{"id":3120,"date":"2007-08-31T09:04:00","date_gmt":"2007-08-31T09:04:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:47","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:47","slug":"brusella-malta-hummasi-3120","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/brusella-malta-hummasi-3120","title":{"rendered":"BRUSELLA (Malta Hummas\u0131"},"content":{"rendered":"

\"\"Tan\u0131m: <\/p>\n

Brucella bakterilerince olu\u015fturulan, primer olarak ot yiyen hayvanlar\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 olup, bu hayvanlardan insanlara bula\u015farak akut ba\u015flang\u0131ç ile yüksek ate\u015f, splenomegali, gece terlemesi, eklem a\u011fr\u0131s\u0131 gibi belirti ve bulgularla seyredebildi\u011fi gibi; sinsi ba\u015flang\u0131çl\u0131, romatizmal ve psikiyatrik hastal\u0131klar\u0131 taklit edebilen atipik belirti ve bulgularla seyreden kronik hastal\u0131\u011fa kadar de\u011fi\u015febilen çe\u015fitlilikte klinik tablolara yol açabilen bir hastal\u0131kt\u0131r. <\/p>\n

Etken: <\/p>\n

Brucella bakterileri; 0.6 μm eninde, 1.5 μm boyunda, hareketsiz, sporsuz, kapsülsüz, aerop, tek tek ve bazen de uç uca zincirler olu\u015fturabilen kokobasillerdir. Toprakta 10 haftadan, gübrede 2 y\u0131ldan, 4-8 oC'de saklanan keçi peynirinde ise 6 aydan daha uzun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gösterilmi\u015ftir. Tereya\u011f\u0131nda 4 ayda, oda \u0131s\u0131s\u0131ndaki peynirde 2 ayda ölmektedir. Is\u0131 ve pastörizasyona ise oldukça duyarl\u0131d\u0131r. Tulum ve ka\u015far peyniri uzun süre bekIetiIdi\u011fi için, yo\u011furt ise asiditesi fazla oldu\u011fundan hastal\u0131\u011f\u0131 buIa\u015ft\u0131rmazIar. \u0130ntrasellüler ürerler, böylece organizman\u0131n koruyucu etkinliklerinden kaç\u0131nabilirler. Ba\u015fl\u0131ca insan infeksiyonu etkenleri \u015funlard\u0131r: <\/p>\n

TÜR REZERVUAR <\/p>\n

  • B.melitensis Keçi, koyun\n<\/li>\n
  • B.abortus S\u0131\u011f\u0131r, at\n<\/li>\n
  • B.suis (nadir) Domuz, s\u0131\u011f\u0131r\n<\/li>\n
  • B.canis (çok nadir) Köpek\n

    Epidemiyoloji: <\/p>\n

    \u0130nsan infeksiyonuna yol açan türler aras\u0131nda virulans\u0131 en fazla olan, en a\u011f\u0131r hastal\u0131k tablolar\u0131na yol açan\u0131 B.melitensis'tir. B.abortus ise en az virulansa sahiptir. Bruselloz asl\u0131nda bir hayvan infeksiyonudur. \u0130nsan infeksiyonlar\u0131 Akdeniz ülkeleri ve güney Asya'da s\u0131kt\u0131r. Japonya, Uruguay ve baz\u0131 do\u011fu ve Kuzey Avrupa ülkelerinde tamamen eradike edildi\u011fi biIdiriImektedir. Ço\u011fu geli\u015fmi\u015f ülkede hastal\u0131k, meslek hastal\u0131\u011f\u0131 olma özeIIi\u011fi ile s\u0131n\u0131rIanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ülkelerde çiftçi, veterinerler ve hayvan bak\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131nda, 20-60 ya\u015flardaki erkeklerde daha s\u0131k görülmektedir. \u0130nsanlara bula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda; kontamine et veya süt-süt ürünlerinin sindirim yolu, infekte hayvan doku\/kan\/lenfas\u0131n\u0131n, bütünlü\u011fü bozulmu\u015f deri\/konjunktivaya direkt temas\u0131 ve infeksiyöz aerosollerin inhalasyonu (laboratuvar bula\u015f\u0131) rol oynar. Pastörize süt kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nIa\u015ft\u0131r\u0131Imad\u0131\u011f\u0131, çi\u011f sütten yap\u0131Im\u0131\u015f peynir yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sahip, bizim gibi ülkelerde, k\u0131rsal bölgelerde en önemli bula\u015f yolu intestinal yoldur. <\/p>\n

