bir numunenin test sonucu, ki\u015fiyi yanl\u0131\u015f yola sevketti\u011fi gibi ayni zamanda para, güç ve zaman kayb\u0131na sebep olur.\n<\/p>\n

\n     Toprak numunesinin al\u0131nmas\u0131 çok basittir. Hat\u0131rda tutulacak en önemli husus, al\u0131nacak toprak numunesinin o tarla topra\u011f\u0131n\u0131 lay\u0131kiyle temsil etmesidir. Bir tarlan\u0131n topra\u011f\u0131 di\u011fer bir tarlan\u0131n topra\u011f\u0131ndan tamam\u0131yle farkl\u0131 olabilir ve hatta ayni tarla içerisindeki topraklar da zaman zaman farkl\u0131 olabilir. Renk, meyil, yükseklik, o topra\u011f\u0131n bünyesi, toprak derinli\u011fi, mahsül fark\u0131 ve de\u011fi\u015fik toprak i\u015flemeleri ayni tarla içerisindeki topra\u011f\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131na sebeb olabilir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nToprak numunesini almadan önce, yukar\u0131daki  hususlar gözönünde bulundurularak, arazi oldukça mütecanis bir \u015fekilde parçalara ayr\u0131lmal\u0131, önemli de\u011fi\u015fiklikler gösteren araziler ayr\u0131 birer k\u0131s\u0131m kabul edilerek her birinden ayr\u0131 ayr\u0131 örnekler al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Örneklerin al\u0131naca\u011f\u0131 yerler 40 dönümden büyük olmamal\u0131, 100 dönümlük bir araziden en az üç "Kar\u0131\u015f\u0131k" örnek al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nKar\u0131\u015f\u0131k  örnek; numune al\u0131nacak yer tesbit edildikten sonra, bu yerin büyüklü\u011fü gözönünde bulundurularak, 10 – 15 noktadan al\u0131nan örneklerin birlikte kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle elde edilen örnektir.\n<\/p>\n

\nYukar\u0131daki \u015fekilde görüldü\u011fü gibi, numuneler tarlan\u0131n bir taraf\u0131n dan öbür taraf\u0131na uzanan bir düz çizgi üzerinden al\u0131nmay\u0131p zigzag bir  çizgi üzerinden al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n
\n     Numune almak için muhtelif aletler kullan\u0131lmakta; Toprak burgusu, Toprak sondas\u0131 ve  Küre\u011fi bu aletler aras\u0131nda yeralmaktad\u0131r. Toprak çok ya\u015f veya kuru de\u011filse, sonda ile; toprak kuru ise burgu ile; bu aletlerde her ikisi de bulunmad\u0131\u011f\u0131 taktirde, toprak numunesi bahçe küre\u011fi veya belle al\u0131nabilir. \n<\/p>\n

\n\"\"\n<\/p>\n

\nYukardaki gibi V harfi \u015feklinde ve 30 cm derinli\u011finde bir çukur kaz\u0131l\u0131r. Sonra sekilde görüldü\u011fü gibi çukurun düzgün taraf\u0131ndan takriben 3-4 cm kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda bir toprak dilimi al\u0131n\u0131p, al\u0131nan bu örne\u011fin sa\u011f\u0131ndan, solundan ve küre\u011fin ucundan gelecek \u015fekilde tra\u015f edilmek suretiyle kare \u015feklinde muntazam bir biçime getirilir. Tarlan\u0131n  üstünü temsil eden k\u0131sm\u0131n tra\u015f edilmemesine dikkat edilmeli ve bu \u015fekkilde al\u0131nacak 10-15 numune bir bez üzerine veya bir kova içerisinde kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken keseklerin iyice parçalanmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131 ve ele geçen bitki parçalar\u0131 ve ta\u015f parçalar\u0131 temizlenmelidir. Kar\u0131\u015ft\u0131rma i\u015fi bittikten sonra, bir kilo kadar toprak avuçla azar azar numune torbas\u0131na konur. Numune torbas\u0131na ilave edilmesi gerekli etiketin üzerine;\n<\/p>\n

