{"id":3485,"date":"2007-09-12T13:20:00","date_gmt":"2007-09-12T13:20:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:26","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:26","slug":"turkiyede-organik-tarim-ve-hayvancilik-3485","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/turkiyede-organik-tarim-ve-hayvancilik-3485","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye’de Organik Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k"},"content":{"rendered":"

\nHaz\u0131rlayan ve Sunan: Y\u0131ld\u0131ray  Kalkan – Veteriner Hekim\n<\/p>\n

\nOrganik Tar\u0131m Nedir ?<\/strong>\n<\/p>\n

\nYanl\u0131\u015f uygulamalar sonucu bozulan do\u011fal ya\u015fam dengesinin üretimde yer alan bitki, hayvan ve insan ile birlikte toprak, su ve di\u011fer çevresel faktörlerinin bütünü ele alarak planlanmas\u0131, do\u011fal kaynaklar kullan\u0131larak dengelerin yeniden tesisini amaçlayan üretim sistemidir.
\nKimyasal kal\u0131nt\u0131 içermeyen ürün üretmeyi, kimyasal gübre ve tar\u0131m ilaçlar\u0131 kullan\u0131m\u0131ndan kaç\u0131nan çevreyle dost üretim yöntemini geli\u015ftirmeyi, toprak ve hayvan verimlili\u011fini koruyacak üretim tekniklerini kullanmay\u0131 amaçlayan bu yeti\u015ftirme yöntemi ülkelere göre ekolojik, organik, biyolojik, bio-dinamik, alternatif, do\u011fal, yenilenebilir ya da sürdürülebilir tar\u0131m olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. 
\n \n<\/p>\n

Neden Organik (Ekolojik, Biyolojik) Tar\u0131m? <\/p>\n

\nEn önemli amac\u0131 insan ve di\u011fer tüm canl\u0131lar\u0131n ortak ya\u015fam alan\u0131 olan Dünyam\u0131z\u0131 korumak olan
\nEkolojik tar\u0131m (Almanca ve Kuzey Avrupa dillerinde) Organik tar\u0131m (\u0130ngilizcede) Biyolojik tar\u0131m\u0131n (Frans\u0131zca, \u0130talyanca ve \u0130spanyolca) uygulanma nedenleri;
\n 
\n1- Çevre kirlili\u011fini önlemek ve eko sisteme zarar vermemek.
\n2-Biyolojik çe\u015fitlili\u011fi korumak ve devam ettirmek
\n3-Toprak ve genetik kaynaklar\u0131n erozyonunu önlemek
\n4-Su miktar\u0131n\u0131 ve kalitesini korumak
\n5-Yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131 kullanmak (Biodizel)
\n6-Enerji tasarrufu sa\u011flamak
\n7-Köyden kente göç olay\u0131n\u0131 en aza indirmek
\n8-Ekonomiye destek sa\u011flamak
\n9-\u0130hraç de\u011feri yüksek olan ürünleri üretmek ve pazar olu\u015fturmak
\n10-Ekolojik ürün pazar\u0131nda yer ederek Dünya devletleriyle yar\u0131\u015fmak
\n11-Küçük çiftçi ve sanayicinin gelir düzeyini artt\u0131rmak\n<\/p>\n

