{"id":340,"date":"2007-02-12T00:03:00","date_gmt":"2007-02-12T00:03:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:02:46","modified_gmt":"2025-10-23T10:02:46","slug":"sulama-sistemleri-340","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/sulama-sistemleri-340","title":{"rendered":"SULAMA S\u0130STEMLER\u0130"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n
\n

\n\t\t\tKenan UÇAN
\n\t\t\tKahramanmara\u015f Sütçü \u0130mam Üniversitesi, Ziraat Fakültesi
\n\t\t\tTar\u0131msal Yap\u0131lar ve Sulama Bölümü, Kahramanmara\u015f
\n\t\t\t<\/span>ucan@ksu.edu.tr<\/span><\/a>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tSulaman\u0131n Tan\u0131m\u0131<\/span><\/strong>\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tSulama genellikle, bitki geli\u015fmesi için gerekli olan ancak do\u011fal yollarla kar\u015f\u0131lanamayan suyun, çevre sorunu olu\u015fturmadan, topra\u011fa verilmesi \u015feklinde tan\u0131mlan\u0131r. Bununla birlikte, sulama daha kapsaml\u0131 bir tan\u0131mlamayla a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen alt\u0131 amaçtan birisi veya bir kaç\u0131 için suyun topra\u011fa uygulanmas\u0131d\u0131r.<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n

    \n
  1. \n
    \n\t\t\t\tBitki geli\u015fimi için gerekli nemi sa\u011flamak amac\u0131yla topra\u011fa su eklemek; <\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n<\/li>\n
  2. \n
    \n\t\t\t\tK\u0131sa dönemli kurakl\u0131klara kar\u015f\u0131 ürünü sigorta etmek; <\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n<\/li>\n
  3. \n
    \n\t\t\t\tTopra\u011f\u0131n ve atmosferin serinletilmesi, böylece bitki geli\u015fimi için daha elveri\u015fli bir ortam haz\u0131rlamak; <\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n<\/li>\n
  4. \n
    \n\t\t\t\tToprakta bulunan tuzun eritilmesi ve y\u0131kanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak; <\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n<\/li>\n
  5. \n
    \n\t\t\t\tToprakta çatlamalar\u0131n zarar\u0131n\u0131 azaltmak; <\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n<\/li>\n
  6. \n
    \n\t\t\t\tTaban ta\u015f\u0131n\u0131n yumu\u015fat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    \nBu nedenle sulama hangi iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda olursa olsun di\u011fer geli\u015fim etmenlerinin de\u011ferlendirilmesine hizmet eden , üretimde kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayan ve tar\u0131mda yo\u011funla\u015fman\u0131n (entansive) ayr\u0131lmaz bir parças\u0131 olan bir üretim etmenidir. Kurak ve yar\u0131 kurak bölgelerde, di\u011fer geli\u015fim etmenlerinin elveri\u015fli olmalar\u0131 durumunda, sulamayla kuruya göre 3-7 kat üretim art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanabilir.
    \nSulamada esas ilke tarla ba\u015f\u0131na kadar getirilmi\u015f suyun, en az kay\u0131pla bütün tarlaya üniform bir \u015fekilde yay\u0131lmas\u0131d\u0131r. Sulama konusunda pek çok sistem vard\u0131r. Tabii bunlardan birinin yada birkaç\u0131n\u0131n seçilmesi birçok faktöre ba\u011fl\u0131d\u0131r. Örne\u011fin tarlan\u0131n tesviyesinin düzgün olup olmamas\u0131, yeti\u015ftirilen mahsulün cinsi, topra\u011f\u0131n ve toprak alt\u0131n\u0131n kimyasal ve fiziksel özellikleri, sulama suyunun miktar\u0131 ve kalitesi, çiftçi al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, baz\u0131 sulama yöntemlerinin ek yat\u0131r\u0131m\u0131 gerektirmesi nedeniyle çiftçilerin ekonomik durumu , bölgenin rüzgar -s\u0131cakl\u0131k-oransal nem-don-ya\u011f\u0131\u015f gibi egemen iklim \u015fartlar\u0131 sulama sistemlerini etkiler. Örne\u011fin tesviyeli arazilerde bütün sulama sistemleri uygulanabildi\u011fi halde tesviyesiz arazilerde ya\u011fmurlama sulama, hakim rüzgar\u0131 \u015fiddetli bir bölgede ya\u011fmurlama sulama sistemi yerine ya damla sulama yada kar\u0131k sulama daha uygun bir sulama sistemi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za ç\u0131kmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

    Geleneksel Sulama Yöntemleri<\/strong> <\/p>\n

    \n1. Salma sulama yöntemi (vah\u015fi sulama) :<\/strong> Bu sulama yönteminde tarlaba\u015f\u0131 kanal\u0131ndan tarla parseline al\u0131nan su parsel boyunca arazi üzerinde rastgele yay\u0131lmaya b\u0131rak\u0131l\u0131r. Su toprak yüzeyinde ilerlerken bir yandan da infiltrasyonla toprak içerisine girer ve bitki kök bölgesinde depolan\u0131r. Bu uygulama biçiminde sulama do\u011frultusunda e\u011fimin % 3 ü geçmemesi ve sulamaya dik yönde e\u011fimin olmamas\u0131 gerekir. Bu yöntem sulama suyunun bol ve sulama kültürünün olmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde kullan\u0131l\u0131r. Bu tip sulamada su kayb\u0131 fazla sulama rand\u0131man\u0131 da çok dü\u015füktür. Ayr\u0131ca tarla yüzeyinde üniform bir su da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 da sa\u011flanamaz ve erozyona neden olabilir.\n<\/p>\n

