{"id":333,"date":"2007-02-11T23:45:00","date_gmt":"2007-02-11T23:45:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:02:46","modified_gmt":"2025-10-23T10:02:46","slug":"tarim-makineleri-ile-calismada-olusan-is-kazalari-kaza-giderleri-kazalarin-onlenmesi-ve-onemli-guv-333","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/tarim-makineleri-ile-calismada-olusan-is-kazalari-kaza-giderleri-kazalarin-onlenmesi-ve-onemli-guv-333","title":{"rendered":"Tar\u0131m Makineleri \u0130le \u00c7al\u0131\u015fmada Olu\u015fan \u0130\u015f Kazalar\u0131, Kaza Giderleri, Kazalar\u0131n \u00d6nlenmesi Ve \u00d6nemli G\u00fcv"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n
\n

\n\t\t\tYrd. Doç. Dr. Ali AYBEK
\n\t\t\tKSÜ, Ziraat Fakültesi, Tar\u0131m Makineleri Bölümü, KAHRAMANMARA\u015e
\n\t\t\taaybek@ksu.edu.tr<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tÖzet       <\/span><\/strong>\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tTar\u0131mda üretimi artt\u0131rmak için kullan\u0131lan teknolojiler, tar\u0131m makinelerinin yo\u011fun bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Tar\u0131m i\u015fletmelerinde artan makine say\u0131 ve çe\u015fitlili\u011fi, beraberinde i\u015f kazalar\u0131n\u0131 da getirmektedir. Kazalar, kaynak (mal) ve para kayb\u0131na neden olurlar. Tar\u0131m i\u015fletmelerindeki bu kay\u0131plar; gelir kayb\u0131, üretim kayb\u0131, hasar, yaralanma ve sakatl\u0131k nedeniyle olu\u015fan sa\u011fl\u0131k giderleri \u015feklinde özetlenebilir.
\n\t\t\tGeli\u015fmi\u015f ülkelerde kaza istatistikleri düzenli olarak tutulmakta, i\u015f kazas\u0131 analizleri düzenli ve kapsaml\u0131 bir biçimde yap\u0131lmakta ve i\u015f güvenli\u011fi önlemleri de bu bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yeniden gözden geçirilerek yenilenmektedir. Ülkemiz henüz bu tür uygulamalardan çok uzakt\u0131r. Güvenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ortamda çal\u0131\u015fman\u0131n yararlar\u0131 sadece çal\u0131\u015fan\u0131n güvenli\u011fi ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ile kalmamakta, i\u015fletmenin verimlili\u011fi de artmaktad\u0131r.
\n\t\t\tTar\u0131m i\u015fletmelerinde i\u015f kazalar\u0131 çal\u0131\u015fanlar\u0131n sa\u011fl\u0131k ve ya\u015fam\u0131n\u0131 tehdit etmektedir ve giderleri yüksektir. \u0130\u015f güvenli\u011fi kurallar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 sonucu; i\u015f kazalar\u0131nda azalma, giderlerde azalma, üretimde ve verimlilikte art\u0131\u015f sa\u011flanmaktad\u0131r. Bu çal\u0131\u015fmada tar\u0131m makineleri kullan\u0131m\u0131nda olu\u015fan i\u015f kazalar\u0131, kaza giderleri  ve kazalar\u0131n önlenmesi ile ilgili önemli güvenlik kurallar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span>  <\/strong>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n1. G\u0130R\u0130\u015e<\/strong>\n<\/p>\n

