{"id":336,"date":"2007-02-11T23:53:00","date_gmt":"2007-02-11T23:53:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:02:46","modified_gmt":"2025-10-23T10:02:46","slug":"yonca-yetistiriciligi-ve-onemi-336","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/yonca-yetistiriciligi-ve-onemi-336","title":{"rendered":"Yonca Yeti\u015ftiricili\u011fi Ve \u00d6nemi"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n
\n

\n\t\t\tYrd.Doç.Dr. Adem EROL
\n\t\t\tE-Mail: <\/span>aerol@ksu.edu.tr<\/span><\/a>  Tel:0344 223 76 66 \/ 318
\n\t\t\tKSÜ Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü, KAHRAMANMARA\u015e<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tYONCA<\/strong>
\n\t\t\tYurdumuzda adi yonca veya k\u0131saca yonca olarak tan\u0131nan bu bitki, dünyada en çok yeti\u015ftirilen yem bitkisidir. Yem bitkilerinin kraliçesi olarak adland\u0131r\u0131lan yonca, tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan hemen tüm yem bitkilerinden daha yüksek bir yem de\u011ferine sahiptir. Birim alana protein verimi de yüksek olan yoncan\u0131n kuru ve ye\u015fil otu her türlü hayvan için lezzetli ve besleyicidir. Otu vitaminlerce çok zengindir. \u0130çerisinde en az 10 vitamin bulundu\u011fu bilinmektedir. Özellikle karotin (provitamin A), tokoferol (Vitamin E), vitamin K, piliç derileri ve yumurta sar\u0131s\u0131 rengini iyile\u015ftiren Ksantofil (Xanthophyll), maddeleri yönünden zengindir. Ayr\u0131ca, yonca otunda et, süt ve döl verimini art\u0131ran birçok madde bulunur. ABD'nde süt s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n\u0131n beslenmesinde yonca otu+m\u0131s\u0131r silaj\u0131 kombinasyonu yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131r. Otu ye\u015fil veya kurutularak hayvanlara yedirildi\u011fi gibi, silo yemine ve pelet yeme i\u015flenebilir. Yonca, örtücü bitki, ye\u015fil gübre veya toprak \u0131slah edici bitki olarak ekilebilir. Köklerinin çok derinlere kadar inmesi nedeni ile derinlerdeki su ve bitki besin maddelerinden kolayca yararlan\u0131r. Di\u011fer birçok bitkinin alamad\u0131\u011f\u0131 bitki besin maddelerini üst katmanlara ta\u015f\u0131r. Kendisinden sonra ekilen yüzlek köklü bitkiler için organik madde ve azotça zengin, su tutma kapasitesi iyi bir tarla topra\u011f\u0131 b\u0131rak\u0131r. Yonca, köklerindeki yumrucuklar ile topra\u011fa fazla miktarda azot biriktirme özelli\u011fine sahip bir bitkidir.
\n\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\nYap\u0131lan istatistikler göre, yoncan\u0131n dünyada toplam 32 milyon ha ekim alan\u0131 bulunmaktad\u0131r. Kuzey Amerika 13 milyon ha ekim alan\u0131 ile ilk s\u0131ray\u0131 almakta, bunu her biri yakla\u015f\u0131k 8 milyon
\nha ekim alanlar\u0131 ile Avrupa ve Güney Amerika takip etmektedir. Yonca, Asya, Avustralya ve Afrika k\u0131talar\u0131nda belirli ülkelerde önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ülke olarak yonca ekim alan\u0131nda 10.5 milyon ha ile ABD gelmekte, bu ülkeyi Arjantin (7.5 milyon ha), BDT (4.5 milyon ha), Kanada (2.5 milyon ha), \u0130talya (1.3 milyon ha) ve Çin (l milyon ha) takip etmektedir\n<\/p>\n

\n
\n\"MetinToprak ve \u0130klim \u0130stekleri
\nYonca, toprak yönünden fazla seçici de\u011fildir. Ancak derin, verimli, sulanabilir, iyi drenajl\u0131 ve nötr topraklarda iyi geli\u015fir. Çok a\u011f\u0131r ve çak\u0131ll\u0131 topraklarda geli\u015fmesi yava\u015flar. Yonca çok asit topraklarda iyi geli\u015femez. Bu topraklarda fazla Aliminyum, Mangan ve Demir zararl\u0131 etkilerde bulunur. Asitli topraklarda kireçleme yap\u0131lmas\u0131 gereklidir. Hafif alkalili\u011fe(Kireçli) daha toleransl\u0131d\u0131r. Ancak fazla alkali topraklarda da iyi geli\u015femez
\nYoncalar genellikle \u0131l\u0131k ve nemli yerlerde iyi geli\u015firler. Örne\u011fin, adi yonca için optimum yeti\u015fme s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 15-25°C\/10-20°C (gündüz\/gece) kabul edilir. Daha dü\u015fük s\u0131cakl\u0131klarda büyüme yava\u015flar, çiçeklenme gecikir. Çok s\u0131cak
\nhavalarda bitkiler erken generatif devreye geçerler. Yonca kura\u011fa dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Fakat s\u0131cak bölgelerde sulama yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.
