{"id":3449,"date":"2007-09-11T16:58:00","date_gmt":"2007-09-11T16:58:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:26","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:26","slug":"at-besleme-3449","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/at-besleme-3449","title":{"rendered":"AT BESLEME"},"content":{"rendered":"

\nProf. Dr. Gültekin YILDIZ<\/strong>\n<\/p>\n

\"\"AÜ Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastal\u0131klar\u0131 A.Dal\u0131<\/em><\/h3>\n

\n           ATLARIN YA\u015eAMA PAYI \u0130HT\u0130YAÇLARI<\/strong>\n<\/p>\n

\n            Ya\u015fl\u0131 veya sanatsal  – evcil olarak bak\u0131lan atlar\u0131n ihtiyaçlar\u0131 ya\u015fama pay\u0131 düzeyinde veya biraz üzerinde kar\u015f\u0131lan\u0131r. Bunlara, amaca uygun olarak kaba yemden zengin rasyon verilir. Böylece uzun süre yemle me\u015fgul olurlar ve ya\u011flanmazlar. Bu rasyona vitamin, mineral yemler ve katk\u0131 yemi kat\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca kuru ot verilir.   Atlar\u0131n enerji ve protein ihtiyac\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131nda canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k önemli olmaktad\u0131r. Atlar\u0131n vücut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, gö\u011füs kafesi çevresi ve vücut uzunlu\u011fundan yararlanarak ölçülebilir. K\u0131\u015f\u0131n aç\u0131k ah\u0131rda tutulan atlara, dü\u015fük s\u0131cakl\u0131\u011fa ve so\u011fuklara uyabilmeleri için rasyon miktar\u0131 biraz artt\u0131r\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

KURU MADDE (KM) \u0130HT\u0130YACI <\/p>\n

\nAtlar\u0131n sindirim kanal\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 doldurularak ölü a\u011f\u0131rl\u0131k yarat\u0131lmamal\u0131, bunlara 2-2.5 kg\/100 kg CA hesab\u0131yla KM verilmelidir. Ya\u015fama pay\u0131 KM al\u0131m\u0131 %CA için 2, verim pay\u0131 için 3'dür. Ortalama yem ihtiyac\u0131 hafif çal\u0131\u015fmada günde hayvan ba\u015f\u0131na 40, a\u011f\u0131r çal\u0131\u015fmada 60-85 kg 'd\u0131r.\n<\/p>\n

\n           ENERJ\u0130 \u0130HT\u0130YACI  <\/strong>\n<\/p>\n

\nKarbonhidrat, protein ve ya\u011flardan enerji kayna\u011f\u0131 olarak faydalan\u0131labilir. Atlarda, proteinlerin maliyetinin çok yüksek olmas\u0131 ve esas olarak nitrojen kayna\u011f\u0131 olmalar\u0131ndan dolay\u0131 enerji kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131lmamaktad\u0131r. Atlarda rasyona % 15 oran\u0131nda konulan bitkisel ve hayvansal ya\u011flar çok iyi bir \u015fekilde de\u011ferlendirilmektedir.\n<\/p>\n

\nÖzellikle yüksek enerji ihtiyac\u0131 olan laktasyondaki k\u0131sraklar ve yüksek verimli atlar için yemlerin enerji yo\u011funlu\u011funa (SE\/kg KM) dikkat etmek gerekir. Yüksek performansl\u0131 atlar\u0131n enerji ihtiyac\u0131 ise 150 MJ' ün üzerindedir.\n<\/p>\n

\n\u0130\u015f enerjisini atlar\u0131n kondisyonu, yo\u011funlu\u011fu, süresi, antrenman, jokey a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, binicinin kabiliyeti, çevre \u0131s\u0131s\u0131 etkiler.\n<\/p>\n

