{"id":3481,"date":"2007-09-12T13:07:00","date_gmt":"2007-09-12T13:07:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:26","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:26","slug":"organik-tarimin-amaci-3481","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/organik-tarimin-amaci-3481","title":{"rendered":"Organik Tar\u0131m\u0131n Amac\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\nTar\u0131msal &uuml;retimde kullan\u0131lan kimyasallar\u0131n (ila&ccedil;, g&uuml;bre gibi) olumsuz etkilerinin insan ve toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 &uuml;zerindeki zararlar\u0131 artarak kendini hissettirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T&uuml;m bu olumsuz etkilerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla kimyasal g&uuml;bre ve tar\u0131msal sava\u015f ila&ccedil;lar\u0131n\u0131n hi&ccedil; ya da m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011fu kadar az kullan\u0131lmas\u0131, bunlar\u0131n yerini ayn\u0131 g&ouml;revi yapan organik g&uuml;bre ve biyolojik sava\u015f y&ouml;ntemlerinin almas\u0131 temeline dayanan Ekolojik Tar\u0131m Sistemi geli\u015ftirilmi\u015ftir. FAO ve Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan konvansiyonel tar\u0131ma alternatif olarak da kabul edilen bu &uuml;retim \u015fekli de\u011fi\u015fik &uuml;lkelerde farkl\u0131 isimlerle an\u0131lmaktad\u0131r. Almanca ve Kuzey Avrupa dillerinde &quot;Ekolojik Tar\u0131m&quot;, Frans\u0131zca, \u0130talyanca ve \u0130spanyolca&#39;da &quot;Biyolojik Tar\u0131m&quot;, \u0130ngilizce&#39;de &quot;Organik Tar\u0131m&quot;&nbsp; T&uuml;rkiye&#39;de ise &quot;Ekolojik veya Organik Tar\u0131m&quot; e\u015f anlaml\u0131 olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n<strong>Organik Tar\u0131m\u0131n Amac\u0131&#8230;&#8230;&#8230;..<\/strong>\n<\/p>\n<p>\nEkolojik sistemde hatal\u0131 uygulamalar sonucu kaybolan do\u011fal dengeyi yeniden kurmaya y&ouml;nelik, insana ve &ccedil;evreye dost &uuml;retim sistemlerini i&ccedil;ermekte olup, esas olarak sentetik kimyasal tar\u0131m ila&ccedil;lar\u0131, hormonlar ve mineral g&uuml;brelerin kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklamas\u0131 yan\u0131nda, organik ve ye\u015fil g&uuml;breleme, m&uuml;navebe, topra\u011f\u0131n muhafazas\u0131, bitkinin direncini art\u0131rma, do\u011fal d&uuml;\u015fmanlardan faydalanmay\u0131 tavsiye eden, b&uuml;t&uuml;n bu olanaklar\u0131n kapal\u0131 bir sistemde olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 &ouml;neren, &uuml;retimde sadece miktar art\u0131\u015f\u0131n\u0131n de\u011fil ayn\u0131 zamanda &uuml;r&uuml;n kalitesinin de y&uuml;kselmesini ama&ccedil;layan alternatif bir &uuml;retim \u015feklidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nSon y\u0131llarda gerek tar\u0131msal ila&ccedil;lar\u0131n, gerekse g&uuml;brelerin bilin&ccedil;sizce kullan\u0131m\u0131 bitkisel &uuml;retimde art\u0131\u015f\u0131n yan\u0131nda kalitesiz ve insan&nbsp; sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit edecek &uuml;r&uuml;nlerin ortaya &ccedil;\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Topra\u011f\u0131n derinlerine s\u0131zan fosfor ve nitrat tatl\u0131 su kaynaklar\u0131na ula\u015fmakta bu da insan, evcil hayvan ve yaban hayat\u0131 a&ccedil;\u0131s\u0131ndan ciddi problemlere yol a&ccedil;maktad\u0131r. Ayr\u0131ca kimyasal tar\u0131m ila&ccedil;lar\u0131 toprakta birikmekte, bitki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz y&ouml;nde etkileyerek ekolojik dengeyi bozmaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nBu olumsuz ko\u015fullar kar\u015f\u0131s\u0131nda gelir d&uuml;zeyi y&uuml;ksek olan &uuml;lkeler ba\u015fta olmak &uuml;zere bir&ccedil;ok &uuml;lkede bilin&ccedil;lenerek &ouml;rg&uuml;tlenen &uuml;retici ve t&uuml;keticiler, do\u011fay\u0131 tahrip etmeyen y&ouml;ntemlerle insanlarda zehirli etki yapmayan tar\u0131msal &uuml;r&uuml;nleri &uuml;retmeyi ve t&uuml;ketmeyi