{"id":3453,"date":"2007-09-11T21:46:00","date_gmt":"2007-09-11T21:46:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:26","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:26","slug":"ticari-yumurta-tavukculugu-3453","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/ticari-yumurta-tavukculugu-3453","title":{"rendered":"T\u0130CAR\u0130 YUMURTA TAVUK\u00c7ULU\u011eU"},"content":{"rendered":"

\n\"\"Yumurta; insan, özellikle çocuk beslenmesinde içerdi\u011fi besin maddeleri aç\u0131s\u0131ndan önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle hayvanc\u0131l\u0131kta ticari yumurta tavukçulu\u011fu önemli bir sektör halini alm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\nDünyada ve ülkemizde ticari yumurta üretimi art\u0131k kafes tavukçulu\u011fu tarz\u0131nda yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu geli\u015fmede rol oynayan etkenlerin ba\u015f\u0131nda kafes sisteminde i\u015f gücü gereksiniminin azalmas\u0131, hastal\u0131klar\u0131n daha iyi kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, altl\u0131k sorununun ortadan kalkmas\u0131 ve bu sistemde tavuklar\u0131 yönetmedeki kolayl\u0131k gelmektedir.\n<\/p>\n

\nDünyadaki ticari yumurta tavukçulu\u011funun yakla\u015f\u0131k yüzde 70'i kafeslerde yap\u0131lmaktad\u0131r. A.B.D. de bu oran yüzde 90'a ula\u015f\u0131rken ülkemizdeki ticari yumurta tavukçulu\u011fu da hemen hemen ayn\u0131 oranda ve kafeslerde yap\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nKafes tavukçulu\u011funun giderek ba\u015far\u0131 kazanan bir yeti\u015ftirme sistemi haline gelmesi tavu\u011fun kafes ko\u015fullar\u0131na büyük ölçüde adapte olabilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n\n\n\n\n\t\t<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yumurta; insan, özellikle çocuk beslenmesinde içerdi\u011fi besin maddeleri aç\u0131s\u0131ndan önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle hayvanc\u0131l\u0131kta ticari yumurta tavukçulu\u011fu önemli bir sektör halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Dünyada ve ülkemizde ticari yumurta üretimi art\u0131k kafes tavukçulu\u011fu tarz\u0131nda yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu geli\u015fmede rol oynayan etkenlerin ba\u015f\u0131nda kafes sisteminde i\u015f gücü gereksiniminin azalmas\u0131, hastal\u0131klar\u0131n daha iyi kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, altl\u0131k sorununun […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3453","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3453"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171761,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3453\/revisions\/171761"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3453"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

\n

\n\t\t\tGünümüzde üretilen ticari yumurtac\u0131 hibritler genel olarak 3'e ayr\u0131lmaktad\u0131r. Bunlar;\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t— Beyaz yumurtac\u0131, normal yap\u0131l\u0131, Leghorn tipi\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t— Beyaz yumurtac\u0131, cüce geni ta\u015f\u0131yan, mini Leghorn\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t— Kahverengi yumurtac\u0131, orta yap\u0131l\u0131 tavuklard\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tBunlardan mini leghornlar piyasaya henüz yeni girmektedir. Di\u011fer iki tip beyaz ve kahverengi yumurtac\u0131lar ise en yayg\u0131n olanlar\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tKafeste ticari yumurta tavu\u011fu yeti\u015ftiricili\u011fi için civciv ve piliç büyütme; altl\u0131k, \u0131zgara veya bunlar\u0131n kombinasyonlar\u0131 üzerinde yap\u0131labilece\u011fi gibi civcivler daha ilk günden itibaren kafeslerde de büyütülebilirler.