{"id":3456,"date":"2007-09-11T22:02:00","date_gmt":"2007-09-11T22:02:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:26","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:26","slug":"kaz-yetistiriciligi-3456","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/kaz-yetistiriciligi-3456","title":{"rendered":"KAZ YET\u0130\u015eT\u0130R\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130"},"content":{"rendered":"

\"\"KAZ YET\u0130\u015eT\u0130R\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130 <\/p>\n

\nDoktora Semineri\n<\/p>\n

\nKONYA 1999\n<\/p>\n

\nHaz\u0131rlayan: Muammer T\u0130LK\u0130<\/p>\n

Dan\u0131\u015fman: Prof. Dr. \u015eeref \u0130NAL\n<\/p>\n

\n1. G\u0130R\u0130\u015e\n<\/p>\n

\nYirmi birinci yüzy\u0131la girerken oldukça h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde artan dünya nüfusunun günümüzdeki en önemli problemlerinden birisi beslenmedir. Bilimsel ve teknolojik geli\u015fmelerin etkisiyle, tüm dünya da oldu\u011fu gibi ülkemizde de toplumsal ya\u015fam de\u011fi\u015fiklikler göstermektedir. Hayat standartlar\u0131m\u0131z\u0131n yükselmesi beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 da de\u011fi\u015ftirmekte ve hayvansal protein ihtiyac\u0131m\u0131z gün geçtikçe artmaktad\u0131r. Böylece zaten yetersiz olan hayvansal protein üretimindeki aç\u0131k da gittikçe büyümektedir. \n<\/p>\n\n\n\n
Farkl\u0131 bir yeti\u015ftiricilik kolu olarak kaz yeti\u015ftiricili\u011fi ülkemizde çok fazla bilinmemekle birlikte Dünya da pek çok ülkede önemli bir yer tutmaktad\u0131r. Türkiye'de kaz yeti\u015ftiricili\u011fi Do\u011fu Anadolu bölgesi özellikle Kars ilinde, Orta Anadolu ve \u0130ç Ege bölgesi köylerinde yap\u0131lmaktad\u0131r. 1995 say\u0131mlar\u0131na göre Türkiye'deki toplam kaz say\u0131s\u0131 1 745 000 adettir (D.\u0130.E. 1995, Co\u015fkun ve ark. 1997). <\/p>\n

\t\t\tKaz yeti\u015ftiricili\u011fi, geçen 25 y\u0131lda kümes hayvanlar\u0131 endüstrisinin di\u011fer kollar\u0131nda meydana gelen h\u0131zl\u0131 teknik geli\u015fmelerden tam olarak etkilenmemi\u015ftir. Evcil kazlarda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma say\u0131s\u0131 çok azd\u0131r. Amerika'da, kaz say\u0131s\u0131 toplam kümes hayvanlar\u0131n\u0131n %1'inden daha az\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Dünyada bugün ba\u015fl\u0131ca kaz yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lan ülkeler; \u0130ngiltere, Kanada, ABD, Çin, Polonya, Çekoslovakya, Fransa, Bulgaristan ve Rusya'd\u0131r. Bu ülkelerin ço\u011funda kazlar, karaci\u011feri ve tüyleri için üretilmektedir (Moreng ve Avens 1985, Parkhurst ve Mountney 1987, Gleaves 1997).<\/p>\n

\t\t\tKazlar \u0130nsanlar taraf\u0131ndan evcille\u015ftirilen ilk kümes hayvan\u0131 olarak bilinmektedir. Çok zekidirler, kolayca ö\u011frenirler ve iyi bir haf\u0131zaya sahiptirler. Büyüklük ve tip bak\u0131m\u0131ndan ördek ve ku\u011fular aras\u0131nda yer al\u0131rlar. Di\u015fi ve erkek kazlar\u0131n tüy renkleri birbirlerine benzedi\u011finden, tutmadan cinsiyet ayr\u0131m\u0131 yapmak zordur (Parkhurst ve Mountney 1987).<\/p>\n

\t\t\tKazlar\u0131n ya\u015fam süreleri hakk\u0131nda çe\u015fitli bilgiler mevcuttur. Ya\u015fam süreleri 20-60 y\u0131l aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Fakat yeti\u015ftiriciler taraf\u0131ndan bu kadar uzun süre elde tutulmazlar. Elde tutulma süreleri yeti\u015ftirme tipine ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Eti için yeti\u015ftirilen kazlar 3-5 y\u0131l elde tutulurlar. Fakat geleneksel yeti\u015ftirmede bu süre 10 y\u0131la kadar uzayabilir (Graves 1985, Parkhurst ve Mountney 1987, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\t2. KAZ IRKLARI<\/strong><\/u> <\/p>\n

\n\t\t\t
\n\t\t\tKaz terimi Anatidae ad\u0131 verilen su ku\u015flar\u0131ndan Anserina alt familyas\u0131na ait olan üyeleri tan\u0131mlamak için kullan\u0131l\u0131r. Tüm modern kaz \u0131rklar\u0131 birisi hariç vah\u015fi Greylag (Anser anser) kaz\u0131ndan geli\u015fmi\u015ftir. Çin kaz\u0131 ise Çinin vah\u015fi kazlar\u0131ndan geli\u015fmi\u015ftir (Feltwell 1992).<\/p>\n

\t\t\tGünümüzde yeti\u015ftirilen en iyi kaz \u0131rklar\u0131 Toulouse, Emden, Afrika, Pilgrim ve Çin kaz\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n ilk üçü a\u011f\u0131r cüsseli, Pilgrim orta cüsseli, Çin kaz\u0131 ise hafif cüsseli bir \u0131rkt\u0131r. Çe\u015fitli kaz \u0131rklar\u0131n\u0131n ergin canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 Tablo 1'de gösterilmi\u015ftir (Graves 1985, Ensminger 1992, Gleaves 1997).<\/p>\n

