![\"\"](\"http:\/\/tbn0.google.com\/images?q=tbn:AdyORViFuclt1M:http:\/\/www.medaille.edu\/vmacer\/120_graphic_10chinchilla.jpg\")
1. \u015ein\u015fillan\u0131n Genel Özellikleri\n<\/p>\n\n1. \u015ein\u015fillan\u0131n Genel Özellikleri\n<\/p>\n
\nKürk hayvanlar\u0131 aras\u0131nda en kaliteli ve pahal\u0131 kürke sahip olan \u015ein\u015fillan\u0131n anavatan\u0131 Güney Amerika'd\u0131r. \u015ein\u015filla uysal, temiz ve sevimli bir hayvand\u0131r.\n<\/p>\n
\n\u015ein\u015filla sincapa benzemekle birlikte, vücudu daha yuvarlak, kuyru\u011fu ise daha k\u0131sa ve az tüylüdür. Ergin bir di\u015fi \u015ein\u015fillan\u0131n canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 400-600 gram olup, erkek \u015fin\u015fillalardan 50-100 gram daha a\u011f\u0131r olurlar. Vücudlar\u0131 25-30 cm. kuyruklar\u0131 ise 1020 cm uzunluktad\u0131r. Geceleri daha aktif olan \u015fin\u015fillalar gündüzleri genellikle uyurlar. \u015ein\u015fillan\u0131n ba\u015f\u0131 vücuduna oranla çok daha büyüktür. Alt ve üst çenesinde son derece keskin di\u015flere sahiptir. Gözleri iri, yuvarlak ve siyah renklidir. Kulak uzunlu\u011fu yakla\u015f\u0131k 2.5 cm'dir. Ön bacaklar\u0131 be\u015f parmakl\u0131 ve çok k\u0131sa, arka bacaklar\u0131 ise uzun ve kuvvetlidir. \u015ein\u015filla bir f\u0131rçaya benzeyen kuyru\u011funu dengede kalmak için kullan\u0131r. Di\u015fi \u015ein\u015filla erke\u011fe göre daha sald\u0131rgand\u0131r. \u015ein\u015fillalar\u0131n ya\u015fama süreleri 12-20 y\u0131l aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir.\n<\/p>\n
| \n \n\t\t\t2. \u015ein\u015fillan\u0131n Üreme Özellikleri\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\u015ein\u015fillalar y\u0131l boyunca k\u0131zg\u0131nl\u0131k gösterebilirler, yani üretilebilirler. Ancak k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n en yo\u011fun olarak görüldü\u011fü dönem Kas\u0131m-May\u0131s aylar\u0131d\u0131r. Bu dönemde di\u015fi \u015ein\u015fillalar e\u011fer gebe kalmaz iseler 28-35 gün arayla k\u0131zg\u0131nl\u0131k gösterirler. \u015ein\u015fillalar üreme hücrelerini do\u011fumlar\u0131ndan 5-6 ay sonra üretmeye ba\u015flarlar. Ancak 8-9 aya kadar çiftle\u015fmesine izin verilmemelidir.\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\tYüksek bir yavru verimi elde etmek için uygulamada bir erkek 4-6 di\u015fi ile çifle\u015ftirilmelidir. \u015ein\u015filla yeti\u015ftiricili\u011fine yeni ba\u015flayan yeti\u015ftiriciler bir erkek ile bir di\u015fi, deneyimli yeti\u015ftiriciler ise bir erkek ile birden fazla di\u015fi \u015feklinde çiftle\u015ftirme yöntemini tercih etmelidirler. \u015ein\u015fillada gebelik süresi yakla\u015f\u0131k 111 gündür. Bir do\u011fumda 2-6 adet yavru do\u011far. Gebe \u015ein\u015fillalar, do\u011fum öncesi yuva yapmazlar. Yavrular gözleri aç\u0131k, di\u015fleri mevcut ve vücutlar\u0131 tüylü \u015fekilde do\u011farlar. Rahatça hareket etme yetene\u011fine sahip yavrular bir hafta içerisinde kat\u0131 yiyecekleri yemeye ba\u015flarlar. Fakat yavru \u015ein\u015fillalar 6 ila 8 haftal\u0131k oluncaya kadar sütten kesilmemelidirler. Bu dönemlere kadar canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 yakla\u015f\u0131k 225-250 grama ula\u015f\u0131r. Sütten kesilen yavrular annelerinden ayr\u0131larak ayr\u0131 kafeslere al\u0131n\u0131rlar. Bir di\u015fi \u015fin\u015filla 12-15 y\u0131l süreyle dam\u0131zl\u0131kta kullan\u0131labilmektedir.