    \n2. Tava (göllendirme) sulama yöntemi :<\/strong> Sulanacak tarla parseli toprak seddelerle çevrilerek e\u011fimsiz alt parsellere ayr\u0131l\u0131r. Bu alt parsellere tava ad\u0131 verilir. Tarlaba\u015f\u0131 kanal\u0131ndan al\u0131nan su bu tavalara bir yada birkaç yerden verilir. Burada sulama için arazi önceden tavalara bölünür. S\u0131k ekilen hububat, yem bitkileri ve meyve bahçelerinin sulanmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Bu yöntemde suyun tavada k\u0131sa sürede göllendirilmesi için 30 l\/sn üzerinde debili su kayna\u011f\u0131na ihtiyaç vard\u0131r. Ayr\u0131ca suyun çok fazla verilip derine s\u0131zmas\u0131n\u0131 önlemek için kontrollü sulama yap\u0131lmal\u0131 ve drenaj tedbirleri de al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu yöntemin en olumsuz yan\u0131 da su sarfiyat\u0131 ve sulama zaman\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

    \n3. Kar\u0131k sulama yöntemi :<\/strong> Bu yöntemde bitki s\u0131ra aralar\u0131na kar\u0131k ad\u0131 verilen küçük kanalc\u0131klar aç\u0131l\u0131r ve su bu kar\u0131klara verilir. Su kar\u0131k boyunca ilerlerken bir yandan da infiltrasyonla toprak içerisine girer ve bitki kök bölgesinde depolan\u0131r. Sulama s\u0131ras\u0131nda mevcut debiye göre çok say\u0131da kar\u0131\u011fa su verilebilir. Kar\u0131k sulama yöntemi s\u0131raya ekilen yada dikilen tarla bitkileri, sebzeler meyve bahçeleri ve ba\u011flarda kullan\u0131l\u0131r. Bitkiler burada kar\u0131k üzerindeki s\u0131rtlara yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bitki kök bo\u011faz\u0131n\u0131n \u0131slat\u0131lmas\u0131 söz konusu de\u011fildir. Bu nedenle adi sulama ve tava sulamaya göre sulama rand\u0131man\u0131, su tasarrufu ve bitki hastal\u0131klar\u0131 yönünden en uygun sulama metodudur. Ancak bu sulama yönteminin tuzlu topraklarda uygulanmas\u0131 son derece sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. Çünkü su kar\u0131k içerisinde hareket ederken su kapillarite ile kar\u0131k s\u0131rtlar\u0131na do\u011fru yükselir ve bitki kök bölgesinde tuz yo\u011funla\u015fmas\u0131na neden olarak bitkilerin zarar görmesine neden olur.\n<\/p>\n

    \n
    \n\"Sulama\n<\/p>\n

    \n \n<\/p>\n

    Kapal\u0131 borulu sulama sistemleri<\/strong> <\/p>\n

    \nSulanacak arazilerde su da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n kapal\u0131 borulu bir iletim sistemiyle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sistemlere kapal\u0131 borulu sulama sistemleri denir. Bunlar da bas\u0131nçl\u0131 ve bas\u0131nçs\u0131z borulu sulama sistemleri olmak üzere ikiye ayr\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