\t\t\tTablo 1.<\/strong> Çe\u015fitli kaz \u0131rklar\u0131n\u0131n ergin canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 (Feltwell 1992, Ensminger 1992, Nowland 1997)\n\t\t\t<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

\n\t\t\t\t\t\tIrklar<\/strong>\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tErkek (kg)<\/strong>\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tDi\u015fi(kg)<\/strong>\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tAfrika\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t9.1\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t8.2\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tBuff\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t8.2-8.6\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t7.3\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tÇin\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t4.5-5.4\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t3.6-4.5\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tEmden\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t13.6-15.4\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t9.1-10\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tPilgrim\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t6.4\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t5.9\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tRoman\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t5.4-6.4\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t4.5-5.4\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tToulouse\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t12.7-13.6\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t9.1-10\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tSebastopol\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t5.5-6.4\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t5.5\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\tKanada\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t5.5\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

\n

\n\t\t\t\t\t\t4.5\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n

\t\t\t2.1 Toulouse<\/strong><\/p>\n

\t\t\tToulouse kaz \u0131rk\u0131 Fransa'dan orijin alan a\u011f\u0131r cüsseli kaz \u0131rklar\u0131ndan biridir. Toulouse kaz \u0131rk\u0131n\u0131n yumurta verimi orta düzeydedir. Bir yumurtlama sezonunda yakla\u015f\u0131k 35-50 yumurta verirler. Yumurta veriminin yan\u0131 s\u0131ra güzelli\u011fi ve eti için yeti\u015ftirilen bir \u0131rkt\u0131r (Thear ve Fruser 1988, Ensminger 1992, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\tKaz civcivleri yava\u015f büyümeye meyillidir. Toulouse kazlar\u0131 vücutlar\u0131n\u0131n büyüklükleri nedeniyle iyi otlayamazlar. Sakin ve kibar görünü\u015flüdürler. Eti Emden kaz \u0131rk\u0131ndan daha serttir. Kemik ve sakatat oran\u0131 ise Emden kazlar\u0131ndan daha yüksektir. Emden erkek kaz\u0131 ile melezlenen Toulouse kaz\u0131n\u0131n bir soyundan elde edilen melezde h\u0131zl\u0131 bir büyüme ve iyi kalitede et elde edilmi\u015ftir (Graves 1985, Anonim 1997a, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\tToulouse kaz \u0131rk\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 güçlü ve kocamand\u0131r. Gaga güçlü ve k\u0131sa, gözler kahverengi, boyun uzun ve ince, gerdan\u0131 büyük (çok heybetli bir görüntüsü vard\u0131r), vücut uzun, kaba ve derindir. Gö\u011füsteki kemikler kolayca görülür. Derin bir omurgaya sahiptir. Gaga, bacak ve ayaklar turuncu renkte, tüyleri grinin farkl\u0131 tonlar\u0131ndad\u0131r. Bir varyetesi gri, di\u011fer varyeteleri kahverengidir (Graves 1985, Ensminger 1992, Mercia 1995, Taylor 1995, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\t2.2. Emden (Embden)<\/strong><\/p>\n

\t\t\tOrijinini Almanya'n\u0131n Hannover \u015fehrinden alan a\u011f\u0131r cüsseli bir kaz \u0131rk\u0131d\u0131r. Bu \u0131rk daha sonra \u0130ngiltere'ye getirilmi\u015ftir. Yumurta verimi iyi olan bir \u0131rkt\u0131r. Her kaz bir yumurta sezonunda 30-40 yumurta verirler. Emden birinci s\u0131n\u0131f yemeklik kazd\u0131r (Thear ve Fruser 1988, Feltwell 1992, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\tEmden ve Emden X Beyaz Çin melezi en h\u0131zl\u0131 büyüyen varyetelerdir. Sekiz haftal\u0131k ya\u015fta 4.5 kg, 14 haftal\u0131k ya\u015fta ise 5.5-6 kg canl\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa eri\u015febilirler. Ticari yeti\u015ftiricilikte oldukça popülerdir. Beyaz Çin kaz\u0131 kadar sald\u0131rgan de\u011fildir ve sakin yarat\u0131l\u0131\u015fa sahiptir. Di\u015filerin annelik özellikleri iyidir (Graves 1985, Parkhurst ve Mountney 1987, Anonim 1997a).<\/p>\n

\t\t\tBu \u0131rk, di\u011fer \u0131rklarla melezlenmek için çok uygundur. Emden kaz \u0131rk\u0131n\u0131n beyaz olan tüyleri di\u011fer kazlar\u0131n tüylerinden daha de\u011ferlidir. Günlük kaz civcivlerine dikkat edildi\u011finde tüy renklerine göre cinsiyet tayini yap\u0131labilmektedir. Ancak birkaç günden sonra tüy renklerindeki farkl\u0131l\u0131k ortadan kalkar (Ensminger 1992, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\tBa\u015f uzun ve düzgün, gaga k\u0131sa ve taban\u0131 sa\u011flam, gözler koyu ve aç\u0131k mavi, boyun uzun ve ku\u011fuya boynuna benzerdir. Vücut geni\u015f, kal\u0131n ve yuvarlak, gö\u011füs yuvarlak, geri düzdür. Bacaklar oldukça k\u0131sa fakat güçlüdür. Gaga, bacaklar ve ayaklar parlak turuncu renkte ve sa\u011flam, tüyleri s\u0131k ve saf parlak beyazd\u0131r (Ensminger 1992, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\t2.3. Çin<\/strong><\/p>\n

