{"id":3477,"date":"2007-09-12T10:54:00","date_gmt":"2007-09-12T10:54:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:26","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:26","slug":"istanbulun-dogal-kaynaklarini-planlamak-3477","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/istanbulun-dogal-kaynaklarini-planlamak-3477","title":{"rendered":"\u0130stanbul’un Do\u011fal Kaynaklar\u0131n\u0131 Planlamak"},"content":{"rendered":"

\"\"Arkitera Mimarl\u0131k Merkezi ve \u0130stanbul Büyük\u015fehir Belediyesi Metropoliten Planlama ve Kentsel Tasar\u0131m Merkezi (\u0130MP) i\u015fbirli\u011fi ile gerçekle\u015ftirilen "\u0130stanbul Metropoliten Planlama Toplant\u0131lar\u0131"n\u0131n bu haftaki konusu "\u0130stanbul'un Do\u011fal Kaynaklar\u0131" idi. <\/p>\n

8 \u015eubat Per\u015fembe günü \u0130MP konferans salonunda Prof. Dr. Ahmet Samsunlu yönetiminde gerçekle\u015ftirilen toplant\u0131ya, \u0130MP Tar\u0131m Alanlar\u0131 ve Toprak Ara\u015ft\u0131rma Grubu Yürütücüsü, Nam\u0131k Kemal Üniversitesi'nden Prof.Dr. Hasan Hayri Tok, \u0130MP Orman Alanlar\u0131 ve Ekoloji Ara\u015ft\u0131rma Grubu Yürütücüsü, \u0130stanbul Üniversitesi'nden Prof.Dr. Bülend Seçkin, \u0130MP Yer Alt\u0131 Kaynaklar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Grubu Yürütücüsü, \u0130TÜ Ö\u011fretim Görevlisi Prof.Dr. Mustafa Erdo\u011fan, \u0130MP Do\u011fal Yap\u0131 Grubu Yürütücüsü, \u0130TÜ Ö\u011fretim Görevlisi Prof.Dr. Ahmet Cengiz Y\u0131ld\u0131zc\u0131 konu\u015fmac\u0131 olarak kat\u0131ld\u0131. <\/p>\n

\n \u0130MP'de Do\u011fal Yap\u0131 Grubu bünyesinde "\u0130stanbul'un do\u011fal kaynaklar\u0131 ve planlama süreci" ba\u011flam\u0131nda çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sürdüren be\u015f alt grup bulunuyor. Planlama sürecinde do\u011fal yap\u0131ya yönelik planlama çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ilk örneklerini sunan bu gruplar \u015föyle: <\/p>\n

Tar\u0131m Alanlar\u0131 ve Toprak Ara\u015ft\u0131rma Grubu
\nOrman Alanlar\u0131 ve Ekoloji Ara\u015ft\u0131rma Grubu
\nYerbilimleri Ara\u015ft\u0131rma Grubu
\nYer Alt\u0131 Kaynaklar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Grubu
\nÇevre Sorunlar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Grubu \n<\/p>\n

\nDo\u011fal Yap\u0131 Grubu yürütücüsü Prof.Dr. Ahmet Cengiz Y\u0131ld\u0131zc\u0131, planlaman\u0131n temel kriterlerinden biri olarak sürdürülebilirlik ilkesi ba\u011flam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 çal\u0131\u015fmalar\u0131 anlat\u0131rken, \u0130stanbul'un ekolojik – biyolojik kaynaklar\u0131ndan, yenilenebilir ekosistemlerinden ve ekosistemlerin do\u011fal e\u015fik s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan bahsetti. \u0130stanbul'daki fauna çe\u015fitlili\u011fi, ekolojik – biyolojik kaynak alanlar\u0131 ve ekosistem çe\u015fitlili\u011fine de\u011finen Y\u0131ld\u0131zc\u0131, planlama bölgesindeki mega ekosistemler olarak Çatalca Yar\u0131madas\u0131 Kuzey, Orta ve Alt Bölge Do\u011fal Mekan\u0131 Alt Ekosistemleri ile Kocaeli Kuzey, Orta ve Alt Bölge Do\u011fal Mekan\u0131 Alt Ekosistemleri hakk\u0131nda bilgiler verdi. <\/p>\n