\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t3. Bar\u0131nak Özellikleri\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\u015ein\u015fillalar kuru ve so\u011fuk iklimlerden ho\u015flan\u0131rlar. Ani \u0131\u015f\u0131k ve ses de\u011fi\u015fikliklerine kar\u015f\u0131 çok hassast\u0131rlar. Bu nedenle \u015ein\u015filla bar\u0131naklar\u0131 yerle\u015fim yerlerinden uzak yerlere kurulmal\u0131 ve bar\u0131nak içerisinde sessiz ve sakin ortam sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Kürk kalitesi üzerine \u0131\u015f\u0131k, s\u0131cakl\u0131k ve nem önemli düzeyde etki etmektedir. Bu nedenle \u015ein\u015filla bar\u0131naklar\u0131 planlan\u0131rken bu faktörler göz önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r. \u015ein\u015fillalar fazla güne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ihtiyaç duymazlar. Buna kar\u015f\u0131n, bar\u0131naklarda yeter miktarda pencere ve iyi bir havaland\u0131rma tertibat\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r. Bar\u0131nak içi s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 dam\u0131zl\u0131k \u015ein\u015fillalar için 18-22°C, post üretim sürüleri için ise, 8-14°C olmal\u0131d\u0131r. S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 5°C'nin alt\u0131na dü\u015fmesi ve 27°C üstüne ç\u0131kmas\u0131 hayvanlar\u0131 olumsuz yönde etkilemekte, e\u011fer gerekli önlemler al\u0131nmazsa yavru kay\u0131plar\u0131na neden olabilmektedir. \u015ein\u015filla bar\u0131naklar\u0131nda nisbi nem düzeyinin yakla\u015f\u0131k %55'ler düzeyinde tutulmas\u0131 kürk kalitesini olumlu yönde etkilemektedir.\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\tModern yeti\u015ftiricilikte \u015ein\u015fillalar tel kafeslerde bar\u0131nd\u0131r\u0131lmaktad\u0131rlar. Bunun için dam\u0131zl\u0131k \u015fin\u015filla kafesleri 38x60x30 cm, post üretim sürülerinin kafesleri 30x60x30 cm ölçülerinde olmal\u0131d\u0131r. Günümüzde dam\u0131zl\u0131k sürüleri için aile üniteleri \u015feklinde kafesler yap\u0131lmaktad\u0131r. Her aile 4 di\u015fi ve 1 erkekten olu\u015fmaktad\u0131r. Bu kafes sisteminde di\u015filerin kafeslerinden ayr\u0131lmalar\u0131 boyunlar\u0131na plastik ve metalden yap\u0131lm\u0131\u015f boyunluklar tak\u0131larak önlenmektedir. Tel kafes yap\u0131m\u0131nda 25 mmx12.5 mm x 25 mm veya 19m2 lik galvenize tel örgülü a\u011flardan yararlan\u0131labilir. \u015fin\u015filla kafeslerinde kum banyolu\u011fu kesinlikle bulunmal\u0131d\u0131r. \u015ein\u015filla günde bir kez yakla\u015f\u0131k 10 dakika kadar kum banyosu yaparak kürkünü temizler. Kafes içine pelet ve kuru ot için yemlik, su ihtiyac\u0131n\u0131 temin içinde suluk konulur.\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\tOtomatik yemleme ve sulama sistemli kafesler de bulunmaktad\u0131r. Bu durumda özellikle so\u011fuk iklimlerde sistemin donmas\u0131n\u0131 önleyici tedbirler al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Kafeslere konulan suluk, yemlik ve banyoluklar\u0131n kenarlar\u0131 keskin olmamal\u0131d\u0131r. Uygulamada 5-6 katl\u0131 bateri kafesler daha çok tercih edilmekte, üst üste gelen her kafesin aras\u0131na üstten dü\u015fen d\u0131\u015fk\u0131n\u0131n toplanmas\u0131 için kenarlar\u0131 5 cm kadar yükseklikte sürgülü metal bir tabla konmal\u0131d\u0131r. En alttaki kafes yerden 30 cm yükseklikte olmal\u0131 ve kafeslerin aras\u0131nda 5 cm aral\u0131k olmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t4. \u015ein\u015fillalar\u0131n