    \n1. Bas\u0131nçs\u0131z borulu sulama sistemleri <\/strong>
    \nToprak alt\u0131na gömülü, bas\u0131nc\u0131 0,8 atm. den az sistemlerdir. Bu sistemlerde su da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 priz veya vanalarla b\u0131rak\u0131lan suyun bas\u0131nçs\u0131z olarak kullan\u0131c\u0131ya teslimi ile gerçekle\u015ftirilir. Dolay\u0131s\u0131yla sulama prati\u011fi ve kullan\u0131c\u0131 yönünden klasik aç\u0131k kanal \u015febekeli veya kanaletli sistemden bir fark\u0131 yoktur. Tek fark iletim sisteminin kapal\u0131 olu\u015fudur. Kapal\u0131 borulu sistemler gömülü oldu\u011fu için aç\u0131k kanal ve kanaletli sistemlere göre tar\u0131m arazisinde kay\u0131p yoktur. Kamula\u015ft\u0131rma alan\u0131 di\u011fer \u015febekelere göre çok azal\u0131r, i\u015fletme ve bak\u0131m onar\u0131m giderleri dü\u015füktür, otlanma sorunu yoktur. Sulama alan\u0131nda kanal ve kanaletlere oranla sanat yap\u0131s\u0131 çok azd\u0131r. Bu nedenle makinal\u0131 tar\u0131m için \u015fartlar daha elveri\u015flidir. \u0130n\u015faat suresi de çok daha k\u0131sa olup in\u015faat s\u0131ras\u0131nda mevsimin yaz veya k\u0131\u015f olu\u015fu gibi k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 faktörler yoktur, her mevsim in\u015faat yap\u0131labilir. \u0130n\u015faat kalitesi yönünden dü\u015fünülürse boru, fittings vb malzemeler fabrikada standart olarak imal edildi\u011fi için daha kalitelidir, yani in\u015faat unsurlar\u0131 fabrikadan itibaren kayna\u011f\u0131nda denetlenebilmektedir. Tabii bu durumda tesis ömrü daha uzun olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca tesis in\u015faat\u0131nda münhani veya tarla s\u0131n\u0131r\u0131 takip etme sorunu olmamas\u0131 nedeniyle \u015febeke boyu daha da k\u0131salmaktad\u0131r. Aç\u0131k sistemlere göre iletim rand\u0131man\u0131 daha yüksektir. Buharla\u015fma kay\u0131plar\u0131 hiç yok denecek kadar azalm\u0131\u015ft\u0131r..
    \nKapal\u0131 bas\u0131nçs\u0131z sulama sistemlerinin sak\u0131ncalar\u0131na gelince; sistem unsurlar\u0131ndan olan, pompa bacas\u0131, sapt\u0131rma, hava ve bas\u0131nç dü\u015fürme baca ve vanalar\u0131 in\u015faat\u0131, \u015febekeyle ba\u011flant\u0131lar\u0131 hem in\u015faat maliyetini art\u0131rmakta, hem de s\u0131zma yoluyla tesisin çal\u0131\u015fmas\u0131nda zorluklar ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r. Sistem dü\u015fük bas\u0131nçla çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 için su h\u0131z\u0131 dü\u015fük olmakta buna ba\u011fl\u0131 olarak boru çap\u0131n\u0131n daha büyük seçilme zorunlulu\u011fu nedeniyle yat\u0131r\u0131m masraf\u0131 artmaktad\u0131r. Su kayna\u011f\u0131nda sediment mevcutsa tesiste sediment çökelmesine ba\u011fl\u0131 olarak daralma ve t\u0131kanmalar olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bitki köklerinin de boruya girerek t\u0131kanma yapt\u0131\u011f\u0131 görülmü\u015ftür.
    \nBu sulama \u015feklinde sulama kar\u0131k veya tava \u015feklinde yap\u0131laca\u011f\u0131 için ilave yat\u0131r\u0131m olarak arazi tesviyesine gerek vard\u0131r. Aksi taktirde sulama suyu toprak erozyonuna neden olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca su alma h\u0131z\u0131 yüksek hafif bünyeli topraklarda suyun kar\u0131kla ilerleyememesi sonucu s\u0131zma yoluyla büyük oranda su kayb\u0131 olu\u015fur. Burada tabana s\u0131zan su drenaj problemine sebep olur
    \nAyr\u0131ca beton borular\u0131n i\u015fletme s\u0131ras\u0131nda hasar görmeleri halinde di\u011fer plastik veya çelik borular gibi mahallinde an\u0131nda temin edilememesi sonucu su isalesi durmakta sulama yap\u0131lamamaktad\u0131r. Bu malzemelerin temini halinde bile tesise montaj\u0131 özel i\u015fçilik gerektirmektedir..
    \nKapal\u0131 borulu sulama sistemleri bas\u0131nçl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 için günümüzde kullan\u0131m\u0131 artan ya\u011fmurlama, damla vb sulama yöntemleri için günümüzde çiftçi ihtiyaçlar\u0131na cevap verecek durumda de\u011fildir. Çiftçiler ya\u011fmurlama ve damla sulama için kanalet ve kapal\u0131 borulu sistemlerden motopompla su almaktad\u0131rlar. Burada da tek tek çiftçiler için motopomp ve enerji girdisi yönüyle büyük mali külfet ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

    Bas\u0131nçl\u0131 sulama sistemleri<\/strong> <\/p>\n

    \nBilindi\u011fi gibi günümüzde su kaynaklar\u0131 son derece k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k çe\u015fitli sektörlerdeki su kullan\u0131m\u0131 çok artm\u0131\u015ft\u0131r. Bas\u0131nçl\u0131 sulama yöntemleri yüzey ak\u0131\u015f\u0131yla ve derine s\u0131zma ile meydana gelen su kay\u0131plar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 için günümüzde en çok tercih edilen yöntemler haline gelmi\u015flerdir.\n<\/p>\n

    \n1. Ya\u011fmurlama sulama<\/strong>\n<\/p>\n

    \n
    \n\"Sulama\n<\/p>\n

    \n
    \nYa\u011fmurlama sulama yönteminde arazi üzerinde belirli aral\u0131klarla yerle\u015ftirilen ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan bas\u0131nç alt\u0131nda havaya verilen sulama suyu buradan arazi yüzeyine dü\u015fer ve infiltrasyonla toprak içerisine girerek bitki kök bölgesinde depolan\u0131r. Bu su uygulama biçimi do\u011fal ya\u011f\u0131\u015fa benzedi\u011fi için ya\u011fmurlama yöntemi ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Suyun ba\u015fl\u0131klardan bas\u0131nç alt\u0131nda verilmesi için bas\u0131nçl\u0131 bir boru sisteminin bulunmas\u0131 ve i\u015fletme bas\u0131nc\u0131n\u0131n ya pompa birimiyle ya da su kayna\u011f\u0131n\u0131n yüksekte olmas\u0131 halinde yerçekimiyle sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir.\n<\/p>\n

    Ya\u011fmurlama sisteminin unsurlar\u0131<\/strong> <\/p>\n

    \na). Su kayna\u011f\u0131 :<\/strong> Bu yöntemde her türlü su kayna\u011f\u0131ndan yararlan\u0131labilir. Yani herhangi bir akarsu, göl, keson kuyu, derin kuyu gölet. baraj, sulama kanal\u0131 vb. olabilir. Suyun kalite aç\u0131s\u0131ndan sulamaya uygun olmas\u0131 ve fazla miktarda sediment ve yüzücü cisimler içermemesi gerekir aksi taktirde bu maddeler boru hatlar\u0131 ve ba\u015fl\u0131klarda t\u0131kanmaya neden olacakt\u0131r.
    \nb) Pompa birimi :<\/strong> Ya\u011fmurlama sulama sistemlerinde gerekli i\u015fletme bas\u0131nc\u0131 genellikle pompa birimi ile sa\u011flan\u0131r. Statik emme yüksekli\u011finin fazla olmad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda santrifüj tipi, derin kuyularda dik milli derin kuyu pompalar yada dalg\u0131ç tipi pompalar kullan\u0131l\u0131r. Pompalar ya akaryak\u0131tla ya da elektrikle i\u015fletilirler. \u0130\u015fletme kolayl\u0131\u011f\u0131, tesis maliyeti ve enerji girdilerinde sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ekonomi nedeniyle elektrik motorlu pompalar tercih edilir.\n<\/p>\n