\nEkim ve Bak\u0131m\u0131
\n\"MetinTohumlar\u0131n\u0131n küçük olmas\u0131 nedeniyle, yonca ekilecek tarla çok iyi haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Ekim yata\u011f\u0131 sert, yabanc\u0131 otlardan temizlenmi\u015f olmal\u0131 ve topra\u011f\u0131n birkaç cm derinli\u011finde nem bulunmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle derince sürülen toprakta birkaç kez diskaro veya t\u0131rm\u0131k çekilmelidir. A\u011f\u0131r topraklarda yüzeyin çok ufalanmamas\u0131na dikkat edilmelidir. Aksi halde ekimden sonra gelecek ya\u011fmurlar kaymak ba\u011flamaya ve ç\u0131k\u0131\u015f\u0131n zay\u0131flamas\u0131na neden olabilir.\n<\/p>\n

\nEkilen tohumlar\u0131n % 20-50'sinin bitki geli\u015ftirdi\u011fi dü\u015fünüldü\u011fünde, bir dekar alan için 400-500 g tohumun yeterli olabilece\u011fi hesaplanabilir. Ancak çimlenme ve sürme kay\u0131plar\u0131 ile fidelerdeki ölümler nedeniyle ekim oran\u0131 artt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Genel olarak l kg\/da tohumun ekim için yeterli oldu\u011fu kabul edilir. Yurdumuzda bu ekim oran\u0131 ile yap\u0131lan ekimlerden çok iyi bir bitki örtüsü elde edilir. Baz\u0131 yörelerimizde serpme ekimde dekara 4-5 kg tohum at\u0131lmaktad\u0131r. Serpme ekimlerde ekim yata\u011f\u0131n\u0131n iyi haz\u0131rlanmamas\u0131 ve ekim derinli\u011finin ayarlanamamas\u0131 yüzünden at\u0131lan tohumlar\u0131n çok az\u0131 fide olu\u015fturabilir. Seyrek ekimlerde bitkiler bol karde\u015flenerek bo\u015fluklar\u0131 doldurur. Bu nedenle, ekimde fazla tohum kullanman\u0131n fazla bir yarar\u0131 görülmez\n<\/p>\n

\n\"MetinYonca ekim zaman\u0131 bölgenin ya\u011f\u0131\u015f, s\u0131cakl\u0131k ve ekim nöbeti sistemlerine göre de\u011fi\u015fir. Genel olarak yonca ilkbahar ve yaz sonu sonbahar olmak üzere iki ayr\u0131 dönemde ekilebilir. Sonbahar ekimlerinde yabanc\u0131 ot sorunu çok azal\u0131r. Ekimi takip eden ilkbaharda fideler h\u0131zla büyümeye ba\u015flar. Ekim y\u0131l\u0131nda daha iyi bir ot veya tohum ürünü al\u0131n\u0131r. Ancak yonca fideleri so\u011fu\u011fa kar\u015f\u0131 çok hassast\u0131r. Özellikle geli\u015fmenin ilk devrelerinde hafif so\u011fuklar bile büyük zararlar yapabilir. Bu nedenle Orta ve Do\u011fu Anadolu bölgelerimiz gibi k\u0131\u015flar\u0131 sert geçen yerlerde, erken sonbahar ekimi yap\u0131lamayan alanlarda yonca ilkbaharda ekilmelidir.\n<\/p>\n

\nEkimde kullan\u0131lacak yonca tohumlu\u011funun fiziksel ve biyolojik de\u011feri yüksek, sertifikal\u0131 tohum olmas\u0131na özen gösterilmelidir. Yonca tohumu normal depo \u015fartlar\u0131nda bile canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 uzun süre koruyabilir. Bu nedenle kuru bir alanda depolanan, temiz bir yonca tohumlu\u011fu uzun süre ekim amac\u0131 ile kullan\u0131labilir.