    Brucella bakterileri, metabolizmalar\u0131nda oldukça tercih edilen bir madde olan eritritol ve progesteronun bol miktarda bulundu\u011fu hayvan plasentas\u0131, meme doku ve epididimde fazlaca üremektedirler; ilk üç aydaki gebelik hayvanda infeksiyona duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rmakta, abortuslara, mastit ve infertiliteye yol açmaktad\u0131r. \u0130nsanlara bula\u015fta, mastitli meme dokudan al\u0131nan süt çok önemlidir. <\/p>\n

    Patogenez : <\/p>\n

    Bakteri G\u0130S ile ili\u015fkili mukoza alt\u0131 lenfoid dokudan vücuda girdikten sonra geli\u015fen bakteriyemi sonucunda tüm vücuda yay\u0131l\u0131r. Özellikle dalak, karaci\u011fer, kemik iIi\u011fi ve Ienf bezleri olmak üzere, organ fagositlerince tutulduktan sonra bu hücreler içinde öldürülememi\u015f olan bakteriler intrasellüler olarak üremelerini sürdürürler, yerle\u015fti\u011fi RES organlar\u0131n\u0131 büyütürler. \u0130ntrasellüler ya\u015fam, antikor tehditinden ve kullan\u0131lan antimikrobiyal ajanlardan bakteriyi korur. Bu nedenle sa\u011faIt\u0131m\u0131n uzun sürdürülmelidir. \u0130mmünitenin geIi\u015fmesi ve makrofajlar\u0131n aktive olmas\u0131 sonucu mikroorganizmalar öldürülmeye ba\u015fIar ve bakteri endotoksini kana dökülür. Organizman\u0131n bu endotoksine yan\u0131t\u0131 ile de hastal\u0131kta görülen birçok belirti ortaya ç\u0131kar. <\/p>\n

    Klinik: <\/p>\n

    Kuluçka süresi, 6-20 gündür. <\/p>\n<\/li>\n

  • Asemptomatik Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131k: Hayvanlarla s\u0131k temasta bulunanlarda fazlad\u0131r, serolojik tarama ile ortaya ç\u0131kar, hastal\u0131k tablosu ve\/veya yak\u0131nma yoktur, immünite bask\u0131lan\u0131nca di\u011fer formlara dönebilir.\n<\/li>\n
  • Akut \u0130nfeksiyon (Tipik-Klasik Form): Belirtiler ö\u011fleden sonra ba\u015flar, ü\u015füme-titreme ile ate\u015f yükselir, sabaha do\u011fru bol terleme ile dü\u015fer. Ate\u015f, her gün artarak 8-10 günde en üst de\u011fere ula\u015f\u0131r, sonraki günlerde her gün bir miktar azalarak normale iner. Geçici bir iyilik halinden sonra tekrarlar (\u015eekil-2). Tedavisiz olgularda tekrarlar \u015fiddetini azaltarak süregen hal al\u0131r. Gezici eklem-kas a\u011fr\u0131 ve tutulumu (% 60 tek eklem, diz-dirsek gibi), or\u015fit, menenjit gibi çoklu sistem tutulumu görülebilir. Fizik muayenede; solukluk, halsizlik, ate\u015f yüksekli\u011fi vard\u0131r, kilo kayb\u0131, karaci\u011fer dalak büyümesi, servikal ve\/veya inguinal LAP, hidrartroz, artrit bulgular\u0131, özellikle sakroileit bulunur.\n<\/li>\n
  • Subakut \u0130nfeksiyon: Pek çok klinik tabloyu taklit etti\u011finden tan\u0131sal yan\u0131lg\u0131lara yol açar, subfebril ate\u015f görülebilir, halsizlik ve i\u015ftahs\u0131zl\u0131ktan ba\u015fka semptom vermeyebilir, bazen grip benzeri klinik tablolar \u015feklinde görülür, \u015fiddeti azalan ve tekrarlayan ate\u015fli dönemler belirlenebilir. Asemptomatik veya akut infeksiyona, bazen de kronik forma geli\u015fir.\n<\/li>\n
  • Kronik \u0130nfeksiyon (>1 y\u0131l): Uygun tedavi edilmemi\u015f\/>40 ya\u015f\/fokal tutulumlularda fazlad\u0131r, akut\/aktif infeksiyon anamnez ve delili bulunmayabilir, psikiyatrik\/romatolojik tablolar\u0131 taklit edebilir. Kronik Yorgunluk Sendromu, depresyon, artralji bulunabilir.\n

