{"id":3451,"date":"2007-09-11T17:07:00","date_gmt":"2007-09-11T17:07:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:26","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:26","slug":"tavuklarda-besin-madde-ihtiyaclari-3451","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/tavuklarda-besin-madde-ihtiyaclari-3451","title":{"rendered":"TAVUKLARDA BES\u0130N MADDE \u0130HT\u0130YA\u00c7LARI"},"content":{"rendered":"\n\n\n
\n

\n\t\t\tProf. Dr. Gültekin YILDIZ<\/span><\/strong>\n\t\t\t<\/p>\n

\"\"AÜ Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastal\u0131klar\u0131 A.Dal\u0131<\/em><\/span><\/h3>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

             Hayvanlar taraf\u0131ndan tüketildi\u011finde sindirilerek organizmaya emilen ve organizmada kullan\u0131lacak ürünlere dönü\u015febilen maddelere "yem maddesi" denir. <\/p>\n

\nHayvan vücudunda kullan\u0131labilecek bir i\u015fleve sahip maddelere de "besin maddesi" denir. Tavuklar taraf\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan m\u0131s\u0131r, bu\u011fday bir yem maddesi iken, ya\u011f, karbonhidrat, protein gibi maddeler ise besin maddesi olmaktad\u0131r.      SU: Hayvan ve bitki yap\u0131s\u0131nda önemli ölçüde yer al\u0131r. Yeni do\u011fan hayvanlar\u0131n %75-80'i sudan ibarettir. \u0130leriki ya\u015flarda azalarak %50 seviyelerine do\u011fru iner. Kümes hayvan\u0131 yemlerinde %10-15 su bulunur.   Tavuklar\u0131n deri yüzeyinden önemli ölçüde bir terleme olmad\u0131­\u011f\u0131ndan vücuttan at\u0131lacak fazla \u0131s\u0131 solunum yolu ile uzakla\u015fmakta­d\u0131r. Su yem tüketimine etki eder. Tamamen kuru bir yem maddesinin tüketilmesi yava\u015f olup günlük yem tüketimini de azalt\u0131r.  Hayvanlar\u0131n su ihtiyac\u0131 3 yoldan kar\u015f\u0131lan\u0131r. Bunlar içilen su, yemlerdeki su ve metabolik sudur.   \u0130çilen su: \u0130htiyac\u0131n önemli k\u0131sm\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar. 10-15 °C de temiz olmal\u0131d\u0131r. Su tüketimini, tüketilen kuru madde, çevre s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, protein ve tuz tüketimi, suyun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, yumurta üretimi, yemin yap\u0131s\u0131, tavu\u011fun c.a. ve ya\u015f\u0131 ile hareket etkiler. Normal ko\u015fullarda tüketilen yemin 3 kat\u0131 su gereklidir.Yemlerdeki su ihtiyac\u0131n %5'ini, metabolik suda %10-15ini kar\u015f\u0131layabilir.  Yemlerdeki fazla rutubet mantarla\u015fma riskini beraberinde getirir.\n<\/p>\n

\nKARBONH\u0130DRATLAR\n<\/p>\n

\n            C,H ve O atomlar\u0131ndan olu\u015fur. Moleküldeki C say\u0131s\u0131 5 olursa pentoz denir. Pentozlar\u0131n birle\u015fmesinden ise pentozanlar olu\u015fur. 6 Clu olanlara heksoz, heksozlar\u0131n birle\u015fmesinde olu\u015fanlara ise heksozan denilir. Glikoz heksoz iken ni\u015fasta heksozand\u0131r.\n<\/p>\n

\n  Karbonhidratlar \u015fekerler, dekstrin, ni\u015fasta, glikojen, selüloz, lignin ve pentozanlar diye alt gruplara ayr\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\n            \u015eEKERLER: Suda erir, enerji kayna\u011f\u0131d\u0131r. Glikoz, fruktoz 6 C'lu, sakkaroz ve maltoz 12 C'lu, ksiloz ve arabinoz 5 C'lu \u015fekerlerdir.\n<\/p>\n

\n            DEKSTR\u0130N ve N\u0130\u015eASTA: Tah\u0131llardaki depo CHO'd\u0131r. Suda erimez, enerji kayna\u011f\u0131d\u0131r. (alfa glukozidik ba\u011fl\u0131)\n<\/p>\n