\nTar\u0131msal üretimde art\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanabilmesi için, toprak ve su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve düzenlenmesi, sulama, gübreleme, tar\u0131msal sava\u015f vb. üretim teknolojilerinden yararlan\u0131l\u0131r. Bu üretim teknolojilerinin tam olarak uygulanabilmesi ancak modern tar\u0131m makinelerinin kullan\u0131m\u0131 ile gerçekle\u015ftirilebilir (1). Teknolojik geli\u015fim olarak da adland\u0131r\u0131labilecek bu geli\u015fim, insan\u0131n fiziksel i\u015flerini azaltarak, üretimi h\u0131zland\u0131rmaktad\u0131r. Ancak teknolojik geli\u015fime paralel olarak, insana duyulan gereksinme azal\u0131r gözükmesine ra\u011fmen, insan i\u015finin niteli\u011fi artmaktad\u0131r (2). Bu nedenle üretimde kullan\u0131lan makinelerin insan özellikleri dikkate al\u0131narak tasarlanmas\u0131 gerekir (3). Aksi halde, bir yandan yetenekleri d\u0131\u015f\u0131nda zorlanan insan, meslek hastal\u0131k ve kazalar\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131na neden olurken, di\u011fer yandan beklenen i\u015f ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 gerçekle\u015ftiremez.
\nGünümüzde endüstride, madencilikte, tar\u0131mda, yap\u0131 i\u015flerinde ve akla gelebilecek birçok i\u015f kollar\u0131nda meydana gelen kazalar\u0131n ve sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 ortam ko\u015fullar\u0131n\u0131n ne boyutta oldu\u011fu bir çok ülkede bilinmektedir. \u0130\u015fletmelerde bu tehlikelerle bilinçli olarak sava\u015f\u0131m gere\u011finin duyulmas\u0131, i\u015f güvenli\u011fi kavram\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131na neden olmu\u015ftur. \u0130\u015f güvenli\u011fi, çal\u0131\u015fanlar\u0131 üretimden kaynaklanan tehlikelerden ve sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 ko\u015fullardan korunmak için yap\u0131lan sistemli çal\u0131\u015fmalard\u0131r (4).
\n\u0130\u015f güvenli\u011finin üç temel amac\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bunlar; 1- çal\u0131\u015fanlar\u0131 korumak, 2- üretim güvenli\u011fini sa\u011flamak ve 3- i\u015fletme güvenli\u011fini sa\u011flamakt\u0131r. Çal\u0131\u015fanlar\u0131 i\u015fyerinin olumsuz etkilerinden (i\u015f kazalar\u0131, meslek hastal\u0131klar\u0131) koruyarak, rahat ve güvenli bir ortamda çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak, üretim güvenli\u011fini sa\u011flamak, i\u015f yerinde çal\u0131\u015fanlar\u0131n korunmas\u0131yla meslek hastal\u0131klar\u0131 ve i\u015f kazalar\u0131 sonucu ortaya ç\u0131kan i\u015fgücü ve i\u015fgünü kay\u0131plar\u0131 azalacak, dolay\u0131s\u0131yla üretim korunacak, daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve güvenli bir ortam\u0131n çal\u0131\u015fana verdi\u011fi güvenle i\u015f veriminde art\u0131\u015f olacakt\u0131r. \u0130\u015fletme güvenli\u011fini sa\u011flamak i\u015f yerinde al\u0131nacak önlemler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile, i\u015f kazalar\u0131ndan veya güvensiz ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z çal\u0131\u015fma ortam\u0131ndan dolay\u0131 do\u011fabilecek makine ar\u0131zalar\u0131 ve devre d\u0131\u015f\u0131 kalmalar\u0131, yang\u0131n vb. i\u015fletmeyi tehlikeye dü\u015fürebilecek durumlar ortadan kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131ndan i\u015fletme güvenli\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015f olur (5).
\nBu çal\u0131\u015fman\u0131n, amac\u0131 tar\u0131m makineleri ile çal\u0131\u015fmada olu\u015fan i\u015f kazalar\u0131 ve kaza giderlerini aç\u0131klamak, kazalar\u0131n olu\u015fumu ve önlenmesi ile ilgili önemli güvenlik kurallar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmakt\u0131r.\n<\/p>\n