tercih etmi\u015fler. Bu ama&ccedil;la yeni bir &uuml;retim tarz\u0131 olarak Ekolojik veya Organik Tar\u0131m ortaya &ccedil;\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nBu &ccedil;er&ccedil;evede&nbsp; ekolojik tar\u0131m hatal\u0131 uygulamalar sonucu kaybolan do\u011fadaki dengeyi yeniden kurmaya y&ouml;nelik, topra\u011f\u0131n verimlili\u011finde devaml\u0131l\u0131k sa\u011flayan biyolojik m&uuml;cadele ile hastal\u0131k ve zararl\u0131lar\u0131 kontrol alt\u0131na alarak, insana ve &ccedil;evreye dost &uuml;retim sistemlerini i&ccedil;eren, sentetik kimyasal g&uuml;bre ve ila&ccedil;lar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklayan, organik ve ye\u015fil g&uuml;breleme, ekim n&ouml;beti ve toprak muhafazas\u0131n\u0131 tavsiye eden, her a\u015famas\u0131 kontrol alt\u0131nda olan elde edilen &uuml;r&uuml;n&uuml;n sertifika ile belgelendi\u011fi bir &uuml;retim \u015feklidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nTan\u0131mdan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi ekolojik tar\u0131m bir &uuml;r&uuml;n&uuml;n ekim veya dikiminden sonra hi&ccedil;bir uygulama yap\u0131lmadan kendi haline terkedilmesi veya eskimi\u015f bir i\u015fletmecilik \u015fekline d&ouml;n&uuml;\u015f de\u011fildir. Aksine gelece\u011fin ihtiya&ccedil;lar\u0131na y&ouml;nelik g&ouml;r&uuml;\u015flere dayanan, dikkat, bilgi ve &ouml;zveri gerektiren bir tar\u0131m \u015feklidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nOrganik Tar\u0131m; &uuml;retimde kimyasal girdi kullanmadan, &uuml;retimden t&uuml;ketime kadar her a\u015famas\u0131 kontroll&uuml; ve sertifikal\u0131 tar\u0131msal &uuml;retim bi&ccedil;imidir. Organik tar\u0131m, eko sistemde hatal\u0131 uygulamalar sonucu kaybolan do\u011fal dengeyi yeniden kurmaya y&ouml;nelik, insana ve &ccedil;evreye dost &uuml;retim sistemlerini i&ccedil;ermektedir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nHer t&uuml;rl&uuml; sentetik, kimyasal ila&ccedil;lar ve g&uuml;brelerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 yan\u0131nda organik ve ye\u015fil g&uuml;breleme, m&uuml;navebe, topra\u011f\u0131n&quot; muhafazas\u0131, bitkinin direncini art\u0131rma, parazit ve predat&ouml;rlerden yararlanmay\u0131 tavsiye eden b&uuml;t&uuml;n bu &uuml;retim tarz\u0131nda &uuml;retimde miktar art\u0131\u015f\u0131 de\u011fil &uuml;r&uuml;n&uuml;n kalitesinin y&uuml;kseltilmesini ama&ccedil;lanmaktad\u0131r. G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde sadece organik tar\u0131mla toprak ve su kaynaklar\u0131 ile havay\u0131 kirletmeden, &ccedil;evre, bitki, hayvan ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak m&uuml;mk&uuml;n olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\nOrganik Tar\u0131m\u0131n Gereklili\u011fi\n<\/p>\n<p>\n&Ccedil;evrenin, do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131 ve bozulan ekolojik dengenin yeniden tesisi, s&uuml;rd&uuml;r&uuml;lebilir tar\u0131m, topra\u011f\u0131n ya\u015fat\u0131lmas\u0131, flora ve faunan\u0131n korunmas\u0131 biyolojik &ccedil;e\u015fitlili\u011fin devam\u0131 ve kimyasal kirlilik ile zehirli kal\u0131nt\u0131n\u0131n da sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 temel ama&ccedil; olmu\u015ftur. G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde t&uuml;m d&uuml;nyada &ccedil;evrenin, insan ve toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 konusunda &uuml;lkelere g&ouml;re farkl\u0131 d&uuml;zeylerde olmakla birlikte b&uuml;y&uuml;k geli\u015fmeler meydana gelmi\u015ftir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nBug&uuml;n konvansiyonel tar\u0131m\u0131n &uuml;retim art\u0131\u015f\u0131na y&ouml;nelik a\u015f\u0131r\u0131 miktarda sentetik ve kimyasal girdi kullan\u0131m\u0131 sonucu &ccedil;evre kirlili\u011fi &ouml;nemli boyutlara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Tar\u0131m yaratt\u0131\u011f\u0131 kirlilik do\u011fal dengenin bozulmas\u0131na neden olurken &ccedil;evre