\n            SELÜLOZ ve HEM\u0130SELÜLOZ: Selüloz bitki hücre duvar\u0131 unsuru­dur, glukoz ünitelerinin glukozidik (beta) ba\u011flanmas\u0131 ile olu\u015fur. Kanatl\u0131larda selülaz olmad\u0131\u011f\u0131ndan de\u011ferlendiremezler.\n<\/p>\n

\n            Hemiselüloz, 5 ce 6 C'lu \u015fekerler ile üronik asit birle\u015fme­sinde olu\u015fur. Selüloz ile kompleksinden kanatl\u0131lar yararlanamaz.  Tavuklarda tam bir büyüme elde edilebilmesi için baz\u0131 karbonhid­ratlardan sentezlenen glukuronik ve glukonik asitlere gereksinim vard\u0131r. Bu asitlerin sentezlenmesi için yemlerde arabinoz, ksiloz gibi 5 C'lu \u015fekerlerin bulunmas\u0131 gereklidir.\n<\/p>\n

\n            L\u0130GN\u0130N: Kanatl\u0131lar de\u011ferlendiremez.\n<\/p>\n

\nYA\u011eLAR\n<\/p>\n

\n            Gliserolün ya\u011f asitleri ile yapt\u0131\u011f\u0131 bile\u015fikler olup eterde eriyebilenlere eter ekstrakt\u0131 denir. 14 C'ludan az olanlara k\u0131sa zincirli, 20 C'ludan fazla olanlara uzun zincirli ya\u011f asitleri de­nir. Ya\u011f asitleri C atomlar\u0131 aras\u0131nda çift ba\u011f ta\u015f\u0131yorsa doymam\u0131\u015f, ta\u015f\u0131m\u0131yorsa doymu\u015f ya\u011f asitleri denir. Doymam\u0131\u015f ya\u011f asitleri daha çok s\u0131v\u0131 formda olup, kolay okside olur. Önlemek için antioksidan kat\u0131l\u0131r. Doymam\u0131\u015f ya\u011f asitlerinden baz\u0131lar\u0131 esansiyel olup (linole­ik, arahidonik) yemlerle al\u0131nmak zorundad\u0131r.\n<\/p>\n

\n            Ancak yemlik olarak kullan\u0131lan ya\u011flar daha çok, trigliserit, serbest ya\u011f asitleri, fosfolipitler, sabunla\u015fmayan maddelerin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015furlar. Sabunla\u015fmayan maddeler ise sterol, ADEK, karoten ve ksantofil gibi pigmentleri de içerirler.\n<\/p>\n

\n            Ya\u011flar\u0131n beslenme aç\u0131s\u0131ndan  fonksiyonlar:\n<\/p>\n

\n     -Enerji verirler: Ya\u011flar karbonhidratlara göre 2.25 kat fazla enerji verir. Kanatl\u0131 beslenmesinde metabolik enerji de\u011feri kullan\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\n    – Esansiyel ya\u011f asitleri lerini içerir, ADEK emilim ve kandaki ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, hücre ve doku yap\u0131s\u0131na kat\u0131l\u0131r, lezzet verir, tozlanmay\u0131 önler, makine ve ekipman a\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 önler, peletlemeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.\n<\/p>\n

\n            Rasyonda doymam\u0131\u015f ya\u011f asitlerinin varl\u0131\u011f\u0131 doymu\u015f ya\u011f asitleri­nin de sindirim ve absorpsiyonunu art\u0131rmaktad\u0131r. Buna ya\u011flar\u0131n sinerjik etkisi denir. Ya\u011flar\u0131n sindirimi uzun sürdü\u011fünden di\u011fer besin maddelerinin sindiriminide art\u0131r\u0131r.\n<\/p>\n

\nPROTE\u0130NLER\n<\/p>\n

\n            Kjeldahl yöntemi ile elde edilen azot de\u011feri 6.25 faktörü ile çarp\u0131larak protein düzeyi bulunur. Gerçek protein yan\u0131nda, amino asit peptit, azotlu bile\u015fiklerde bulundu\u011fundan ham protein denir.  Proteinlerin hayvan vücudundaki fonksiyonlar\u0131:\n<\/p>\n

\n    -Kas, kollogen dokular, deri, tüy, t\u0131rnak, pul ve gaga yap\u0131s\u0131na girer\n<\/p>\n

