{"id":3197,"date":"2007-09-05T08:54:00","date_gmt":"2007-09-05T08:54:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:47","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:47","slug":"sarbon-nedir-what-is-anthrax-3197","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/sarbon-nedir-what-is-anthrax-3197","title":{"rendered":"\u015eARBON NED\u0130R ? ( WHAT IS ANTHRAX ?)"},"content":{"rendered":"

\n\"\"\u015earbon kelimesi Türkçeye Frans\u0131zcadaki charbon (kömür kelimesinden geçti bunun nedeni \u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n mikrobunun temasla geçen türünde deride kara lekeler olu\u015fmas\u0131d\u0131r. \u015earbonun ingilizcedeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan anthrax ad\u0131 ise mikrobun bilimsel ad\u0131 olan bacillus anthricis ‘e dayan\u0131yor. \u015earbon mikroskop alt\u0131nda \u015ferit halinde gözüken mikrobun ve bu mikrobun yol açt\u0131\u011f\u0131 bakteriyel enfeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n\u015eARBON HASTALI\u011eININ ÖZELL\u0130KLER\u0130<\/strong>\n<\/p>\n

\n\u015earbon ot yiyen hayvanlarda görülen bakteriyel bir enfeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.Hastal\u0131\u011fa yol açan mikrop toprakta ve meralarda bulunur. Mikrop hayvan\u0131n sindirim sistemine oradan da kana kar\u0131\u015f\u0131r hayvan\u0131n tüm organlar\u0131n\u0131n iflas etmesine sebep olur \u015earbon mikrobunun en önemli özelli\u011fi "spor" denilen ve d\u0131\u015f ortama son derece dayan\u0131kl\u0131 yap\u0131lar olu\u015fturmas\u0131d\u0131r.bu sporlar do\u011fada toprakta yayg\u0131n olarak bulunurlar ve çevre ko\u015fullar\u0131na oldukça dirençlidir. D\u0131\u015f ortamlarda y\u0131llarca ya\u015fayabilirler .\n<\/p>\n

\n\u015eARBON \u0130NSANA NASIL BULA\u015eIR?<\/strong>\n<\/p>\n

\n\u015earbonun insandan insana bula\u015fmas\u0131 çok küçük bür ihtimaldir hastal\u0131kl\u0131 hayvandan insana geçi\u015fi ise \u015föyle olur :\n<\/p>\n

    \n
  1. Hayvanda olu\u015fan \u015farbon yaras\u0131na temas ile <\/li>\n
  2. \u015earbonlu hayvan\u0131n etinin yenmesi ile <\/li>\n
  3. \u015earbon sporlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu havay\u0131 soluyarak <\/li>\n<\/ol>\n

    \n\t\u015earbon mikrobu 120 ºC'lik \u0131s\u0131ya kadar ya\u015f\u0131yabilir, hastal\u0131k insana 120 ºC'nin üstünde pi\u015firilen etlerden geçmez. \u015earbon sporlar\u0131 genellikle 1 ile 10 mikron büyüklü\u011fünde oldu\u011fu için uzun süre havada as\u0131l\u0131 kalabilir ve solunum yoluyla havadan insana geçer.Dünyay\u0131 sarsan \u015farbon teröründe kullan\u0131lan mikrop ise laboratuvarda özel olarak üretilip toz haline getirilen türdendir.\n\t<\/p>\n

    \n\tHASTALI\u011eIN BEL\u0130RT\u0130LER\u0130 VE SEY\u0130R\u0130 <\/strong>\n\t<\/p>\n

    \n\tBula\u015fma \u015fekline göre \u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtileri üç gruba ayr\u0131l\u0131r.\n\t<\/p>\n

      \n
    • Deri \u015earbonu: <\/strong>Enfekte hayvanlar\u0131n deri, k\u0131l, yün gibi ürünleri ile temas eden ki\u015filerin ciltlerindeki s\u0131yr\u0131k veya kesiklerden bula\u015f\u0131r, bakteri derideki s\u0131yr\u0131ktan vücuda girer giri\u015f bölgesinde önce a\u011fr\u0131, s\u0131z\u0131 ve kabart\u0131 olu\u015fur. Kabart\u0131 çevresinde ödem olu\u015ftu\u011fu gibi bu hastal\u0131kl\u0131 dokunun alt\u0131 ülserle\u015fir ve a\u011fr\u0131s\u0131z bir lezyon olu\u015fur. <\/li>\n<\/ul>\n
        \n
      • Akci\u011fer \u015earbonu:<\/strong> \u015earbon bakterilerinin havada as\u0131l\u0131 durumda olan sporlar\u0131n\u0131n solunum yolu ile al\u0131nmas\u0131ndan sonraki bir hafta içinde so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na benzer bir tak\u0131m belirtilerle hastal\u0131k kendini gösterir. Ate\u015f, bitkinlik, yorgunluk belirtileri gösterir birkaç gün içinde de soluk al\u0131p vermede güçlükler ba\u015flar, hasta komaya girip ölür. <\/li>\n<\/ul>\n
          \n
        • Ba\u011f\u0131rsak \u015earbonu: <\/strong>Hasta hayvan etlerinin yenmesi ile ba\u011f\u0131rsak sisteminde iltihap olu\u015fur. Hayvan ürünlerindeki sporlar\u0131n a\u011f\u0131z yoluyla al\u0131n\u0131m\u0131 sonucunda ba\u011f\u0131rsaklara yerle\u015fir. Belirtileri mide bulant\u0131s\u0131, i\u015ftah kayb\u0131, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, kusma ve kanl\u0131 ishaldir. Vakalar\u0131n %25-60'\u0131nda hastal\u0131k ölümle sonuçlan\u0131r. <\/li>\n<\/ul>\n

