\nSüt S\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n\u0131n su ihtiyaçlar\u0131\n<\/p>\n
\nDönemsel Besleme\n<\/p>\n
\nSa\u011fmal ineklerin besin madde ihtiyaçlar\u0131; laktasyon safhas\u0131, laktasyon süt verimi, büyüme oran\u0131 ve gebelik durumuna ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fim göstermektedir. Sa\u011fmal ineklerin besin madde ihtiyaçlar\u0131, laktasyon safhas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fim göstermektedir.\n<\/p>\n
\nBu aç\u0131dan sa\u011fmal ineklerin beslenmesi dört dönem olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r.\n<\/p>\n
\nBirinci Dönem<\/strong> : Sa\u011fmal ine\u011fin süt veriminin pik yapt\u0131\u011f\u0131 dönemi de kapsayan buza\u011f\u0131lamadan sonraki ilk 70 günlük dönem ( erken laktasyon),\n<\/p>\n \n\u0130kinci Dönem<\/strong> : Kuru madde al\u0131m\u0131n\u0131n pik'e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve süt üretiminde azalman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 70. – 140. gün aras\u0131ndaki dönem ( orta laktasyon ),\n<\/p>\n \nÜçüncü Dönem<\/strong> : Süt üretiminde sürekli bir azalman\u0131n meydana geldi\u011fi ve laktasyon döneminde en uzun dönem olan 140. – 305. günler aras\u0131ndaki dönem ( Geç laktasyon)\n<\/p>\n \nDördüncü Dönem<\/strong> : Bir sonraki laktasyondan önce ine\u011fin kuruya ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 50-60 günlük dönem ( Kuru dönem)\n<\/p>\n \nLaktasyon dönemi boyunca, yavrusunun ihtiyac\u0131 olan sütü sa\u011flamak, gelecek generasyonu meydana getirmek için gerekli olan üreme olaylar\u0131n\u0131 ortaya koymak amac\u0131yla ine\u011fin vücudunda bir dizi metabolik ve fizyolojik de\u011fi\u015fiklikler meydana gelmektedir. \u0130ne\u011fin buza\u011f\u0131lamas\u0131ndan sonraki 45-60 günlük dönemde en yüksek verim düzeyine ula\u015f\u0131ncaya kadar süt veriminde oldukça h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015f meydana gelmektedir. Bu dönemde inek canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n %2'si kadar kuru madde tüketebilmektedir. Süt verimindeki h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015fa kar\u015f\u0131l\u0131k, kuru madde al\u0131m\u0131ndaki yetersizlik ine\u011fin vücudunda negatif enerji dengesinin ortaya ç\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. \u0130nek süt verimi için gereksinim duydu\u011fu enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak için vücut ya\u011f\u0131 rezervlerini parçalayarak kullanma yoluna gitmektedir. Özellikle buza\u011f\u0131lamadan sonraki birkaç haftal\u0131k dönemde inek bu amaç için 20 kg ile 50 kg aras\u0131nda vücut ya\u011f\u0131 kullan\u0131l\u0131r. Bu miktar harcama, 1-1.5 puanl\u0131k bir vücut kondisyonu kayb\u0131na tekabül etmektedir. Bu nedenle ine\u011fin buza\u011f\u0131lamadan sonra sahip olmas\u0131 gereken vücut kondisyonu 3-3,5 puan olmas\u0131 gerekir. \u0130nek zay\u0131f vücut kondisyonu ile laktasyona ba\u015flamas\u0131 halinde negatif enerji dengesinden kaynaklanacak doku kayb\u0131 nedeniyle, vücut ya\u011f rezervleri, süt verimindeki yükseli\u015fi kar\u015f\u0131layamayaca\u011f\u0131 için, hayvan doku proteinlerini parçalamakta, bu durum ketosiz ba\u015fta olmak üzere metabolik hastal\u0131klar\u0131 beraberinde getirmektedir.