\t\t\tEn küçük ve en çekici \u0131rklardan biridir. Çin'den orijin alan bu kaz \u0131rk\u0131n\u0131n kahverengi veya gri ve beyaz olan varyeteleri vard\u0131r. Irklar aras\u0131nda en yüksek yumurta üretimine sahiptir ve bir yumurta sezonunda 60'dan daha fazla yumurta verir. Vah\u015fi kaza benzetildi\u011finden dolay\u0131 eti baz\u0131 insanlar taraf\u0131ndan tercih edilmektedir (Graves 1985, Feltwell 1992, Mercia 1995).<\/p>\n

\t\t\tBeyaz Çin kazlar\u0131 h\u0131zl\u0131 geli\u015firler ve en iyi yabani ot temizleyicileridir. Ayr\u0131ca Çin kaz\u0131 en uygun bekçi köpe\u011fidir. Merakl\u0131 ve çok sald\u0131rgand\u0131rlar. Emden yada Toulouse kaz \u0131rk\u0131ndan daha küçük olmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tüylerden ayr\u0131m yap\u0131lamaz. Di\u015filerin anal\u0131k özelli\u011fi iyi de\u011fildir. Çin kaz\u0131 ba\u015f\u0131nda bulunan topuz yada ç\u0131k\u0131nt\u0131 ile di\u011fer kazlardan ayr\u0131l\u0131r (Graves 1985, Parkhurst ve Mountney 1987, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\tBu kaz\u0131n di\u011fer kaz \u0131rklar\u0131yla melezlenmesi iyi sonuçlar verir. Çin ve Emden melezleri, saf \u0131rklardan daha ekonomik olup kaz palazlar\u0131ndan beyaz et üretilmesi için arzu edilir. Kahverengi varyetenin, gaga ve gözleri kahverengi, bacaklar\u0131 portakal sar\u0131s\u0131 rengindedir. Vücut tüyleri kahverengi ve alt k\u0131s\u0131mlar\u0131 daha aç\u0131k renktedir. Beyaz varyetede gaga ve bacaklar parlak turuncu renkte, gözler kahverengi ve vücut tüyleri saf beyazd\u0131r (Ensminger 1992, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\t2.4. Roman yada Germen<\/strong><\/p>\n

\t\t\tRoman kaz \u0131rk\u0131 tan\u0131mlanamayan orta boylu ve beyaz tüyleri olan bir \u0131rkt\u0131r. Emden ve Toulouse'dan Avrupa'dan orijin al\u0131r ve Emdene benzer. Bilinen tüm Avrupa \u0131rklar\u0131n\u0131n en eskisidir (Thear ve Fruser 1988, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\t2.5. Afrika<\/strong><\/p>\n

\t\t\tAfrika kaz \u0131rk\u0131 Çin kaz \u0131rk\u0131n\u0131n bir varyetesidir. Niçin Afrika kaz\u0131 denildi\u011fi bilinmemektedir. Bu \u0131rk bir görü\u015fe göre Hindistan'dan orijin alm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer bir görü\u015fe göre ise, Toulouse ve Kahverengi Çin kazlar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan melezlemenin sonucu elde edilmi\u015ftir. \u0130kinci görü\u015fü benimseyen bilim adamlar\u0131, Çin kaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki topuzu ve biraz yukar\u0131 do\u011fru duru\u015f \u015feklinin, Toulouse kaz\u0131n\u0131n ise gerdan ve büyüklü\u011fünün Afrika kaz\u0131nda ortaya ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir (Ensminger 1992, Anonim 1997a, Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\tAfrika kaz \u0131rk\u0131, genç kazlar\u0131n haricinde hemen hemen Emdenlerle ayn\u0131 büyüklüktedir. Bu kaz \u0131rk\u0131, Çin kaz\u0131 kadar yumurta üretemez. Bir yumurta sezonunda 30-40 yumurta verirler. En büyük kaz \u0131rklar\u0131ndan birisidir, yaln\u0131z günümüzde az kalm\u0131\u015ft\u0131r. Tüyleri kahverengi veya gridir ve belirleyici özelli\u011fi olarak gagas\u0131n\u0131n etraf\u0131nda topuz \u015feklinde \u015fi\u015flik vard\u0131r ve bu \u015fekildeki kazlar dewlap olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r (Parkhurst ve Mountney 1987, Feltwell 1992).<\/p>\n

\t\t\tAfrika kaz\u0131 h\u0131zl\u0131 büyür ve çabuk erginle\u015fir, fakat ticari yeti\u015ftiriciler aras\u0131nda renkli tüyleri yüzünden tercih edilmez. Ancak beyaz tüylüleri iyi bir pazar de\u011ferine sahiptir (Anonim 1997a, Nowland 1997). Afrika kaz \u0131rk\u0131n\u0131n heybetli, \u015fahane bir görünü\u015fü vard\u0131r. Çok iyi geli\u015fmi\u015f gerdanlar\u0131, onlar\u0131n gerdanlar\u0131 için selekte edilmi\u015f ilk kaz \u0131rk\u0131 oldu\u011fu ihtimalini güçlendirmektedir. Birkaç y\u0131l önce, Afrika kaz \u0131rk\u0131n\u0131n erkekleri Toulouse kaz \u0131rk\u0131n\u0131n di\u015fileri ile pazar üretimi için melezlemeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Anonim 1997a).<\/p>\n