\n           HAM PROTE\u0130N \u0130HT\u0130YACI<\/strong>\n<\/p>\n

\nAmino asit emilimi özellikle ince ba\u011f\u0131rsaklarda olmakla birlikte bir miktarda kolonda gerçekle\u015fmektedir. Atlarda protein ihtiyac\u0131 ham protein (HP) olarak ifade edilmektedir. Protein nitelikli olmayan azotlu bile\u015fiklerin (NPN) rasyona kat\u0131lmas\u0131, fermantasyonun sindirim kanal\u0131 sonunda \u015fekillenmesinden dolay\u0131 atlarda kullan\u0131\u015fl\u0131 de\u011fildir. Yeti\u015fkin, durgun yada kondisyonu dü\u015fük atlar\u0131n HP ihtiyac\u0131 oldukça dü\u015füktür. Geli\u015fmi\u015f ve laktasyondaki k\u0131sraklarda diyetin büyük bir bölümü baklagiller de\u011fil ise protein deste\u011fi yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.\n<\/p>\n

\nHAM SELÜLOZ \u0130HT\u0130YACI<\/strong>\n<\/p>\n

\nHam selüloz ihtiyac\u0131 ya\u015fa ve performansa ba\u011fl\u0131 olmakla beraber rasyon KM'sinde en az % 12-16 HS  bulunmal\u0131d\u0131r . Saf kan tay ve 1 y\u0131ll\u0131klar için rasyonda en yüksek HS miktar\u0131 KM'de % 18'dir.\n<\/p>\n

\nTipik at kuru otu ham selülozdan zengin, depolanm\u0131\u015f, kaliteli olmas\u0131 gerekir.\n<\/p>\n

\nMINERAL MADDE \u0130HT\u0130YACI<\/strong>\n<\/p>\n

\nMinerallerin olgun ve büyümekte olan atlara verilmesi önerilmektedir. Tuz konsantre ve kaba yem kar\u0131\u015f\u0131m\u0131na % 0.5-1 oran\u0131nda kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tuz ihtiyac\u0131 at\u0131n çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u015f ve hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na göre de\u011fi\u015fiklik gösterir. Mineral madde noksanl\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015f co\u011frafi bölgelerde serbest su içme ve yalama ta\u015flar\u0131yla ihtiyac\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 oldukça etkili bir yöntemdir. Yalama ta\u015flar\u0131 kullan\u0131l\u0131rken atlara özel olmas\u0131na dikkat etmelidir.\n<\/p>\n

    \n
  • – – At yalama ta\u015f\u0131 ile sürekli tuz almal\u0131d\u0131r<\/li>\n
  • – – Laktasyondaki k\u0131srak ilk 2 laktasyon ay\u0131nda günde 30 g tuz ve devam eden laktasyonda 15 g tuz\/gün almal\u0131d\u0131r<\/li>\n
  • – – Yar\u0131\u015f at\u0131 a\u011f\u0131r bir antrenmandan sonra ve yar\u0131\u015ftan sonra 15-30 g tuz almal\u0131d\u0131r<\/li>\n
  • – – \u0130\u015f atlar\u0131 a\u011f\u0131r i\u015ften sonra 15-30 g tuz almal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n

    \nMineral karmas\u0131 ile ilave Na al\u0131m\u0131 a\u011f\u0131r çal\u0131\u015fan  at ve laktasyondaki atta ihtiyac\u0131 kapatmaz. Zn noksanl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fl\u0131 ayg\u0131rlarda görülür. Se ilavesi atta yar\u0131\u015f s\u0131ras\u0131nda eritrositler ve plazma enzimi üzerine peroksit sentezinin bir etkisi olmaz.             \n<\/p>\n