kirlili\u011fi ve besin zinciriyle t&uuml;m canl\u0131lara ula\u015fabilen hayati tehlikeye de yol a&ccedil;maktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nDo\u011fal dengenin bozulmas\u0131na &ouml;rnek olarak, topra\u011f\u0131n erozyona u\u011framas\u0131 ile toprak kay\u0131plar\u0131ndaki nispi art\u0131\u015flar, toprakta organik madde ve humus yoklu\u011fu nedeniyle toprak mikroorganizma hayat\u0131n\u0131n tahribi, toprak profilinde A horizonunun kayb\u0131 ve mineral toprak profilinin kayb\u0131 ve benzeri olaylar\u0131 g&ouml;sterilebilir. S&uuml;rekli monok&uuml;lt&uuml;r, m&uuml;navebenin gere\u011fi gibi yap\u0131lmamas\u0131 s&ouml;z konusu &uuml;r&uuml;nlere zarar veren hastal\u0131k ve zararl\u0131lar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 &ccedil;o\u011falmalar\u0131na neden olmu\u015ftur. M&uuml;cadele etmek i&ccedil;in bilin&ccedil;li olarak kullan\u0131lmayan sentetik kimyasal pestisidler, baz\u0131 faydalar\u0131 \u0131rklar\u0131n kaybolmas\u0131na neden olmu\u015f ve biyolojik m&uuml;cadele ortam\u0131 tahrip edilmi\u015ftir. Verimlili\u011fi art\u0131rmak i&ccedil;in topraklar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekilde sentetik mineral maddelerle g&uuml;brelenmesi &ouml;zellikle &ccedil;abuk y\u0131kanan azotlu g&uuml;brelerin yeralt\u0131 sular\u0131na kadar ula\u015fmas\u0131yla, hayvan ve insanlarda nitrat zehirlenmeleri g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015ft&uuml;r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKonvensiyonel tar\u0131mda &uuml;r&uuml;n&uuml;n kalitesinin ikinci plana at\u0131lmas\u0131 ekonomik &uuml;retim yapmak i&ccedil;in mekanizasyonun art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve &ouml;zellikle bilin&ccedil;siz uygulamalar, topra\u011f\u0131n canl\u0131 tabakas\u0131n\u0131 yok etmi\u015ftir. Toprakta olu\u015fan sert tabakalar, s\u0131k\u0131\u015fmalar yaratarak erozyonu te\u015fvik etmi\u015ftir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nVerim art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flan\u0131rken, &uuml;retimde ekolojik denge bozulmu\u015f, iyi tar\u0131m topraklar\u0131 elden &ccedil;\u0131km\u0131\u015f ve topra\u011f\u0131n canl\u0131 k\u0131\u015f\u0131m\u0131n &ouml;lm&uuml;\u015ft&uuml;r. Topraktan kaybolan bu maddelerin tekrar telafisi &ccedil;ok pahal\u0131ya mal olmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve bazen de imkans\u0131z hale gelmi\u015ftir. D&uuml;nya n&uuml;fusunun artmas\u0131 ve entansif tar\u0131m\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, birim ba\u015f\u0131na d&uuml;\u015fen verimin ve dolay\u0131s\u0131 ile &uuml;retimin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i&ccedil;in sa\u011flanan te\u015fvikler ve a\u015f\u0131r\u0131 destekler sonucu ve 1970&#39;de pestisitlerin ve kimyasal g&uuml;brenin ke\u015ffi ile &quot;Ye\u015fil Devrim&quot; olarak adland\u0131r\u0131lan tar\u0131msal &uuml;retimin art\u0131r\u0131lma &ccedil;abalar\u0131n\u0131n d&uuml;nyadaki a&ccedil;l\u0131k sorununa &ccedil;&ouml;z&uuml;m olmad\u0131\u011f\u0131, aksine do\u011fal dengeyi ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s&uuml;rekli bozdu\u011funu g&ouml;ren geli\u015fmi\u015f &uuml;lkeler organik tar\u0131m, s&uuml;rd&uuml;r&uuml;lebilir tar\u0131m ve de\u011fi\u015fik tar\u0131m alternatifleri konusunda &ccedil;al\u0131\u015fmalara ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nEkolojik tar\u0131mda farkl\u0131 bitkisel ve hayvansal &uuml;r&uuml;nler i&ccedil;in farkl\u0131 &uuml;retim y&ouml;ntemleri mevcut olup bunlar\u0131n ortak ilkeleri \u015funlard\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n1- Ekolojik &uuml;retim yapan tar\u0131m i\u015fletmelerinde do\u011fal k&ouml;kenli hammaddeler kullan\u0131larak &uuml;retim yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n2- Ham maddelerin ve di\u011fer i\u015fletme girdilerinin &ccedil;evreyi tehdit eden her t&uuml;rl&uuml; etkisi