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tCivcivlerin kafeste büyütülmeleri s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan en büyük sorunlardan biri \u0131s\u0131tmad\u0131r. Bunun için civcivlerin konuldu\u011fu kafes üst bölmeleri üzerine belirli aral\u0131klarla, radyantlar konulur ve bunlar\u0131n seviyeleri s\u0131cakl\u0131k iste\u011fine göre ayarlanabilir. Civcivler büyüdükçe alt katlara aktar\u0131larak yerleri geni\u015fletilir. Kafes boyutlar\u0131 imalatç\u0131 firmaya göre de\u011fi\u015fmekle birlikte genelde geni\u015flik 48 cm; derinlik 46 cm, yükseklik 44 cm'dir. O halde, ticari bir kafesin taban alan\u0131 2208 cm2'dir. Buna göre bir kafes gözüne 5 ila 6 adet, beyaz yumurtac\u0131 4 ile 5 adet de kahverengi yumurtac\u0131 orta boy tavuk konulmas\u0131 uygundur. Ancak bir kafes gözüne konacak tavuk say\u0131s\u0131n\u0131 belirlerken sadece kafes alan\u0131n\u0131 dikkate almak yeterli olmamaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra yemlik yeterli olmamaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra yemlik uzunlu\u011fu kafesin kaç kat oldu\u011fu, \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma program\u0131, kümes boyutlar\u0131, damla tipi suluk adeti v.b. bir çok faktör dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurta üretim i\u015fletmelerinde mutlaka kay\u0131t tutulmal\u0131d\u0131r. Bir tavuk çiftçili\u011finde veya i\u015fletmesinde herhangi bir konuya, ili\u015fkin, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir karar verilebilmesi için öncelikle kay\u0131tlara gereksinim vard\u0131r. Tutulan kay\u0131tlar üzerinde gerekli hesaplamalar yap\u0131larak performansa ili\u015fkin ölçütler belirlenir. Örne\u011fin: bir yumurta tavu\u011fu i\u015fletmesinde yumurta verimi, yem tüketimi, yemden yararlanma oran\u0131 ölüm oran\u0131 gibi ölçütler saptan\u0131r. Sürünün performans\u0131n\u0131 gösteren, bu ölçütler standartlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak tavuklar\u0131n durumu hakk\u0131nda, fikir edinilir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurtac\u0131 i\u015fletmelerde, günlük ve haftal\u0131k ile yumurtlama devresi sonunda haz\u0131rlanan sürü özeti olmak üzere de\u011fi\u015fik tipte kay\u0131tlar tutulur. Kay\u0131tlar, \u015fu bilgileri içermelidir. Sürü büyüklü\u011fü, yumurta say\u0131s\u0131, yem tüketimi ve verilen yem miktar\u0131, ölüm oran\u0131, ya\u015f, sa\u011fl\u0131k durumu, s\u0131cakl\u0131k, tavuklar\u0131n ortalama a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, grit miktar\u0131 ve 2. s\u0131n\u0131f yumurta say\u0131s\u0131d\u0131r. Bu bilgiler haftal\u0131k kay\u0131t kartlar\u0131na günlük olarak i\u015flenmelidir. I\u015f\u0131kland\u0131rma program\u0131, a\u015f\u0131, ilaç, yumurta fiyatlar\u0131 gibi, de\u011fi\u015fken bilgiler dü\u015fünceler k\u0131sm\u0131na kaydedilir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tCivciv ve Piliçlerin Beslenme ve Yemlenmesi\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tCivcivler kümese ula\u015f\u0131nca önünde taze \u0131l\u0131k su mutlaka haz\u0131r bulundurulmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurtlayan bir tavu\u011fun geçirdi\u011fi hayat devreleri gözden geçirilecek olursa 21 günlük embriyonal geli\u015fme devresinden sonra yumurtadan ç\u0131kmas\u0131yla ba\u015flar. 0 ila 6 haftal\u0131k dönem civciv 6 ila 20 haftal\u0131k dönem piliç 20 ile 70-80 haftal\u0131k dönem yumurtlama devresi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. 20 haftal\u0131k ya\u015fa eri\u015fen piliç cinsel olgunlu\u011funu tamamlayarak yumurta üretimine geçer ve ergin tavuk ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Yumurtlama devresi yakla\u015f\u0131k 1 y\u0131l sürer daha sonra ya reforme tavuk olarak elden ç\u0131kar\u0131l\u0131r, ya da 50 ila 60 haftal\u0131k ya\u015fta, yapay tüy dökümüne sokularak ikinci verim y\u0131l\u0131 için elde tutulur.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tPiliç Büyütmede Amaç ve Kural\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tPiliç büyütmede yüksek verimli ve istenen kalitede yumurta ve de üniform yap\u0131da bir sürü elde etmek için piliçlerin cinsi olgunlu\u011funa istenen ya\u015f ve canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kta eri\u015fmelerinin sa\u011flanmas\u0131 gerekir. Piliçlerin istenen ya\u015f ve canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kta, cinsel olgunlu\u011fa eri\u015fmelerini sa\u011flamak için s\u0131n\u0131rl\u0131 yemleme ve \u0131\u015f\u0131k kontrolü uygulan\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tCivciv ve Piliç Büyütme Yöntemleri\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tGünümüzde uygulanan 3 türlü civciv ve piliç büyütme yöntemi vard\u0131r. Bunlardan; Birinci Yöntem bat\u0131l\u0131 ticari tavuk i\u015fletmeleri taraf\u0131ndan yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan bir yöntemdir. Bu yönteme göre 6 veya 8 haftaya kadar kaliteli ve