{"id":342,"date":"2007-02-12T00:10:00","date_gmt":"2007-02-12T00:10:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:02:46","modified_gmt":"2025-10-23T10:02:46","slug":"silajlik-misir-yetistiriciligi-342","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/silajlik-misir-yetistiriciligi-342","title":{"rendered":"Silajl\u0131k M\u0131s\u0131r Yeti\u015ftiricili\u011fi"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n
\n

\n\t\t\tDoç.Dr.Mustafa KIZIL\u015e\u0130M\u015eEK
\n\t\t\tKSÜ Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü, KAHRAMANMARA\u015e.
\n\t\t\tE-Mail: <\/span>mkizil@ksu.edu.tr<\/span><\/a> Tel:0344 223 94 97<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tG\u0130R\u0130\u015e<\/strong>
\n\t\t\tM\u0131s\u0131r bitkisi, insano\u011flunun kültüre ald\u0131\u011f\u0131 en eski tarla bitkilerinden biridir. Günümüzde de çok say\u0131da kullan\u0131m alan\u0131 olan ve önemi giderek artan m\u0131s\u0131r bitkisi, yüksek verim al\u0131nabilen bir tarla bitkisi, olarak di\u011ferlerinden farkl\u0131l\u0131k göstermektedir.Bugün dünyada silaj yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan en popüler bitki olan m\u0131s\u0131r, bu amaçla dünyan\u0131n birçok bölgesinde de ba\u015far\u0131 ile yeti\u015ftirilmektedir. Ülkemizin Karadeniz, Ege, Akdeniz ve Güneydo\u011fu Anadolu bölgelerinde sulanabilen alanlarda ba\u015far\u0131 ile yeti\u015ftirilen m\u0131s\u0131r bitkisi, Do\u011fu Anadolu ve Marmara Bölgesinin baz\u0131 kesimlerinde de yeti\u015febilmektedir.<\/span> \n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Ülkemiz hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n içinde bulundu\u011fu ekonomik sorunlar giderek daha da a\u011f\u0131rla\u015fmaktad\u0131r.Üretim girdileri, özellikle yem giderleri son derece yüksektir. Ürün fiyatlar\u0131 da oldukça dü\u015fük seviyelerdedir. Tüm bunlar\u0131n yan\u0131nda, hayvanlara kaliteli kaba yem özellikle de suca zengin yem yeteri kadar yedirilememektedir. Bu nedenlerle hayvanlardan yeterli ürün al\u0131namamaktad\u0131r. Oysa bir i\u015fletmede karl\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131racak olan en temel faktörler; girdi fiyatlar\u0131n\u0131 azaltmak, ürün fiyatlar\u0131n\u0131 ve ürün miktar\u0131n\u0131 artt\u0131rmakt\u0131r. Bütün bu faktörlerin olumsuz oldu\u011fu bir i\u015f kolunda karl\u0131 bir üretim yapmak mümkün de\u011fildir. Ülkemiz hayvanlar\u0131n\u0131n kaliteli kaba yem ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamada silaj yap\u0131m\u0131n\u0131n çok büyük bir önemi bulunmaktad\u0131r. Silajl\u0131k bitkiler genellikle k\u0131sa vejetasyon süresine sahip, bol verimli bitkiler olmal\u0131d\u0131r. Sorgum ve m\u0131s\u0131r bu gibi özellikleri ile silajl\u0131k bitkilerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir.Günümüzde birçok bölgemizde tane ürünü amac\u0131yla ba\u015far\u0131l\u0131 \u015fekilde üretimi yap\u0131lan m\u0131s\u0131r bitkisi, silajl\u0131k olarak ta ba\u015far\u0131 ile yeti\u015ftirilebilmektedir. Ancak silajl\u0131k m\u0131s\u0131r yeti\u015ftiricili\u011finde yeti\u015ftirme tekniklerinin do\u011fru \u015fekilde uygulanmas\u0131 gerekmektedir.