\n<\/p>\n \nSözkonusu dönemde yeti\u015ftirici, ine\u011fin h\u0131zla yükselen süt verimini kar\u015f\u0131lamak do\u011frultusunda vermi\u015f oldu\u011fu rasyonda kesif yem ( fabrika yemi) oran\u0131n\u0131 artt\u0131rmas\u0131 ise, sindirim sistemini altüst etmek suretiyle, rumen pH's\u0131n\u0131n dü\u015fmesine, buna ba\u011fl\u0131 olarak ta asidosis ve laminitis (t\u0131rnak problemi) ba\u015fta olmak üzere birçok problemin ortaya ç\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \n\u0130ne\u011fin vücudunda meydan gelen vücut dokusu kayb\u0131, verim için gerekli olan enerjinin dengelenmesi ile durmaktad\u0131r. Bundan sonra hayvan\u0131n vücudunda pozitif bir denge olu\u015fmaktad\u0131r. Bu durum maksimum süt verimine ula\u015f\u0131man\u0131n 6 ile 8 hafta sonras\u0131nda gerçekle\u015fmektedir. Bu dönemde ine\u011fin kuru madde al\u0131m\u0131 en yüksek düzeyine ula\u015farak, hayvan\u0131n canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n %3,5 4,5 kadar kuru madde tüketmesine olanak sa\u011flamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca sözkonusu dönemde enerji dengesi ile döl verimi aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki mevcuttur. Negatif enerji dengesinin olgunla\u015fma sürecindeki yumurtan\u0131n kalitesi üzerine olumsuz bir etkisi vard\u0131r. Enerjice eksik beslenen ineklerde gizli k\u0131zg\u0131nl\u0131klar veya k\u0131zg\u0131nl\u0131k siklüsünde düzensizlikler rahatl\u0131kla gözlenebilmektedir.\n<\/p>\n \nYukar\u0131da say\u0131lan nedenlerden ötürü laktasyonun farkl\u0131 dönemlerinde ine\u011fin vücudunda gerçekle\u015fen fizyolojik ve metabolik de\u011fi\u015fimi dikkate alacak besleme uygulamalar\u0131na gerek vard\u0131r. Beslemede temel olarak, verilen rasyonun ine\u011fin ya\u015fama pay\u0131na ilave olarak, gebelik dönemi, vücut kondüsyonu, büyüme ve süt verimi için ihtiyaç duydu\u011fu besin maddeleri gereksinimini kar\u015f\u0131lamas\u0131 istenir.\n<\/p>\n \nErken laktasyon döneminde besleme\n<\/p>\n \n\u0130lk 70 günlük erken laktasyon döneminde süt üretiminde h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015f meydana gelerek 4 ile 10 hafta içerisinde en üst düzeyine ula\u015fmaktad\u0131r. 1. Laktasyondaki ineklerde süt veriminde en üst düzeye ( pike) ula\u015fmas\u0131 için geçen süre daha sonraki laktasyondaki ineklere oranla daha uzun sürmektedir. Bu dönemde meydana gelen negatif enerji dengesini kar\u015f\u0131lamak için rasyonda kesif yem miktar\u0131nda yap\u0131lacak ani art\u0131\u015flar, inekte i\u015ftahs\u0131zl\u0131k ve asidosis gibi problemlerin ba\u015f göstermesine neden olmaktad\u0131r. Bu dönemin kritik bir dönem olmas\u0131 nedeniyle, ine\u011fe verilecek kesif yem miktar\u0131n\u0131n süt yem dengesi olu\u015funcaya kadar tedrici olarak artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu dönemde (buza\u011f\u0131lamadan sonraki 6-8 haftal\u0131k dönemde ) inek ba\u015f\u0131na günlük 500 gr 700 gr kesif yem artt\u0131r\u0131m\u0131 uygun dü\u015fmektedir. Bu uygulamaya ilave olarak ine\u011fe bol miktarda kuru baklagil otu ve m\u0131s\u0131r silaj\u0131 verilmesi yerinde olacakt\u0131r. Erken laktasyon döneminde kaba yem miktar\u0131n\u0131n