k\u0131r\u0131nt\u0131 formdaki civciv ba\u015flatma yemi ile beslenmekte h\u0131zl\u0131 bir vücut geli\u015fimi sa\u011flanmaktad\u0131r. Daha sonraki 8 ila 20. haftalar aras\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 yemleme uygulanarak piliçlerin büyüme ve geli\u015fme h\u0131zlar\u0131 kesilmektedir. Bu amaçla 8 ile 20. haftalar aras\u0131nda piliçlere büyütme yemi verilir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t\u0130kinci yönteme göre 1 günlük civcivler 20 haftal\u0131k ya\u015ftaki cinsel olgunlu\u011fa kadar sabit bir yemle beslenmektedir. Bu uygulama sonras\u0131nda piliçler yumurtlama noktas\u0131na daha üniform bir \u015fekilde eri\u015fmekte olup verim devresindeki performanslar\u0131 da iyi olmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra dü\u015fük proteinli yemler kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan yem maliyeti dü\u015fmektedir. Ancak bu tip yemleme programlar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131yla uygulanabilmesi için, büyütme yap\u0131lan kümeslerin penceresiz tipte olmas\u0131 gerekmektedir. Çünkü proteini dü\u015fük yem verilmesi piliçlerde kanibalizme yol açmaktad\u0131r. Bu program erken geli\u015fen yumurtac\u0131 piliçler için önerilmez. Çünkü belirli bir vücut büyüklü\u011füne eri\u015fmeden cinsel olgunlu\u011fa ula\u015ft\u0131klar\u0131ndan yumurtalar\u0131 küçük olmaktad\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tÜçüncü yöntem ise \u015fu \u015fekilde aç\u0131klanabilir. Erken geli\u015fen yumurtac\u0131 soylar için en uygun büyütme program\u0131, civcivlere ilk 6 ile 8 haftaya kadar besin maddece daha yo\u011fun bir civciv ba\u015flatma yemi verilerek iyi bir iskelet ve vücut yap\u0131s\u0131na sahip olmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Daha sonra büyütme h\u0131z\u0131, yumurtlama noktas\u0131na 2 ile 3 hafta kalana kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 yemleme uygulanarak durdurulur. Piliç devresinin son 2 ile 3. haftas\u0131nda piliçlere daha kaliteli ve besin maddece daha yo\u011fun büyütme yemi ya da yüzde 1 kalsiyum içeren yumurta yemi verilmelidir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tTicari yumurta tavukçulu\u011funda tavuklar\u0131n de\u011fi\u015fik hayat devrelerinde de\u011fi\u015fik tipte yemler verilerek daha verimli bir yeti\u015ftiricilik için \u015fartt\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurtac\u0131 Piliç ve Tavuklarda Örnek Bir A\u015f\u0131 Program\u0131 \u015eu \u015eekildedir;\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYa\u015f                  A\u015f\u0131n\u0131n Cinsi                             A\u015f\u0131lama Yöntemi\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t1.Gün              Marek                                     \u0130ntramuscular\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t                        Enfeksiyöz Bron\u015fit                   Göz Damlas\u0131\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t7.Gün              New Castle                             Sprey, \u0130çme Suyu\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t8 ile 14.Gün     Gumboro                                 \u0130çme Suyu\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t7. Hafta           New Castle                             Burun, Göz Damla,\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t                                                                       \u0130çme Suyu, Sprey\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t12. Hafta         Avian Ensephalomyelitis           Kanat Zar\u0131,\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t                                                                       Göz Damlas\u0131\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t                        Fowl Pox (Tavuk Çiçe\u011fi)         \u0130çme Suyu\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t                        \u0130nfeksiyöz Laryngotrachitis\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t16. Hafta         New Castle                             Burun,\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t                                                                       Göz Damlas\u0131\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t                                                                       \u0130çme