\t\t\t2.6. Sebastopol<\/strong><\/p>\n

\t\t\tSebastopol, asl\u0131nda bir süs kaz\u0131d\u0131r. Bu kaz \u0131rk\u0131n\u0131n Avrupa'n\u0131n Güneydo\u011fusundan orijin ald\u0131\u011f\u0131 ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Günümüzde çok az bulunan bu kaz saf beyaz bir tüy yap\u0131s\u0131na sahip olmakla beraber arka k\u0131sm\u0131nda, vücudunda ve kanatlar\u0131nda k\u0131vr\u0131ml\u0131 ipeksi tüylerle karakterize bir yap\u0131ya sahiptir. Baz\u0131 tüyler o kadar uzundur ki yerde sürünürler. Vücudun alt k\u0131s\u0131mlar\u0131nda k\u0131sa beyaz k\u0131vr\u0131ml\u0131 tüyler, arka k\u0131s\u0131mlar\u0131nda kavisli beyaz tüyler vard\u0131r. Sebastopol kaz\u0131n\u0131n bir çifti büyüleyici bir görüntüdedir. Bu kaz \u0131rk\u0131 sakin ve arkada\u015f canl\u0131s\u0131d\u0131r (Graves 1985, Mercia 1995). <\/p>\n

\t\t\t2.7. Buff<\/strong><\/p>\n

\t\t\tBuff kaz \u0131rk\u0131 Amerika da geli\u015ftirilmi\u015f iki kaz \u0131rk\u0131ndan birisidir. Bu kaz \u0131rk\u0131 bir yumurta sezonu boyunca 20-40 yumurta verir. Renkleri aç\u0131k kahverengidir. Çok ho\u015f bir sürü olu\u015fturur ve güzel bir görünü\u015fe sahiptir (Parkhurst ve Mountney 1987, Anonim 1997a).<\/p>\n

\t\t\tBuff \u0131rk\u0131n\u0131n temel özelli\u011fi bir pazar kaz\u0131 olarak yeti\u015ftirilmesidir. Fakat pazar için s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da ço\u011falt\u0131l\u0131rlar. Renk varyeteleri Buff'un gö\u011fsünde ayd\u0131nl\u0131k, arka k\u0131sm\u0131nda koyu ve vücudun alt k\u0131s\u0131mlar\u0131nda hemen hemen beyaz \u015feklindedir (Ensminger 1992, Mercia 1995).<\/p>\n

\t\t\t2.8. Kanada<\/strong><\/p>\n

\t\t\tKanada kaz\u0131 Kuzey Amerikan\u0131n yayg\u0131n vah\u015fi kaz \u0131rk\u0131d\u0131r. Kanada kaz\u0131 ba\u015fta Kanada olmak üzere Meksika, Yeni Zelanda, Norveç, \u0130sveç ve \u0130ngiltere'de yeti\u015ftirilmektedir. Bu kazlar yuvalar\u0131n\u0131 a\u011faç dallar\u0131na, ince dallara, çimenlere ve zararl\u0131 otlara, genellikle küçük adalarda gölcük ve batakl\u0131klara yaparlar. Genç kazlar yumurtadan ç\u0131kt\u0131ktan sonra yakla\u015f\u0131k 1 y\u0131l aileleri ile birlikte ya\u015farlar ve daha sonra bir e\u015f aramaya ba\u015flarlar. Kanada kazlar\u0131 tek e\u015flidirler (Ensminger 1992, Anonim 1997).<\/p>\n

\t\t\tKanada kazlar\u0131 uzun, ince boyunlu, dikdörtgen vücutlu ve yatay duru\u015fludur. Bu \u0131rk\u0131n ekonomik de\u011feri, di\u011fer evcil kaz \u0131rklar\u0131n\u0131nki kadar de\u011fildir. Geç olgunla\u015f\u0131rlar. Vah\u015fi erkek kazlar bazen evcil \u0131rklarla melezleme için kullan\u0131l\u0131rlar, elde edilen kazlara bu yüzden melez kaz ad\u0131 verilir. Melezler genellikle k\u0131s\u0131rd\u0131rlar fakat kaliteli et verirler (Ensminger 1992).<\/p>\n

\t\t\tKanada kaz \u0131rk\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k olarak 10 alt türü oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir. Bunlar aras\u0131nda 4-6 kg a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki Maxima soyunun yeti\u015ftirilmesi tercih edilmektedir. Çok iyi uçtuklar\u0131 için kanat yada tüylerinin kesilerek, kapal\u0131 bir yerde tutulmalar\u0131 gereklidir (Parkhurst ve Mountney 1987, Mercia 1995, Anonim 1997, Anonim 1997a).<\/p>\n

\t\t\t2.9. Pilgrim<\/strong><\/p>\n

\t\t\tBu \u0131rk birkaç Amerikan kaz \u0131rk\u0131ndan biridir. Pilgrim kaz\u0131 denmesinin nedeni Pilgrim karde\u015fler taraf\u0131ndan Amerikaya bir gemi ile getirilmesindendir. Di\u015filerin y\u0131ll\u0131k yumurta verimi 35-45 adettir (Feltwell 1992, Graves 1995).<\/p>\n

\t\t\tPilgrim kaz \u0131rk\u0131n\u0131n en önemli özelliklerinden birisi cinsiyetinin, yumu\u015fak yada kaba tüylerinin renklerine bak\u0131larak tayin edilebilmesidir. Erkek yumurtadan sar\u0131 ç\u0131kar ve beyaza dönü\u015für, genellikle renk griye yakla\u015fmaktad\u0131r. Di\u015filer sar\u0131 ç\u0131kar ve gri ve genellikle tüm vücut gri olur. Di\u015filerin görüntüsü, aç\u0131k renklerine ve genellikle beyaz yüzlerine ra\u011fmen bir Toulouse'a benzemektedir (Ensminger 1992, Taylor 1995, Anonim 1997a).<\/p>\n