\n<\/strong><\/p>\n

\n2. \u0130\u015e KAZALARI<\/strong>\n<\/p>\n

\n\u0130\u015f kazas\u0131, hatal\u0131 davran\u0131\u015f veya teknik bir ar\u0131za nedeniyle ortaya ç\u0131kan ve sonucunda her zaman bir sakatlanma, ölüm ya da tahrip görülmese bile, belirli bir faaliyetin tamamlanmas\u0131n\u0131 engelleyen bir olayd\u0131r (6). Tarla tar\u0131m\u0131 ve bahçe tar\u0131m\u0131 gibi u\u011fra\u015f alanlar\u0131nda güvenli çal\u0131\u015f\u0131lmazsa tehlikeli olabilmektedir. 1992 y\u0131l\u0131nda Amerika Birle\u015fik Devletleri'nde Ulusal Güvenlik Konseyi'nin (NSC) yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonucunda tar\u0131m i\u015f kolunda 1 200 ölümcül kaza ve 140 000 kal\u0131c\u0131 sakatl\u0131klara yol açan kaza oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ölümcül  ve yaralanmaya yol açan kazalar\u0131n % 50'sinin tar\u0131msal i\u015fte do\u011frudan çal\u0131\u015fma esnas\u0131nda, %50'sinin de dolayl\u0131 olarak olu\u015ftu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Ulusal Güvenlik Konseyi'nin ayn\u0131 y\u0131l\u0131n bir ba\u015fka ara\u015ft\u0131rma sonucunda tar\u0131m i\u015f kolunun madencilik ve yap\u0131 i\u015f kolu ile birlikte üç riskli meslek grubunda yer ald\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rmaya göre, her 100 000 çal\u0131\u015fandan 37'sinin tar\u0131m-ormanc\u0131l\u0131k i\u015f kolunda, 29'unun madencilik-ta\u015f oca\u011f\u0131 i\u015f kolunda, 22'sinin yap\u0131 i\u015f kolunda ve 7'sinin endüstri i\u015f kolunda i\u015f kazas\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir (\u015eekil 1). Tar\u0131mla ilgili kazalar sadece bitkisel üretim ve çiftlik hayvanlar\u0131 üretimini de\u011fil ayn\u0131 zamanda ormanc\u0131l\u0131k, bal\u0131kç\u0131l\u0131k ve tar\u0131msal hizmetleri de içermektedir (7). Ancak Türkiye'de tar\u0131m i\u015f kolunda i\u015f kazalar\u0131na ait istatistikler, yeterli ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011fildir.
\n\"\u015eekil\n<\/p>\n

\n\u015eekil 1. ABD'de  i\u015f kollar\u0131na göre i\u015f kazalar\u0131 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 (7)\n<\/p>\n

\nÜlkemizde traktör ile yap\u0131lan kazalar di\u011fer tar\u0131m makinelerine göre daha fazlad\u0131r. Traktörle  yap\u0131lan kazalar genellikle traktörden dü\u015fme, traktörün \u015fahlanmas\u0131, yana yatmas\u0131 ve di\u011fer araçlarla çarp\u0131\u015fmas\u0131 \u015feklinde ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r (8, 9, 10).
\nTar\u0131mdaki genç ve çocuklar\u0131n güvenli\u011fi de bir sorundur. Kesin istatistikler mevcut de\u011fildir, fakat tar\u0131msal güvenlik uzmanlar\u0131 her y\u0131l bu i\u015f kolunda 14 ya\u015f grubunun alt\u0131nda 160 çocuktan daha fazlas\u0131n\u0131n kazayla öldü\u011fünü tahmin etmektedirler. Baz\u0131 raporlar, her y\u0131l 16 ya\u015f grubunun alt\u0131nda 300 çocu\u011fun kazayla öldü\u011fünü bildirmektedir (7). ABD'de Ulusal Güvenlik Konseyi'nin 1988 y\u0131l\u0131nda 35 eyalette yapt\u0131\u011f\u0131 çal\u0131\u015fma, tar\u0131msal i\u015flerde, kazalarda zarar gören ki\u015filerin ya\u015f gruplar\u0131, bu konuda daha fazla bilgiyi ortaya  koymaktad\u0131r (Çizelge 1). Çizelgede görüldü\u011fü gibi, tar\u0131mda olu\u015fan toplam kazalar; 25 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki grupta %28, 25-44 orta ya\u015f olarak adland\u0131r\u0131lan grupta %35, 45 ya\u015f ve üstündeki grupta ise %37 olmaktad\u0131r. Traktör kazalar\u0131na neden olan ki\u015filerin ya\u015flar\u0131 da tar\u0131mda olu\u015fan toplam kazalardaki ya\u015f gruplar\u0131na benzer olmaktad\u0131r. Bu durum tar\u0131mda çal\u0131\u015fanlar\u0131n ve traktör kullananlar\u0131n i\u015f güvenli\u011fi konusunda e\u011fitimsiz oldu\u011fu veya güvenlik kurallar\u0131n\u0131 dikkate almad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n