\nDünyada Organik Tar\u0131m<\/strong>\n<\/p>\n

\n\u0130lk 1910 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiltere'de gündeme geldi.
\nDaha sonra 1924 Dr.R. Steiner "Biodinamik Tar\u0131m Yöntemleri" konusunda kurslar vermeye ba\u015fland\u0131,
\n\u0130ngiltere'de 1928 y\u0131l\u0131nda Biodinamik Tar\u0131m Enstitüsü kuruldu.
\n1972 y\u0131l\u0131nda Almanya'n\u0131n öncülü\u011fünde (IFOAM) Uluslararas\u0131 Organik Tar\u0131m Hareketleri Federasyonunun kurulmas\u0131 ile Dünyadaki ekolojik tar\u0131m tek çat\u0131 alt\u0131nda toplanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nAvrupa'da 1991 y\u0131l\u0131ndan sonra Ekolojik tar\u0131m çal\u0131\u015fmalar\u0131na h\u0131z verilmi\u015f olup, 1998 y\u0131l\u0131nda AB ve EFTA üyesi ülkeler (\u0130sviçre, \u0130zlanda, Lihten\u015ftayn Prensli\u011fi ve Norveç) 2 milyon hektar alanda ekolojik tar\u0131m yapacak kapasiteye ç\u0131km\u0131\u015flard\u0131r.
\nAvrupa ülkelerinin toplam tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n %2-3'unde ekolojik tar\u0131m yap\u0131lmakta ve y\u0131ll\u0131k %20-30 büyüme h\u0131z\u0131 ile gelecek 10 y\u0131l içinde Dünya ekolojik ürün pazar\u0131n\u0131n 11 milyar dolar olaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.
\nTürkiye'de Organik (Ekolojik) Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k
\nAvrupa ülkelerinin Türkiye'den ekolojik ürünler talebinde bulunmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 1984-1985 y\u0131llar\u0131nda ekolojik=biyolojik tar\u0131m uygulamalar\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nD\u0131\u015f sat\u0131m\u0131m\u0131z için geleneksel hale gelen kuru incir, kuru üzüm ile Ege Bölgesinde çal\u0131\u015fmalar ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f olup daha sonralar\u0131 kuru kay\u0131s\u0131 ve f\u0131nd\u0131k gibi ürünlerle di\u011fer bölgelerimize de yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nTürkiye'de Ekolojik Tar\u0131m hareketini daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015ftirmek amac\u0131yla 1991 y\u0131l\u0131nda \u0130zmir'de Ekolojik Tar\u0131m Organizasyonu Derne\u011fi (ETO) kuruldu.
\nTürkiye'de 1984 y\u0131l\u0131nda 2 ürünle ba\u015flayan ekolojik tar\u0131m 2000 y\u0131l\u0131nda 98 adet ürüne ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.2005 y\u0131l\u0131nda g\u0131da vve g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 ürün olarak 179'a ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.
\nTürkiye'de 2001 y\u0131l\u0131nda ekolojik tar\u0131m yap\u0131lan alan 57.001 hektar olup bu alan toplam tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n içinde pay\u0131 % 0.14'tür.
\nEkoloji-Hayvansal  ürün üretim çal\u0131\u015fmalar\u0131 ise 2000 y\u0131llar\u0131ndan sonra ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u0131n\u0131rl\u0131 miktarda bal ve peynir üretimi d\u0131\u015f\u0131nda organik süt ve süt ürünleri üretilmeye ba\u015fland\u0131.
\n1994 ile 2002 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Tar\u0131m ve Köyi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Ekolojik Tar\u0131m metotlar\u0131 ve faaliyetleri ile ilgili birçok Yönetmelik ç\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\n<\/p>\n

\n10.7.2002 tarih ve 24812 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete de "Organik Tar\u0131m\u0131n Esaslar\u0131 ve Uygulamas\u0131na \u0130li\u015fkin Yönetmelik" yay\u0131mlanm\u0131\u015f olup Bakanl\u0131\u011f\u0131n 441 say\u0131l\u0131 Kanun Hükmündeki Kararnamesine dayan\u0131larak  ç\u0131kar\u0131lan bu yönetmelikte \u015fu konular yer almaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\n1-Organik tar\u0131m\u0131n amaçlar\u0131 ve esaslar\u0131,
\n2-Organik Tar\u0131m Yöntemleriyle Üretim (Bitkisel, Hayvansal ve Su ürünleri),
\n3-Organik Ürünlerin \u0130\u015flenmesi, ambalajlanmas\u0131, etiketlenmesi, depolanmas\u0131, ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve pazarlanmas\u0131,
\n4-Organik Ürünlerin (Katk\u0131 maddeleri ve kal\u0131nt\u0131 yönünden) içeri\u011fi,
\n5-Kontrol esaslar\u0131,
\n6-Sertifikasyon esaslar\u0131,
\n7-Kontrol ve sertifikasyon yapacak kurulu\u015flar,
\n 
\nNeden Organik Hayvanc\u0131l\u0131k ve Organik Ürün Kullan\u0131m\u0131 ?<\/strong>\n<\/p>\n