hayvan\u0131n canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en az %1.5'u kadar olmas\u0131 gerekmektedir. Ayr\u0131ca kritik olan bu evrede ine\u011fin kaba ve kesif yemi tüketmedeki e\u011filimi s\u0131k s\u0131k yap\u0131lacak gözlemle tespit edilmelidir. E\u011fer mümkünse ine\u011fe sa\u011f\u0131m zaman\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131n da da s\u0131k aral\u0131klarla ancak az miktarlarda olmak üzere kesif yem vermek, hayvan\u0131n di\u011fer stresfaktörlerine maruz kalmas\u0131n\u0131 da önleyecektir. Bu dönemde kesif yemin sindirim sistemi üzerinde yarataca\u011f\u0131 olumsuz etkisini elemine etmek amac\u0131yla Sodyum bikarbonat ba\u015fta olmak üzere tampon özelli\u011fine sahip mineral katk\u0131s\u0131n\u0131n ine\u011fe verilmesi gerekmektedir. Ayr\u0131ca, çok yüksek süt veren ineklerde olu\u015fan a\u015f\u0131r\u0131 negatif enerji ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 azaltmak do\u011frultusunda rasyona ya\u011f ilave etmek faydal\u0131 olacakt\u0131r. Bu dönemde süt veriminin normal olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k süt ya\u011f\u0131 oran\u0131n\u0131n dü\u015fmesi rasyondaki kaba yem oran\u0131n\u0131n dü\u015fük, kesif yem oran\u0131n\u0131n ise yüksek oldu\u011funu göstermektedir. Bu durum peletlenmi\u015f kesif yem yedirilen ineklerde de görülmektedir. Tam tersi olarak süt verimi ve sütteki protein oran\u0131n\u0131n azalmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k süt ya\u011f\u0131 oran\u0131nda art\u0131\u015f\u0131n meydana gelmesi de rasyondaki kaba yem oran\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekenin üzerinde oldu\u011funa i\u015faret etmektedir. Bu dönemde büyüme seyri halen devam eden birinci laktasyonda olan ineklere toplam ihtiyac\u0131n\u0131n %20'si, ikinci laktasyondaki bir ineklere ise, toplam ihtiyac\u0131n %10'u kadar daha fazla besin maddesi kazand\u0131rmak gerekmektedir.\n<\/p>\n \nOrta laktasyon döneminde besleme\n<\/p>\n \nBuza\u011f\u0131lamadan sonraki 70. \u0130le 140. günler aras\u0131na rastlayan orta laktasyon döneminde pike ula\u015fan süt verimi azalma seyri içerisine girmektedir. Bu dönemde ine\u011fin kuru madde al\u0131m\u0131 en üst düzeyine ula\u015fmas\u0131 nedeniyle ihtiyac\u0131 olan besin maddelerini kar\u015f\u0131lamak kolayla\u015fmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ine\u011fin enerji dengesinin pozitif konuma gelmesi nedeniyle, az miktarlarda da olsa ine\u011fin günlük canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k kazanc\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 vücut kondüsyonuna bak\u0131larak rahatl\u0131kla gözlenebilmektedir. Laktasyonun bu döneminde zay\u0131f olan inekler günlük 2,5 kg kadar fazladan kesif yem vermek suretiyle vücut kondüsyonlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi mümkündür. Ayn\u0131 \u015fekilde, ilkine buza\u011f\u0131layan ineklerde yakla\u015f\u0131k ayn\u0131 miktarda ilave kesif yemi vermek suretiyle büyümeleri için gerekli besin maddeleri ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Bu \u015fekilde vücut kondisyonu iyile\u015fen zay\u0131f inekler ile ilkine buza\u011f\u0131layan düvelerin k\u0131zg\u0131nl\u0131k gösterme ve döl