ET\u0130KET<\/h2>\n

\n \n<\/p>\n

\n\"\"\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n  Numune al\u0131nmayacak yerler Nereleridir?<\/strong>\n<\/p>\n

\n–         Eskiden gübre y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f yerler;\n<\/p>\n

\n–         Su toplanan arklar;\n<\/p>\n

\n–         Eski çit yerleri;\n<\/p>\n

\n–         Eski ot y\u0131\u011f\u0131n\u0131 yerleri;\n<\/p>\n

\n–         Hayvan gübresi bulunan yerler;\n<\/p>\n

\n–         Harman yerleri ve hayvan yatm\u0131\u015f olan sahalar;\n<\/p>\n

\n–         Sap, kök ve yabani otlar\u0131n yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sahalar;\n<\/p>\n

\n–         Tarlan\u0131n hafif tümsek veya su birikintisi sebebiyle çukurla\u015fan sahalar;\n<\/p>\n

\n–         Numune al\u0131nacak saha içerisindeki a\u011faç altlar\u0131;\n<\/p>\n

\n–         S\u0131raya gübreli ekim yap\u0131lan mahsullerde s\u0131ra üstlerindeki sahalar;\n<\/p>\n

\n–         Dere, orman, kanal, su ark\u0131 ve yollara ak\u0131n k\u0131s\u0131mlar;\n<\/p>\n

\n–         Ayni tarlan\u0131n içerisinde farkl\u0131 özellik  gösteren sahalar; örne\u011fin kum y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 veya kumlu tarlalarda kil y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131; \u015fayet bu özellik ta\u015f\u0131yan k\u0131s\u0131mlar ayr\u0131 olarak gübrelenmek isteniyorsa o taktirde buradan da kar\u0131\u015f\u0131k bir numune  al\u0131n\u0131r.\n<\/p>\n

\n Numune alma derinli\u011fi ve zaman\u0131 ne olmal\u0131d\u0131r?   <\/strong>\n<\/p>\n

\n         Derinlik,  topra\u011f\u0131n  sürme  veya  i\u015fleme  derinli\u011fine   göre   de\u011fi\u015fir. Gübreler  bak\u0131m\u0131ndan,  mahsuller   besin   maddelerini   bu    k\u0131s\u0131mdan ald\u0131klar\u0131   için,   bizi   daha   çok   i\u015flenen   toprak  tabakas\u0131  ilgilendirir. Onun   için   verimlilik  numunelerini  al\u0131rken  numune  alma  aletlerini  alttaki sert k\u0131sma bat\u0131rmamal\u0131y\u0131z. Gübreleme maksad\u0131yle  al\u0131nacak  numuneler,  umumiyetle 0-30 cm  Derinli\u011finden   al\u0131nmal\u0131d\u0131r. E\u011fer   a\u011faç   dikimi   ve  benzeri  amaçlarla   numune  al\u0131nacaksa,  0-30 ve 30-60  cm'den de örnek al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Numune  al\u0131nacak  yerin  topra\u011f\u0131,  biraz  tavl\u0131   olmal\u0131d\u0131r.  Numune  biraz \u0131slak ise,  gölgede  kendi haline  kurutulmal\u0131d\u0131r.  Islak   numuneyi soba üzerinde  kurutman\u0131n, besin maddeleri  uçaca\u011f\u0131  için,   mahsurlar\u0131 mevcuttur. Numune  kurutulmadan  \u0131slak  olarak  bir  torbaya  konacak  olursa,   bir   k\u0131s\u0131m   bitki   besin  maddesi  torba   taraf\u0131ndan   emilece\u011fi  cihetle analiz sonucunun mükemmeliyetini önler. Numune alma zaman\u0131 her bitki için de\u011fi\u015fiktir. Temel esas; bitkinin  topraktan   kald\u0131raca\u011f\u0131   bitki   besin   maddelerini   kafi   derecede  ve zaman\u0131nda    bulmas\u0131   önem   arzetmektedir. Bitki  besin  maddesini kafi  \u015fekilde  ve  zamanda    bulabilmesi  o  tarlaya  uygun  zamanda ve  miktarda  gübre  verimesiyle   mümkündür.  Bunun   için   tekni\u011fine uygun    olarak   al\u0131nm\u0131\u015f   topra\u011f\u0131,   laburatuvara   en   geç   bir ay  evvel  ula\u015ft\u0131r\u0131mas\u0131 gerekir.  \n<\/p>\n