Suyu\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t                                                                       Sprey\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t            Enfeksiyöz Bron\u015fit                   \u0130çme Suyu\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t                        Reovirus                                  Göz Damlas\u0131\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t                                                                       \u0130ntramuscular\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t            Egg Drop Sendrom 76 \u0130ntramuscular\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tCivciv Ba\u015flatma Yemi\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tCivciv ba\u015flatma yemi 6 veya 8. haftaya kadar verilen yemdir. Bu devrede hiçbir \u015fekilde s\u0131n\u0131rl\u0131 yemleme uygulanmaz, serbest yemleme uygulanmal\u0131d\u0131r ve yerle\u015fim s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n normal olmas\u0131na dikkat edilmelidir. Civciv ba\u015flatma yeminde Metabolik Enerji 2900 kkal\/kg olmas\u0131 önerilir. Buna uygun enerji protein oran\u0131 ise 153'dür.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tPiliç Büyütme ve Geli\u015ftirme Yemleri\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tPiliç büyütme yemi 6. veya 8. haftadan itibaren uygulanan büyütme yöntemine ba\u011fl\u0131 olarak, ya 17. haftaya kadar yada 20. haftaya yani yumurtlama noktas\u0131na kadar verilen yemdir. Piliç devresi piliçlerde büyüme h\u0131z\u0131n\u0131n genel olarak dü\u015ftü\u011fü devredir. Bu nedenle daha dü\u015fük oranda protein verilir. Protein düzeyi yüzde 14'e dü\u015fürülür.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurtac\u0131 Piliçlerde S\u0131n\u0131rl\u0131 Yemleme\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tBeyaz yumurtac\u0131 hibritler için s\u0131n\u0131rl\u0131 yemleme çok önerilmezken kahverengi hibritlerde s\u0131k s\u0131k rastlanan bir uygulama görülür. Çünkü kahverengi yumurtac\u0131 hibritler daha h\u0131zl\u0131 büyüme e\u011filimi gösterirler. Kahverengi yumurtac\u0131 piliçlerle yürütülen bir s\u0131n\u0131rl\u0131 yemleme çal\u0131\u015fmas\u0131nda haftada 2 gün aç b\u0131rakma yöntemi ile her gün yem s\u0131n\u0131rlamas\u0131 yöntemleri uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu uygulama sonras\u0131nda her gün s\u0131n\u0131rl\u0131 düzeyde yemleme ile haftada 2 gün aç b\u0131rakma yöntemleri serbest yemlemeye göre cinsel olgunluk ya\u015f\u0131n\u0131 8 ile 9 gün geciktirmi\u015flerdir. Sonuç olarak s\u0131n\u0131rl\u0131 yemleme ticari piliç yeti\u015ftiricileri için ekonomik yarar sa\u011flayan bir yemleme tekni\u011fi denilebilir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tTicari Yumurta Tavuklar\u0131n\u0131n Beslenmesi ve Yemlenmesi\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurta tavuklar\u0131n\u0131n yemlenmesi, piliç devresindeki yemlemenin devam\u0131 niteli\u011finde olup, buna yumurtlamaya ba\u015flayan tavuklar\u0131n ekstra gereksinimlerinin eklenmesi gerekir. Piliç devresinden yumurtlama devresine geçi\u015fte baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131lmas\u0131 zorunludur. Bu de\u011fi\u015fiklikleri \u015fu \u015fekilde ifade edebiliriz;\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Yerde veya kafeste büyütülen piliçlerin esas yumurtlama kafeslerine aktar\u0131lmas\u0131,\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Günlük \u0131\u015f\u0131k süresinin uzat\u0131lmas\u0131,\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Büyütme yeminden yumurta yemine geçilmesi,\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Yemdeki kalsiyum miktar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tTavuklar\u0131n yumurtlamaya ba\u015flamalar\u0131yla beraber giderek artan yem tüketimlerinden dolay\u0131 yumurta tavuklar\u0131n\u0131n ilk yumurtlamadan itibaren serbest olarak yemlenmeleri gerekir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurta tavuklar\u0131n\u0131n günlük yem tüketimini belirleyen en önemli faktörler yemin enerji içeri\u011fi ile çevre s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca yumurtac\u0131 soy veya hat, canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k, tüylenme, stresler ve aktivite de günlük yem tüketimini belirleyen di\u011fer