    \nVITAMIN \u0130HT\u0130YACI<\/strong>\n<\/p>\n

    \nTaze ye\u015fil yemler ve gün \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalm\u0131\u015f yemler atlar\u0131n vitamin ihtiyac\u0131n\u0131 genelde kar\u015f\u0131layabilmektedir. Yemler, propiyonik asitle muhafaza edildikleri zaman ya da uzun süre depoland\u0131\u011f\u0131 zaman vitamin A aktivitesinin ço\u011funu kaybeder. Gün \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan faydalanamayan atlarda D vitamini yetersizli\u011fi olu\u015ftu\u011fundan rasyona bu vitaminin ilave edilmesi gerekir. Uzun süre dü\u015fük kaliteli yemlerle beslenen atlarda E vitamini yetersizli\u011fi \u015fekillenebilmektedir. B kompleksi vitaminler ise atlar\u0131n kolonunda sentezlendi\u011finden dolay\u0131 rasyona kat\u0131lmas\u0131na gerek yoktur.\n<\/p>\n

    \nLaktasyon ve büyüme için daha yüksek vitamin A  gereklidir. Çal\u0131\u015fan ve yar\u0131\u015f atlar\u0131 için yüksek Vit E olmas\u0131 gerekti\u011fi savunulmaktad\u0131r. Vit B1 ve folik asit' de çal\u0131\u015fan atlar için ilave edilmelidir.\n<\/p>\n

    \nSU \u0130HT\u0130YACI<\/strong>\n<\/p>\n

    \n            Atlar\u0131n su ihtiyac\u0131 otomatik olarak veya elle kar\u015f\u0131lan\u0131r. Kova ile sulamada su yemlemeden 2-3 saat önce ve yemlemeden 2-3 saat sonra verilir. Yani günde 4 kez su verilir. S\u0131cak günlerde veya büyük stres sonunda su verili\u015fi s\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Yo\u011fun ve zorlu çal\u0131\u015fm\u0131\u015f atlara so\u011fuk su bol miktarda verilmez, aksi taktirde mide mukozas\u0131nda iltihaplanma gözlenir (su-kolik olay\u0131). Su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 9-11 °C olmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

    \nAtlar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 su tüketmemesi gerekir. A\u015f\u0131r\u0131 tüketimde alyuvarlar zarar görür. Genelde su içine tuz ilavesi önerilir.  Dinlenmede su ve elektrolit kay\u0131plar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 zorunludur.\n<\/p>\n

    \nYEM VERME SIKLI\u011eI<\/strong>: \n<\/p>\n

    \nRuminantlar en az günde 2 kez yem almal\u0131d\u0131r. At beslemede ise al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f durum 3 ö\u011fündür (Tablo 2). Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kanatl\u0131lar bütün gün yem tüketirler.\n<\/p>\n

    \nTablo  2 .Karma ve kaba yemler 3 ö\u011füne da\u011f\u0131l\u0131r:\n<\/p>\n\n\n\n\n\n\n
    \n

    \n\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\tKonsantre yem<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\tKaba yem<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tSabah<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1\/3<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t¼ (1\/3)<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tÖ\u011fle<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1\/3<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t¼<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\tAk\u015fam<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t1\/3<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t½ (2\/3)<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    \nArzu edilen, k\u0131sa aral\u0131klarla küçük miktarlar\u0131n tüketilmesidir. Gerekli olan aral\u0131k at\u0131n, besin maddesi ihtiyac\u0131, durumu, yem çe\u015fidi ve kar\u0131\u015f\u0131ma ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kural olarak atlar günde 2 ö\u011fün yemlenir, gündüz 10 saat, gece 14 saatlik aralar ile bu uygulan\u0131r.\n<\/p>\n

    \nKonsantre yemin yüksek oranda verildi\u011fi ve tüketildi\u011fi durumlarda, uzun bir yemleme aral\u0131\u011f\u0131 olur ve olumsuzluklar gözlenebilir. Bunlar mide-ba\u011f\u0131rsak kanal\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 yüklenmesi sonucu olu\u015fan timpaniden kolik'e kadar uzan\u0131r, kal\u0131n ba\u011f\u0131rsaktaki mikroorganizmalar sürekli besin geli\u015fimine ba\u011fl\u0131 olarak azal\u0131rlar. Uzun süre yem tüketme aral\u0131\u011f\u0131nda (12 h ve yukar\u0131s\u0131) ba\u011f\u0131rsak bakterilerinin say\u0131lar\u0131 ve aktiviteleri artar. Tekrar normale dönmesi uzun süre al\u0131r.\n<\/p>\n