azalt\u0131lmal\u0131 veya bunlardan tamamen ka&ccedil;\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Mesela organik tar\u0131mda kullan\u0131lacak fide-tohum, fidan vs. ila&ccedil;s\u0131z olmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n3- Topra\u011f\u0131n i\u015fletilmesi ve i&ccedil;indeki canl\u0131 faaliyetin devam\u0131 i&ccedil;in n&ouml;betle\u015fe ekim ve organik g&uuml;breleme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunun i&ccedil;in &ccedil;iftlik g&uuml;bresi ve organik at\u0131klardan olu\u015fan kompost ve ye\u015fil g&uuml;bre kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca uygun toprak i\u015fleme aletleri kullan\u0131lmal\u0131, gere\u011finden fazla say\u0131da toprak i\u015flemeden ka&ccedil;\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n4- Ekolojik ortama uygun dengeli kar\u0131\u015f\u0131mlar yap\u0131larak n&ouml;betle\u015fe ekimde baklagillere&nbsp; a\u011f\u0131rl\u0131k verilmelidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n5- Bitki t&uuml;r ve &ccedil;e\u015fitlerinin se&ccedil;iminde &uuml;retim yap\u0131lacak yerin ekolojik ko\u015fullar\u0131 g&ouml;z &ouml;n&uuml;nde bulundurmal\u0131 bu ko\u015fullara uygun&nbsp; dayan\u0131kl\u0131, tohum, fidan ve hayvan kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n6- Zararl\u0131larla m&uuml;cadelede biyolojik y&ouml;ntemlere ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n7- Hayvansal &uuml;retimde ise a\u011f\u0131l ve ah\u0131rlar\u0131n usluna uygun olmas\u0131, beslenme ihtiyac\u0131n\u0131n m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011fu &ouml;l&ccedil;&uuml;de i\u015fletmeden kar\u015f\u0131lanmas\u0131 yemlere kimyasal maddeler (antibiyotikler, kilo art\u0131r\u0131c\u0131 katk\u0131 maddeleri vs.) kat\u0131lmamas\u0131 gerekir.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n8- Yeti\u015ftiricilikte yem ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda 1 ha alan i&ccedil;in 1 b&uuml;y&uuml;kba\u015f hayvan d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lmelidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n9- Ekolojik tar\u0131mda yeter miktarda ve y&uuml;ksek kalitede g\u0131da &uuml;retmek, maksimum verimden &ouml;nce gelmelidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n10- Enerji kayna\u011f\u0131 olarak g&uuml;ne\u015f enerjisi ve r&uuml;zgar enerjisi gibi do\u011fal enerji kaynaklar\u0131 olabildi\u011fince tercih edilmelidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n11- Ekolojik tar\u0131m i\u015fletmelerinin kazan&ccedil;lar\u0131, imkanlar\u0131 &uuml;reticiyi ve &ccedil;al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131&nbsp; tatmin etmelidir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n12- Sentetik kimyasal g&uuml;breler ve sentetik ila&ccedil;lar, depoda&nbsp; kuruyuculu\u011fu&nbsp;&nbsp; art\u0131ran&nbsp;&nbsp; ve&nbsp; hasattan&nbsp; sonra olgunla\u015fmay\u0131&nbsp; te\u015fvik&nbsp; eden&nbsp; sentetik kimyasal maddeler, bitki&nbsp; ve&nbsp; hayvan&nbsp; yeti\u015ftirmede&nbsp; kullan\u0131lan&nbsp; hormonlar&nbsp; ve&nbsp; b&uuml;y&uuml;me&nbsp; d&uuml;zenleyici maddelerin&nbsp; ekolojik tar\u0131mda&nbsp; kullan\u0131m\u0131 yasakt\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n13- Ekolojik tar\u0131m sentetik ve kimyasallar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131ndan &ccedil;iftlik g&uuml;bresi, kanatl\u0131 g&uuml;bresi, &ccedil;iftlik ve s\u0131v\u0131 at\u0131klar\u0131, saman, torf, mantar &uuml;retim art\u0131\u011f\u0131, organik ev art\u0131klar\u0131 kompostu, hayvansal at\u0131klar\u0131n i\u015flenmi\u015f &uuml;r&uuml;nleri, deniz yosunlar\u0131 ve yosun &uuml;r&uuml;nleri, tala\u015f, a\u011fa&ccedil; kabu\u011fu, odun art\u0131klar\u0131, tabii fosfat kayalar\u0131 g&uuml;bre olarak kullan\u0131labilir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nBitki koruma a&ccedil;\u0131s\u0131ndan ise izin verilen&nbsp; birtak\u0131m ila&ccedil;lar\u0131n yan\u0131nda k&uuml;k&uuml;rt, bordo bulamac\u0131, Arap sabunu kullan\u0131labilir.