\t\t\t2.10. M\u0131s\u0131r
\n\t\t\t<\/strong>
\n\t\t\tUzun boylu ve uzun bacakl\u0131 ama küçük bir \u0131rkt\u0131r. Yumurta verimler 6-8 adettir. M\u0131s\u0131r \u0131rklar\u0131 \u015fov ve süs amaçl\u0131 olarak yeti\u015ftirilirler. Renkleri gri ve siyah gölgeli olarak de\u011fi\u015fiklik gösterir. Vücutlar\u0131nda k\u0131rm\u0131z\u0131, kahve ve beyaz noktalar vard\u0131r (Graves 1985, Parkhurst ve Mountney 1987, Ensminger 1992, Mercia 1995).<\/p>\n

\t\t\t3. BARINAKLAR\n\t\t\t<\/p>\n

\n\t\t\t
\n\t\t\tKazlar\u0131 bar\u0131nd\u0131rmak, baz\u0131 kanatl\u0131 hayvanlardaki gibi pahal\u0131 de\u011fildir ve özel \u015fartlar\u0131 gerektirmez. Az say\u0131daki kazlar\u0131n büyütülmesi için özel bir bar\u0131na\u011fa gerek yoktur. E\u011fer kullan\u0131lacak alan kuru ise, uygun bir havaland\u0131rma, iyi bir ayd\u0131nlatma ve altl\u0131k küçük bir sürü için yeti\u015ftirme alan\u0131 olarak kullan\u0131labilir (Hamre 1980, Feltwell 1992).<\/p>\n

\t\t\tKaz bar\u0131naklar\u0131 basitçe yap\u0131labilir. Bir çat\u0131 ile uygun bir koruma alan\u0131 sa\u011flanabilir, fakat bu çat\u0131n\u0131n barakay\u0131 tamamen kapatmas\u0131 gerekir ve bar\u0131nak geceleri de kilitlenebilmelidir. Aksi halde tilki gibi vah\u015fi hayvanlar ve di\u011fer avc\u0131lardan gelebilecek tehlikelere kar\u015f\u0131 hayvanlar korumas\u0131z kal\u0131r (Nowland 1997).<\/p>\n

\t\t\tHer kaz bar\u0131na\u011f\u0131nda gezinti alanlar\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu gezinti alanlar\u0131n\u0131n büyüklü\u011fü, bak\u0131m-besleme metodu ve mevcut yerin miktar\u0131 dikkate al\u0131narak belirlenir. Bir ölçü olarak; bir avluda bir kaz için 2-3 m2 yer dü\u015fünülmelidir. Bar\u0131nak içerisinde tutulan eri\u015fkin kazlara en az\u0131ndan 0.5 m2 yer hesaplanmal\u0131d\u0131r. E\u011fer hayvanlar d\u0131\u015far\u0131da otluyorlarsa alan miktar\u0131 5-10 m2'ye ç\u0131kar\u0131l\u0131r (Parkhurst ve Mountney 1987, Nowland 1997, Gleaves 1997).<\/p>\n

\t\t\tKazlar\u0131n sürekli olarak kapal\u0131 bir alanda tutulmas\u0131 iyi de\u011fildir. Kazlara k\u0131\u015f\u0131n f\u0131rt\u0131nalardan korumak için kapal\u0131 bir alan sa\u011flanmas\u0131 yeterlidir ve normal k\u0131\u015f \u015fartlar\u0131nda hayvanlar rahatl\u0131kla d\u0131\u015far\u0131da durabilirler (Gleaves 1997).<\/p>\n

\t\t\t3.1. Is\u0131
\n\t\t\t<\/strong>
\n\t\t\tKapal\u0131 bar\u0131naklar\u0131n \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 için gaz, mazot veya elektrikle çal\u0131\u015fan \u0131s\u0131t\u0131c\u0131lar kullan\u0131labilir. Kaz civcivlerinde kullan\u0131lacak \u0131s\u0131t\u0131c\u0131lar, civcivler için kullan\u0131lan \u0131s\u0131t\u0131c\u0131lara göre yerden yakla\u015f\u0131k 7.5-10 cm yükseklikte kurulmal\u0131d\u0131r. Kaz civcivleri tavuk civcivlerine nazaran daha uzun ve iridirler. 250 Watt gücündeki bir ampul küçük bir sürünün \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131nda di\u011fer tip \u0131s\u0131t\u0131c\u0131lara göre daha ekonomik, güvenli ve pratik olmaktad\u0131r. Lamba reflektörlü korumas\u0131 ile birlikte yerden 45-60 cm yükseklikte olacak \u015fekilde kümesin tam ortas\u0131na yerle\u015ftirilmelidir. Baz\u0131 yeti\u015ftiriciler sürüde görülebilecek olan kanibalizm olaylar\u0131n\u0131 önlemek için k\u0131z\u0131l ötesi lamba kullan\u0131m\u0131n\u0131 önermektedirler. Su ve yem, \u0131s\u0131t\u0131c\u0131 olarak kullan\u0131lan lamban\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda olmal\u0131 fakat direkt \u0131s\u0131 etkisinden uzak tutulmal\u0131d\u0131r. Lamban\u0131n çevresine koruyucular tak\u0131lmal\u0131d\u0131r (Hamre 1980, Graves 1985, Geiger ve Biellier 1993).<\/p>\n