\nTüketicilere daha kaliteli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ürünler sunmak ve tüketiciden gelen talepleri kar\u015f\u0131lamak.(Taleplerde ki\u015fisel sa\u011fl\u0131klar\u0131 yan\u0131nda özellikler çocuklar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 da ilk s\u0131rada tuttuklar\u0131 gözlenmektedir)
\nAvrupal\u0131lar\u0131n tercih nedenleri aras\u0131nda ilk s\u0131ray\u0131 ki\u015fisel ve ailevi sa\u011fl\u0131k nedenleri daha sonra çevre korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131, lezzet duygular\u0131n\u0131n tatmini ve hayvan haklar\u0131 izlemektedir.\n<\/p>\n

\nGeli\u015fmi\u015f ülkelerde ekolojik hayvanc\u0131l\u0131\u011fa yönelmenin nedenleri \u015föyle s\u0131ralanabilir;
\n1-Çevre dostu teknikler kullan\u0131larak ekolojik dengenin korunmas\u0131 yönünde toplumu bilinçlendirmek.
\n2-Sürdürülebilir hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fen tekniklere göre geli\u015ftirmek.
\n3-Hayvan hastal\u0131klar\u0131 ile mücadelede ve sürü sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda etkin rol oynamak.
\n4-Hayvan haklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan; uygun ortam ve refah bir ya\u015fam temini sa\u011flamak. Stresiz hayvanlardan elde edilen ürün miktar\u0131 ve kalitesinde devaml\u0131l\u0131k olu\u015fturmak.
\n5-Üreticilerin gelir düzeylerini yükselterek devlet ekonomisine katk\u0131 sa\u011flamak.
\n6-Yo\u011fun yeti\u015ftiricilik yöntemleri hayvanlarda sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Mastitis, t\u0131rnak ve ayak hastal\u0131klar\u0131, ya\u011fl\u0131 karaci\u011fer sendromu, asidosis, ketosis, idrar yolu ta\u015flar\u0131 vb. Bu hastal\u0131klar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ekolojik hayvanc\u0131l\u0131kla mümkündür..
\nTar\u0131mda kullan\u0131lan Pestisidlerin insanlarda yaratt\u0131\u011f\u0131 pek çok olumsuzluklarda söz konusudur. Bunlardan baz\u0131lar\u0131; akut ve kronik zehirlenmeler, kanser, alerjik reaksiyonlar, sinir sistemi tahribatlar\u0131, cinsel bozukluklar, sperm say\u0131s\u0131nda azalma, lösemi, deri sorunlar\u0131,  ö\u011frenme güçlü\u011fü ve haf\u0131za kay\u0131plar\u0131, enzim dengelerinde bozukluklar ve hücre içi DNA moleküllerinde dejenerasyon mutasyonlar vb.\n<\/p>\n

\nBiyolojik tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k insanl\u0131\u011f\u0131 yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z illetlerden kurtarmak için ba\u015fvurulmas\u0131 gereken önemli bir do\u011fal kaynakt\u0131r.
\n 
\nTürkiye'de Organik Tar\u0131m Sisteminin Avantajlar\u0131<\/strong>\n<\/p>\n