faktörlerdir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tA\u015famal\u0131 Yemleme\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tA\u015famal\u0131 yemleme, tavuklar\u0131n yumurtlama devresi boyunca protein düzeyleri bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 yemlerle beslenmeleridir. A\u015famal\u0131 yemlemenin amac\u0131 hayvanlar\u0131n büyüme ve fizyolojik durumlar\u0131na göre protein gereksinimlerini tam olarak kar\u015f\u0131lamaya çal\u0131\u015fmakt\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurtlama devresi incelendi\u011finde tavuklarda en yüksek verim yani pik düzeyine kadar geçen 7 ile 9 haftada yumurta veriminin h\u0131zla artt\u0131\u011f\u0131 ve normalde yüzde 90'\u0131n üzerine ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 görülür. Bu devrede yumurtalar h\u0131zla a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r. Ancak pik düzeye eri\u015ftikten sonra yumurta verimi azalmaya ba\u015flar. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k ve yumurta a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 artmaya devam eder. Tavuklardaki bu de\u011fi\u015fimlere ba\u011fl\u0131 olarak protein gereksinimleri de de\u011fi\u015fme gösterir. Bunun için verim devresinin sonuna do\u011fru protein düzeyinin a\u015famal\u0131 olarak dü\u015fünülmesi gerekir. Protein düzeyinin sabit kalmas\u0131 halinde, tavuklar\u0131n yem tüketimleri artt\u0131\u011f\u0131ndan gereksiz yere daha fazla protein tüketeceklerdir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tA\u015famal\u0131 yemlemeyi; yem tüketimini azaltmak ve yumurtan\u0131n büyümesini engellemek için uygular\u0131z.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurtan\u0131n büyümesini engellemek \u015fu aç\u0131dan önemlidir. Ülkemizdeki gibi yumurtan\u0131n büyüklü\u011füne göre pazarlanamad\u0131\u011f\u0131 piyasalarda büyük yumurta üretmek ço\u011fu zaman ekonomik de\u011fildir. Ayr\u0131ca büyük yumurtalar\u0131n ta\u015f\u0131ma ve depolanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda k\u0131r\u0131k-çatlak oran\u0131 da artmaktad\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tA\u015famal\u0131 yemlemeyle protein düzeyinin dü\u015fünülmesini her zaman önermek olas\u0131 de\u011fildir. Çünkü protein düzeyinin dü\u015fürülmesi; mevsime, ya\u015fa, verim düzeyine ve yemin enerji içeri\u011fine de ba\u011fl\u0131d\u0131r. A\u015famal\u0131 yemlemede yumurtlama periyodu 30'ar veya 20'\u015fer haftal\u0131k devrelere ayr\u0131labilir. \u0130lk A\u015famada bir tavu\u011fun günlük protein gereksinimi 18 gram olursa, üç a\u015famal\u0131 yemleme program\u0131na göre 2. ve 3. a\u015famalarda s\u0131ras\u0131yla 17 ve 16 gram olur. Bu durumda Örne\u011fin ortalama günlük 116 gram yem tüketimi için 1., 2. ve 3. a\u015famalarda rasyonlar\u0131n protein düzeyleri s\u0131ras\u0131yla yüzde 15.5, yüzde 14.7 ve yüzde 14 olmas\u0131 gerekir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tAncak bu aç\u0131klamalar\u0131n tamam\u0131 pratik bilgi niteli\u011finde olup, uygulamada her sürünün kendi özellikleri ve ona ait dam\u0131zl\u0131kç\u0131 firma standartlar\u0131n\u0131n göz önünde tutulmas\u0131 gerekir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tTicari Yumurta Tavuklar\u0131n\u0131n Kalsiyum, Fosfor ve Sodyum Gereksinimi\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tMineraller içerisinde kalsiyum ve fosfor, yumurta tavuklar\u0131 için çok önemlidir. Tavuk yumurtlad\u0131\u011f\u0131 her yumurta kabu\u011fu ile beraber 2 gram\u0131 a\u015fk\u0131n kalsiyumu vücudundan d\u0131\u015far\u0131 atar. Kalsiyum gereksinimi yumurtlama periyodunun devrelerine göre önemli ölçüde de\u011fi\u015fim gösterir. Yumurtlama devresinin ba\u015f\u0131nda yemin yüzde 3.75'i olarak önerilen kalsiyum, daha sonralar\u0131 günde miligram cinsinden 3750 ile 4000 ve en son olarak da 4250 miligram olarak önerilmektedir. Yumurtlama devresinin sonuna do\u011fru kalsiyum gereksiniminin artmas\u0131n\u0131n baz\u0131 nedenleri vard\u0131r. Bunlardan biri, yumurtan\u0131n irile\u015fmesi sonucu kabuk a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131, di\u011feri ise, tavu\u011fun ya\u015flanma nedeniyle kalsiyumu sentezleme gücünün azalmas\u0131d\u0131r. Bu ya\u015ftaki ya\u015fl\u0131 tavuklarda tavu\u011fun kabu\u011fu sentezleme yetene\u011fi azald\u0131\u011f\u0131ndan, kabuk kalitesi bozulmakta, ince