    \nc) Boru hatlar\u0131 :<\/strong> Ana boru hatt\u0131 kaynaktan al\u0131nan suyu lateral boru hatlar\u0131na iletir. Bu borular gömülü veya aç\u0131kta olabilir. Ancak arazide yer kaplamamas\u0131 ve i\u015fletme kolayl\u0131\u011f\u0131 yönünden gömülü olmas\u0131 tercih edilmelidir. Lateral boru hatlar\u0131 üzerinde ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 bulunan hatlard\u0131r. Ana boru hatt\u0131ndan ald\u0131klar\u0131 suyu ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131klar\u0131na iletirler ve genellikle toprak yüzeyine dö\u015fenebildikleri gibi sabit sistemlerde toprak alt\u0131na da dö\u015fenebilmektedirler.
    \nd) Ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131klar\u0131 :<\/strong> Bu ba\u015fl\u0131klar lateral boru hatlar\u0131 üzerinde yer al\u0131r. Lateral boru hatlar\u0131 ile ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 bitki boyuna göre seçilen yükseltici borularla sa\u011flan\u0131r. Ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131klar\u0131; dönü\u015f h\u0131zlar\u0131na , i\u015fletme bas\u0131nçlar\u0131na, ve i\u015flevlerine göre s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir; Ba\u015fl\u0131k dönme h\u0131z\u0131 dakikada 1 devirden az ise yava\u015f dönen, 1 devirden fazla ise h\u0131zl\u0131 dönen ba\u015fl\u0131k ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Uygulamada dönme h\u0131z\u0131 0.8-1.2 devir\/dak olan ba\u015fl\u0131klar yayg\u0131nd\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde i\u015fletme bas\u0131nc\u0131 2 atmosferden az ise dü\u015fük bas\u0131nçl\u0131 , 2-4 atmosfer ise orta bas\u0131nçl\u0131, 4 atmosferden fazla ise yüksek bas\u0131nçl\u0131 ba\u015fl\u0131k, 6-8 atmosfer bas\u0131nçla çal\u0131\u015fan sistemlere de jet tipi ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 denmektedir. Ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 i\u015flevine göre, tarla ve bahçe tipi ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131klar\u0131 biçiminde s\u0131n\u0131fland\u0131rmak mümkündür.\n<\/p>\n

    \nYa\u011fmurlama sistemleri kaplanan alana, tesisi ve i\u015fletme durumuna ve suyun bitkiye verili\u015f biçimine göre üç ana gruba ayr\u0131l\u0131r.
    \nKaplanan alana göre :<\/strong>
    \n– Tarla sistemleri
    \n– Çiftlik sistemleri
    \n– Tarla sisteminden çiftlik sistemine geçi\u015f sistemleri
    \n– Toplu sistemler.
    \nTesis ve i\u015fletme durumuna göre :<\/strong>
    \n– Ta\u015f\u0131nabilir sistemler
    \n– Yar\u0131 sabit sistemler
    \n– Sabit sistemler
    \nSuyun bitkiye verili\u015f biçimine göre :<\/strong>
    \n– A\u011faç üstü sulama sistemleri
    \n– A\u011faç alt\u0131 sulama sistemleri (mikro-mini spring, bublers sulama)\n<\/p>\n

    \n2. Mini sprinkler<\/strong>
    \nMeyve bahçelerinin a\u011faç alt\u0131ndan sulanmas\u0131nda özel olarak yap\u0131lm\u0131\u015f küçük ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131klar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu sistemde her a\u011faç s\u0131ras\u0131na yüzeye serili bir polietilen (PE) lateral boru hatt\u0131 dö\u015fenir ve her a\u011fac\u0131n alt\u0131na özel olarak yap\u0131lm\u0131\u015f küçük bir ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 yerle\u015ftirilir. Sistem bütünüyle sabittir. Sulama sezonu sonunda toprak yüzeyine serili lateral boru hatlar\u0131yla ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131klar\u0131 da toplan\u0131r. Bu tip sistemlere a\u011faç alt\u0131 mikro ya\u011fmurlama sistemi de denilmektedir. Bu sistemlerde i\u015fletme bas\u0131nc\u0131 1-2 atmosfer kadard\u0131r. Bir ya\u011fmurlama ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k bir a\u011faç tac\u0131n\u0131n çap\u0131 kadar bir alan\u0131 \u0131slat\u0131r.\n<\/p>\n

    \nAvantajlar\u0131:<\/strong> Di\u011fer normal ya\u011fmurlama sistemlerinin avantajlar\u0131na ilave olarak;
    \n– Bütün su iletim sisteminin gömülü olmas\u0131 nedeniyle zirai faaliyetin engellenmemesi
    \n– Sistemin tümden gömülü olmas\u0131 nedeniyle ömrünün uzun olmas\u0131 ku\u015f ve kemirgenlerden zarar görmemesi
    \n– Metodun a\u011faç kök geli\u015fimine rahatça ayak uydurabilmesi,
    \n– Normal ya\u011fmurlama sistemlerine göre ilk tesis giderlerinin daha az olmas\u0131,
    \n– Damla sulamaya göre meme delikleri daha büyük oldu\u011fu için daha geni\u015f aç\u0131kl\u0131kl\u0131 filtreden geçirilerek kullan\u0131labilmesi,
    \n– Damla sulama yöntemine göre daha fazla alan \u0131slat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 için a\u011fac\u0131n kök yap\u0131s\u0131n\u0131n do\u011fal olarak yay\u0131labilmesi,
    \n– Normal ya\u011fmurlama sistemlerinde a\u011faç tac\u0131n\u0131n sulama s\u0131ras\u0131nda \u0131slanmas\u0131 nedeniyle meyve ve yapraklarda mantari hastal\u0131klar geli\u015fti\u011fi için ço\u011fu zaman kullan\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 halde mini springin burada emniyetle kullan\u0131labilmesidir.\n<\/p>\n