\n    -Kan proteinleri olan albumin, globulinlere kat\u0131l\u0131r, ozmotik bas\u0131nc\u0131 düzenler, hemeostatik dengeyi kurar\n<\/p>\n

\n    -Fibrinojen, tromboplastin ile kan p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131nda yer al\u0131r\n<\/p>\n

\n    -hemoglobin ile hücrelere oksijen ta\u015f\u0131n\u0131r\n<\/p>\n

\n    -lipoproteinler ya\u011fda eriyen vitaminleri ve baz\u0131 metabolit­leri ta\u015f\u0131rlar.\n<\/p>\n

\n            Bilinen 22 adet amino asit bitkiler taraf\u0131ndan sentezlenir. Hayvanlar ise 12 adetini sentezleyebilir. Geri kalan amino asitler bitkilerden yani yemlerle al\u0131nmas\u0131 gerekir ki bunlara esansiyel amino asitler denir.\n<\/p>\n

\nEsansiyel<\/u> amino asit<\/u>      S\u0131n\u0131rl\u0131 esansiyel amino asi<\/u>t     Sentezlenebilenler<\/u>\n<\/p>\n

\narginin                                     tirozin                         alanin\n<\/p>\n

\nhistidin                                    sistin                           aspartik asit\n<\/p>\n

\nlizin                                         hidroksi lizin                glutamik asit\n<\/p>\n

\nlösin                                                                            asparagin\n<\/p>\n

\nisolösin                                                                      glutamin\n<\/p>\n

\nmetiyonin                                                                   hidroksiprolin\n<\/p>\n

\ntreonin                                                                       glisin *\n<\/p>\n

\ntriptofan                                                                     serin *\n<\/p>\n

\nfenilalanin                                                                  prolin\n<\/p>\n

\nvalin\n<\/p>\n

\n                                                             <\/u>\n<\/p>\n

\n* h\u0131zl\u0131 geli\u015fen broylerler için esansiyeldir.\n<\/p>\n

\n            Kanatl\u0131 rasyonlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda ço\u011fu zaman kullan\u0131lan yem maddeleri, baz\u0131 amino asitlerce noksan olmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan genelde eksikli\u011fi görülen lizin, metiyonin, triptofan gibi amino asitlerine bu nedenle s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 amino asitler denir.Çünkü bunlar\u0131n eksikli\u011fi vücutta yeterli düzeyde protein sentezinin aksamas\u0131na yol açar. Rasyona birinci derece s\u0131\u0131rl\u0131 amino asit dururken ikinci derece s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 amino asit takviyesi a.a dengesizli\u011fini ve noksanl\u0131k arazlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na yol açar.\n<\/p>\n

\n            Rasyon proteinin kullanabilirli\u011fi ortalama %90 olup tüy unu veya kan ununda bu dü\u015füktür. A\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131tma, maillard reaksiyonu kullanabilirli\u011fi dü\u015fürür.\n<\/p>\n

\n            Tritofan gibi baz\u0131 amino asit noksanl\u0131\u011f\u0131 niyasin gibi baz\u0131 vit. sentezini olumsuz etkiler. Esansiyel Amino asitlerin dengeli olmas\u0131 biyolojik dengeyi sa\u011flar. Soya metiyonin hariç dengeli iken tripsin inhibitörü içerir. Tavuk rasyonlar\u0131nda yetersizli\u011fi en çok gözlenen amino asit metiyonin ve lizindir.\n<\/p>\n

\nV\u0130TAM\u0130NLER\n<\/p>\n

\n            Vitaminlerde C vitamini hariç esansiyeldir. C vit. tavuk böbre\u011finde sentezlenebilir. Kanatl\u0131 hayvanlar vitamin eksikli\u011fine kar\u015f\u0131 oldukça duyarl\u0131d\u0131r. Vitaminler ya\u011fda (ADEK) ve suda eriye­bilmelerine göre (B grubu: tiamin, riboflavin, piridioksin, niasin, pantotenik asit, kolin, folik asit, biotin, siyanokobala­min  ve C vitamini) 2 ye ayr\u0131l\u0131r. Ya\u011fda eriyebilenler ürik asit ile at\u0131lmaz ve vücutta depolan\u0131rken, suda eriyebilenler depolan­maz ve ürik asit ile at\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan günlük olarak al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130stisna B12 olup depolanabilir.\n<\/p>\n