\n

\nÇizelge 1. Tar\u0131msal içerikli kazalarda zarar gören ki\u015filerin ya\u015f gruplar\u0131na göre da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 (7)\n<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

\n\t\t\tYa\u015f\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tKaza türü\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n
\n\t\t\tToplam (%)\n\t\t\t<\/div>\n<\/td>\n
\n

\n\t\t\tTraktör (%)\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t5-14\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t6\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t6\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t15-24\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t22\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t21\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t25-44\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t35\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t31\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t45-64\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t32\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t33\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t65 +\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t5\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t9\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t100\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t100\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\nKaza raporlar\u0131na göre,  tar\u0131m makineleri, traktörler ve hayvanlar s\u0131k s\u0131k kazalara neden olmaktad\u0131r (\u015eekil 2). El aletleri ve güç aletlerinin toplam\u0131 di\u011fer makineler kadar kazaya neden olmaktad\u0131r.
\n\"\u015eekil
\n\u015eekil 2. Tar\u0131m i\u015fletmelerinde kazaya neden olan ba\u015fl\u0131ca faktörler (7)\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n2.1. Tar\u0131m Makineleri Kullan\u0131m\u0131ndan Olu\u015fan Kaza Örnekleri<\/strong>\n<\/p>\n

\nTar\u0131m makineleri ve traktörlerle çal\u0131\u015f\u0131l\u0131rken çe\u015fitli nedenlerden dolay\u0131 olu\u015fan kazalardan baz\u0131lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015ftir (7). Örnek olarak seçilen bu kazalar gerçek olup, tar\u0131m kesiminde çal\u0131\u015fanlar\u0131n bu olaylardan ders almalar\u0131 gerekmektedir:\n<\/p>\n

    \n
  • Diskli biçme makinesi ile çal\u0131\u015f\u0131rken, kesici taraf\u0131ndan f\u0131rlat\u0131lan bir cismin kaza kurban\u0131n\u0131n sol gözüne çarpmas\u0131 sonucu gözün kör olmas\u0131, <\/li>\n
  • Balya makinesi çal\u0131\u015f\u0131rken besleme düzenine elle materyali yedirirken kolun kapt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kesilmesi, <\/li>\n
  • Özel arac\u0131 h\u0131zl\u0131 sürerken, bir biçerdöverle çarp\u0131\u015fma sonucu kollarda ve kalça kemi\u011finde k\u0131r\u0131k ve ba\u015fta hasar, <\/li>\n
  • Tar\u0131m arabas\u0131ndan siloya ürün bo\u015faltma s\u0131ras\u0131nda, onar\u0131m yaparken silo içerisine dü\u015fme ve silo gazlar\u0131 etkisiyle bo\u011fulma, <\/li>\n
  •  Traktörün arkas\u0131ndaki tar\u0131m arabas\u0131ndan dü\u015fme ve tekerlekler taraf\u0131ndan ezilerek ölüm, <\/li>\n
  • Drenaj kanal\u0131n\u0131n yan\u0131ndaki otlar\u0131 tamburlu biçme makinesi ile biçerken traktörün drenaj kanal\u0131na devrilmesi sonucu ölüm, <\/li>\n
  • Traktörün setten kayd\u0131r\u0131l\u0131p devrilmesi (traktör koruyucu çat\u0131 sistemine sahip), f\u0131rlay\u0131p koruyucu çerçeve ile toprak aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015fma sonucu ölüm, <\/li>\n
  • Vitese tak\u0131l\u0131 durumda traktöre binmeden traktörü yerden çal\u0131\u015ft\u0131rma sonucu kaza kurban\u0131n\u0131 ezerek öldürme, <\/li>\n
  • Helezonlu bir tar\u0131m arabas\u0131ndan m\u0131s\u0131r bo\u015falt\u0131rken ceketin, korumas\u0131 olmayan kuyruk mili \u015faft\u0131na kapt\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu her iki kolunu yitirme. <\/li>\n<\/ul>\n