\n<\/p>\n<p>\nD&uuml;nyada ve T&uuml;rkiye&#39;de Organik Tar\u0131m\n<\/p>\n<p>\nEkolojik Tar\u0131m Avrupa&#39;da 1910&#39;larda uygulanmaya ba\u015flam\u0131\u015f, kontroll&uuml; &uuml;retim ise 1930&#39;lu y\u0131llarda yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Zaman i&ccedil;erisinde k&uuml;&ccedil;&uuml;k &ccedil;apta da olsa artan oranda bir geli\u015fme g&ouml;stermi\u015f ve 1970&#39;li y\u0131llarda ticari anlamda &ouml;nem arzetmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu hareket 1972 y\u0131l\u0131nda Almanya&#39;da Uluslararas\u0131 Ekolojik Tar\u0131m Hareketleri Federasyonu&#39;nun (IFAOM) kurulmas\u0131yla daha d&uuml;zenli bir hale gelmi\u015ftir. IFAOM t&uuml;m d&uuml;nyadaki ekolojik tar\u0131m hareketlerini bir &ccedil;at\u0131 alt\u0131nda toplamay\u0131, hareketin geli\u015fimini sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y&ouml;nlendirmeyi, gerekli standart ve y&ouml;netmelikleri haz\u0131rlamay\u0131, t&uuml;m geli\u015fmeleri &uuml;yelerine ve &ccedil;ift&ccedil;ilere aktarmay\u0131 ama&ccedil;lamaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nEkolojik Tar\u0131m uygulanan alanlar Avrupa &uuml;lkelerindeki tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n % 2-3&#39;&uuml; dolay\u0131ndad\u0131r. Bunda tar\u0131msal hareketler &uuml;zerinde kuvvetli bir etkiye sahip olan kimyasal end&uuml;strinin etkisi b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r. T&uuml;m bunlara kar\u015f\u0131n ekolojik tar\u0131m faaliyetleri her y\u0131l yakla\u015f\u0131k %20-30&#39;luk b&uuml;y&uuml;me h\u0131z\u0131ndad\u0131r. 1986 y\u0131l\u0131nda 120.000 hektar olan &uuml;retim alan\u0131 1977&#39;de 1,8 milyon hektara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 d&ouml;nemde i\u015fletmelerin say\u0131s\u0131 da 7.000&#39;den 73.000&#39;e y&uuml;kselmi\u015ftir. Baz\u0131 tahminlere g&ouml;re &ouml;n&uuml;m&uuml;zdeki 10 y\u0131l i&ccedil;inde d&uuml;nya ticaret hacminin 11 milyar&#39;dan 100 milyar ABD dolar\u0131na y&uuml;kselece\u011fi kabul edilmektedir. &Ouml;zellikle AB &Uuml;lkelerinde bu konunun &ouml;nemi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olup; h&uuml;k&uuml;metler d&uuml;zeyinde ve &uuml;niversitelerde b&uuml;y&uuml;k geli\u015fmeler g&ouml;r&uuml;lmektedir.\n<\/p>\n<p>\nT&uuml;rkiye&#39;de Organik Tar\u0131m\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nD&uuml;nya ticareti 1970&#39;li y\u0131llarda ba\u015flam\u0131\u015f olan ekolojik tar\u0131mdaki geli\u015fmelere uygun olarak, Avrupa orijinli firmalar T&uuml;rkiye&#39;deki&nbsp; firmalardan ekolojik &uuml;r&uuml;n talebinde bulunmu\u015f ve b&ouml;ylece 1984-1985 y\u0131llar\u0131nda &uuml;lkemizde ekolojik tar\u0131m ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u0131llarda T&uuml;rkiye&lsquo;nin geleneksel ihra&ccedil; &uuml;r&uuml;nlerinden kuru \u0130ncir ve kuru &Uuml;z&uuml;m ile Ege b&ouml;lgesinde ger&ccedil;ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Daha sonra bu &uuml;r&uuml;nlere kuru Kay\u0131s\u0131, F\u0131nd\u0131k gibi &uuml;r&uuml;nler de kat\u0131larak farkl\u0131 b&ouml;lgelerimize yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n\u0130lk y\u0131llarda Avrupa k&ouml;kenli baz\u0131 firmalar kendi ihtiya&ccedil;lar\u0131 olan &uuml;r&uuml;nleri anla\u015fmal\u0131 &ccedil;ift&ccedil;ilerle yeti\u015ftirmek ve elde edilen &uuml;r&uuml;nleri T&uuml;rk ihracat&ccedil;\u0131lar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla kendi &uuml;lkelerine ithal edebilmek i&ccedil;in T&uuml;rkiye&#39;de ekolojik &uuml;retim projeleri tesis etmi\u015flerdir. \u0130lk y\u0131llardaki bu ekolojik &uuml;retim faaliyetlerinin dan\u0131\u015fmanl\u0131k, tefti\u015f ve sertifikasyon gibi vazge&ccedil;ilmez esaslar\u0131 tamam\u0131yla yabanc\u0131 ki\u015fi ve kurulu\u015flarca yerine getirilmi\u015ftir. 