\t\t\t3.2. Altl\u0131k
\n\t\t\t<\/strong>
\n\t\t\tBar\u0131naklar\u0131n taban\u0131 7.5-10 cm kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda bir altl\u0131kla kaplanmal\u0131d\u0131r. Altl\u0131k taban\u0131 s\u0131cak tutar ve nemi absorbe eder. Altl\u0131k materyali olarak tala\u015f, a\u011faç k\u0131ym\u0131klar\u0131, ka\u011f\u0131t k\u0131rp\u0131nt\u0131lar\u0131, ince k\u0131y\u0131lm\u0131\u015f saman ve benzeri maddeler kullan\u0131labilir. Kazlar pis yerlerde uyumaya meyillidirler. Kazlar\u0131 iyi bir \u015fekilde korumak için \u0131slanan veya nemlenen altl\u0131k s\u0131k s\u0131k kald\u0131r\u0131lmal\u0131, periyodik bir \u015fekilde temizlenmelidir. Ka\u011f\u0131t gibi kaygan yüzey olu\u015fturabilecek materyaller kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r (Hamre 1980, Graves 1985, Gleaves 1997).<\/p>\n

\t\t\tAltl\u0131k materyalinin absorbsiyonu için tavan\u0131n kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 10 cm olmas\u0131 uygundur. Tavan ah\u015fap oyma, saman yada yosunla kaplanabilir. Ayr\u0131ca çat\u0131, altl\u0131\u011f\u0131 kuru olarak muhafaza etmek için su s\u0131zd\u0131rmamal\u0131d\u0131r (Hamre 1980, Gleaves 1997).<\/p>\n

\t\t\tBirçok ülkede altl\u0131ktan kaynaklanan problemler nedeniyle, tahta tabanl\u0131 kaz bar\u0131naklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na do\u011fru bir yöneli\u015f vard\u0131r. <\/p>\n

\t\t\tTahta zeminleri haz\u0131rlarken \u015funlara dikkat edilmesi gereken noktalar;<\/u>\n\t\t\t<\/p>\n

    \n
  • \n

    \n\t\t\t\t\u0130yi bir çal\u0131\u015fma sahas\u0131 sa\u011flamak için tahta ç\u0131talar\u0131n geni\u015fli\u011fi 2 cm olmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t\t<\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    \n\t\t\t\tPisli\u011fin kolayca kald\u0131r\u0131labilmesini sa\u011flamak için alttaki bo\u015fluk 15 cm olmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t\t<\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    \n\t\t\t\tTahta ç\u0131talar aras\u0131ndaki mesafe 1.5 cm olmal\u0131d\u0131r.\n\t\t\t\t<\/p>\n<\/li>\n

  • \n

    \n\t\t\t\tHer kaz için 1 m2 alan sa\u011flanmal\u0131d\u0131r (Nowland 1997).\n\t\t\t\t<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

    \n\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n

    \n\t\t\t3.3. Folluk
    \n\t\t\t<\/strong>
    \n\t\t\tYumurtlayan kazlar özel bir yer ihtiyac\u0131 duymamalar\u0131na ra\u011fmen, yap\u0131lacak folluklarla yumurtalar\u0131n\u0131 folluklara b\u0131rakmalar\u0131 te\u015fvik edilebilir. Bar\u0131nak içerisinde veya d\u0131\u015far\u0131s\u0131nda folluklar bulunmuyorsa yumurtlayacak kazlar kendi folluklar\u0131n\u0131 ye\u015fil otlardan, samandan ve vücutlar\u0131ndan kopard\u0131klar\u0131 tüylerle yaparlar. Baz\u0131 kazlar bar\u0131nak içerisinde yerdeki altl\u0131\u011f\u0131 kullanarak folluk yapabilirler. Yine de her bar\u0131nak içinde folluk ya da folluklar bulundurulmal\u0131d\u0131r (Graves 1985, Nowland 1997).<\/p>\n

    \t\t\tKaz bar\u0131naklar\u0131nda in\u015fa edilecek folluklar\u0131n alan\u0131 60X60 yada 50X50 cm ve yüksekli\u011fi 45 cm ebatlar\u0131nda haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Folluklara üst veya ön k\u0131s\u0131m yapmaya gerek yoktur. Folluklar f\u0131ç\u0131lardan veya tahta kasalardan yap\u0131labilir. Folluk altl\u0131\u011f\u0131 olarak, saman, tala\u015f ve di\u011fer emici materyallerin kullan\u0131lmas\u0131 uygundur (Hamre 1980, Graves 1985, Nowland 1997).<\/p>\n

    \t\t\t3.4. Suluk
    \n\t\t\t<\/strong>
    \n\t\t\tKazlara her zaman temiz taze içilecek su sa\u011flanmal\u0131d\u0131r ve hayvanlar su içerken etrafa su dökülebilece\u011finden taban\u0131n drenaj\u0131n\u0131n iyi yap\u0131lmas\u0131na ve altl\u0131klar\u0131n kuru olmas\u0131na dikkat edilmelidir (Geiger ve Biellier 1993, Anonim 1997).<\/p>\n

    \t\t\tSu, genellikle bar\u0131nak d\u0131\u015f\u0131nda kovalardan, yalaklardan veya otomatik suluklardan sa\u011flan\u0131r. Suluklar, kaz\u0131n hem gagas\u0131n\u0131 hem de ba\u015f\u0131n\u0131 dald\u0131rabilece\u011fi kadar derin ve geni\u015f olmal\u0131d\u0131r. Suluklar\u0131n üzeri tel ile örtülmeli ve yerdeki suluklar, altl\u0131\u011f\u0131n kuru kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak için tahta bölmeli platformlara konulmal\u0131d\u0131r (Hamre 1980, Gleaves 1997).<\/p>\n