    \n            Yukar\u0131daki kazalar ve buna benzer bir çok kaza, güvenlik kurallar\u0131n\u0131n bilinmemesi veya dikkate al\u0131nmamas\u0131 sonucu olu\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n

    \n

    3. KAZA G\u0130DERLER\u0130<\/strong> <\/p>\n

    \nTar\u0131mda, sa\u011fl\u0131k ve güvenlik riskleri di\u011fer baz\u0131 endüstrilerden daha fazla olmaktad\u0131r. 1979 rakamlar\u0131na göre tar\u0131mda çal\u0131\u015fanlardan her 100 000 ki\u015fiden 17'si, madencilik ve petrol endüstrisinde ise her 100 000 ki\u015fiden 19.8'i ölümcül kazaya u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r (11).
    \nTar\u0131m i\u015fletmeleri ile ilgili kaza kay\u0131tlar\u0131ndan dikkat çekici özelliklerden bir tanesi, çocuklar\u0131n ölümü ve ciddi \u015fekilde sakatlanmas\u0131 ile ilgili oland\u0131r. Bu, tar\u0131m i\u015fletmesinin (çiftli\u011fin) hem ev hem i\u015f yeri olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Tar\u0131ma özgü sa\u011fl\u0131k riskleri de vard\u0131r. Örne\u011fin, saman yakma ve kimyasallar\u0131n kullan\u0131m\u0131 sonucu olu\u015fan yan\u0131klar ve deri rahats\u0131zl\u0131klar\u0131, bakteriler taraf\u0131ndan yay\u0131lan yaralar sonucu tetanoz tehlikesi, organik tozlardan olu\u015fan Clostridium tetenozu (çiftçi kanseri), farelerin d\u0131\u015fk\u0131s\u0131ndan yay\u0131lan Weil's hastal\u0131\u011f\u0131 (spirochaete) vb. rahats\u0131zl\u0131klar tar\u0131msal i\u015fler ya da ortamlar nedeniyle olu\u015fmaktad\u0131r.
    \nTar\u0131msal üretimi daha güvenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fan\u0131lan bir çal\u0131\u015fma alan\u0131 haline getirmek için, insani nedenlerin yan\u0131 s\u0131ra ekonomik nedenler de vard\u0131r. Kazalar, 1- para (maliyet), 2- kaynak kayb\u0131na neden olurlar. Bu kay\u0131plar; gelir kayb\u0131, üretim kayb\u0131, hasar, yaralanma ve sakatl\u0131k nedeniyle olu\u015fan sa\u011fl\u0131k giderleri \u015feklinde ortaya ç\u0131kar. Ayn\u0131 \u015fekilde, kazalar\u0131n önlenmesi için ayr\u0131lan kaynaklar\u0131n da mümkün oldu\u011fu kadar az olmas\u0131 gerekir. Bu nedenle, kazalar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 için güvenlik kurallar\u0131na dikkat edilmelidir (11).\n<\/p>\n

    \n\u0130ngiltere'de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya göre, tar\u0131mda ölümcül olmayan kazalar\u0131n tiplerine göre gider çe\u015fitleri Çizelge 2'de verilmi\u015ftir. Buna göre, örne\u011fin traktör devrilmesinde 33 kazan\u0131n ortalama gideri kaza ba\u015f\u0131na 4 486 dolard\u0131r. Bu giderlerin %60'\u0131 hasar, %17'si i\u015f gecikmesi, %15'i önlem ve %7'si de sa\u011fl\u0131k giderlerinden olu\u015fmaktad\u0131r. Di\u011fer kendi yürür makinelerde ise 43 kazan\u0131n ortalama gideri kaza ba\u015f\u0131na 2 228 dolard\u0131r ve bu giderlerin %17'si hasar, %49'u i\u015f gecikmesi, %22'si önlem ve %13'ü sa\u011fl\u0131k giderlerinden olu\u015fmaktad\u0131r. Bir tar\u0131m i\u015fletmesinde olu\u015fan herhangi bir kazan\u0131n i\u015fletmeye getirdi\u011fi ortalama gider ise 1 435 dolar olmaktad\u0131r. Amerika Birle\u015fik Devletleri'nin Iowa eyaletinde ölümcül traktör kazalar\u0131na ait giderlerin en az 7 250 000 USD\/y\u0131l oldu\u011fu bildirilmektedir (12).\n<\/p>\n