    \n            Pratikte önce konsantre, sonra kaba yem vermek al\u0131\u015fkanl\u0131kt\u0131r. Asl\u0131nda sindirimin rahatl\u0131\u011f\u0131 için (tükürük salg\u0131s\u0131, midede yemlerin katmanla\u015fmas\u0131, pasaj h\u0131z\u0131 v.b.) kaba yem ile birlikte lapa yemler verilir. Yemlemeden önce karma lapa yemler temizlenir. Hacme göre genelde tart\u0131lmadan payla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve verilir.\n<\/p>\n

    \n            Yem tüketimini takiben atlar yorucu i\u015flere sürülmemelidir. Dolu mide ile i\u015fe ba\u015flama solunum ritmini de bozar.\n<\/p>\n

    \n            YEM DE\u011e\u0130\u015eT\u0130RME<\/strong>:\n<\/p>\n

    \n            Her yem de\u011fi\u015ftirme, riskini de beraberinde getirir. Bu riskler her kuru ot ve konsantre yemler için ayr\u0131 ayr\u0131 geli\u015fir. Daha çok çay\u0131ra ç\u0131k\u0131\u015f veya ah\u0131ra giri\u015f dönemlerinde (3-5 günde) tehlikeler geli\u015fir. Çay\u0131ra ç\u0131kmadan önce kuru ot ile yemlenmelidir. Çay\u0131rda çimlenmenin yüksek oldu\u011fu dönemde timpani olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artar; bu durumda sabah çay\u0131ra ç\u0131kmadan önce konsantre yem verilmemelidir.\n<\/p>\n

    \n            Genel olarak yemlemede enerji durumu önemlidir. Bu nedenle ayl\u0131k tart\u0131mlar objektif karar vermede rol oynar. Bu gö\u011füs geni\u015fli\u011fi (dirsek eklemi arkas\u0131nda) ile belirlenir. Ayr\u0131ca k\u0131llar\u0131n görünümü ve parlakl\u0131\u011f\u0131, çi\u011fneme durumu, d\u0131\u015fk\u0131 yo\u011funlu\u011fu, genel durum (odun ve kalaslar\u0131 kemirme, saman tozlar\u0131n\u0131 tüketme) yemleme için do\u011fru kriterlerdir. Özellikle d\u0131\u015fk\u0131, yem kombinasyonu ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r\n<\/p>\n

    \n2. YARI\u015e ATLARININ BESLENMESI<\/strong>\n<\/p>\n

    \n            Atlar\u0131n do\u011fru beslenmesi için önce ihtiyac\u0131n belirlenmesi gerekir. Ancak besin madde ihtiyaçlar\u0131n\u0131n  hareket ve faaliyete göre düzenlenmesi gerekir.\n<\/p>\n

      \n
    • a) a) Besin madde ihtiyac\u0131 faaliyetle yükselir.<\/li>\n
    • b) b) Çal\u0131\u015fma verimi besin madde ihtiyac\u0131n\u0131 art\u0131rmaz veya çok az yükseltir.<\/li>\n<\/ul>\n

      \nÖnce enerji, elektrolit ve baz\u0131 iz elementler ile vitaminler ilk akla gelen besin maddeleridir. Yar\u0131\u015f atlar\u0131nda enerji kural olarak ya\u015fama pay\u0131n\u0131n 2 kat\u0131d\u0131r. Bu durum at\u0131n canl\u0131l\u0131\u011f\u0131na, metabolizmas\u0131na, hareketlerin ekonomik kullan\u0131m\u0131na göre de\u011fi\u015fir (% 30'a kadar). Atlar\u0131n vücut geli\u015fimi enerji al\u0131m\u0131na göre de\u011fi\u015fiklik gösterir. Bu nedenle sürekli tart\u0131mlar veya gö\u011füs çevresi ölçümleri yap\u0131larak at\u0131n beslenme durumu belirlenir.\n<\/p>\n