    \n4. Damla sulama<\/strong>
    \nDamla sulama yönteminde temel ilke, bitkide nem eksikli\u011finden kaynaklanan bir gerilim olu\u015fturmadan, her defas\u0131nda az miktarda sulama suyunu s\u0131k aral\u0131klarla yaln\u0131zca bitki köklerinin geli\u015fti\u011fi ortama vermektir. Bu yöntemde bazen her gün, hatta günde birden fazla sulama yap\u0131labilmektedir. Damla sulama yönteminde ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f su, bas\u0131nçl\u0131 bir boru a\u011f\u0131yla bitki yak\u0131n\u0131na yerle\u015ftirilen damlat\u0131c\u0131lara kadar iletilir ve damlat\u0131c\u0131lardan dü\u015fük bas\u0131nç alt\u0131nda toprak yüzeyine verilir. Su buradan infiltrasyonla toprak içerisine girer, yerçekimi ve kapillar kuvvetlerin etkisi ile bitki köklerinin geli\u015fti\u011fi toprak hacmi \u0131slat\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bu yöntemde genellikle alan\u0131n tamam\u0131 \u0131slat\u0131lmaz. Bitki s\u0131ras\u0131 boyunca \u0131slak bir \u015ferit elde edilir ve bitki s\u0131ralar\u0131 aras\u0131nda \u0131slat\u0131lmayan kuru bir alan kal\u0131r. Böylece, mevcut sulama suyundan en üst düzeyde yararlan\u0131l\u0131r. Damla sulama sistemi sabit sistem biçimindedir. Sistem unsurlar\u0131, sulama mevsimi boyunca ayn\u0131 konumda kal\u0131rlar. Ancak, sulama mevsimi sonunda baz\u0131 unsurlar araziden kald\u0131r\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

    Damla Sulama Sisteminin Unsurlar\u0131<\/strong> <\/p>\n

    \nBir damla sulama sistemi s\u0131ras\u0131yla pompa birimi, kontrol birimi, ana boru hatt\u0131, ara (manifold) boru hatlar\u0131, lateral boru hatlar\u0131 ve damlat\u0131c\u0131lardan olu\u015fur.\n<\/p>\n