\nS\u0130LAJLIK MISIR TARIMI<\/strong>
\n\"Silajl\u0131kDi\u011fer tarla bitkilerinde oldu\u011fu gibi silajl\u0131k m\u0131s\u0131r tar\u0131m\u0131nda da yüksek verim alman\u0131n en önemli yolu, do\u011fru yeti\u015ftirme tekniklerini uygulamakt\u0131r. Örne\u011fin çe\u015fit seçiminde yap\u0131lan bir hata, di\u011fer yeti\u015ftirme teknikleri ile giderilemez. Bu nedenle çe\u015fit seçiminden hasada kadar tüm yeti\u015ftirme tekniklerinin eksiksiz olarak bilinmesi ve uygulanmas\u0131 \u015fartt\u0131r.
\nÇe\u015fit Seçimi, Toprak Haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve Ekim: <\/strong>Silaj m\u0131s\u0131rda birincil hedef bol ye\u015fil aksam elde etmek oldu\u011fu için, tüm yeti\u015ftirme tekniklerinde bu amaç göz önünde tutulmal\u0131d\u0131r. Bol ye\u015fil aksam elde etmenin ilk yolu do\u011fru çe\u015fit seçimidir. Çe\u015fit seçiminde özellikle tek melez (A+B) çe\u015fitlere öncelik verilmeli, bunu s\u0131ras\u0131 ile üçlü melez ve çift melez çe\u015fitler izlemelidir. Tek melezlerin hem tane hem de ye\u015fil ot verimleri üçlü melez ((A+B)* C) ve çift melezlere ((A+B)*(C+D) göre daha yüksektir. Ancak çe\u015fit seçiminde tek kriter melez özelli\u011fi de\u011fildir Ayn\u0131 zamanda çe\u015fitli bitkisel özellikler de dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bitki boyu yüksek, kal\u0131n sapl\u0131 ve dik yaprakl\u0131 bitkiler tercih edilebilir. Ülkemizde bir çok silajl\u0131k ticari m\u0131s\u0131r çe\u015fidi bulunmaktad\u0131r. Kesinlikle kompozit ve sentetik çe\u015fitler veya F2 tohumluklar\u0131 kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu tohumlardan elde edilen bitkiler zaman zaman çok k\u0131sa boylu kalmakta ve verimi dü\u015fürmektedir. Çe\u015fit seçiminden sonra en önemli a\u015fama toprak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve ekimdir. E\u011fer I. Ürün ekim planlan\u0131yorsa, toprak sonbaharda derin sürülür, ilkbaharda yüzlek sürüm ve tapan yap\u0131l\u0131r sonra ekim gerçekle\u015ftirilir. E\u011fer ikinci ürün ekim yap\u0131lacaksa, öncü bitki an\u0131z\u0131n\u0131n mümkünse az b\u0131rak\u0131lmas\u0131 toprak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilir. En çok uygulanan toprak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 sistemi yüzlek sürüm, tapan, ekim ve sulamad\u0131r. Bu \u015fekilde bir ekim ile ç\u0131k\u0131\u015flar erken sa\u011flanm\u0131\u015f olur. Di\u011fer bir metod ise önce topra\u011f\u0131 sulay\u0131p, toprak tava gelince yüzlek sürüm, tapan ve ekim yapmakt\u0131r. Bu sistemde ç\u0131k\u0131\u015f daha güvenli olabilir. Ancak bu uygulamada, sulamadan sonra topra\u011f\u0131n tava gelmesine kadar bir süre beklemek gerekebilir. Zaman\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu durumlarda veya vejetasyon süresinin k\u0131sa oldu\u011fu yerlerde önce ekim yapmak ve sonra sulamak bir avantaj sa\u011flayabilir.