\n            Tavuklar\u0131n vitamin ihtiyac\u0131:Vitaminler kanatl\u0131lara günlük minimum ihtiyac\u0131n çok üzerinde verildi\u011finden yeme mg veya IU \u015feklinde ifade edilir.\n<\/p>\n

\n            V\u0130TAM\u0130N A: Epitel koruyucu, retinol. Kolay oksitlenir. Stabil ya\u011f, jelatin veya mum ile kaplan\u0131r veya yemlere antioksi­dan kat\u0131­l\u0131r.\n<\/p>\n

\n            Noksanl\u0131\u011f\u0131nda; büyümede gerileme, zay\u0131fl\u0131k, tüylerde k\u0131r\u0131\u015f\u0131­kl\u0131k, gece körlü\u011fü, yumurta üretimi ve kuluçka yetene\u011finde azalma, direnç azalmas\u0131, epitel dokunun yenilenmesinde aksama.\n<\/p>\n

\n            Kaynaklar: ye\u015fil yaprakl\u0131 bitkiler (kuru yonca), sar\u0131 m\u0131s\u0131r ve m\u0131s\u0131r gluten unu, bal\u0131k ya\u011f\u0131, sentetik usul.\n<\/p>\n

\n            1 IU vit A= 0.3 μg vit A= 0.6 μg B-karoten\n<\/p>\n

\n            V\u0130TAM\u0130N D: Ca ve P emilimi, kemik ve iskelet geli\u015fimi, yumurta kabu\u011fu kalsifikasyonu için gerekli.\n<\/p>\n

\n            Noksanl\u0131kta; ra\u015fitizm, osteomalasi, yumurta kabu\u011fu yumu\u015fama­s\u0131, kuluçka veriminde azalma.\n<\/p>\n

\n            Kaynaklar: bal\u0131k ya\u011f\u0131, yumurta sar\u0131s\u0131, güne\u015fte kurutulan otlar, sentetik yol.\n<\/p>\n

\n            V\u0130TAM\u0130N E: Tokoferoller doymam\u0131\u015f ya\u011f, vitamin A ve karoten oksidasyonunu önler. Döllülük, üreme, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve hormon üretiminde rol al\u0131r.\n<\/p>\n

\n            Noksanl\u0131\u011f\u0131nda: ensefalomalasi (deli civciv, felç, beyin lezyon ve nekrozu),eksudatif diatez (ödem,Se ilave et), k\u0131s\u0131rl­\u0131k.\n<\/p>\n

\n            Kaynaklar: Dane yemler, yonca ve ye\u015fil yaprakl\u0131 bitkiler, sentetik.\n<\/p>\n

\n            1 IU vit E= 1 mg vit E.\n<\/p>\n

\n            Broyler rasyonlar\u0131na ilave edilecek fazla miktarda E vita­mini c.a. art\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve yemden yararlanmay\u0131 art\u0131r\u0131r. Broyler kesiminden 5 gün önce ba\u015flayarak rasyondaki E vitamini 150-200 mg\/kg düzeye ç\u0131kar\u0131larak et kalitesi ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 iyile\u015fmekte ve broyler etindeki ya\u011flar oksidasyondan korunmu\u015f olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n            V\u0130TAM\u0130N K: Güne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tahrip olur. Ba\u011f\u0131rrsakta bakteriler sentezler. Koksidiyoz, akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, antibiyotik ve sulfo grubu ilaçlar vit K eksikli\u011fine yol açar.\n<\/p>\n

\n            Noksanl\u0131k: Kanamalar\n<\/p>\n

\n            Kaynaklar: kuru ye\u015fil yonca, ot, bal\u0131k unu, et unu, d\u0131\u015fk\u0131 ve maya.\n<\/p>\n

\n            B KOMPLEX V\u0130TAM\u0130NLER:\n<\/p>\n

\n            T\u0130AM\u0130N (B1): 9-12  günlük civcivlerde polinöritis (uyu\u015fuk­luk,felç)\n<\/p>\n

\n            Kaynak;tah\u0131l,maya\n<\/p>\n

\n            R\u0130BOFLAV\u0130N (B2): Diyare, büyümede gerileme,k\u0131vr\u0131k parmak\n<\/p>\n

\nfelci,diz üzerinde yürüme (siyatik sinir \u015fi\u015fip geni\u015flemesi sonu­cu), kuluçka veriminde dü\u015fme\n<\/p>\n