    \t\t\tBar\u0131nakta tutulan 100-200 kaz civcivi için 2 otomatik suluk ba\u015flang\u0131çta yeterlidir. Palazlar\u0131n büyümesiyle birlikte suluklar\u0131n say\u0131s\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131r. Telle korumal\u0131 yuvarlak suluklar ya da tekne \u015feklindeki bir suluk veya akan sular genç kazlar\u0131n su içmesi için uygundur. Tekne yerle\u015ftirilmi\u015fse iki haftal\u0131k 500 kaz palaz\u0131 için tekne alan\u0131 2.5-6 m2 olacak \u015fekilde hesaplanmal\u0131d\u0131r. Zamanla suluklar de\u011fi\u015ftirilmeli ya da civcivlerin geli\u015fmesine göre ayarlanmal\u0131d\u0131r (Hamre 1980, Ensminger 1992).<\/p>\n

    \t\t\t3.5. Yemlik
    \n\t\t\t<\/strong>
    \n\t\t\tKaz yeti\u015ftirmede di\u011fer kümes hayvanlar\u0131nda oldu\u011fu gibi as\u0131l\u0131 yemlik ve yer yemlikleri kullan\u0131labilir. Yemlikler yemlerin ya\u011fmur, güne\u015f ve rüzgardan korunmas\u0131 için mümkünse bar\u0131nak içerisinde olmal\u0131d\u0131r (Graves 1985, Anonim 1997). <\/p>\n

    \t\t\tYemlemenin ilk birkaç gününde içi dar olmayan küçük yemliklerin yan\u0131 s\u0131ra düzenli yemlikler de kullan\u0131labilir. 100 kaz civcivi için ya çevresi 125 cm olan iki as\u0131l\u0131 yemlik, yada uzunlu\u011fu 2.5 m olan yer yemlikleri kullan\u0131labilir. Kazlar\u0131n büyümeleri ile orant\u0131l\u0131 olarak yemleme alan\u0131 da art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r (Ensminger 1992).\n\t\t\t<\/p>\n

    \n

    \t\t\t4. KAZ YUMURTALARININ KULUÇKASI<\/u><\/strong>\n\t\t\t<\/p>\n

    \n\t\t\t
    \n\t\t\tTavuk yumurtalar\u0131na göre kaz yumurtalar\u0131n\u0131n daha uzun bir kuluçka süresine ihtiyaçlar\u0131 vard\u0131r. Kuluçka süresi ortalama olarak 29-31gün aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Hafif cüsseli Çin kaz\u0131n\u0131n 28-30 gün, a\u011f\u0131r cüsseli Emden ve Toulouse kaz\u0131n\u0131n 33-35 gün aras\u0131nda de\u011fi\u015fen kuluçka süreleri vard\u0131r (Hamre 1980, Ensminger 1992, Feltwell 1992).<\/p>\n

    \t\t\tKaz yumurtalar\u0131n\u0131n kuluçkas\u0131 di\u011fer kanatl\u0131 türlerinden baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar gösterir. Bu konu bir ba\u015fka seminerin konusu olarak ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

    \t\t\t"Kazlarda dölverimi ve kuluçka rand\u0131man\u0131" semineri\n\t\t\t<\/p>\n

    \n\t\t\t
    \n\t\t\t5. KAZ C\u0130VC\u0130VLER\u0130N\u0130N VE PALAZLARININ BAKIMI<\/strong><\/u>\n\t\t\t<\/p>\n

    \n\t\t\t
    \n\t\t\t5.1. Civcivler<\/strong><\/p>\n

    \t\t\tKaz civcivlerinin bak\u0131m\u0131 için özel bir ana makinas\u0131na veya \u0131s\u0131tma alan\u0131na gerek yoktur. Herhangi bir yer, e\u011fer kuruysa iyi bir ayd\u0131nlatma ve havaland\u0131rma uygulanarak küçük bir sürü için yeti\u015ftirme alan\u0131 olarak kullan\u0131labilir. \u0130lk günlerde yeti\u015ftirme alan\u0131 olarak kullan\u0131lan yerlerden köpek, kedi ve ratlar uzak tutulmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca ana makinesi olarak kullan\u0131lan yer temiz ve kuru olmal\u0131d\u0131r. Mümkünse altl\u0131k günlük de\u011fi\u015ftirilmelidir (Ensminger 1992, Nowland 1997).<\/p>\n

    \t\t\tKaz civcivlerinin bulundu\u011fu yerin taban seviyesindeki \u0131s\u0131 85-90 °F olmal\u0131d\u0131r. Civcivler büyüdükçe \u0131s\u0131 70 °F'ye inene kadar her hafta 5-10 °F azalt\u0131l\u0131r. Kaz civcivlerinin davran\u0131\u015flar\u0131 da di\u011fer kanatl\u0131 civcivlerinde oldu\u011fu bulunduklar\u0131 yerin \u0131s\u0131 konusunda bir fikir verir. Bulunduklar\u0131 yer so\u011fuksa \u0131s\u0131 kayna\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda birbirlerine sokulurlar ya da fazla s\u0131caksa \u0131s\u0131 kayna\u011f\u0131ndan uzakta toplan\u0131rlar. Yüksek \u0131s\u0131 daha yava\u015f tüylenme ve geç büyümeye neden olur (Hamre 1980, Graves 1985, Geiger ve Biellier 1993).<\/p>\n