\n\"Silajl\u0131kEkim pamuk mibzeri ile yap\u0131labildi\u011fi gibi, son y\u0131llarda yayg\u0131n \u015fekilde kullan\u0131lan pneomatik (Haval\u0131) mibzerle de yap\u0131labilir. Haval\u0131 mibzerlerin en büyük avantaj\u0131, dekara at\u0131lacak tohumluk miktar\u0131n\u0131n hassas \u015fekilde ayarlanmas\u0131na olanak sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Tohum irili\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak dekara 2 – 2.5 kg tohumluk kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tane m\u0131s\u0131r üretiminde  dekarda 8 – 9 bin adet bitki olacak \u015fekilde ekim yap\u0131l\u0131rken, silajl\u0131k m\u0131s\u0131r üretiminde bu rakam 12 – 14 bin bitki\/da olacak \u015fekilde artt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131 yazarlar\u0131n söyledi\u011fi gibi 16- 18 bin bitki \/da çok yüksek bir rakamd\u0131r ve koçan ba\u011flamay\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 için bir verim kayb\u0131 ortaya ç\u0131kabilir. Ayr\u0131ca a\u015f\u0131r\u0131 bitki s\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda bitkilerin olgunla\u015fmas\u0131 gecikir ve tane tutma azald\u0131\u011f\u0131 için silaj\u0131n tane içeri\u011fi de azalm\u0131\u015f olur. Ekimde s\u0131ra aras\u0131 mesafenin 70 cm, s\u0131ra üzeri mesafenin ise 10 – 12 cm olmas\u0131 yeterlidir. Bu durumda dekardaki bitki say\u0131s\u0131 yakla\u015f\u0131k 14.300-11.900 adet\/da aras\u0131nda de\u011fi\u015fecektir. Ekim s\u0131ras\u0131nda, silaj\u0131n besin de\u011ferini art\u0131rmak için soya gibi bir baklagil ile kar\u0131\u015f\u0131k olarak ekilmesi de mümkündür.  Silajl\u0131k m\u0131s\u0131rda en uygun ekim derinli\u011fi küçük tohumluklarda 3 cm, iri tohumluklarda ise 5 cm civar\u0131ndad\u0131r.
\nSulama:<\/strong>Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n yetersiz oldu\u011fu durumlarda sulama \u015fartt\u0131r. M\u0131s\u0131rda ç\u0131k\u0131\u015f için gerekli nem sa\u011fland\u0131ktan sonra, yaprak say\u0131s\u0131 ve bitki boyu artt\u0131kça bitkinin su tüketimi de artar. Ç\u0131k\u0131\u015f sa\u011fland\u0131ktan sonra, iklim, toprak ve bitki faktörlerine ba\u011fl\u0131 olarak her 10-15 günde bir sulamak gerekir. M\u0131s\u0131r asl\u0131nda suyu ekonomik olarak kullanan bir bitki olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, yüksek kuru madde üretiminden dolay\u0131 fazla miktarda su tüketir. Bitki olu\u015fturabilece\u011fi en yüksek yaprak alan\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu tarih ile bunun 3-4 hafta sonras\u0131 aras\u0131ndaki dönem, suya ihtiyac\u0131n en yüksek oldu\u011fu dönemdir. Di\u011fer bir ifade ile tepe püskülü ç\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan 7-10 gün öncesi ile 15-20 gün sonras\u0131 aras\u0131ndaki dönem suya en hassas oldu\u011fu dönemdir. Silajl\u0131k m\u0131s\u0131r üretiminde koçan oran\u0131 ve koçanda tane oran\u0131 büyük bir öneme sahip oldu\u011fundan, tepe püskülü öncesinde yap\u0131lacak bir sulaman\u0131n verime önemli katk\u0131lar\u0131 bulunabilir. Silajl\u0131k m\u0131s\u0131r yeti\u015ftiricili\u011finde ye\u015fil aksam\u0131n miktar\u0131 önemlidir. Ama hiçbir zaman tane olu\u015fumu da göz ard\u0131 edilemez. Çünkü tane olmaks\u0131z\u0131n kaliteli bir silaj yap\u0131lamaz ve silaj\u0131n hazmolunabilir karbonhidrat oran\u0131 azal\u0131r.