\n            Kaynak; ye\u015fil bitkiler, mantar, bakteri, karaciger, süt, yu­murta, sentetik\n<\/p>\n

\n            N\u0130AS\u0130N: kara dil, büyümede gerileme,yem tüketiminde azalma, ­tüy geli\u015fim bozuklu\u011fu, dermatit, perozis benzeri yap\u0131.\n<\/p>\n

\n            Kaynak:Karaci\u011fer, yerf\u0131st\u0131\u011f\u0131, ayçiçek küspesi\n<\/p>\n

\n            PANTOTEN\u0130K AS\u0130T: Büyümede gerileme, kaba tüy, gözlerde yap\u0131\u015fkan exudat, a\u011f\u0131z çevresi yaralar\u0131, dermatit, kuluçka veri­minde dü\u015fme\n<\/p>\n

\n            Kaynak:Karaciger, mantar, yumurta, ye\u015fil bitkiler\n<\/p>\n

\n            P\u0130R\u0130DOKS\u0130N: \u0130\u015ftahs\u0131zl\u0131k, büyümede gerileme, koordinasyon bozuklu\u011fu, yumurta verimi ve kuluçka veriminde dü\u015fme\n<\/p>\n

\n          Kaynak:Kas, karaci\u011fer, ye\u015fil yaprakl\u0131 bitkiler\n<\/p>\n

\n            B\u0130YOT\u0130N: Dermatit, göz kapaklar\u0131nda \u015fi\u015fme ve yap\u0131\u015fma, perozis,\n<\/p>\n

\nkuluçka veriminde dü\u015fme\n<\/p>\n

\n            Kaynak:Karaci\u011fer, mantar, yerf\u0131st\u0131\u011f\u0131, ye\u015fil yaprakl\u0131 bitkiler, ­melas\n<\/p>\n

\n            KOL\u0130N: Parasempatik sinirlerin uyar\u0131lmas\u0131nda (ovidukt kont­raksiyonu, kursak bo\u015falt\u0131lmas\u0131), metiyonin sentezi için metil grubu vericisi, lesitin ve sfingomyelin yap\u0131s\u0131na kat\u0131lma)\n<\/p>\n

\n            Kaynak:Karaci\u011fer, bal\u0131k unu, mantar, fermentasyon yan ürünleri, SFK.\n<\/p>\n

\n            FOL\u0130K AS\u0130T: Büyümede gerileme, zay\u0131f tüylenme, anemi, alyuvar\n<\/p>\n

\nanomalileri, embriyonal malformasyon ve ölüm.\n<\/p>\n

\n            Kaynak: Bira mayas\u0131\n<\/p>\n

\n            S\u0130YANOKOBALAM\u0130N (B12): Embriyonal kanamalar,civcivlerde ölüm,ta\u015fl\u0131kta erezyon, karaci\u011fer, kalp ve böbrekte yaralanmalar.\n<\/p>\n

\n            Kaynak: Bakterilerce sentezlenir, et, süt, yumurta, bal\u0131k unu, böbrek ve karaci\u011fer gibi hayvansal ürünler.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nTablo: Kanatl\u0131 yemlerinin minimum vitamin ihtiyac\u0131 (kg'da)\n<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

\n\t\t\tVitamin<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tCivciv,0-8 hf.<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tPiliç,8-18 hf.       <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tYumurtac\u0131<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tDam\u0131zl\u0131k<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tA (IU)<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t1500<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t1500<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t4000<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t4000<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tD (IU)<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t200<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t200<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t500<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t500<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tE (mg)<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t10<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t5<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t5<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t10<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tK (mg)<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.5<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.5<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.5<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.5<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tB1 (mg)                <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t1.8<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t1.3<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.8<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.8<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tB2 (mg)                <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t3.6<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t1.8<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t2.2<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t3.8<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tB6 (mg)                <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t3<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t3<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t3<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t4.5<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tB12 (mg)              <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.009<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.003<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.003<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.003<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tPantotenik asit   <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t10<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t10<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t2.2<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t10<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tNiasin<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t27<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t11<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t10<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t10<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tFolik asit               <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.55      <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.25      <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.25      <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.35<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tBiotin                    <\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.15<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.10<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.10<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t0.15<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tKolin<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t1300<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t500<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t500<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t500<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nM\u0130NERALLER\n<\/p>\n