\n Analiz sonuçlar\u0131 ne kadar zaman sonra al\u0131n\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n

\n  <\/strong>       Numunelerin  analiz edilmesi ve gübre tavsiyelerinin yap\u0131labilmesi  \u0130çin   toprak  numunelerinin  laburatuvara   gitmesinden  2  hafta  sonra mümkün   olabilir.  Sonbaharda  laburatuvara   fazla  miktarda  numune gönderildi\u011fi için yukar\u0131daki müddeta 1 hafta daha uzat\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n Yukar\u0131dakilerini özetlersek;<\/span><\/strong>\n<\/p>\n

\n–         Analiz edilecek her numune 20-40 dönümlük mütecanis bir sahaya temsil etmelidir.\n<\/p>\n

\n–         Mütecanis   bir   sahan\u0131n  10 – 15   yerinden   al\u0131nan   numunelerin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan meydana gelecek olan toprak numunesi sahay\u0131 iyi bir \u015fekilde temsil etmelidir.\n<\/p>\n

\n–         Numuneler   toprak  yüzeyinden  itibaren   15 – 20 cm   derinlikteki i\u015flenen toprak katman\u0131ndan al\u0131nmal\u0131d\u0131r\n<\/p>\n

\n–         Toprak numunesi almak için Sonda, Burgu, Bahçe küre\u011fi veya Bel kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n–         Numunelecek   sahaya   benzemeyen   yerlerden   toprak   al\u0131n\u0131p, di\u011ferlerine   kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.  Bu  saha  için  ayr\u0131ca  bir  analiz istendi\u011fi taktirde; bahis konusu sahadan al\u0131nan numuneler birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak  ayr\u0131 bir numune  yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n–         Mütecanis sahadan al\u0131nan numuneler birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131tan sonra al\u0131nacak  bir kg kadar toprak analiz laburatuvar\u0131na gönderilmelidir.\n<\/p>\n

\n–         Bilgi ka\u011f\u0131tlar\u0131 da o toprakla  birlikte  laburatuvara  gönderilmelidir.\n<\/p>\n

\n–         Numunelerin analizi ve gübre tavsiyelerinin yap\u0131labilmesi için 2-3 haftal\u0131k bir zamana ihtiyaç duyulmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n–         Analiz   raporunda   belirlenen   gübre   tavsiyelerine   uymak üreticimizin   menfaatinedir.\n<\/p>\n

\nKaynak <\/strong>: neu.edu.tr\/tarimbakanligi\/int%2002\/istpersonel\/toprak%20numunesi%20nasil%20alinir.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Toprak analizi; belli bir tarla topra\u011f\u0131n\u0131n gübre ve kireç ihtiyac\u0131n\u0131 ortaya ç\u0131karan bilimsel bir metod'dur. Belli bir tarlay\u0131 temsil eden bir toprak numunesi, bu maksatla kurulmu\u015f laboratuvarlarda, fiziksel ve kimyasal yollarla analiz edilerek içerisindeki mikro ve makro besin maddelerinin miktarlar\u0131 bulunur. Bu \u015fekilde numunenin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 toprakta ekilen bitkinin geli\u015fmesi ve yüksek mahsül vermesi için hangi […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[426],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3086","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-temel-tarimsal-bilgiler-ortak-konular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3086","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3086"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171987,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3086\/revisions\/171987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3086"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}