\nYonca, ihtiyac\u0131 olan azotun büyük bir bölümünü köklerindeki yumrucuklar,vas\u0131tas\u0131yla al\u0131r. E\u011fer tarlaya ilk kez yonca ekimi yap\u0131lm\u0131\u015fsa mutlaka a\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nYonca çe\u015fitli yöntemler ile ekilebilir. Bunlardan en basiti, tohumlar\u0131n el veya makina ile serpilerek ekilmesidir. Düzenli ya\u011f\u0131\u015f alan yörelerde toprak yüzeyi nemli kald\u0131\u011f\u0131ndan serpme ekim ba\u015far\u0131l\u0131 sonuçlar verebilir. Ancak ço\u011funlukla serpme ekim yönteminde tohum israf olaca\u011f\u0131 gibi, düzenli bir ç\u0131k\u0131\u015f da sa\u011flanamaz. Yonca tar\u0131m\u0131nda en iyi ekim yöntemi, s\u0131raya ekimdir. Ancak, özel ekim makinalar\u0131 Yurdumuzda fazla miktarda bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan tah\u0131l ekim makinalar\u0131 yonca ekiminde kullan\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\nYonca topraktan fazla miktarda besin maddesi kald\u0131ran bir bitkidir. Yap\u0131lan hesaplamalara göre l ton\/da yonca kuru otu ile 28 kg Potasyum, 20 kg Kalsiyum, 3 kg Magnezyum, Fosfor ve Kükürt kald\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Yonca etkili bakteri kültürü ile a\u015f\u0131lanm\u0131\u015f veya toprakta do\u011fal olarak bakteriler bulunuyorsa bitki köklerinde bol miktarda yumrucuklar (nodoziteler) olu\u015fur. Toprakta fazla Azot bulunmas\u0131 halinde yumrucuk olu\u015fumu azalmakta ve bitki toprakta bulunan azotu kullanmaktad\u0131r. Bu nedenle yoncaya fazla azot verilmesi önerilmez. Ekimde sadece yumrucuk olu\u015fumu öncesinde kullan\u0131lmak üzere az miktarda azotlu gübre verilmelidir.\n<\/p>\n

\nFosfor, fide geli\u015fimi için gerekli bir elementtir Yonca, çok fazla miktarda Potasyum kald\u0131ran bir bitkidir. Birçok metabolizma olay\u0131nda, örne\u011fin yedek besin maddelerinin depolanmas\u0131, so\u011fu\u011fa dayan\u0131kl\u0131l\u0131k vb. gibi olaylarda Potasyum olumlu etkide bulunur. Yonca tarlas\u0131na ah\u0131r gübresi uygulamas\u0131 yoncan\u0131n, yumrular\u0131n geli\u015fimi için oldukça önemlidir.\n<\/p>\n

\nYonca toprak asilli\u011fine çok hassas bir bitkidir. Bu nedenle asit topraklarda kireçleme yap\u0131lmas\u0131 gerekir ve kireçleme ekimden birkaç ay önce yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nEkimden sonra yonca tarlas\u0131nda en önemli bak\u0131m i\u015flerinden birisi, yabanc\u0131 ot sava\u015f\u0131d\u0131r. Yonca tar\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu ülkelerde yabanc\u0131 ot kontrolü, özellikle bitkinin dormant oldu\u011fu veya erken geli\u015fme dönemlerinde uygulanan herbisitler ile yap\u0131l\u0131r.