Yemlenme ve Beslenmeleri\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\u015ein\u015fillalar ticari yeti\u015ftiricilikte özel olarak haz\u0131rlanan pelet yemlerle beslenirler. \u015ein\u015fillalara verilecek günlük pelet yem miktar\u0131 yakla\u015f\u0131k 20-39 gr (1-2 yemek ka\u015f\u0131\u011f\u0131) kadard\u0131r. Pelet yemin yan\u0131 s\u0131ra \u015ein\u015fillalara keten tohumu, ayçiçe\u011fi tohumu, taze ye\u015fil yemler, kuru otlar, havuç, pancar ve baz\u0131 meyvalar da verilebilir. Ancak lahana k\u0131v\u0131rc\u0131k ve marul gibi gaz yap\u0131c\u0131 baz\u0131 sebzeler hayvanda gaz olu\u015fturmalar\u0131 nedeniyle ani kay\u0131plara neden olabilir. Verilen yemlerde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lacak ise, yeni verilecek yem aniden de\u011filde al\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak verilmelidir.\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\u015ein\u015fillalar yemlerini genellikle ak\u015fam üstü veya gece yerler. Bu nedenle yemler, hergün ayn\u0131 saatte verilmeli ve hayvan\u0131n günlük ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak düzeyde olmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir yemleme \u015fekli ise gündüzleri serbest olarak \u015ein\u015fillan\u0131n önünde kuru ot bulundurmak, geceleri ise 20 gr kadar fabrika yemi vermektir. Ara\u015ft\u0131rmalar, \u015ein\u015filla rasyonlar\u0131nda pelet yemlere göre kuru ot, tah\u0131l ve taze ye\u015fil yemlerin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n daha ekonomik olaca\u011f\u0131n\u0131 göstermi\u015ftir. K\u0131\u015f aylar\u0131nda \u015ein\u015fillalara kuru ot, tah\u0131l, havuç, a\u011façlar\u0131n ince kabuk, dal ve sürgünleri ile birlikte tuz ve mineraller verilmelidir. May\u0131sta yem karmas\u0131na ye\u015fil yemde ilave edilir. Verilen yem kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131n %20 sellüloz içermesi kab\u0131zl\u0131\u011f\u0131 önlemektedir. Yine tüy dökülmesini önlemek amac\u0131yla, \u015ein\u015filla ba\u015f\u0131na günlük, minimum 0.1-0.4 miligram B1 vitamini verilmelidir. \u015ein\u015filla yeti\u015ftiricili\u011finde do\u011fan yavrular\u0131n beslenmeleri de son derece önemlidir. Anne sütü yetersiz veya anne do\u011fum s\u0131ras\u0131nda ölmü\u015f ise, yavruya bire bir oran\u0131nda suland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f süt tozu bir damlal\u0131k yard\u0131m\u0131yla ilk günler 2'\u015fer saat aral\u0131klarla verilmelidir. Hayvanlar\u0131n önünde içebildi\u011fi kadar temiz su sürekli olarak bulundurulmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t5. Sa\u011fl\u0131k Koruma ve Hastal\u0131klar\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\u015ein\u015fillalar hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 dirençli hayvanlard\u0131r. Bununla beraber yem, temizlik ve bar\u0131nak ko\u015fullar\u0131n\u0131n yeterli olmamas\u0131, önemli sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na da yol açabilmektedir. \u015ein\u015fillarda postu olu\u015fturan tüyler son derece s\u0131k olduklar\u0131ndan vücutlar\u0131nda genellikle parazit bar\u0131nd\u0131rmazlar. Hastal\u0131k belirtileri genel olarak, yem tüketiminde azalma, gözlerde sulanma, d\u0131\u015fk\u0131 at\u0131m\u0131nda azalma \u015feklinde görülür. \u015ein\u015fillalarda genel olarak solunum yolu, mide ve ba\u011f\u0131rsak, orta kulak iltihab\u0131, meme ve üreme organlar\u0131na ili\u015fkin hastal\u0131klar görülmektedir. Di\u015f ta\u015flar\u0131n\u0131n sürekli olarak kafeslerde bulunmas\u0131 hayvanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan önemlidir.