Orman Alanlar\u0131 ve Ekoloji Ara\u015ft\u0131rma Grubu Yürütücüsü Prof.Dr. Bülend Seçkin, karasal ekosistemin en önemli ö\u011fesi olan orman ekosistemleri ile ilgili verdi\u011fi bilgilerde öncelikli olarak her y\u0131l 300-350 bin hektarl\u0131k alanda a\u011façland\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na, böylece Türkiye'de orman alanlar\u0131n\u0131n her y\u0131l artt\u0131\u011f\u0131na de\u011findi. Seçkin'in verdi\u011fi bilgilere göre, \u0130stanbul'daki orman alanlar\u0131, metropoliten alan\u0131n %48'ini kaps\u0131yor ve bunun %88'i "verimli orman" niteli\u011finde. Seçkin, verdi\u011fi teknik bilgilerden sonra \u0130stanbul'da arazi istismar\u0131na ve orman alanlar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesinden kaynaklanan önemli sorunlara dikkat çekti. \u0130stanbul ormanlar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesinin \u0130stanbul'da be\u015f bölge müdürlü\u011füne ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Seçkin, arazi istismar\u0131n\u0131n en çok baltal\u0131k ormanlarda yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat çekti. Baltal\u0131k ormanlardaki a\u011façlar\u0131n kesilmesiyle aç\u0131lan alanlarda, hemen yap\u0131la\u015fma bask\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011funu ifade eden Seçkin, bunu önlemek için 2006 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul Orman Genel Müdürlü\u011fü'nce baltal\u0131k alanlar\u0131n "koruluk alan" statüsüne al\u0131narak korunmaya çal\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, böylece baltal\u0131k \u015fefli\u011finin kapsam d\u0131\u015f\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Orman alanlar\u0131n\u0131n ekonomik, ekolojik ve sosyal fonksiyonlar\u0131 oldu\u011funu ve yapt\u0131klar\u0131 planlama çal\u0131\u015fmalar\u0131 ile hangi alanlar\u0131n hangi fonksiyona hizmet edece\u011finin belirlendi\u011fini ifade etti. <\/p>\n

Prof.Dr. Hasan Hayri Tok ise, yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada toprak konusuna dikkat çekti. Topra\u011f\u0131n çok pahal\u0131 bir meta oldu\u011funu ve \u0130stanbul'da çok önemli bir e\u015fik analizi haline geldi\u011fini ifade etti. Tar\u0131m alanlar\u0131 ve meralar\u0131n ekolojik denge aç\u0131s\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 öneme dikkat çeken Tok, tüketici ve üreticilerin özverili otokontrolleriyle koruma sisteminin ve bilincinin geli\u015febilece\u011fini; STK ve kamu örgütlerinin müdahaleleriyle toprak varl\u0131klar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti. 1987 y\u0131l\u0131ndan kalma arazi envanteri ile çal\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Tok, topraklar\u0131 koruyan bir müdürlü\u011fün olmamas\u0131na ve toprak alanlar\u0131 üzerinde yap\u0131lan s\u0131n\u0131flamaya dikkat çekti. Herkese sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir çevrede ya\u015fama hakk\u0131 tan\u0131yan 1982 Anayasas\u0131n\u0131 ve 1993 y\u0131l\u0131nda ç\u0131kan ÇED (Çevresel Etki De\u011ferlendirmesi) yasas\u0131n\u0131 gösteren Tok, bu 22 y\u0131ll\u0131k sürede yönetmeliklerdeki gecikmelerden dolay\u0131 600 bin dönüm alan\u0131n kaybedildi\u011fini ifade etti. Tok, tar\u0131m alanlar\u0131ndaki mülkiyet de\u011fi\u015fikliklerine ve yasal bo\u015fluklara, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f ve amaç d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131mlar\u0131na dikkat çekerek, topra\u011f\u0131n i\u015fletim sisteminin devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti ve yapt\u0131klar\u0131 plan çal\u0131\u015fmas\u0131na göre \u015eile, A\u011fva ve Çatalca'n\u0131n ekolojik turizm ve tar\u0131m amaçl\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131 öngördüklerini sözlerine ekledi. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yeralt\u0131 Kaynaklar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Grubu Üyesi Prof.Dr. Mustafa Erdo\u011fan ise \u0130stanbul'daki madencilik potansiyelleri, faaliyetleri ve planlama süreci ile ilgili bilgiler verdi. Yürütülen madencilik faaliyetlerinin büyük ço\u011funlu\u011funun orman dokusunda oldu\u011funu ifade eden ve yarat\u0131lan tahribata dikkat çeken Erdo\u011fan, bu faaliyetlerin, daha kontrollü ve bilinçli bir \u015fekilde sürdürülerek ve rehabilitasyon süreçleriyle desteklenerek tekrar do\u011faya kazand\u0131r\u0131labilece\u011fini ifade etti ve buna örnek olarak Kutlan Madencilik Eski Kemerburgaz Ocaklar\u0131'n\u0131 gösterdi. Erdo\u011fan ayr\u0131ca, \u0130stanbul'un do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131n çok iyi de\u011ferlendirilmesi ve planlanmas\u0131 gerekti\u011fini, bu kaynaklar tüketildi\u011fi taktirde ancak çok uzak bölgelerden ve çok zor eri\u015filebilirlik \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda yeni kaynaklara ula\u015f\u0131labilece\u011fi uyar\u0131s\u0131n\u0131 getirdi. <\/p>\n