    \n
    \nABD'de Ulusal Güvenlik Konseyinin yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmaya göre, bir tar\u0131m i\u015fletmesinde olu\u015fan bir kazan\u0131n o tar\u0131m i\u015fletmesinde ortalama 10 günlük bir i\u015fgünü kayb\u0131na yol açt\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u0131bbi müdahale gerektiren bir kazadan sonraki hastane, doktor ve t\u0131bbi gereç tutarlar\u0131, i\u015fletme için parasal s\u0131k\u0131nt\u0131lara yol açmaktad\u0131r. Kazan\u0131n parayla ölçülebilen bu olumsuz özelliklerinin  yan\u0131 s\u0131ra  parayla ölçülemeyen bir  zararda vard\u0131r ki o da manevi kay\u0131plard\u0131r. Kazaya u\u011fram\u0131\u015f olan i\u015fletme fertlerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n ölümü veya kal\u0131c\u0131 sakatl\u0131klara maruz kalmas\u0131, o tar\u0131m i\u015fletmesinin çal\u0131\u015fma düzenini önemli ölçüde etkileyebilmektedir (7).\n<\/p>\n

    Farkl\u0131 ülkelerde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar,  tar\u0131m makineleri ile çal\u0131\u015fmada i\u015f kazalar\u0131n\u0131n çok büyük boyutlarda oldu\u011funu göstermektedir. ABD'de 1954-1964 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki on y\u0131ll\u0131k dönemde ortalama olarak her y\u0131l 2 409 kaza oldu\u011fu ve bu kazalar\u0131n yakla\u015f\u0131k olarak 1000 kadar\u0131n\u0131n traktörlerle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, traktör kazalar\u0131n\u0131n %50'den fazlas\u0131n\u0131n traktörün devrilmesi sonucu meydana geldi\u011fi bildirilmektedir. 1969 y\u0131l\u0131nda ABD'de Ulusal Güvenlik Konseyinin Tar\u0131m Bölümünün yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonucunda tar\u0131msal i\u015fletmelerde yakla\u015f\u0131k 7 000 çiftlik sakininin öldü\u011fü, 600 000 ki\u015finin de kal\u0131c\u0131 sakatl\u0131klara maruz kald\u0131\u011f\u0131 görülmü\u015ftür. Ayn\u0131 zamanda bu kazalar 2 000 000 çiftçiyi etkilemi\u015f ve bu çiftçilere           220 000 000 dolar zarar vermi\u015ftir. Bunun üzerine, Ulusal Güvenlik Konseyi, tar\u0131m i\u015f kolunun ABD'de en tehlikeli 3 i\u015f kolundan biri oldu\u011funa karar vermi\u015ftir (13).Çizelge 2. Ölümcül olmayan kazalar\u0131n tiplerine göre gider çe\u015fitleri<\/em> (11) <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
    \n

    \n\t\t\tKaza tipi\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\tKaza say\u0131s\u0131\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\tKaza türlerine göre giderler (%)\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\tKaza ba\u015f\u0131na ortalama gider
    \n\t\t\t(Dolar)\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tSa\u011fl\u0131k\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\tHasar\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t\u0130\u015f gecikmesi\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\tKaza önlemi\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tTraktör devrilmesi\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t33\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t7\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t60\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t17\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t15\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t4486\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tTraktör kuyruk mili\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t6\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t16\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t80\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t4\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t488\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tDi\u011fer traktör kazalar\u0131\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t67\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t21\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t24\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t46\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t10\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1596\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tDi\u011fer kendi yürür makineler\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t43\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t13\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t17\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t49\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t22\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t2228\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tKuyruk mili ile çal\u0131\u015fan makineler\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t7\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t13\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t65\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t22\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t963\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tDi\u011fer tar\u0131m i\u015f makineleri\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t181\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t19\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t65\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t15\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1279\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tEl aletleri\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t66\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t25\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t52\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t23\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t877\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tSabit makineler\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t61\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t21\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t59\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t19\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1236\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tDairesel testereler\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t29\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t26\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t64\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t11\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1207\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tElektriksel kazalar\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t4\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t18\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t50\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t33\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t474\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tDü\u015ferek olu\u015fan kazalar\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t105\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t18\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t50\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t32\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1092\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tBo\u011falar\/vah\u015fi hayvanlar\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t22\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t30\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t39\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t31\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1552\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tÇiftlik hayvanlar\u0131\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t58\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t12\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t52\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t35\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t532\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tZehirlenme\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t5\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t14\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t53\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t33\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t805\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tDü\u015fen veya savrulan parçalar\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t39\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t    27\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t12\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t39\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t23\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t934\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tBurkulma\/yaralanma\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t37\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t12\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t60\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t28\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t431\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tWeil's hastal\u0131\u011f\u0131\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t60\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t40\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t3407\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tÇiftçi akci\u011fer kanseri\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t5\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t40\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t43\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t17\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t2803\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tDi\u011ferleri\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t22\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t34\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t2\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t45\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t19\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t877\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tToplam – <\/strong>Genel\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t791<\/strong>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t18\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t13\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t49\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t19\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1435\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    \n
    4. KAZALARIN OLU\u015eUMU ve ÖNLENMES\u0130 <\/h5>\n