      \nÖzellikle protein al\u0131m\u0131na dikkat etmelidir. Protein yap\u0131 maddesidir. Hücreler enerji kulland\u0131\u011f\u0131ndan kas çal\u0131\u015fmalar\u0131nda ilave protein gerekmez.\n<\/p>\n

      \nEnerji yan\u0131nda elektrolitlerde (Na, K, Cl) gereklidir, çünkü bu elementler terle uzakla\u015f\u0131r.\n<\/p>\n

      \nYar\u0131\u015f kondisyonu için rasyonda Ca, P, Mg miktar\u0131n\u0131n çok az artmas\u0131 yeterlidir (ya\u015fama pay\u0131na % 20 ilave). Mg ise daha fazla artt\u0131r\u0131l\u0131r. Atlar\u0131n önünde yalama ta\u015f\u0131 bulunuyorsa Na ve Cl ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lan\u0131r. Fazla K gereksinimi ise kg'\u0131n da 20 g K içeren kuru ottan sa\u011flan\u0131r.\n<\/p>\n

      \n\u0130z elementlerden I ve Se'un yüksek ihtiyac\u0131na dikkat etmelidir. I al\u0131m\u0131 yalama ta\u015f\u0131 veya iyotlu mineral yemlerle kar\u015f\u0131lan\u0131r. Yüksek tüketimde bezlerde a\u015f\u0131r\u0131 aktivite olaca\u011f\u0131ndan a\u015f\u0131r\u0131 tüketimden kaç\u0131nmal\u0131d\u0131r. Se vitamin E gibi kas hücrelerinin fonksiyonu için önemlidir. Kuru ot, yulaf gibi ana yemlerle dü\u015fük Se al\u0131n\u0131r.  \u0130htiyaçlar mineral yem veya karma yemlerle genelde kar\u015f\u0131lan\u0131r.\n<\/p>\n

      \nA\u015f\u0131r\u0131 protein tüketimde do\u011frudan performans dü\u015fmesi veya sa\u011fl\u0131k bozuklu\u011fu olu\u015fmaz, olu\u015fmas\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n derecesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 protein al\u0131m\u0131nda;\n<\/p>\n

        \n
      • – – Artan \u0131s\u0131 sentezi<\/li>\n
      • – – Yüksek su tüketimi<\/li>\n
      • – – Plazmada yüksek amonyak miktar\u0131na yol açar.<\/li>\n
      • – – Performans dü\u015fer.<\/li>\n
      • – – Böbreklerden üre at\u0131m\u0131 artar<\/li>\n
      • – – Ah\u0131r klimas\u0131nda fazla amonyak birikir ve solunum sistemine olumsuz etkisi olur.<\/li>\n<\/ul>\n

        \n            At\u0131n yar\u0131\u015f kondisyonu için yemin içeri\u011fi ve hijyenik kalitesi çok önemlidir. Yemler mantar, bakteri, böcek ve insektisitten ar\u0131nm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. En fazla tüketilen yulaf ve kuru ottaki kalite de\u011fi\u015fimleri performans\u0131 etkiler.\n<\/p>\n

        \nYemlerin hijyenik kalitesinin belirlenmesinde fiziksel görünüm, bütünlük, koku ve renk önemlidir. Mikroskobik yap\u0131lan incelemede yabanc\u0131 madde, böcek, d\u0131\u015fk\u0131 aran\u0131r.\n<\/p>\n