\n            Ca, P, Mg, Na, K, Cl, S makro, Fe, Cu, Mn, Zn, I, Co, Se, Mo, Cr iz elementtir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n             \u0130norganik elementlerin fonksiyonlar\u0131:\n<\/p>\n

\n -iskelet ve yumurta kabu\u011funun yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturur (Ca, Mg, P, Mn)\n<\/p>\n

\n -Na, K, Cl, PO4, CO3 homeostasis ve asit baz dengesi, optimum pH ve osmotik bas\u0131nc\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda yer al\u0131r\n<\/p>\n

\n -Di\u011fer elementler ise ya enzim ve hormonlar\u0131n yap\u0131s\u0131na girerek ya da enzim aktivatörü olarak görev al\u0131rlar.\n<\/p>\n

\n            A\u015f\u0131r\u0131 Mg \u0131slak d\u0131\u015fk\u0131ya neden olur. Dolomitteki a\u015f\u0131r\u0131 Mg, Ca'un yararlanabilirli\u011fini azalt\u0131r.\n<\/p>\n

\n            Çe\u015fitli tipteki tavuk yemlerine eklenecek tuz miktar\u0131 % 0.25-0.35'i geçmemelidir. 700 ppm üzerindeki tuz oran\u0131 toksik etki yapar. Rasyondaki %8'lik tuz ise öldürücüdür.\n<\/p>\n

\n            Manganez Perozis önlenmesinde rol al\u0131r. Yemlerde Mn yetersiz oldu\u011fundan mangan oksit veya mangan sülfat rasyonlara kat\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\nPerozisi önlemek için yeme 30-50 ppm, yumurta kabu\u011funu güçlendir­mek için ise 50-70 ppm kat\u0131l\u0131r.\n<\/p>\n

\n            Iyot yemlere potasyum iyodat olarak kat\u0131l\u0131r ve kuluçka veri­mini art\u0131r\u0131r. Se fazlas\u0131 toksit azl\u0131\u011f\u0131 ise verim dü\u015fmesine yol açar. Optimal düzey 0.1 ppm dir. Se et dokusu ve yumurtaya geçti\u011finden yeme katarken dikkatli olunmal\u0131d\u0131r. Se'un vücuttan eliminasyonu için en az 1 ayl\u0131k süre gerekir.\n<\/p>\n

\n            Ca\/P oran\u0131 özellikle civciv ve piliçlerde büyük önem ta\u015f\u0131r. Genç ya\u015ftaki civciv ve piliçler Ca\/P oran\u0131na duyarl\u0131 olup bu de\u011ferin 1.5-2 aras\u0131nda olmas\u0131 gerekir. Ca\/P oran\u0131n\u0131n civciv ve piliç yemlerinde 2.5-3.5 düzeylerine ula\u015fmas\u0131 halinde bu genç hayvanlarda ra\u015fitizm görülebilir. Civcivler yemdeki fosforun %30'unu kullanabilirken, ergin tavuklar ise %75'ini kullanabilir­ler.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n            Çe\u015fitli kanatl\u0131 yemlerinde Ca'un kullan\u0131labilir P'a (Pk) oran\u0131 \u015föyledir.\n<\/p>\n\n\n\n\n\n\n
\n

\n\t\t\tYem<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tCa\/Pk<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tBa\u015flatma<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t2.2\/1<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tBüyütme<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t2.5\/1<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\tYumurtac\u0131<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t9\/1<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nTablo : Tavuklarda mineral madde ihtiyaç düzeyleri\n<\/p>\n\n\n\n\n
\n

\n\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\tY A \u015e  ( h a f t a )<\/span>\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Dr. Gültekin YILDIZ AÜ Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastal\u0131klar\u0131 A.Dal\u0131              Hayvanlar taraf\u0131ndan tüketildi\u011finde sindirilerek organizmaya emilen ve organizmada kullan\u0131lacak ürünlere dönü\u015febilen maddelere "yem maddesi" denir. Hayvan vücudunda kullan\u0131labilecek bir i\u015fleve sahip maddelere de "besin maddesi" denir. Tavuklar taraf\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan m\u0131s\u0131r, bu\u011fday bir yem maddesi iken, ya\u011f, karbonhidrat, protein gibi […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3451","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3451"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171763,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3451\/revisions\/171763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3451"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}