tutma konusundaki problemlerin a\u015f\u0131lmas\u0131 mümkün olmaktad\u0131r. Bu dönemde beslemede yap\u0131lacak bir hata, sürüde zay\u0131f inekler ve ilkine buza\u011f\u0131layan ineklerin süt verimlerinde ani dü\u015fmelerin meydana gelmesine, döl tutma problemi nedeniyle, döl verimi masraflar\u0131n\u0131n maliyet içerisindeki pay\u0131n\u0131n yükselmesine neden olmaktad\u0131r\n<\/p>\n \nGeç laktasyon döneminde besleme\n<\/p>\n \nBu dönemde ine\u011fin bak\u0131m ve idaresi oldukça kolay olup, vücut kondisyonu 3,5 -4 puan oluncaya kadar günlük canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 göstermektedir. Geç laktasyon döneminde ineklerin birço\u011fu gebe kalmaktad\u0131r. Bu dönemde ilkine buza\u011f\u0131layan genç inekler büyüme seyirlerinin devam etmesi ve gebe olmalar\u0131 nedeniyle, yüksek verimli inekler kadar besin maddesine ihtiyaç göstermektedirler. Genç ineklerin süt verimleri için ihtiyaç duyduklar\u0131 kesif yeme ilave olarak günlük yakla\u015f\u0131k 2 2,5 kg kadar ilave kesif yem vermeye gerek vard\u0131r. Geç laktasyon döneminde süt verimindeki dü\u015fü\u015f ayl\u0131k %8-10 civar\u0131nda gerçekle\u015fmektedir. Süt veriminde meydana gelen dü\u015fü\u015f seyri "Persistensi" olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Süt veriminde ayl\u0131k olarak dü\u015fü\u015fün %10'un üzerinde gerçekle\u015fmesi, sözkonusu inek veya ineklerde problem oldu\u011funu göstermektedir. Yine bu dönemde ineklerin yakla\u015f\u0131k %10'ununda bir ya\u011flanma göze çarpmaktad\u0131r. Bu ineklere verilecek kesif yem miktar\u0131nda k\u0131s\u0131tlamaya giderek ya\u011flanman\u0131n önüne geçilmeye çal\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ya\u011flanma e\u011filimi gösteren ineklerde yem k\u0131s\u0131tlamas\u0131na gidilmemesi halinde, ine\u011fin 5 puan gibi a\u015f\u0131r\u0131 vücut kondisyonu ile kuru döneme girmesine neden olacakt\u0131r. Kuru dönemde de gerçekle\u015fecek canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131, karaci\u011ferin ya\u011flanmas\u0131na dolay\u0131s\u0131yle de yeme i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, buza\u011f\u0131lama sonras\u0131 ketosiz ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin bozulmas\u0131 gibi problemleri beraberinde getirecektir. Ayr\u0131ca kuruya ç\u0131kacak yüksek verimli ineklerde mastitis problemine kar\u015f\u0131 yem ve su k\u0131s\u0131tlamas\u0131na gitmek suretiyle günlük süt verim düzeyinin 15 litrenin alt\u0131na çekilmesi arzu edilen bir durumdur. Kuruya ç\u0131kacak ineklerde kuruya ayr\u0131lman\u0131n 10 gün öncesinden itibaren atlamal\u0131 sa\u011f\u0131m yapmak ( bir ö\u011fün sa\u011fmak- bir ö\u011fün sa\u011fmamak), ine\u011fin meme dokusunun kuruya haz\u0131rlanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.\n<\/p>\n \nKuru dönemde besleme\n<\/p>\n \nBu dönem laktasyon döneminin en kritik safhas\u0131d\u0131r. Kuru dönemde uygulanacak bilinçli bir besleme program\u0131 bir sonraki laktasyondaki süt verimi üzerine önemli bir etkiye sahiptir. Ayr\u0131ca bu dönem buza\u011f\u0131lama öncesi ve sonras\u0131nda metabolik hastal\u0131klar\u0131n olu\u015fmas\u0131nda da büyük rol oynamaktad\u0131r.