\nYonca'da her biçimden hemen sonra ve 14 gün sonra olmak üzere iki kez sulaman\u0131n verimi çok artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 görülmü\u015ftür. Do\u011fu Anadolu'da biçimden bir hafta önce ve biçimden bir hafta sonra olmak üzere her biçim için iki kez sulaman\u0131n uygun oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bölgemizde 7-8 biçim için 12 defa sulanmas\u0131 uygundur.Tohum üretimi yap\u0131lan tarlalarda meyve olu\u015fumu ve tohum olgunla\u015fma döneminde sulama yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Aksi halde dipten yeniden ye\u015fil sürgünler gelece\u011finden, tohum hasad\u0131 ve harman\u0131 büyük ölçüde zorla\u015f\u0131r.\n<\/p>\n

\nOT ÜRET\u0130M\u0130<\/strong>
\nYonca çiftlik hayvanlar\u0131 için çok lezzetli, besleme ve sindirilme de\u011feri yüksek bir ot üretir. Bu yüksek verim ve kalitedeki ot ürününü alabilmek için yoncada biçim, toplama ve depolama i\u015flemlerine çok dikkat edilmesi gerekir. Yoncada çiçeklenmenin ba\u015flang\u0131ç dönemi (1\/10 çiçeklenme) genel olarak ideal biçim dönemi kabul edilir. Bu devrede sap ve yapraklar\u0131n verime katk\u0131lar\u0131 % 50 – % 50 oran\u0131ndad\u0131r. Örne\u011fin ince sapl\u0131, bol yaprakl\u0131 ve ot içerisinde protein oran\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131 isteniyorsa tomurcuklanma; ot rasyon içerisinde kaba yem olarak kullan\u0131lacaksa çiçeklenme sonlar\u0131nda biçilebilir. Ayr\u0131ca genç hayvanlar\u0131n beslenmesi için biçimler erken dönemlerde yap\u0131labilir. Yonca tarlas\u0131nda biçimlerin devaml\u0131 erken devrelerde yap\u0131lmas\u0131 verimin azalmas\u0131na ve seyrekle\u015fmeye yol açar. Bunun ba\u015fl\u0131ca nedeni bitki kök ve kök tac\u0131ndaki besin maddelerinin azalmas\u0131 ve tükenmesidir.
\n\"MetinNormal ko\u015fullarda çiçeklenme ça\u011f\u0131ndaki yoncalar 10 cm kadar an\u0131z b\u0131rak\u0131lacak \u015fekilde biçilmelidir. Daha sonraki devrelerde bir sonraki biçimi olu\u015fturacak yeni sürgünler ç\u0131kmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131ndan bu devrelerde (örne\u011fin tam çiçeklenme, meyve ba\u011flama gibi) yap\u0131lacak biçimlerde daha yüksek an\u0131z b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Aksi halde yeni sürgünlerin uçlar\u0131 kesilece\u011finden bir sonraki biçim gecikir ve verim azal\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n\"MetinYonca bir y\u0131l içerisinde çok say\u0131da biçilebilen bir bitkidir. Akdeniz Bölgesi ve Güneydo\u011fu Anadolu'nun bat\u0131 kesiminde 7-10 biçim al\u0131nabilir. Ot verimi topra\u011f\u0131n verimine, gübrelemeye, sulamaya göre de\u011fi\u015fir. Ortalama olarak her biçimden dekar ba\u015f\u0131na l ton ye\u015fil ot veya 250-300 kg kuru ot al\u0131nabilir. Verim, biçimlere göre de de\u011fi\u015fir. \u0130lk biçimlerde genellikle verim yüksektir. Daha sonra verim giderek azal\u0131r.Yoncada biçim aral\u0131klar\u0131 mevsimlere göre çok de\u011fi\u015fir. Büyüme mevsimi ba\u015flang\u0131c\u0131 ve sonunda, di\u011fer bir deyimle erken ilkbahar ve geç sonbahar biçimlerinde biçim aral\u0131klar\u0131 30-35 gün olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, büyümenin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 geç ilkbahar ve yaz aylar\u0131nda bu süre 20-25 güne kadar inebilir.