\nGübreleme:<\/strong>M\u0131s\u0131r bitkisi, üretti\u011fi toplam kuru maddenin yüksek olmas\u0131 nedeniyle fazla miktarlarda besin maddesi tüketir.Di\u011fer bir çok tarla bitkisinde oldu\u011fu gibi en çok Azot (N), fosfor (P) ve Potasyuma (K) ihtiyaç duyar.  Ancak ihtiyaç duyulan miktarlar\u0131, toprak yap\u0131s\u0131na da ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131l\u0131k gösterebilir. Uygulanacak gübre miktar\u0131, üreticilerimiz taraf\u0131ndan da s\u0131kça sorulan bir sorudur. Ancak hiçbir zaman kesin bir rakam verilemez. Buna ra\u011fmen uygulanacak gübrenin yakla\u015f\u0131k miktar\u0131n\u0131 saptamak için, bir toprak analizi yapt\u0131rmak \u015fartt\u0131r. Bitkinin tüketece\u011fi besin maddesi miktar\u0131ndan toprakta bulunana miktar ç\u0131kar\u0131larak, gerekli olan besin maddesi miktar\u0131 hesaplanabilir. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar 5 ton ye\u015fil ot verimi için m\u0131s\u0131r\u0131n topraktan yakla\u015f\u0131k 23 kg N, 9,5 kg P ve 20 kg K kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.
\n\"Silajl\u0131kHasat ve silolama:<\/strong>Silajl\u0131k bitkilerde hasat zaman\u0131 son derece önemlidir. Hasat zaman\u0131 ile bitkilerin nem içerikleri, protein ve karbonhidrat oranlar\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki mevcuttur. Kaliteli bir silaj elde etmenin ilk a\u015famas\u0131, %65-70'lik bir nem içeri\u011fine sahip, ye\u015fil bitki elde etmektir. Di\u011fer bir ifade ile, kuru madde oran\u0131 %27-32 aras\u0131nda iken en uygun hasat zaman\u0131d\u0131r. Tüm bunlar\u0131n sa\u011flanabilmesi için, bitkilerin uygun bir dönemde hasad\u0131 \u015fartt\u0131r. Pratik bir uygulama olarak, silajl\u0131k m\u0131s\u0131r için hasat zaman\u0131 hamur olum veya sert hamur olum dönemidir. Yani koçandaki tanelerin üst k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n içe do\u011fru çökmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 dönemde bitkinin kuru madde içeri\u011fi yakla\u015f\u0131k %30 civar\u0131ndad\u0131r. Bu dönemlerden erken yap\u0131lan hasatta nem içeri\u011fi yüksek ve karbonhidrat seviyesi dü\u015fük bir materyal elde edilir ve silo içerisindeki olgunla\u015fma gecikir. E\u011fer hasat çok geciktirilirse, silo içerisinde yeterli s\u0131k\u0131\u015fma olmayaca\u011f\u0131 için hava kal\u0131r ve silaj bozulur. Bu nedenlerle silajl\u0131k materyalin zaman\u0131nda hasad\u0131 son derece önemlidir.
\nHasat, tek s\u0131ra veya iki s\u0131ra i\u015fleyebilen silaj makinas\u0131 (silage track) ile yap\u0131l\u0131r ve ye\u015fil materyal 2.5-5 cm uzunlu\u011funda parçalar halinde k\u0131y\u0131l\u0131r. K\u0131y\u0131lan materyal römorka yüklenerek, siloya ta\u015f\u0131n\u0131r. K\u0131y\u0131lan materyal en k\u0131sa zamanda siloya doldurulur ve mümkün oldu\u011fu kadar s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. E\u011fer hasattan sonra fazla zaman kaybedilirse, materyal nem kaybetmeye ve bozulmaya ba\u015flar. Bu durumda silajl\u0131k materyal bozulabilir. H\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde siloya doldurulan materyalin bir an önce üzeri plastik malzeme ile kapat\u0131lmal\u0131 ve hava veya su giri\u015fi engellenmelidir. Plastik materyalin üzerine çok ince bir samanl\u0131 toprak at\u0131labilir veya eski araba lastikleri at\u0131larak bir miktar a\u011f\u0131rl\u0131k yap\u0131labilir. Böylece fermantasyon ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f olur. Ortamda havan\u0131n bitmesiyle birlikte ba\u015flayan sürece, Fermentasyon ad\u0131 verilir. Normal \u015fartlar alt\u0131nda iyi haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir silo, 30-45 gün içerisinde olgunla\u015f\u0131r ve kullan\u0131ma haz\u0131r hale gelir. \u0130yi yap\u0131lm\u0131\u015f bir silajda pH 4.0 civar\u0131na dü\u015fer..