    \n\"Sulama\n<\/p>\n

    \nSu kayna\u011f\u0131 : <\/strong>Damla sulama yönteminde her türlü su kayna\u011f\u0131ndan yararlan\u0131labilir. Ancak suyun fazla miktarda kum, sediment ve yüzücü cisim içermemesi gerekir. Ayr\u0131ca, fazla miktarda kalsiyum ve magnezyum bile\u015fikleri ile demir bile\u015fikleri içeren sular da damla sulama yöntemi için uygun de\u011fildir.
    \nPompa Birimi :<\/strong> Su kayna\u011f\u0131n\u0131n yeteri kadar yüksekte olmad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda, gerekli i\u015fletme bas\u0131nc\u0131 pompa birimi ile sa\u011flan\u0131r. Su kayna\u011f\u0131n\u0131n tipine ba\u011fl\u0131 olarak santrifüj, derin kuyu yada dalg\u0131ç tipi pompalardan biri kullan\u0131labilir. Pompan\u0131n elektrik motoru ile çal\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 tercih edilir.
    \nKontrol Birimi :<\/strong> Damla sulamada, suyun çok iyi süzüldükten sonra sisteme verilmesi gerekir. Aksi durumda damlat\u0131c\u0131lar\u0131n t\u0131kanmas\u0131 sorunuyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131r. Bu i\u015flem kontrol biriminde yap\u0131l\u0131r. Kontrol biriminde ayr\u0131ca, sisteme verilecek sulama suyunun bas\u0131nç ve miktar\u0131 denetlenir ve bitki besin maddeleri sulama suyuna kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Kontrol birimi genellikle ana boru hatt\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131na kurulur.
    \nKontrol biriminde; hidrosiklon, kum-çak\u0131l filtre tank\u0131, gübre tank\u0131, elek filtre, bas\u0131nç regülatörü, su ölçüm araçlar\u0131, manometreler ve vanalar bulunur. Hidrosiklon, suda bulunabilecek kum parçac\u0131klar\u0131n\u0131n sisteme girmeden önce tutuldu\u011fu araçt\u0131r. Su hidrosiklonun üst k\u0131sm\u0131ndan çepere do\u011fru girer ve çeper boyunca a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru iner. Daha sonra su ortadan yukar\u0131ya do\u011fru yükselir ve kum parçac\u0131klar\u0131 a\u011f\u0131r oldu\u011fundan tabanda kal\u0131r. Kumdan ar\u0131nan su hidrosiklonun üzerinden sisteme verilir. Tabanda biriken kum belirli aral\u0131klarla temizlenir. Kum-çak\u0131l, filtre tank\u0131nda, sulama suyunda bulunabilecek sediment ve yüzücü cisimler tutulur. Su tanka üstten girer, kum ve çak\u0131l katmanlar\u0131ndan geçtikten sonra tank\u0131n alt\u0131ndan ç\u0131kar. Bu arada sediment ve yüzücü cisimler genellikle üst kesimde tutulur. Tank\u0131n taban\u0131nda, etraf\u0131 elek filtre ile sar\u0131lm\u0131\u015f delikli boru bulunur. Burada amaç, tanktan su ile birlikte kumun ç\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 engellemektir. Kum-çak\u0131l, filtre tank\u0131nda ayr\u0131ca suyun alttan giri\u015fini ve üstteki vanadan ç\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flayan geri y\u0131kama borusu bulunur. Bu boru arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, zaman zaman tank\u0131n üst kesiminde biriken sediment ve yüzücü cisimler y\u0131kanarak tank temizlenir. Damla sulama sistemlerinde bitki besin maddeleri sulama suyuna kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak uygulan\u0131r. Bu amaçla s\u0131v\u0131 gübre kullan\u0131l\u0131r. Sulanacak alan\u0131n büyüklü\u011füne göre hesaplanan s\u0131v\u0131 gübre miktar\u0131, kontrol birimindeki gübre tank\u0131n\u0131n içerisine konur. Gübre tank\u0131 ana boruya üzerinde vanalar bulunan hortumlarla iki noktadan ba\u011flan\u0131r. Biri gübre tank\u0131na su giri\u015fi, di\u011feri ise su ç\u0131k\u0131\u015f\u0131 içindir. Ana boru üzerine ayr\u0131ca, de\u011finilen iki nokta aras\u0131nda bas\u0131nç farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaratmak amac\u0131yla bir vana daha yerle\u015ftirilir. Gübre uygulanaca\u011f\u0131 zaman ana boru üzerindeki vana k\u0131smen kapat\u0131l\u0131r, gübre tank\u0131 giri\u015f ve ç\u0131k\u0131\u015f vanalar\u0131 aç\u0131l\u0131r. Böylece, ana borudaki suyun bir k\u0131sm\u0131 gübre tank\u0131na girer, s\u0131v\u0131 gübre ile kar\u0131\u015f\u0131r ve tekrar ana boruya döner.
    \nKontrol birimine, gübre tank\u0131ndan sonra elek filtre yerle\u015ftirilir. Filtre genellikle silindir biçimindedir. Tek yada iç içe geçmi\u015f iki filtreden olu\u015fabilir. Elek filtrelerin 80-200 mesh aras\u0131nda olmas\u0131 önerilmektedir. D\u0131\u015f filtrenin elek numaras\u0131 genellikle daha dü\u015füktür. Elek filtre ile, kum-çak\u0131l filtre tank\u0131nda süzülemeyen sediment ve gübre tank\u0131ndan gelebilecek gübre parçac\u0131klar\u0131 tutulur. Her sulamadan sonra elek filtreler sökülür ve y\u0131kanarak temizlenir. Elek filtreden sonra, suyun boru hatt\u0131nda sabit bas\u0131nç alt\u0131nda verilmesini sa\u011flamak için bir bas\u0131nç regülatörleri yerle\u015ftirilir. Bas\u0131nç regülatörleri bazen manifold boru hatt\u0131 giri\u015fine de yerle\u015ftirilebilir. Kontrol biriminde ayr\u0131ca, kum-çak\u0131l filtre tank\u0131n\u0131n giri\u015f ve ç\u0131k\u0131\u015f\u0131 ile elek filtre giri\u015findeki bas\u0131nc\u0131n ölçülmesi gerekmektedir. Bu amaçla, üç yollu bir manometreden yararlan\u0131l\u0131r. Böylelikle, bas\u0131nç farkl\u0131l\u0131klar\u0131ndan filtrelerin t\u0131kanma derecesi saptan\u0131r ve gerekli zamanlarda filtreler temizlenir.
    \nAna Boru Hatt\u0131 :<\/strong> Suyu kaynaktan manifold boru hatlar\u0131na iletir. Genellikle gömülüdür ve sert PVC borulardan olu\u015fturulur. Küçük sistemlerde ana boru hatt\u0131 toprak yüzeyine dö\u015fenebilir. Bu ko\u015fullarda sert PE borular kullan\u0131l\u0131r.
    \nAra (Manifold) Boru Hatt\u0131 :<\/strong> Suyu ana boru hatt\u0131ndan laterallere iletir. Laterallerin do\u011frudan ana boru hatt\u0131na ba\u011flanmas\u0131 durumunda, su giri\u015fini denetlemek için her lateralin ba\u015f\u0131na bir vanan\u0131n yerle\u015ftirilmesi zorunlulu\u011fu vard\u0131r. Bu ise hem sistem maliyetini çok önemli boyutlarda artt\u0131r\u0131r hem de sistemin i\u015fletilmesini güçle\u015ftirir. Bunun yerine, belirli say\u0131daki lateral boru hatt\u0131 manifold boru hatt\u0131na ba\u011flan\u0131r ve manifoldun ana boru hatt\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131 bir vana ile sa\u011flan\u0131r. Manifold boru hatt\u0131na ba\u011fl\u0131 laterallerin tümü bir i\u015fletme birimini olu\u015fturur. Manifold ba\u015flang\u0131c\u0131ndaki vana aç\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015fletme birimindeki tüm laterallere ayn\u0131 anda su verilmi\u015f olur. Ana boru hatlar\u0131nda oldu\u011fu gibi, manifold boru hatlar\u0131 da genellikle gömülüdür ve sert PVC borulardan olu\u015fturulur. Küçük sistemlerde manifold boru hatlar\u0131 bazen toprak yüzeyine serilir ve bu durumda PE borular kullan\u0131l\u0131r. Manifold boru hatlar\u0131, tesviye e\u011frilerine paralel (e\u011fimsiz) yada bay\u0131r a\u015fa\u011f\u0131 e\u011fimde dö\u015fenmelidir. Bay\u0131r yukar\u0131 e\u011fimde dö\u015femekten kesinlikle kaç\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu hatlar, ana boru hatt\u0131na dik olabilece\u011fi gibi paralel de olabilir.
    \nLateral Boru Hatlar\u0131 :<\/strong> Üzerine damlat\u0131c\u0131lar\u0131n yerle\u015ftirildi\u011fi borulardan olu\u015fur. Toprak yüzeyine serilir ve bu amaçla yumu\u015fak PE borular kullan\u0131l\u0131r. Genellikle her bitki s\u0131ras\u0131na bir lateral dö\u015fenir. Bazen, her bitki s\u0131ras\u0131na iki lateral ya da iki bitki s\u0131ras\u0131na bir lateral yerle\u015ftirilebilmektedir. Lateral boru hatlar\u0131 da, manifold boru hatlar\u0131nda oldu\u011fu gibi, tesviye e\u011frilerine paralel (e\u011fimsiz) ya da bay\u0131r a\u015fa\u011f\u0131 e\u011fimli dö\u015fenmelidir ve bay\u0131r yukar\u0131 dö\u015femekten kaç\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.
    \nDamlat\u0131c\u0131lar :<\/strong> Sistemin en önemli ve en dikkatle seçilmesi gereken elemanlar\u0131d\u0131r. Lateral borulardaki bas\u0131nçl\u0131 su damlat\u0131c\u0131ya geçtikten sonra, damlat\u0131c\u0131 içerisindeki ak\u0131\u015f yolu boyunca ilerlerken, suyun enerjisi sürtünme ile önemli ölçüde k\u0131r\u0131l\u0131r. Bunun sonucunda, su damlat\u0131c\u0131dan damlalar biçiminde çok küçük debi ile ç\u0131kar ve topra\u011fa infiltre olur. Damlat\u0131c\u0131lar genellikle lateral üzerine geçik (on-line) ve laterale boylamas\u0131na geçik (in-line) olmak üzere iki tipte yap\u0131lmaktad\u0131r. Lateral üzerine geçik damlat\u0131c\u0131larda, damlat\u0131c\u0131 giri\u015fi lateral boru içinde ve gövde borunun d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Bu tip damlat\u0131c\u0131lar orifis giri\u015fli ve genellikle k\u0131sa ak\u0131\u015f yolludur. Suyun enerjisi, giri\u015fteki orifis ve ak\u0131\u015f yolu boyunca k\u0131r\u0131l\u0131r. Laterale boyuna geçik damlat\u0131c\u0131larda ya laterel boru damlat\u0131c\u0131n\u0131n iki ucuna ba\u011flanmakta ya da damlat\u0131c\u0131lar lateral boru içerisine sabit aral\u0131klarla ve boylamas\u0131na yerle\u015ftirilmektedir. Ak\u0131\u015f yolu genellikle uzundur. Su lateral boru çeperinden damlat\u0131c\u0131ya girmekte, uzun ak\u0131\u015f yolu boyunca enerjisi k\u0131r\u0131lmakta ve lateral boru d\u0131\u015f\u0131ndan ç\u0131kmaktad\u0131r.
    \nBas\u0131nçl\u0131 sulama yöntemleriyle (Ya\u011fmurlama, damla sulama vb.) büyük oranda su tasarrufu sa\u011flan\u0131r. Bu suyla da daha fazla alan sulan\u0131r. Buda daha fazla çiftçiye hizmet götürülmesi yönüyle sosyal adaletin sa\u011flanmas\u0131, üretim art\u0131\u015f\u0131 ve milli gelir art\u0131\u015f\u0131 demektir.\n<\/p>\n