    \nAmerika Birle\u015fik Devletlerindeki tar\u0131m i\u015fletmelerinde traktör ve tar\u0131m i\u015f makinelerinden kaynaklanan kazalar önemli bir yer tutmaktad\u0131r (14). Özellikle koruyucu güvenlik çerçevesi veya kabini bulunmayan traktörlerin olu\u015fturdu\u011fu kazalar önemlidir ve ön planda tutulmas\u0131 gerekmektedir (15).
    \nTraktörler güvenlik aç\u0131s\u0131ndan genellikle güvenilir makinelerdir. Fakat devrilme tehlikesinin olabilece\u011fi durumlarda da kullan\u0131lmaktad\u0131rlar. Güvenlik çerçevesi veya kabinli traktörlerde kaza s\u0131ras\u0131nda, traktör kullan\u0131c\u0131s\u0131 traktör alt\u0131nda kal\u0131p ezilmekten kurtulabilir, ancak savrulup kabine çarpmama konusunda hiçbir garanti sa\u011flanamaz. Bu nedenle yan\u0131nda emniyet kemeri zorunlulu\u011fu da vard\u0131r. Bu uygulaman\u0131n ülkemizde de ba\u015flat\u0131lmas\u0131 zorunludur.
    \nYap\u0131lan bir anket çal\u0131\u015fmas\u0131na göre, traktör kazalar\u0131na, traktörlerin kapasitelerinin zorlanmas\u0131 ve sürücü hatalar\u0131 neden olmaktad\u0131r (11). Traktör kazalar\u0131n\u0131n %33'ü traktörde dengenin kaybedilmesi sonucu olmaktad\u0131r. Denge kayb\u0131 ise e\u011fim aç\u0131s\u0131n\u0131n devrilme aç\u0131s\u0131ndan büyük olmas\u0131 durumunda, yüksek h\u0131zlarda, uygun olmayan zeminde ve direksiyon hakimiyetinin yitirilmesi durumunda ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r. E\u011fim aç\u0131s\u0131n\u0131n devrilme aç\u0131s\u0131ndan büyük olmas\u0131 durumunda toplam kazalar\u0131n %17'si, y&uum<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Yrd. Doç. Dr. Ali AYBEK KSÜ, Ziraat Fakültesi, Tar\u0131m Makineleri Bölümü, KAHRAMANMARA\u015e aaybek@ksu.edu.tr Özet       Tar\u0131mda üretimi artt\u0131rmak için kullan\u0131lan teknolojiler, tar\u0131m makinelerinin yo\u011fun bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Tar\u0131m i\u015fletmelerinde artan makine say\u0131 ve çe\u015fitlili\u011fi, beraberinde i\u015f kazalar\u0131n\u0131 da getirmektedir. Kazalar, kaynak (mal) ve para kayb\u0131na neden olurlar. Tar\u0131m i\u015fletmelerindeki bu kay\u0131plar; gelir kayb\u0131, üretim kayb\u0131, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[414],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-333","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mekanizasyon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=333"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172998,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333\/revisions\/172998"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=333"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}