\nBaz\u0131 durumlarda silaj içerisindeki mikroorganizma faaliyetlerini art\u0131rmak ve uygun bir pH de\u011ferini yakalamak için silo içerisine katk\u0131 maddeleri de ilave edilebilmektedir. Özellikle karbonhidrat oran\u0131 dü\u015fük olan baklagil silajlar\u0131nda bu\u011fday veya arpa k\u0131rmas\u0131, melas ilavesi yap\u0131labilmektedir. M\u0131s\u0131r silaj\u0131nda d\u0131\u015far\u0131dan herhangi bir katk\u0131 kullanmaya gerek kalmaz.
\n\"Silajl\u0131kSilaj\u0131n Kullan\u0131lmas\u0131<\/strong>:Aç\u0131lan bir silaj d\u0131\u015far\u0131dan hava almaya ba\u015flar ve bu da hava ile temas eden yüzeyin bozulmas\u0131na neden olur. Bu nedenle olgunla\u015fan materyalin üzeri aç\u0131ld\u0131ktan sonra günlük 15-20 cm lik tabakalar halinde al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca aç\u0131lan silodan her gün materyal al\u0131narak hayvanlara yedirilmelidir. Bu \u015fekilde bozulma engellenmi\u015f olur. Aç\u0131lan bir silodan, günlük besleme kadar silaj al\u0131nd\u0131ktan sonra her defas\u0131nda silonun a\u011fz\u0131 yeniden kapat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Silodan al\u0131nan materyal en geç 48 saat içinde tüketilmelidir. Aksi halde materyal bozulur
\nNormal \u015fartlar alt\u0131nda, aç\u0131lmam\u0131\u015f olan bir siloda bozulma meydan gelmez. Hiç aç\u0131lmam\u0131\u015f ve tam havas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 bir silo, 2-3 y\u0131l hiç bozulmadan kalabilir. Ancak aç\u0131lm\u0131\u015f olan silolar o sezonda tamamen tüketilmelidir. Bu nedenle toplam ihtiyaç kadar bir silo yapmak yerine, 2 veya 3 silo yapmak daha ak\u0131lc\u0131 olabilir.KAYNAKLAR<\/strong> <\/p>\n

    \n
  • Y\u0131lmaz, \u0130. Keskin, B. 1996. Süt \u0130neklerinin Bak\u0131m\u0131, Beslenmesi ve Kaliteli Süt Üretimi: Silajl\u0131k Sorgum Yeti\u015ftiricili\u011fi. Süt Üreticileri E\u011fitim Semineri Notlar\u0131. YYÜ Ziraat Fakültesi Yay\u0131nlar\u0131 No: 14. S.30-34. <\/li>\n
  • K\u0131rtok, Y. 1998. M\u0131s\u0131r Üretimi ve Kullan\u0131m\u0131. Kocaoluk Bas\u0131m ve Yay\u0131n Evi. Tarsus. <\/li>\n
  • McDonald, P., Handerson, N., Heron, S. 1991. Chalcombe Pub. Second edditidon. Printed in Great Britain by Cambrian Ltd. Aberystwith. 301 P. <\/li>\n
  • Phipps, R., Wilkinson, M. 1985. Maize Silage. Chalcombe Pub. Printed in Great Britain. 48. P. <\/li>\n<\/ul>\n

    \n \n<\/p>\n

    \nkaynak:http:\/\/ciftci.ksu.edu.tr<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Doç.Dr.Mustafa KIZIL\u015e\u0130M\u015eEK KSÜ Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü, KAHRAMANMARA\u015e. E-Mail: mkizil@ksu.edu.tr Tel:0344 223 94 97 G\u0130R\u0130\u015e M\u0131s\u0131r bitkisi, insano\u011flunun kültüre ald\u0131\u011f\u0131 en eski tarla bitkilerinden biridir. Günümüzde de çok say\u0131da kullan\u0131m alan\u0131 olan ve önemi giderek artan m\u0131s\u0131r bitkisi, yüksek verim al\u0131nabilen bir tarla bitkisi, olarak di\u011ferlerinden farkl\u0131l\u0131k göstermektedir.Bugün dünyada silaj yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan en popüler […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[425],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-342","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarla-bitkileri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/342","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=342"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/342\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172989,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/342\/revisions\/172989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=342"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}