\nBir yoncal\u0131\u011f\u0131n ekonomik ömrü 5-7 y\u0131l kabul edilir. \u0130kinci ve üçüncü y\u0131llarda verim yüksektir.
\nYoncan\u0131n Çe\u015fitli Biçim Devrelerinde Kimyasal Kompozisyonun De\u011fi\u015fimi (%)\n<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n\t\t\tBiçim Devresi <\/td>\n\n

\n\t\t\tHam Protein\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tHam Ya\u011f\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tHam Selüloz\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tN-s\\z Öz Madde\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tHam Kül\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tÇok Genç\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t23.3\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t3.3\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t22.7\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t38.7\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t12.0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tGenç\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tn 29.1\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t3.2\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t23.8\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t33.9\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t10.0\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tÇiçeklenme Ba\u015flang\u0131c\u0131\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t19.5\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t3.2\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t27.7\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t39.5\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t10.1\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tTam Çiçeklenme\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t17.1\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t2.5\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t30.8\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t40.4\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t9.2\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tMeyve Ba\u011flama\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t12.9\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t2.1\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t37.5\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t39.6\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t7.9\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tSaman\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t9.9\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t1.6\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t43.8\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t37.3\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t7.4\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nYoncada biçimden sonra gözetilecek en önemli nokta, otun besleme de\u011ferini dü\u015fürmeden toplanmas\u0131 ve depolanmas\u0131d\u0131r. Normal biçim döneminde kuru maddenin % 50'si, proteinin % 70'i yapraklardad\u0131r. Bilindi\u011fi gibi yaprakl\u0131l\u0131k ile ot kalitesi yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Bu nedenle otun kurutulmas\u0131ndaki ana hedef yapraklar\u0131n korunmas\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Yonca otu çe\u015fitli yöntemler ile kurutulabilir. En basit ve yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan yöntem biçilen otun tarla üzerinde do\u011fal olarak kurutulmas\u0131d\u0131r. Kuruyan ot daha sonra çe\u015fitli aletler ile toplanarak y\u0131\u011f\u0131n veya balyalar halinde depolan\u0131r. Yonca yapraklar\u0131n\u0131n çok k\u0131r\u0131l\u0131c\u0131 olmas\u0131 nedeni ile tarlada kuruyan yoncada yaprak dökülmesi büyük bir sorundur. Bu nedenle, kuru ot, sabah erken saatlerde toplanmal\u0131d\u0131r. Nemli ve ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 bölgelerde otun yerde kurutulmas\u0131 oldukça güçtür. Bu bölgelerde yonca otu sehpa veya çitler üzerine serilerek kurutulur.Yonca otu silaj yap\u0131larak da de\u011ferlendirilebilir. Silaj üretiminde yaprak kay\u0131plar\u0131 minimuma iner. Yonca otu silajl\u0131k m\u0131s\u0131r ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak silaj yap\u0131lmas\u0131 daha uygundur.
\nYonca bitkileri k\u0131\u015f öncesindeki belirli bir dönem içerisinde yedek besin maddelerini üretmek ve depolamak zorundad\u0131r. Bu dönemin genellikle ilk don tarihinden 4-6 hafta öncesi oldu\u011fu kabul edilir. Bitkiler ilk don tarihinden ortalama bir ay öncesi dönemde ürettikleri karbonhidratlar\u0131 kök ve kök taçlar\u0131nda depolarlar. E\u011fer bu dönemde biçim yap\u0131l\u0131rsa, depolanan yedek besin maddeleri bitkinin yeniden sürmesi için kullan\u0131l\u0131r.