        \n            Dola\u015f\u0131m, kan damar\u0131, kan miktar\u0131, iskelet olu\u015fumu yo\u011fun antrenmandan etkilenir. Esansiyel amino asit, vitamin, mineral ve iz element ihtiyaç de\u011ferleri yükselir. Enerji metabolizmas\u0131 için gerekli vitaminler (tiamin, lajktoflavin, niasin ve pantotenik asit) karma yeme yeterince kat\u0131lmal\u0131, ancak ekstra yap\u0131lacak ilave gereksizdir. Yar\u0131\u015ftan önce glikoz (\u015feker) vermek istenmez.\n<\/p>\n

        \nYar\u0131\u015f, ko\u015fum, binek ve konkur atlar\u0131 kassel aktivite gösterirler.  Bu yüzden özellikle ek enerjiye ihtiyaç duyarlar. Ko\u015fu ve konkur atlar\u0131nda k\u0131sa süreli performans amaçland\u0131\u011f\u0131ndan solunum, dola\u015f\u0131m sistemleri, kan elementleri, kas ve iskelet sistemlerinin bütün olarak peformans yeteneklerine uygun olmas\u0131 gerekir. Antrenmanlarda tek tek organ sistemlerinin (kan, enzim aktiviteleri, h\u0131zl\u0131 \u015fekilde karaci\u011fer ve kaslarda glikojen depolar\u0131n\u0131n sentez ve metabolizmas\u0131) performans yetenekleri sa\u011flan\u0131r veya kuvvetlendirilir.\n<\/p>\n

        \n            Yar\u0131\u015f atlar\u0131, ya\u015fama paylar\u0131na ilaveten enerjiye ihtiyaç gösterirler, ayr\u0131ca su ve elektroliti terleme ile kay\u0131ptan dolay\u0131 daha fazla tüketirler.\n<\/p>\n

        \n            Yar\u0131\u015ftan 1-2 gün önce kuru ot miktar\u0131 azalt\u0131l\u0131r, "ölü a\u011f\u0131rl\u0131k" istenmez. Kuru ot mide-ba\u011f\u0131rsaklardaki fermantasyon noksanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r. Mide-ba\u011f\u0131rsakta gaz toplanmas\u0131n\u0131 önler, solunum sistemine olacak bask\u0131y\u0131 azalt\u0131r.\n<\/p>\n

        \n            Gerekli ve zorunlu oldu\u011fu durumlarda atlara toz, lapa yem verilir. Bu yemin sindirimi ve lezzeti iyidir. Fermantasyonu çabuk geli\u015fti\u011finden hayvana verilen lapadan art\u0131k olanlar varsa at\u0131l\u0131r.       \n<\/p>\n

        \n3. AYGIRLARIN BESLENMESI<\/strong>\n<\/p>\n

        \n            Tohumlama ayg\u0131rlar\u0131 yüksek de\u011ferli yemlerle ad libitum beslenir. Yemler kaliteli olmal\u0131 ve HS'dan fakir kuru ot, özellikle yonca kuru otu ve enerji ve proteinden zengin konsantre yem verilmelidir. \n<\/p>\n

        \n            Genç ye\u015fil yemlerin, havucun ve vitamin preparatlar\u0131n\u0131n yararl\u0131 etkisi vard\u0131r. Balast maddeden zengin yemleme ise tohumlamada olumsuz etkilidir.\n<\/p>\n

        \nA\u015f\u0131m sezonu d\u0131\u015f\u0131nda besin maddeleri ihtiyac\u0131, hareket ile orant\u0131l\u0131 olarak verilir. A\u015f\u0131r\u0131 besleme, özellikle enerji ya\u011flanmaya yol açar, dam\u0131zl\u0131k görevinde sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. Bu nedenle enerji iyi ayarlanmal\u0131, canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k kontrolleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

        \n            A\u015f\u0131m sezonunda ve bir hafta öncesinde besin maddesi miktar\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131r. Enerji ihtiyac\u0131, hareket yetene\u011fi, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131na göre ve a\u015f\u0131ma göre de\u011fi\u015fir. Günlük rasyonlar\u0131nda kaliteli kuru ot, karma yem, mineral, vitamin ve su yer almal\u0131d\u0131r. Merada tutulan atlara mera kalitesine ba\u011fl\u0131 karma yem vermeli, enerji seviyesine dikkat etmelidir.\n<\/p>\n