\n<\/p>\n \nGenel olarak bu dönemde kurudaki ine\u011fe yüksek kaliteli kaba yem sa\u011flanacak olursa, inek buza\u011f\u0131laman\u0131n 14 gün öncesine kadar kesif yeme ihtiyaç duymayacakt\u0131r. Ancak yonca, korunga, fi\u011f gibi baklagil yem bitkilerinin bol miktarda verilmesi buza\u011f\u0131lama sonras\u0131 süt hummas\u0131n\u0131n olu\u015fma riskini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 için, az miktarda kaba yeme ilave olarak, ine\u011fin vücut kondisyonunu korumas\u0131 amac\u0131yla günlük 1-5 2,5 kg kadar kesif yem vermek yararl\u0131 olmaktad\u0131r. Bu dönemde ine\u011fin kalsiyum ve fosfor ihtiyac\u0131n\u0131nda dengeli bir \u015fekilde sa\u011flanmas\u0131 büyük önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Genellikle kurudaki ineklerin rasyonuna %0.40 kalsiyum, %0.24 oran\u0131nda fosfor kat\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Kuru dönemde inek ba\u015f\u0131na günlük baklagil yem bitkisinin ( yonca, korunga vs. ) 1,5 kg kadar verilmesi yeterli olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca gebeli\u011fin ilerlemi\u015f olmas\u0131 nedeniyle ine\u011fin fazla sulu ve hacimli yem almas\u0131 engellenmelidir. Özellikle sulu yem olarak m\u0131s\u0131r veya ot silaj\u0131 verilen i\u015fletmelerde inek ba\u015f\u0131na günlük sulu yem miktar\u0131n\u0131n 10 11 kg civar\u0131nda olmas\u0131 uygun dü\u015fmektedir. A\u015f\u0131r\u0131 miktarda sulu ve hacimli yem tüketen ineklerde gebe olmalar\u0131 nedeniyle rahats\u0131z olmalar\u0131na, hatta yavru atmalara bile yol açabilmektedir.\n<\/p>\n \nKuru dönemdeki ineklere buza\u011f\u0131lamalar\u0131na 15 gün kala süt yemine geçilerek günlük 500-700 gr art\u0131\u015flar (tedrici olarak) yaparak ine\u011fin 100 kg canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na 1-1,5 kg kesif yem isabet edecek düzeye ula\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu meme dokusunun geli\u015fimine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 yan\u0131nda buza\u011f\u0131lama sonras\u0131 sindirim sisteminin yeme kar\u015f\u0131 tolerans\u0131n\u0131 da artt\u0131racakt\u0131r.\n<\/p>\n \n"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/BüyükbaÅŸ_hayvan_besleme"'dan al\u0131nd\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Süt S\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n\u0131n su ihtiyaçlar\u0131 Süt s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131na yeterli miktarda uygun kalitede su sa\u011flanamamas\u0131 halinde süt verimi dü\u015fer, büyüme yava\u015flar ve sa\u011fl\u0131k problemleri ortaya ç\u0131kar. Temiz ve yeterli miktardaki su, normal rumen fonksiyonlar\u0131n\u0131 sa\u011flar, yem tüketimi, yemlerin sindirilebilirli\u011fi ve besin maddelerinin emilimini art\u0131r\u0131r. Su, kan\u0131n yap\u0131s\u0131nda yer al\u0131r, dokulardaki madde al\u0131\u015fveri\u015fini sa\u011flar, ve sütün % 87 sini olu\u015fturur. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3121","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3121"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171959,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3121\/revisions\/171959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3121"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}