\nYedek besin maddelerince fakir olarak k\u0131\u015fa giren ve k\u0131\u015ftan zarar gören bitkiler ilkbaharda yava\u015f büyümeye ba\u015flarlar. Bitkilerde sürgün say\u0131s\u0131 az, sürgünler sar\u0131-ye\u015fil renkte ve zay\u0131ft\u0131r. Bu \u015fekildeki yonca tarlalar\u0131 uygun bir amenajman ile tekrar eski verimlili\u011fine kavu\u015fturulabilir. K\u0131\u015f zarar\u0131 gören yoncal\u0131klar\u0131 eski verimine ula\u015ft\u0131rmak için, ilkbaharda ilk biçim tam çiçeklenme hatta meyve ba\u011flama dönemine kadar geciktirilmelidir.
\nTohum Üretimi<\/strong>
\nÇiçeklenme ve tohum tutma dönemlerinde fazla ya\u011f\u0131\u015f almayan, bol güne\u015fli, gün uzunlu\u011fu fazla, hava nemi dü\u015fük bölgeler yonca tohumu üretimi için çok uygundur. Bu iklim ko\u015fullar\u0131nda yaprak hastal\u0131klar\u0131 daha az geli\u015fmekte, böcek aktivitesi ve tozlama fazlala\u015fmakta ve hasat daha kolay yap\u0131lmaktad\u0131r. Yonca yabanc\u0131 çiçek tozu ile tozlan\u0131r ve döllenir, bu nedenle çevrede çok say\u0131da böce\u011fin olmas\u0131 gerekmektedir.
\nBu nedenle ar\u0131lar\u0131n kovanlar\u0131 yonca tarlalar\u0131n\u0131n yan\u0131na konularak tozlanma ve döllenme oran\u0131 sonuç olarak tohum verimi artt\u0131r\u0131l\u0131r.
\nTohum üretimi normal ot üretimi için ekilen tarlalarda da yap\u0131labilir. Ancak yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalar, tohum üretimi yap\u0131lacak yonca tarlalar\u0131n\u0131n daha geni\u015f s\u0131ra aras\u0131 ile ekilmesi gerekti\u011fini göstermi\u015ftir. Erzurum \u015fartlar\u0131nda üç farkl\u0131 yonca çe\u015fidi ile yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalarda maksimum tohum verimi için 50 cm s\u0131ra aras\u0131 ile ekilmesi gerekti\u011fi bulunmu\u015ftur. Ayn\u0131 bölgede Bilensoy ve Ladak çe\u015fitleri ile yap\u0131lan bir çal\u0131\u015fmada en yüksek tohum verimi, 75 cm s\u0131ra aras\u0131 mesafe ve 500 g\/da ekim oran\u0131 ile ekilen parsellerden sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBöcekler taraf\u0131ndan döllenen çiçekler salyangoz biçiminde meyve olu\u015ftururlar. Ba\u015flang\u0131çta, ye\u015fil olan meyveler gittikçe koyula\u015f\u0131r ve kahverengine dönerler. Meyvelerin büyük bir bölümü esmerle\u015fti\u011fi zaman hasada ba\u015flan\u0131r. Hasat geni\u015f alanlarda iyi ayarlanm\u0131\u015f biçer döverle, küçük alanlarda ise bitkiler orak veya t\u0131rpan ile biçildikten sonra sert bir zemin üzerinde dövülerek tohumlar\u0131 al\u0131nabilir. Üretilen tohumlar iyice kurutulduktan sonra depolanabilir. Tohum verimi çok de\u011fi\u015fkendir. Sulu ko\u015fullarda verim 30-100 kg\/da aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. K\u0131raçta ise verim 10-30 kg\/da kadard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yrd.Doç.Dr. Adem EROL E-Mail: aerol@ksu.edu.tr  Tel:0344 223 76 66 \/ 318 KSÜ Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü, KAHRAMANMARA\u015e   YONCA Yurdumuzda adi yonca veya k\u0131saca yonca olarak tan\u0131nan bu bitki, dünyada en çok yeti\u015ftirilen yem bitkisidir. Yem bitkilerinin kraliçesi olarak adland\u0131r\u0131lan yonca, tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan hemen tüm yem bitkilerinden daha yüksek bir yem de\u011ferine sahiptir. Birim […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[425],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-336","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarla-bitkileri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=336"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172995,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336\/revisions\/172995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=336"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}