1990&#39;l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda bu konularda az say\u0131da da olsa T&uuml;rk uzmanlar yeti\u015fmi\u015fler ve yabanc\u0131 firmalar\u0131n &uuml;lkemizdeki temsilcili\u011fini yapmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nEkolojik Tar\u0131m hareketini sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde ger&ccedil;ekle\u015ftirmek amac\u0131yla 1992 y\u0131l\u0131nda Ekolojik Tar\u0131m Organizasyonu Derne\u011fi (ETO) kurulmu\u015ftur. Ayn\u0131 y\u0131l i&ccedil;inde \u0130zmir&#39;de yap\u0131lan &quot;2. Akdeniz &Uuml;lkelerinde Ekolojik Tar\u0131m Konferans\u0131&quot;, ETO taraf\u0131ndan organize edilmi\u015ftir. Bu \u015fekilde ekolojik tar\u0131m alan\u0131nda &uuml;lkemizde yeni bir s&uuml;re&ccedil; ba\u015flam\u0131\u015f olup, \u0130zmir bu hareketin merkezi durumuna gelmi\u015ftir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nEkolojik Tar\u0131m faaliyetlerinin &uuml;lkemizde ilk olarak Ege b&ouml;lgesinde \u0130zmir&#39;de ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131, &uuml;r&uuml;n i\u015fleme tesislerinin b&uuml;y&uuml;k k\u0131sm\u0131n\u0131n \u0130zmir&#39;de olmas\u0131 ve &uuml;retilen &uuml;r&uuml;nlerin b&uuml;y&uuml;k k\u0131sm\u0131n\u0131n \u0130zmir liman\u0131ndan ihra&ccedil; edilmesi nedeniyle, organizasyon kurulu\u015flar\u0131, kontrol ve sertifikasyon firmalar\u0131 gibi ekolojik tar\u0131m sekt&ouml;r&uuml;n&uuml;n hemen t&uuml;m kurulu\u015flar\u0131n\u0131n merkez b&uuml;rolar\u0131 \u0130zmir&#39;de yer almaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nETO&#39; nun da katk\u0131lar\u0131yla &quot;Bitkisel ve Hayvansal Tar\u0131m &Uuml;r&uuml;nlerinin Ekolojik Metotlarla &Uuml;retilmesine \u0130li\u015fkin Y&ouml;netmelik&quot;, Tar\u0131m ve K&ouml;yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 18 Aral\u0131k 1994 tarihinde yay\u0131nlanarak y&uuml;r&uuml;rl&uuml;\u011fe girmi\u015ftir. Bu y&ouml;netmelik AB normlar\u0131na uygun olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Organik &uuml;r&uuml;nlerin d\u0131\u015f sat\u0131m\u0131n\u0131 d&uuml;zenlemek &uuml;zere &ccedil;al\u0131\u015fmalar da devam etmektedir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nG&uuml;n&uuml;m&uuml;zde yakla\u015f\u0131k 92 de\u011fi\u015fik &uuml;r&uuml;nde, 46.523 bin hektarl\u0131k arazi &uuml;zerinde 12.275 kadar &uuml;retici 168.306 ton ekolojik &uuml;retim yapmaktad\u0131r. G&uuml;mr&uuml;k mevzuat\u0131ndaki baz\u0131 problemler nedeniyle ekolojik tar\u0131m sekt&ouml;r&uuml;n&uuml;n d\u0131\u015fsat\u0131m yoluyla ekonomiye katk\u0131s\u0131 net olarak bilinmemekle birlikte y\u0131ll\u0131k 150 milyon dolar civar\u0131nda oldu\u011fu tahmin edilmektedir.&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&Uuml;retim ve D\u0131\u015fsat\u0131m\n<\/p>\n<p>\n&Uuml;lkemizde ekolojik tar\u0131m\u0131n geli\u015fimini &uuml;r&uuml;n &ccedil;e\u015fitlili\u011fi, &uuml;retim alan\u0131 ve &uuml;retici say\u0131s\u0131ndaki de\u011fi\u015fim ortaya koymaktad\u0131r. &Uuml;retilen ekolojik &uuml;r&uuml;n &ccedil;e\u015fitlerinin say\u0131s\u0131 1990 y\u0131l\u0131nda 8 iken, 1999 y\u0131l\u0131nda 92&#39;ye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.1990 y\u0131l\u0131nda 1.037 hektar olan &uuml;retim alan\u0131 ise 9 y\u0131l i&ccedil;inde 1999 y\u0131l\u0131nda 46.523 hektar; 1.037 adet olan &uuml;retici say\u0131s\u0131 ise ayn\u0131 s&uuml;re i&ccedil;erisinde 12.275 &uuml;reticiye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&Uuml;lkemizde &uuml;retilen ekolojik &uuml;r&uuml;nlerin hemen hemen tamam\u0131 ihra&ccedil; edilmektedir. 