    Tan\u0131: <\/p>\n

    Tan\u0131da yararlan\u0131lan testler: <\/p>\n<\/li>\n

  • Lökopeni, lenfomonositoz, normokrom normositer anemi vard\u0131r. Eritrosit sedimantasyon h\u0131z\u0131 orta derecede yüksektir.\n<\/li>\n
  • Spesifik Tetkikler:\n

    Bakteri izolasyonu: Brain-Heart Infusion Agar gibi zenginle\u015ftirilmi\u015f bifazik besiyerlerine ekimler yap\u0131l\u0131r. Yava\u015f üredi\u011finden ekimler 30 gün kadar izlenir. Kan kültürü % 70 ba\u015far\u0131l\u0131. K.\u0130., bakteri izolasyonu için en iyi materyaldir, > % 90 ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 vard\u0131r. <\/p>\n

    Serolojik\/\u0130mmünolojik Testler: Hasta serumu ile yap\u0131lan Wright Aglütinasyonu (tüp aglütinasyonu ile) ve Rose Bengal (lam aglütinasyonu ile) ve tam kan ile yap\u0131lan Spot test (lam aglütinasyonu ile) insanda olu\u015fmu\u015f Ab tayini; Ring testi ile ise sütte (lam aglütinasyonu ile) hayvana ait antikorlar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 tan\u0131sal de\u011fere sahiptir. Wright testi, her türün infeksiyonunda da spesifik antikor tayinini sa\u011flar. Bruselloz için (+)'lik, >1\/80'dir. Geli\u015fen antikorlar inkomplet-blokan özellikte olabilir; klinik olarak Bruselloz dü\u015fünülen, ancak Wright Aglütinasyonu (-) bulunmu\u015flarda Coombs serumu ile tekrarlanmal\u0131d\u0131r. Spesifik IgM, 1. haftada (+)'le\u015fir, 3. ayda maksimuma ula\u015f\u0131rsa da uzun süre, bazen birkaç y\u0131l (-)'le\u015fmez. Bu nedenle olgunun akut\/kronik formun akut alevlenmesi mi, geçirilmi\u015f mi oldu\u011fu IgM ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ile sa\u011flanamaz. Spesifik IgG ise 3. hafta sonras\u0131nda (+)'le\u015fir, 2. ayda maksimuma ula\u015f\u0131r ve iyile\u015fmeyi izleyen k\u0131sa sürede (-) hale gelir. Bu nedenle, Bruselloz için IgG, bir aktivasyon belirtecidir, (+) ise aktif infeksiyon dü\u015fünülür. <\/p>\n