        \nAyg\u0131r beslemede amaç iyi bir dam\u0131zl\u0131k kondisyonuna \u015fi\u015fmanlatmadan ula\u015fmak ve yüksek döl verimi sa\u011flamakt\u0131r. Rasyon haz\u0131rlarken ya\u015fama pay\u0131na göre hesaplamak, yo\u011fun olarak günlük hareket eden atlara hareket düzeyi dikkate al\u0131narak gerekli besin maddeleri ilave etmek yeterli olacakt\u0131r.\n<\/p>\n

        \n            Ayg\u0131r rasyonlar\u0131 A, E ve B vitaminleri ile iz elementler (özellikle Mn ve Zn) bak\u0131m\u0131ndan takviye edilmelidir. Ayg\u0131rlar\u0131n vücut skoru düzenli olarak kontrol edilmelidir.\n<\/p>\n

        \n4. RASYON DÜZENLEME   <\/strong>\n<\/p>\n

        \nRasyon haz\u0131rlan\u0131rken temelde kaba yem ve kesif yemlerden (yulaf, karma yem) yararlan\u0131l\u0131r. Kaba yem al\u0131m\u0131yla atlar bir yandan çi\u011fnemekle u\u011fra\u015f\u0131rken, di\u011fer yandan sindirim kanal\u0131 fonksiyonu sa\u011flan\u0131r (tükürük, pasaj gibi), sindirim kanal\u0131nda su tutulur. A\u015f\u0131r\u0131 kaba yem tüketiminde gereksiz yere a\u015f\u0131r\u0131 su tutulumu nedeniyle istenmeyen bir a\u011f\u0131rl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 olur.\n<\/p>\n

        \nKaba yemlerden proteini a\u015f\u0131r\u0131 olmayan, kuru, depolanm\u0131\u015f olanlar seçilmelidir. Son zamanlarda rasyonlara ya\u011f kat\u0131m\u0131 da  tavsiye edilmektedir. Ya\u011f ilavesi ile enerji yo\u011funlu\u011fu artar, protein al\u0131m\u0131 azal\u0131r. Ayn\u0131 zamanda glikojen korunmu\u015f olur. Ya\u011f kayna\u011f\u0131 olarak bitkisel ya\u011f tercih edilir.\n<\/p>\n

        \nÇal\u0131\u015fan atlara rasyon haz\u0131rlamada \u015fu noktalara dikkat etmek gerekir:\n<\/p>\n

        \n-Yararlanma yönü, yararlanma yo\u011funlu\u011fu, performans\n<\/p>\n

        \n-Bilimsel, uygun yemleri kullanma\n<\/p>\n

        \n-Sat\u0131n al\u0131nabilirlik\n<\/p>\n

        \n-Yemleme tekni\u011fi\n<\/p>\n

        \n-Tüketilebilirlik\n<\/p>\n

        \n-At\u0131n ihtiyac\u0131n\u0131 belirleme\n<\/p>\n

        \n-Ekonomik olmas\u0131.\n<\/p>\n

        \nTemel besin maddesi olarak kuru otun hijyenik, konserve edilmi\u015f ve ham selülozdan zengin olmas\u0131 gerekir.\n<\/p>\n

        \n      Spor atlar\u0131 sezonda:\n<\/p>\n

          \n
        • – – hiçbir \u015fekilde yem de\u011fi\u015fimine gidilmez<\/li>\n
        • – – sadece iyi kuru ot verilir<\/li>\n
        • – – s\u0131k ö\u011fünlerle küçük miktarlar halinde yemlenir<\/li>\n
        • – – s\u0131n\u0131rl\u0131 ham selüloz tüketir<\/li>\n
        • – – enerjiden zengin konsantre yem verilir<\/li>\n
        • – – ya\u011f ilavesinden kaç\u0131n\u0131l\u0131r <\/li>\n
        • – – k\u0131sa süreli a\u015f\u0131r\u0131 yüklenmelerde enerji kayb\u0131 üzüm \u015fekeri ile azalt\u0131l\u0131r<\/li>\n
        • – – günlük gerekli yüksek enerji ve protein al\u0131m\u0131 yararlanma yönü ve yüklenmeye ba\u011fl\u0131 de\u011fi\u015fir.<\/li>\n<\/ul>\n