    \t\t\tKaz civcivlerine ba\u015flang\u0131çta gerekli olan \u0131s\u0131 tavuk civcivlerinden daha azd\u0131r ve daha erken ya\u015flarda \u0131s\u0131 uygulamas\u0131ndan vazgeçilebilir. Ana makinesinde uygulanan i\u015flemler tavuk civcivlerinde uygulananlarla ayn\u0131d\u0131r. \u0130ki haftal\u0131k ya\u015ftaki kaz civcivleri \u0131l\u0131k havalarda aç\u0131k havaya ç\u0131kar\u0131labilirler. Bu arada hayvanlara ya\u011fmur ya\u011fd\u0131\u011f\u0131 zaman saklanabilmeleri yada kümese dönmeleri ö\u011fretilene kadar dikkat etmek gereklidir. Kazlar\u0131n ü\u015fümelerini önlemek için bar\u0131naklar kuru tutulmal\u0131d\u0131r. Ü\u015fümeleri halinde hayvanlarda kümele\u015fme görülür ve bu durum bo\u011fulmalara neden olabilir. Ayr\u0131ca civcivler k\u0131smen tüyleninceye kadar \u0131slak \u015fartlara adapte olamad\u0131klar\u0131 için 2 haftal\u0131k ya\u015fa kadar yüzmelerine f\u0131rsat verilmemelidir. Üç günlük ya\u015ftan sonra civcivler otlamaya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r (Parkhurst ve Mountney 1987, Ensminger 1992, Nowland 1997).<\/p>\n

    \t\t\tKaz civcivleri d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131kt\u0131klar\u0131nda yeti\u015fkin kazlarda uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 tercih edilir. Civcivler yumurtadan ç\u0131kt\u0131ktan sonra Moskova ördekleri ya da gurk tavuklar taraf\u0131ndan büyütülebilir. Bu durumda bir tavuk 4-6 kaz civcivine kadar bakabilir. Il\u0131k havalarda tavuklar sadece 10-14 gün için kaz civcivlerine annelik ederler (Ensminger 1992, Nowland 1997).<\/p>\n

    \t\t\tYeti\u015ftirme periyodu boyunca 100 kaz palaz\u0131 için 40 m2'lik iyi bir mera alan\u0131 yeterlidir. Bu dönemde bol gölgelik ve yeterli miktarda temiz içme suyu sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Tablo 2'de ya\u015fa ba\u011fl\u0131 olarak her m2'ye bar\u0131nd\u0131r\u0131lacak palaz say\u0131s\u0131 gösterilmektedir (Nowland 1997).
    \n\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n

    Tablo 2. Çe\u015fitli ya\u015ftaki kazlara dü\u015fen yer alan\u0131<\/h3>\n

    \n\t\t\t \n\t\t\t<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
    \n

    \n\t\t\t\t\t\tYa\u015f<\/strong>\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t\t\t\tm2<\/sup> ye dü\u015fen kaz say\u0131s\u0131<\/strong>\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\t\t\t\t1-2 haftal\u0131k\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t\t\t\t10.0\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\t\t\t\t3-4 haftal\u0131k\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t\t\t\t5.0\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\t\t\t\t5-6 haftal\u0131k\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t\t\t\t2.5\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    \n

    \n\t\t\t\t\t\tYeti\u015fkin\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \n\t\t\t\t\t\t1.0\n\t\t\t\t\t\t<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    \n

    \t\t\t5.2. Palazlar
    \n\t\t\t<\/strong>
    \n\t\t\tKaz palazlar\u0131 için bar\u0131naklar\u0131n temiz olmas\u0131 çok önemlidir. Bar\u0131nak olarak kullan\u0131lacak yerin tavan\u0131, duvarlar\u0131 ve taban\u0131 iyice y\u0131kanmal\u0131 ve dezenfekte edilmelidir. Kaz palazlar\u0131 için kullan\u0131lacak yap\u0131 önceden bir tavuk bar\u0131na\u011f\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f ise temizleme ve dezenfeksiyondan sonra 1 ay süreyle havaland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Dezenfektanlar\u0131n kullan\u0131m \u015fekillerine dikkat edilmeli, herhangi bir kimyasal kal\u0131nt\u0131n\u0131n kaz palazlar\u0131n\u0131 etkilemesine izin verilmemelidir (Graves 1985).<\/p>\n

    \t\t\tYabani ku\u015flar\u0131n içeri giri\u015fini ve dolay\u0131s\u0131yla hastal\u0131k etkenlerini getirmelerini engellemek amac\u0131yla bar\u0131naklar\u0131n pencereleri tel örgü ile kaplanmal\u0131, s\u0131çanlar\u0131n ve gelinciklerin girmesini önlemek amac\u0131yla duvar ve tahta dö\u015femedeki delikler ve çatlaklar kapat\u0131lmal\u0131, kediler ve köpeklerin giri\u015fini önlemek için kap\u0131lar kapal\u0131 tutulmal\u0131d\u0131r (Graves 1985).<\/p>\n

    \t\t\tKaz palazlar\u0131n\u0131n büyümesi dikkate al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    KAZ YET\u0130\u015eT\u0130R\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130 Doktora Semineri KONYA 1999 Haz\u0131rlayan: Muammer T\u0130LK\u0130 Dan\u0131\u015fman: Prof. Dr. \u015eeref \u0130NAL 1. G\u0130R\u0130\u015e Yirmi birinci yüzy\u0131la girerken oldukça h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde artan dünya nüfusunun günümüzdeki en önemli problemlerinden birisi beslenmedir. Bilimsel ve teknolojik geli\u015fmelerin etkisiyle, tüm dünya da oldu\u011fu gibi ülkemizde de toplumsal ya\u015fam de\u011fi\u015fiklikler göstermektedir. Hayat standartlar\u0131m\u0131z\u0131n yükselmesi beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 da […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[436],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3456","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3456"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171758,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3456\/revisions\/171758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3456"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}