Ahmet Samsunlu, çevre düzeni planlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n \u015fehircili\u011fin kötü geli\u015fmesiyle sonuçland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek Edremit Körfezi'ni örnek gösterdi. Nüfus art\u0131\u015f\u0131na ve bunun do\u011fal kaynaklar üzerindeki bask\u0131s\u0131na dikkat çekti. Madencilik faaliyetleri sonras\u0131 olu\u015fan alanlar\u0131n özellikle tekrar do\u011faya kazand\u0131r\u0131larak kamusal aç\u0131k alanlar ve rekreatif amaçl\u0131 alanlara dönü\u015ftürülebilece\u011fini ifade etti. <\/p>\n

"\u0130stanbul'un Do\u011fal Kaynaklar\u0131" tart\u0131\u015fmas\u0131nda ele al\u0131nan önemli konulardan biri de "2\/B alanlar\u0131"na yönelik öne ç\u0131kan uygulamalar ve planlama yakla\u015f\u0131mlar\u0131yd\u0131. Bülend Seçkin, yöneltilen sorulara kar\u015f\u0131l\u0131k 6831 Say\u0131l\u0131 Orman Kanunu'nun 2. Maddesinin B F\u0131kras\u0131 uygulamas\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan 2\/B alanlar\u0131 ile ilgili aç\u0131klamalarda bulundu. Buna göre, 2\/B alanlar\u0131 Anayasa'dan da destek alarak, sadece orman köylülerinin kullan\u0131m\u0131na izin verilen, orman vasf\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f tar\u0131m alanlar\u0131 olarak ifade ediliyor. Ancak izleyen süreçte orman köylüsünün kalk\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 için ç\u0131kar\u0131lan bu yasan\u0131n istismar edildi\u011fi, büyük ölçüde i\u015fgallerle bu alanlar\u0131n kaybedildi\u011fi ve yo\u011fun konut yerle\u015fimlerine dönü\u015ftü\u011fü görülüyor. Buna kar\u015f\u0131n gündeme gelen yeni yasa ile bu alanlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 ile ilgili yasal düzenlemelerin gündeme geldi\u011fi ve çözüm aray\u0131\u015flar\u0131 geli\u015fti\u011fi görülüyor. Hazine arazisinin sahibi oldu\u011fu, amaç d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131lan i\u015fgale u\u011fram\u0131\u015f bu alanlara ili\u015fkin çözüm önerileri olarak; siyasi idarenin de arzu etti\u011fi \u015fekilde baz\u0131 yerlerin sat\u0131\u015fa ç\u0131kar\u0131labilece\u011fi ya da bu alanlar\u0131n tekrar orman alanlar\u0131na dahil edilebilece\u011fi gösteriliyor. <\/p>\n