1998 verilerine g&ouml;re:\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nolmak &uuml;zere toplam 20.872,27 ton ihracat ger&ccedil;ekle\u015ftirilmi\u015ftir. \u0130hra&ccedil; &uuml;r&uuml;nlerinden ilk 5 s\u0131rada &ccedil;ekirdeksiz kuru &uuml;z&uuml;m, kuru incir, kuru kay\u0131s\u0131, kuru elma ve f\u0131nd\u0131k yer almaktad\u0131r. &Uuml;r&uuml;n gruplar\u0131n\u0131n toplam ihracat i&ccedil;indeki oranlar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda&nbsp; % 68,5&#39;luk oranla en b&uuml;y&uuml;k pay\u0131n kuru ve kurutulmu\u015f &uuml;r&uuml;nlerde oldu\u011fu g&ouml;r&uuml;lmektedir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nS&ouml;zle\u015fmeli &Uuml;retim\n<\/p>\n<p>\n&Uuml;lkemizde &uuml;retilen ekolojik &uuml;r&uuml;nler b&uuml;y&uuml;k &ouml;l&ccedil;&uuml;de yurt d\u0131\u015f\u0131 pazarlara g&ouml;nderildi\u011finden ekolojik &uuml;r&uuml;n &uuml;retim miktar\u0131 ve &ccedil;e\u015fitlili\u011fi yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen talepler do\u011frultusunda \u015fekillenmektedir. \u0130hracat organizasyonunun gereklili\u011finden dolay\u0131 &uuml;retimler organizasyon kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan s&ouml;zle\u015fmeli olarak &ccedil;ift&ccedil;ilere yapt\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nS&ouml;zle\u015fmeli tar\u0131m &uuml;reticilere fiyat ve sat\u0131\u015f garantisi getirerek avantaj sa\u011flamaktad\u0131r. Yap\u0131lan s&ouml;zle\u015fmede taraflar &uuml;retim ile ilgili ko\u015fullar\u0131, fiyat ve varsa prim miktar\u0131n\u0131 a&ccedil;\u0131klayarak mahkemeye ba\u015fvurma hakk\u0131 sakl\u0131 olmak ko\u015fulu ili kanuni g&uuml;vence alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nEkolojik &uuml;retimde belirli yasaklar\u0131n olmas\u0131 ve 2-3 y\u0131ll\u0131k bir ge&ccedil;i\u015f s&uuml;recinden sonra ekolojik &uuml;retime ge&ccedil;ilebilmesi, uzun d&ouml;nem &uuml;retim planlamas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yasal ge&ccedil;erlili\u011finin olmas\u0131 ve taraftarlar\u0131n uymas\u0131 ekolojik tar\u0131m\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 i&ccedil;in \u015fartt\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nPazarlama\n<\/p>\n<p>\nEkolojik &uuml;r&uuml;nlerin &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k k\u0131sm\u0131 d\u0131\u015f pazara sunulmakta ve bu &uuml;r&uuml;nlerin bir k\u0131sm\u0131 do\u011frudan t&uuml;ketilmekte, bir k\u0131sm\u0131 ise normal mamul &uuml;r&uuml;nlerin kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131nda yer almaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nEkolojik &uuml;retim projeleri ve&nbsp; pazarlamas\u0131 farkl\u0131 y&ouml;ntemlerle ger&ccedil;ekle\u015fir<br \/>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\n<br \/>\n&nbsp;&nbsp;\n<\/p>\n<ul class=\"unIndentedList\">\n<li>&Uuml;retim projesi &uuml;lkede yerle\u015fik bir firma taraf\u0131ndan ger&ccedil;ekle\u015ftirilir ve &uuml;r&uuml;nler bu firma taraf\u0131ndan i\u015flenir, paketlenir ve ihra&ccedil; edilir.<\/li>\n<li>&Uuml;retim projesi yurt d\u0131\u015f\u0131ndan yabanc\u0131 bir kurulu\u015f taraf\u0131ndan kurulur, elde edilen &uuml;r&uuml;nler anla\u015fmal\u0131 yerel firma taraf\u0131ndan fason olarak i\u015flenir ve &uuml;r&uuml;nler proje sahibi firmaya, ya i\u015fleyici kurulu\u015f yada ihracat firmas\u0131 taraf\u0131ndan ihra&ccedil; edilir. &Uuml;retim projesi yurt d\u0131\u015f\u0131ndan yabanc\u0131 bir kurulu\u015f taraf\u0131ndan kurulur, elde edilen &uuml;r&uuml;nler yabanc\u0131 firman\u0131n T&uuml;rkiye&#39;de tek ba\u015f\u0131na veya ortak olarak kurdu\u011fu tesislerde i\u015flenir veya i\u015fleyici kurulu\u015f veya ihracat&ccedil;\u0131 firma taraf\u0131ndan proje sahibi firmaya ihra&ccedil; edilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nAz say\u0131daki uygulamalarda da &uuml;reticiler kontrol ve sertifikasyon firmas\u0131 ile do\u011frudan temas ederek &uuml;r&uuml;nlerini sertifikaland\u0131r\u0131r ve serbest pazarda sat\u0131\u015fa sunar.