          \n\t\u015eARBON HASTALI\u011eININ TEDAV\u0130S\u0130<\/strong>\n\t<\/p>\n

          \n\t\u015earbon hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n önlenmesinde en etkin tedavi "kristal penisilin" ‘dir. Di\u011fer baz\u0131 antibiyotikler de kullan\u0131labilinir. \u015earbon hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n özelliklerinden biri de geç yap\u0131lan tedavinin sonuç vermemesidir.\n\t<\/p>\n

          \n\tTedavinin gerçekle\u015febilmesi için \u015farbon mikrobu ile temastan en geç birkaç saat sonra ilaçlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir, aksi takdirde tedavi için geç kal\u0131nabilir.\n\t<\/p>\n

          \n\t\u015eARBON A\u015eISI <\/strong>\n\t<\/p>\n

          \n\t\u015earbona kar\u015f\u0131 en etkin korunma yöntemi a\u015f\u0131lanmad\u0131r. Ba\u015flang\u0131çta 15 günde bir 3 doz, devam\u0131nda 6 ayda bir 3 doz, sonras\u0131nda y\u0131lda 1 doz \u015feklinde yap\u0131l\u0131r. Özellikle büyük ve küçük ba\u015f hayvan yeti\u015ftirenlerle çiflik i\u015fiyle u\u011fra\u015fanlar en önemli risk gruplar\u0131n\u0131 olu\u015fturduklar\u0131 için bu ki\u015filerin salg\u0131n zamanlar\u0131nda, mutlaka a\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekir. Bu a\u015f\u0131 \u015fimdilik laboratuvar personeli, hayvan art\u0131klar\u0131 ile çal\u0131\u015fan veya tehdit alt\u0131nda bulunan askeri personel için kullan\u0131lmaktad\u0131r.\n\t<\/p>\n

          \n\tMerkezi Evrak ve Ar\u015fiv Müdürlü\u011fü taraf\u0131ndan gönderilen, biyolojik ve kimyasal maddelere kar\u015f\u0131 \u015füphe emareleri ve al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler a\u015fa\u011f\u0131da belirtilmi\u015ftir.\n\t<\/p>\n

          \n\t\u015eÜPHE EMARELER\u0130<\/strong>\n\t<\/p>\n

            \n
          1. Zarf\u0131n veya paketin üzerindeki posta damgas\u0131 veya gönderenin ad\u0131 normal d\u0131\u015f\u0131 bir yerden geldi\u011fi izlenimi veriyorsa, <\/li>\n
          2. Zarf\u0131n veya paketin üzerindeki el yaz\u0131s\u0131 yabanc\u0131 ise, <\/li>\n
          3. Zarf veya paket bir yana yatk\u0131n ve dengesiz ise, <\/li>\n
          4. Paket ve zarf\u0131n boyutlar\u0131 ile a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda dengesiz bir sezgi var ise, <\/li>\n
          5. Zarf 5 mm.den daha kal\u0131n ise , <\/li>\n
          6. Zarf\u0131n üstünde, alt\u0131nda ve yanlar\u0131nda yay izlenimi veren bir esneklik var ise, <\/li>\n
          7. Zarf ve paket üzerinde herhangi bir küçük delik veya hazne deli\u011fi var ise, <\/li>\n
          8. Normal say\u0131lam\u0131yacak kokular var ise, <\/li>\n
          9. Zarf\u0131n içinde gev\u015feklik veya kat\u0131l\u0131k hissedilebilir ise, <\/li>\n<\/ol>\n

            \n\t\tTEDB\u0130RLER<\/strong>\n\t\t<\/p>\n

              \n
            1. Zarf veya paket asla aç\u0131lmamal\u0131d\u0131r. <\/li>\n
            2. \u0130lgili güvenlik birimi haberdar edilmelidir. <\/li>\n
            3. \u015eüpheli mektup veya paket izole edilmeli ve kimsenin sokulam\u0131yaca\u011f\u0131 bir yere b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sokulmas\u0131 muhtemel ki\u015filer ikaz edilmelidir. <\/li>\n
            4. \u015eüpheli mektup ve paketlerin \u0131slak elle tutulmamas\u0131na ve \u0131slanmamas\u0131na özen gösterilmelidir. <\/li>\n
            5. Zarf emin bir yere b\u0131rak\u0131ld\u0131ktan sonra eller a\u011f\u0131za götürülmemeli ve eller iyice y\u0131kanmal\u0131d\u0131r. <\/li>\n
            6. Paket ve zarflar\u0131n ay\u0131r\u0131m\u0131 esnas\u0131nda biyolojik ve kimyasal maddelere kar\u015f\u0131 maske ve eldiven tak\u0131lmas\u0131na dikkat edilmelidir.<\/li>\n<\/ol>\n

              \n\t\t\thttp:\/\/www.bilkent.edu.tr\/~bilheal\/aykonu\/November\/sarbn.htm\n\t\t\t<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              \u015earbon kelimesi Türkçeye Frans\u0131zcadaki charbon (kömür kelimesinden geçti bunun nedeni \u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n mikrobunun temasla geçen türünde deride kara lekeler olu\u015fmas\u0131d\u0131r. \u015earbonun ingilizcedeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan anthrax ad\u0131 ise mikrobun bilimsel ad\u0131 olan bacillus anthricis ‘e dayan\u0131yor. \u015earbon mikroskop alt\u0131nda \u015ferit halinde gözüken mikrobun ve bu mikrobun yol açt\u0131\u011f\u0131 bakteriyel enfeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131d\u0131r. \u015eARBON HASTALI\u011eININ ÖZELL\u0130KLER\u0130 \u015earbon […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3197","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171939,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3197\/revisions\/171939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3197"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}