    \n5. Bas\u0131nçl\u0131 Sulama Sistemlerinin Avantajlar\u0131 ve Dezavantajlar\u0131<\/strong>\n<\/p>\n

    \nBas\u0131nçl\u0131 sulama sistemlerinin yararlar\u0131 :<\/strong>
    \n– Topo\u011frafik yönden düzgün olmayan tar\u0131m alanlar\u0131 tesviyeye gerek kalmadan bu yöntemle sulanabilir. Salma sulamaya ba\u011fl\u0131 erozyon önlenir.
    \n– Geçirgenli\u011fi yüksek olan topraklarda kar\u0131k ak\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 su kayb\u0131na neden olmaks\u0131z\u0131n tüm tarla alan\u0131nda ekonomik ve üniform olarak yüksek rand\u0131manla sulama yap\u0131l\u0131r.
    \n– Taban suyunun yüksek oldu\u011fu yerlerde taban su seviyesini yükseltmeden sulama yap\u0131l\u0131r.
    \n– Kanalet ve kapal\u0131 borulu sistemlerde sulama yapmak için gerekli tarla içi hendeklere gerek kalmad\u0131\u011f\u0131ndan ekim alan\u0131 artmakta sulama i\u015fçili\u011fi de azalmaktad\u0131r.
    \n– Ticari gübreler sulama suyuyla sadece bitki kök bölgesine verilebilir, böylece gübre ve i\u015fçilikten de tasarruf sa\u011flan\u0131r.
    \n– Bu sistemlerde bitki kök bölgesinde dü\u015fük gerilimle tutulan devaml\u0131 bir nem bulundu\u011fundan bitki suyu topraktan fazla bir enerji harcamaks\u0131z\u0131n al\u0131r. Bu da ürün art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayan önemli bir faktördür.
    \n– Tohum yataklar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, tohumlar\u0131n çimlendirilmesi fide seyreltmesi için üniform ve yeterli toprak nemi kontrollü bir \u015fekilde sa\u011flanabilir.
    \n– Sulama suyu proje sahas\u0131na istenilen miktarda denetim alt\u0131nda verilir. Gerekirse bireysel olarak kullan\u0131lan su, sayaç tak\u0131larak net olarak saptan\u0131p miktar\u0131na göre kullan\u0131m bedeli tahsil edilebilir. Tesisin kontrolü kolayd\u0131r.\n<\/p>\n