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKontrol ve sertifikasyon &uuml;cretlerinin k&uuml;&ccedil;&uuml;k &ccedil;ift&ccedil;iler taraf\u0131ndan &uuml;stlenebilecek d&uuml;zeyde olmamas\u0131, teknik bilgi eksikli\u011fi ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetlerinin yetersizli\u011fi &uuml;reticilerin do\u011frudan sisteme &uuml;r&uuml;n sa\u011flamalar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamaktad\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nAvrupa &uuml;lkelerinde ekolojik tar\u0131m\u0131n bu denli h\u0131zl\u0131 geli\u015fmesinde 2078\/92 tarih ve say\u0131l\u0131 ortak tar\u0131m &ccedil;er&ccedil;evesinde al\u0131nan kararlar etkili olmu\u015ftur. Ekolojik &uuml;retim 1988 y\u0131l\u0131nda AB ve EFTA (European Free Trade Association) &uuml;lkelerinde 85.337 tar\u0131m i\u015fletmesi ile 2 milyon hektara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nTar\u0131m ve K&ouml;yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yetkilendirilen Organik Tar\u0131m Kontrol ve Sertifikasyon kurulu\u015flar\u0131 BCS, CERES, ECOCERT-SA, EKO-TAR, ETKO, ICEA, IMO, ORSER, SKAL &#39;d\u0131r.\n<\/p>\n<p>\nAnkara \u0130linde Organik Tar\u0131m\n<\/p>\n<p>\n11.07.2002 tarih ve 24812 say\u0131l\u0131 resmi gazetede yay\u0131mlanan Organik Tar\u0131m\u0131n Esaslar\u0131 ve Uygulanmas\u0131na ili\u015fkin y&ouml;netmelik do\u011frultusunda Tar\u0131m ve K&ouml;yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Organik Tar\u0131m &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131 y&uuml;r&uuml;t&uuml;lmektedir.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nBu y&ouml;netmelik; bozulan ekolojik dengeyi yeniden tesis etmek, bitki, hayvan ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan organik &uuml;r&uuml;nler ve bu &uuml;r&uuml;nlerin &uuml;retimi i&ccedil;in kullan\u0131lacak girdilerin &uuml;retimini sa\u011flamak, organik &uuml;retimi yurt genelinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak, organik &uuml;r&uuml;nlere talebi art\u0131rmak, t&uuml;keticiye sa\u011fl\u0131kl\u0131, kaliteli organik &uuml;r&uuml;nler sunmak, organik &uuml;r&uuml;n ve girdi ithalat\u0131n\u0131 disipline etmek, organik &uuml;r&uuml;n ihracat\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek amac\u0131yla; bitkisel, hayvansal ve su &uuml;r&uuml;nlerinin ve bu &uuml;retimler i&ccedil;in kullan\u0131lan her t&uuml;rl&uuml; girdilerin organik tar\u0131m metoduna uygun bir \u015fekilde &uuml;retilmesi, i\u015flenmesi, ambalajlanmas\u0131, etiketlenmesi, depolanmas\u0131 ve ta\u015f\u0131nmas\u0131 ile yurt i&ccedil;inde ve d\u0131\u015f\u0131nda pazarlanmas\u0131ndaki her a\u015faman\u0131n kontrol&uuml;n&uuml;n yap\u0131lmas\u0131, sertifikaland\u0131r\u0131lmas\u0131, denetlenmesi hususlar\u0131nda uygulanacak esaslar\u0131 belirlemek amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n<p>\n&nbsp;\n<\/p>\n<p>\nKaynak : organikfindik.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tar\u0131msal &uuml;retimde kullan\u0131lan kimyasallar\u0131n (ila&ccedil;, g&uuml;bre gibi) olumsuz etkilerinin insan ve toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 &uuml;zerindeki zararlar\u0131 artarak kendini hissettirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T&uuml;m bu olumsuz etkilerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla kimyasal g&uuml;bre ve tar\u0131msal sava\u015f ila&ccedil;lar\u0131n\u0131n hi&ccedil; ya da m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011fu kadar az kullan\u0131lmas\u0131, bunlar\u0131n yerini ayn\u0131 g&ouml;revi yapan organik g&uuml;bre ve biyolojik sava\u015f y&ouml;ntemlerinin almas\u0131 temeline dayanan Ekolojik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3481","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3481","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3481"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3481\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171750,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3481\/revisions\/171750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3481"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}