kabuklu ve k\u0131r\u0131k-çatlak yumurta oran\u0131nda art\u0131\u015f olmaktad\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tFosfor ise özellikle s\u0131cak havalarda üzerinde durulmas\u0131 gereken minerallerden biridir. Fosfor eksikli\u011finde s\u0131cak havalarda kendini gösteren; kanibalizm, kafes yorgunlu\u011fu, ya\u011fl\u0131 karaci\u011fer ve iskelet olu\u015fumunda zay\u0131fl\u0131k gibi problemler ortaya ç\u0131kar. Fosfor gereksinimi yumurtlama periyodunun ba\u015f\u0131nda rasyonun yüzde 0.50'si kadar iken bu periyodun sonunda 300 mg\/gün'e dü\u015fmektedir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurta tavuklar\u0131nda sodyum gereksinimi ise rasyonun yüzde 0.15'i kadar olmal\u0131d\u0131r. Rasyona bu amaçla yüzde 0.25 düzeyinde tuz kat\u0131lmas\u0131 sodyum gereksinimini kar\u015f\u0131lamak için yeterli olacakt\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurta Tavuklar\u0131n\u0131n Yaz S\u0131ca\u011f\u0131nda Beslenmesi\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tS\u0131cakl\u0131k stresinin tavuklar üzerindeki olumsuz etkisi öteden beri bilinmektedir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tS\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n +30 dereceye ç\u0131kmas\u0131yla yem tüketimi de dü\u015fmektedir. Yem tüketimi azald\u0131\u011f\u0131ndan yemde bulunan protein, aminoasitler, kalsiyum, fosfor, vitamin, mineral premiksleri ve hatta di\u011fer antibiyotiklerinde al\u0131m\u0131nda azalma olacakt\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tS\u0131cak stresinin olumsuz etkilerini azaltmak için baz\u0131 önlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu önemleri \u015fu \u015fekilde aç\u0131klayabiliriz;\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Yaz\u0131n verilen yemlere ya\u011f kat\u0131larak ya\u011flardan gelen enerjinin oran\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Yeme vitamin C kat\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Yeme Amonyum klorit kat\u0131lmal\u0131d\u0131r\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Tavuklara yaz\u0131n so\u011fuksu verilmelidir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Tavuklar\u0131n gece ve sabah\u0131n erken saatlerinde yem yemeleri sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Pelet formda yem kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Yemin metabolik enerji de\u011feri 2800'ün üzerine ç\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Çünkü a\u015f\u0131r\u0131 enerji yem tüketimini azalt\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurta Tavuklar\u0131na Grit Verilmesi\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tKafeste yeti\u015ftirilen yumurta tavuklar\u0131na grit verilmesi yumurta verimini olumlu yönde etkiler. Yumurta tavuklar\u0131 için biraz iri taneli 3 ile 5 mm büyüklükte gritin tavuk ba\u015f\u0131na haftada 2.2 gram verilmesi yeterlidir. Grit bir defada verilir ve önerilen miktardan fazla verilmez. Grit mutlaka yem üzerine serpilerek verilmeli asla yaln\u0131z verilmemelidir.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tYumurtac\u0131 Tavuklarda A\u015f\u0131 Programlar\u0131\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\tA\u015f\u0131lamada dikkat edilmesi gereken baz\u0131 hususlar vard\u0131r. Bunlar \u015fu \u015fekilde ifade edilebilir;\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—A\u015f\u0131 üreten firmalar\u0131n talimatlar\u0131na uyulmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Bayat a\u015f\u0131lar kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—A\u015f\u0131lamadan artan a\u015f\u0131lar ikinci kez kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—A\u015f\u0131 zaman\u0131, a\u015f\u0131n\u0131n ad\u0131 ve stok numaras\u0131 günlük kay\u0131t kart\u0131na yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Laryngotrachitis d\u0131\u015f\u0131nda hiçbir a\u015f\u0131 hasta hayvanlara uygulanmamal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t—Yumurtac\u0131 sürülerde ilgili antijen veya antikor testleri sistematik olarak yap\u0131larak sürünün ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k düzeyi izlenmelidir\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\thttp:\/\/www.tb-yayin.gov.tr\/basili\/2001\/hayvan_yetistiriciligi_III_orta.htm\n\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n