\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t6. \u015ein\u015filla Kürkünün Özellikleri ve Post Elde Edilmesi\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t\u015ein\u015filla kürkü kül-sar\u0131mt\u0131rak veya gümü\u015fi renktedir. Kürk çok s\u0131k\u0131 olup tüy uzunluklar\u0131 1.5-2 cm aras\u0131ndad\u0131r ve post üzerinde dik aç\u0131 olu\u015fturacak \u015fekilde dururlar. En kaliteli kürklerde tüy uçlar\u0131 çelik mavisi gri renktedir. \u015ein\u015filla postunun yüzülmesi için en uygun ya\u015f besleme ve geli\u015ftirme düzeyine göre de\u011fi\u015fmekle birlikte do\u011fumdan sonraki 10-14'üncü aylard\u0131r. Kesim yap\u0131l\u0131rken ilk önce ön ve arka ayaklar\u0131 ile kuyruk k\u0131sm\u0131 kesilir. Daha sonra deri, kar\u0131ndan ba\u015f ucuna kadar ve arka ayaklar\u0131 da iç k\u0131sm\u0131n\u0131n ortas\u0131ndan kesilerek post vücuttan ç\u0131kart\u0131l\u0131r. Yüzme i\u015flemi uygulan\u0131rken posta herhangi bir zarar vermeden, düzgün bir \u015fekilde ç\u0131kart\u0131lmas\u0131na dikkat edilmelidir. Yüzme i\u015fleminin tamamlanmas\u0131ndan sonra post kurutmaya al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu i\u015flemde kurutma tahtalar\u0131 tercih edilmeli ve postun tüylü k\u0131sm\u0131 tahtaya gelecek \u015fekilde gerdirilerek as\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kurutma i\u015flemi iyi havaland\u0131r\u0131labilen odalarda 4 ila 5 gün süreyle devam etmeli, kurutma sürecince oda içi s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 10-16°C, nisbi nemi ise %55 civar\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Kurutma i\u015fleminin tamamlanmas\u0131ndan sonra kurutma tahtalar\u0131ndan ç\u0131kart\u0131lan postlar deri deriye gelecek \u015fekilde dizilerek 4 ila 5°C s\u0131cakl\u0131\u011fa ve dü\u015fük rutubete sahip odalarda saklanmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\t7. Dam\u0131zl\u0131k Temini ve Postlar\u0131n Pazarlanmas\u0131\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\tGünümüzde çiftlik \u015fartlar\u0131nda modern \u015ein\u015filla üretimi, Güney ve Kuzey Amerika, Afrika ve Avrupa ülkelerinde gerçekle\u015ftirilmekte ve yeti\u015ftiricili\u011fi h\u0131zla yay\u0131lmaktad\u0131r. \u015ein\u015filla postu üretimi ülkemiz için de çok yeni bir yeti\u015ftiricilik dal\u0131 olup, bu konuda halihaz\u0131rda birkaç firma faaliyet göstermektedir. Bununla birlikte bu üretim kolunun yak\u0131n gelecekte önemli düzeyde geli\u015fme gösterecektir. \u015ein\u015filla yeti\u015ftiricili\u011fi yapmak isteyen ve yeti\u015ftiricilerin dam\u0131zl\u0131k yemi, yeti\u015ftiricilik, postlar\u0131n elde edilmesi, tabaklanmas\u0131 ve pazarlanmas\u0131 gibi konularda bilgi edinmek için bulunduklar\u0131 bölgelerdeki Tar\u0131m \u0130l ve \u0130lçe müdürlüklerine veya üniversitelerdeki ilgili fakültelere ba\u015fvurmalar\u0131 daha bilinçli bir \u015fekilde \u015fin\u015filla yeti\u015ftiricili\u011fine ba\u015flamalar\u0131na ve kârl\u0131 bir üretim yapmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n \n\t\t\thttp:\/\/www.tb-yayin.gov.tr\/basili\/2001\/hayvan_yetistiriciligi_III_orta.htm\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n |