    Radyolojik tetkikler: \u0130skelet sistemi tutulu\u015fu olan olgularda direkt film yararl\u0131d\u0131r. Vertebra tutulumunda korpus ön kö\u015felerinde yeniklerin olup olmad\u0131\u011f\u0131, "Pedro-Pons araz\u0131" aran\u0131r (\u015eekil-3). Sakroiliak eklem tutulumu halinde de eklem aral\u0131\u011f\u0131nda daralma olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n aranmas\u0131 gerekir. <\/p>\n

    Komplikasyonlar: <\/p>\n

    Gecikilmi\u015f olgularda komplikasyonlar k\u0131smen fazlad\u0131r, en s\u0131k osteoartiküler sistemde görülür; ba\u015fl\u0131calar\u0131 sakroileit (%45), periferal artrit (%40), ikisinin birlikte saptanmas\u0131 (%8) ve spondilittir (%7). Sakroileit ço\u011funlukla tek tarafl\u0131d\u0131r, gece a\u011fr\u0131s\u0131 ve Laseque pozitifli\u011fi tipiktir. Artrit çoklukla diz, dirsek gibi eklemlerde, monoartiküler olarak belirir. Daha çok lomber vertebralarda görülen spondilitin geli\u015fmesi halinde paravertebral abseler de tabloya eklenebilir. Spondilit daha ve az olarak birden çok vertebrada görülür. Tipik olarak hem litik, hem de osteoblastik aktivitenin birlikte görülmesi ile Pott hastal\u0131\u011f\u0131ndan ayr\u0131m\u0131 yap\u0131labilir. Di\u011fer komplikasyonlar\u0131; sinir sistemi (meningoensefalit, miyelit, parezi, parestezi, depresyon, kronik yorgunluk sendromu, psikoz ve Guillain-Barré sendromu), genitoüriner sistem (tek tarafl\u0131 epididimo-or\u015fit, akut interstisyel nefrit, piyelonefrit, prostatit, sistit), kardiyovasküler sistem (endokardit, aortit, miyokardit, perikardit), gastrointestinal sistem (hepatit, hepatik abse, kolesistit) hematolojik sistem (anemi, lökopeni, trombositopeni, K.\u0130. granülomatöz tutulumu, pansitopeni) ve cilt (eritema nodozum, papül, morbiliform, skarlatiniform, ekzamatiform döküntüler) gibi birçok organ, sistem ve dokuyu ilgilendiren çe\u015fitliliktedir. <\/p>\n

    Tedavi: <\/p>\n

    Tedavide kombine antimikrobiyal kullan\u0131m\u0131 gereklidir; doksisiklin 2×100 mg + rifampisin 1×600 mg, 6 hafta kullan\u0131l\u0131r. Artrit gibi fokal infeksiyon varl\u0131\u011f\u0131nda tedavi 10 hafta gibi uzun tutulmal\u0131d\u0131r. Rifampisin yerine streptomisin (1 g\/gün, i.m., 21 gün) de kullan\u0131labilir. Relapslarda ilk uygulanan protokol, hasta yedi ya\u015ftan küçük ise üç hafta ko-trimoksazol + 5 gün gentamisin veya rifampisin + ko-trimoksazol, kronik olgularda ek olarak levamizol, gebelerde rifampisin veya gentamisin + (do\u011fum öncesi de\u011fil ise) ko-trimoksazol 4-6 hafta, nörobrusellozda beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 (BOS) bulgular\u0131 düzelinceye kadar (6 hafta-6 ay) rifampisin + 3.ku\u015fak sefalosporin, endokarditte 6 ayl\u0131k üçlü (doksisiklin + streptomisin + rifampisin) tedaviye ek olarak kapak replasman\u0131 ve artritte ise uzun süreli üçlü tedavi ve gere\u011finde antienflamatuvar ilaçlar uygulanmal\u0131d\u0131r. \n<\/li>\n

    \nhttp:\/\/ansiklopedi.turkcebilgi.com\/Brusella
    \n