Seçkin bu alanlar\u0131n orman müfetti\u015flerinin tespitleriyle belirlenip tekrar ormana dönü\u015ftürülmesi yönünde çal\u0131\u015fmalar bulundu\u011funu ancak aç\u0131lan kar\u015f\u0131 davalarla bu süreçte sorunlar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti ve 2\/B arazilerinin dava ve arazi rant\u0131 yaratm\u0131\u015f oldu\u011funa dikkat çekti. <\/p>\n

Dinleyicilerin de kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla devam eden tart\u0131\u015fmalarda, bu alanlardaki %6 yap\u0131la\u015fma hakk\u0131n\u0131n yasal bo\u015fluklardan ve denetimsizlikten dolay\u0131 yo\u011fun yap\u0131la\u015fmayla sonuçland\u0131\u011f\u0131na dikkat çekildi ve özellikle Acarkent ve Sultanbeyli uygulamalar\u0131 ile bu süreç örneklendirildi. <\/p>\n

\u0130MP yürütücüsü Hüseyin Kaptan, planlama sürecinde "2\/B alanlar\u0131n\u0131n tan\u0131ms\u0131z alan olmalar\u0131ndan dolay\u0131 hukuki aç\u0131dan tan\u0131mland\u0131ktan sonra bu bölgelerle ilgili karar üretilmesi" ile "planda tan\u0131ms\u0131z, fonksiyonsuz alan b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131" temel prensibi aras\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 ikilemi dile getirdi. Buna kar\u015f\u0131n Ahmet Cengiz Y\u0131ld\u0131zc\u0131, orman alanlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n Anayasa'da orman alan\u0131 olarak gösterildi\u011fini, mülkiyetin ormana ait oldu\u011funu, bunun d\u0131\u015f\u0131na ç\u0131k\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti ve planlama sürecinde bu alanlar\u0131n korunmas\u0131na yönelik çözüm olarak; "mutlak surette yap\u0131la\u015fma yasakl\u0131 a\u011façland\u0131r\u0131lacak alan" olarak tan\u0131mlanmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti. Sultanbeyli örne\u011fini göstererek bu alanlar\u0131n güçlü bir irade ile kentsel dönü\u015füm yasalar\u0131 kapsam\u0131nda çözüme ula\u015fabilece\u011fini belirtti. <\/p>\n

Toplant\u0131 2\/B alanlar\u0131ndaki tan\u0131ms\u0131zl\u0131klar ve a\u011façland\u0131r\u0131lacak alanlardaki %6 yap\u0131la\u015fma hakk\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 riskler dile getirilerek, bu alanlar\u0131n yap\u0131 rant\u0131 getiren alanlar olmalar\u0131n\u0131n engellenmesi, kuzeydeki orman alanlar\u0131n\u0131n gösterdi\u011fi vazgeçilmezlik niteli\u011fi, do\u011fal kaynaklar\u0131n sürdürülebilir yönetimi ile ilgili tart\u0131\u015fmalarla son buldu. Özellikle Madencilik sektöründe kat\u0131l\u0131m\u0131n yüksek oldu\u011fu toplant\u0131da, dinleyiciler taraf\u0131ndan da sektördeki bilinç düzeyinin ve çevre koruma yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 da ifade edildi..\n<\/p>\n

\n
\nhttp:\/\/www.arkitera.com\/news.php?action=displayNewsItem&ID=14369<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Arkitera Mimarl\u0131k Merkezi ve \u0130stanbul Büyük\u015fehir Belediyesi Metropoliten Planlama ve Kentsel Tasar\u0131m Merkezi (\u0130MP) i\u015fbirli\u011fi ile gerçekle\u015ftirilen "\u0130stanbul Metropoliten Planlama Toplant\u0131lar\u0131"n\u0131n bu haftaki konusu "\u0130stanbul'un Do\u011fal Kaynaklar\u0131" idi. 8 \u015eubat Per\u015fembe günü \u0130MP konferans salonunda Prof. Dr. Ahmet Samsunlu yönetiminde gerçekle\u015ftirilen toplant\u0131ya, \u0130MP Tar\u0131m Alanlar\u0131 ve Toprak Ara\u015ft\u0131rma Grubu Yürütücüsü, Nam\u0131k Kemal Üniversitesi'nden Prof.Dr. Hasan […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[406],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3477","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-peyzaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3477","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3477"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3477\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171754,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3477\/revisions\/171754"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3477"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}