    \nBas\u0131nçl\u0131 sulama sistemlerinin sak\u0131ncalar\u0131 :<\/strong>
    \n– Sistemin birim alana dü\u015fen ilk yat\u0131r\u0131m bedeli di\u011fer sistemlere göre yüksektir. Ancak ayn\u0131 suyla daha fazla alan\u0131n sulanabilmesi, verim art\u0131\u015f\u0131, drenaj sorununu azaltmas\u0131, tesviye yat\u0131r\u0131m\u0131na ihtiyaç duyulmamas\u0131, çiftçilerin gelir art\u0131\u015f\u0131 fazla olan ürünlerin ekilmesine yönelmesi nedeniyle yat\u0131r\u0131m maliyeti fark\u0131 k\u0131sa sürede kendini amorti edecektir.
    \n– Su kayna\u011f\u0131 kotu sulanacak arazinin kotundan fazla olmay\u0131p bas\u0131nç pompajla sa\u011flan\u0131yorsa i\u015fletme gideri fazla olacakt\u0131r. Ancak getirisi yüksek olan ürün ekimlerinde bu sistem ekonomik olmaktad\u0131r. Bireysel çiftçi sulama sistemlerinde bu durum net olarak gözlemlenmektedir.
    \n– Sulama yap\u0131lacak bölgede sulama esnas\u0131nda kuvvetli rüzgar\u0131n olmas\u0131, veya devaml\u0131 hakim rüzgar\u0131n olmas\u0131 su da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 olumsuz etkiler.
    \n– Baz\u0131 bitkilerde ya\u011fmurlama sulama çiçeklenme döneminde tozla\u015fmay\u0131 olumsuz etkiler. Ayr\u0131ca mantari hastal\u0131klara da yol açabilir. Burada uygun sulama zaman\u0131 ve uygun sulama yöntemi tüm bu sak\u0131ncalar\u0131 ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r.
    \n– Cazibeli bas\u0131nçl\u0131 olarak çal\u0131\u015fabilecek sulama tesisleri öncelikle ve mutlaka kapal\u0131 bas\u0131nçl\u0131 olarak in\u015fa edilmelidir.\n<\/p>\n

    \nSonuç olarak bas\u0131nçl\u0131 sulama sistemleri; sulanacak alana ili\u015fkin iklim, toprak, tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan bitki paterni, çiftçilerin al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, e\u011fitim ve sosyal yap\u0131lar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131yla haz\u0131rlanacak kaliteli bir sulama projesi ve sonras\u0131nda tesiste iyi bir i\u015fletme anlay\u0131\u015f\u0131yla son derece ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde çal\u0131\u015facakt\u0131r.\n<\/p>\n

    Yararlan\u0131lan Kaynaklar<\/strong> <\/p>\n

      \n
    • Deliba\u015f L.. 1994. Sulama, T.Ü. Tekirda\u011f Ziraat Fakültesi, Yay\u0131n No: 213 Ders Kitab\u0131 No: 24, Tekirda\u011f. <\/li>\n
    • Kanber R., 1997. Sulama. Ç.Ü. Ziraat Fak. Genel Yay\u0131n No:174, Ders Kitaplar\u0131 Yay\u0131n No:52, Adana. <\/li>\n
    • Güngör Y. ve Y\u0131ld\u0131r\u0131m O. 1989. Tarla Sulama Sistemleri, A.Ü Ziraat Fakültesi Yay\u0131nlar\u0131, Yay\u0131n No:1155, 325 s. Ankara. <\/li>\n
    • Korukçu A. ve Y\u0131ld\u0131r\u0131m O. 1981.Ya\u011fmurlama Sistemlerinin Projelenmesi, Topraksu Genel Müdürlü\u011fü, Yay\u0131n No:57, Ankara. <\/li>\n
    • Apan M. 1981. Tarla Sulama Sistemlerinin Seçiminde Dikkate Al\u0131nmas\u0131 Gereken Temel Etmenler, A.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, Cilt:12, 228-232, Erzurum. <\/li>\n<\/ul>\n

      \n \n<\/p>\n

      \nkaynak:http:\/\/ciftci.ksu.edu.tr<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Kenan UÇAN Kahramanmara\u015f Sütçü \u0130mam Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tar\u0131msal Yap\u0131lar ve Sulama Bölümü, Kahramanmara\u015f ucan@ksu.edu.tr Sulaman\u0131n Tan\u0131m\u0131 Sulama genellikle, bitki geli\u015fmesi için gerekli olan ancak do\u011fal yollarla kar\u015f\u0131lanamayan suyun, çevre sorunu olu\u015fturmadan, topra\u011fa verilmesi \u015feklinde tan\u0131mlan\u0131r. Bununla birlikte, sulama daha kapsaml\u0131 bir tan\u0131mlamayla a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen alt\u0131 amaçtan birisi veya bir kaç\u0131 için suyun topra\u011fa uygulanmas\u0131d\u0131r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[412],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-340","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sulama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=340"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172991,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340\/revisions\/172991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=340"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}