          \nYEM MADDELER\u0130<\/strong>\n<\/p>\n

          \nYar\u0131\u015f atlar\u0131n\u0131n beslenmesinde genelde az miktarda yulaf, kuru ot, bu\u011fday kepe\u011fi gibi geleneksel yem maddeleri kullan\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

          \nKaba yem olarak ilk biçim çay\u0131r kuru otu tercih edilir. Yonca kuru otu ise yüksek protein düzeyi nedeniyle fazla tavsiye edilmez. Kuru otta mineral madde miktar\u0131 hakk\u0131nda önceden kesin karar verilemez. Baz\u0131 bölgelerde Ca, Mg, Na veya karoten miktar\u0131 tablo de\u011ferinden dü\u015fük bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca besin madde bile\u015fimi yan\u0131nda kuru otta hijyen kalitesi de önemlidir. Bütün kirlilik çe\u015fitleri yan\u0131nda küflerle ve lipopolisakkaritlerle kirlilikte önemli miktarda bulunur. Mantar sporlar\u0131 ve lipopolisakkaritler yem tozlar\u0131nda yo\u011funla\u015f\u0131r ve solunumla al\u0131n\u0131r. \u015eayet yar\u0131\u015f atlar\u0131 solunum problemine sahip ise kaba yemin kalitesi daha da dikkat çekici olur.\n<\/p>\n

          \nYulaf bütün at beslenen yerlerde temel yemdir. Çe\u015fitli tah\u0131l çe\u015fitleri yüksek ham selüloz ve uygun ya\u011f miktar\u0131na sahiptir. Dü\u015fük mineral madde ve vitamin miktar\u0131  (vit E hariç) olumsuz yönlerdir. Ayr\u0131ca tah\u0131l tanelerinde özellikle yulafta yetersiz hijyen görülür. Bu durum her \u015feyden önce hasat sonras\u0131 yetersiz kurutma ve tanenin formunu korumamas\u0131 (parçalanma gibi) mikroorganizma üremesine yol açar. Bu nedenle s\u0131k olarak hijyenik \u015fikayetler olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. Küf mantarlar\u0131 ve lipopolisakkaritler yan\u0131nda yüksek miktarda maya miktar\u0131 da görülür, midede gaz olu\u015fumu ve a\u011f\u0131r koliklere yol açar. Gaz birikmi\u015f ba\u011f\u0131rsaklar solunum odas\u0131n\u0131n daralmas\u0131na ve akci\u011ferlerin nefes al\u0131p vermesini s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131r.\n<\/p>\n

          \nhttp:\/\/veterinary.ankara.edu.tr\/~yildiz\/genelbilgiler2.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Prof. Dr. Gültekin YILDIZ AÜ Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastal\u0131klar\u0131 A.Dal\u0131            ATLARIN YA\u015eAMA PAYI \u0130HT\u0130YAÇLARI             Ya\u015fl\u0131 veya sanatsal  – evcil olarak bak\u0131lan atlar\u0131n ihtiyaçlar\u0131 ya\u015fama pay\u0131 düzeyinde veya biraz üzerinde kar\u015f\u0131lan\u0131r. Bunlara, amaca uygun olarak kaba yemden zengin rasyon verilir. Böylece uzun süre yemle me\u015fgul olurlar ve ya\u011flanmazlar. Bu rasyona vitamin, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3449","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3449"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171765,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3449\/revisions\/171765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3449"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}