\nÜlkemizde sentetik kimyasallar çiftçilerimizin büyük bir k\u0131sm\u0131 taraf\u0131ndan ya çok az kullan\u0131lmakta, ya da hiç kullan\u0131lmamaktad\u0131r. Bu nedenle ekolojik tar\u0131ma geçi\u015fin kolay olmas\u0131 beklenebilir. 
\nÜretici geliri ürüne ba\u011fl\u0131 olarak artmaktad\u0131r (Ortalama %10 art\u0131\u015f oldu\u011fu tahmin edilmektedir.). 
\nFiyat\u0131 h\u0131zla artan kimyasal gübre, pestisit ve enerji girdilerinden tasarruf edilmektedir. 
\nSözle\u015fmeli tar\u0131mla üreticinin tüm ürününün al\u0131nmas\u0131 garanti edilmektedir. 
\nEkolojik ürünlerin ihraç fiyat\u0131 di\u011fer ürünlerden % 10-20 oran\u0131nda daha yüksektir. 
\nEkolojik Ürünlerin ihracat\u0131 ile ülkemiz tar\u0131m ürünleri için ilave bir kapasite olu\u015fturulmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ihraç edilen her ton ürün daha önce ula\u015f\u0131lamayan tüketici kitlesine de ula\u015fmaktad\u0131r. 
\nÖzel bilgi isteyen ekolojik tar\u0131m modeli Ziraat Mühendisleri ve Veteriner Hekimler için yeni istihdam sahalar\u0131 olu\u015fturur.
\n 
\n Türkiye'de Organik Tar\u0131m Sisteminin Dezavantajlar\u0131<\/strong>\n<\/p>\n

\nÜlkemizde tar\u0131msal ürün arz\u0131nda  y\u0131ldan y\u0131la önemli dalgalanmalar görülmektedir. H\u0131zla art\u0131p gençle\u015fen nüfus, tüketim düzeyinin ve çe\u015fitlili\u011finin sürekli artmas\u0131 ve çevredeki ülkelerin hemen hepsinin tar\u0131msal ürün talep eden özellikleri sebebiyle organik tar\u0131m\u0131n (verimde meydana gelebilecek azalma nedeniyle) k\u0131sa vadede geli\u015fmesi zor görünmektedir. 
\nEkolojik tar\u0131m metoduyla bitkisel ve hayvansal üretimde ortaya ç\u0131kan bir sorun da, arazilerin çok küçük, parçal\u0131 ve birbirine yak\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Bu durum organik üretimi olumsuz yönde etkilemektedir. Çünkü ekolojik üretim yapan bir i\u015fletmenin çevrede üretim yapan di\u011fer klasik i\u015fletmelerde kullan\u0131lan kimyasallardan ve hastal\u0131klardan etkilenmemesi mümkün de\u011fildir.
\nEkolojik tar\u0131m sisteminde yeti\u015ftirilen ürünlerin pazarlanmas\u0131 özellikle iç piyasa için yeni ve belirsiz bir konudur.\n<\/p>\n

\nKonunun yeni olmas\u0131 nedeniyle yeterli tar\u0131msal yay\u0131m çal\u0131\u015fmalar\u0131 ve deneyimli eleman bulunmamas\u0131 ekolojik tar\u0131m\u0131n di\u011fer bir olumsuz yan\u0131d\u0131r.
\nKontrol mekanizmalar\u0131 yetersiz olu\u011funda zamanla hayvanc\u0131l\u0131kta d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k söz konusu olabilir.\n<\/p>\n

\nEkolojik hayvan yeti\u015ftiricili\u011finin temel kurallar\u0131<\/strong>\n<\/p>\n

\n1-Hem hayvansal üretim hem de bitkisel üretim için geçi\u015f dönemi uygulanmas\u0131 gereklidir.(en az iki y\u0131l)
\n2- Hayvan yo\u011funlu\u011funun azalt\u0131larak safl\u0131\u011fa ve genetik özelliklere dikkat edilmelidir,
\n3-Hayvan yemlerinin çiftliklerde üretilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r,
\n4-Genetik yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015f bitkiler (Transgenik tohumlardan elde edilen) ve yan ürünlerin hayvanlara yedirilmemeli,
\n5-Verimi artt\u0131rmak amac\u0131yla hormon ve antibiyotik vb. katk\u0131 maddelerinin kulland\u0131r\u0131lmamal\u0131,
\n6-Yeti\u015ftiricilikte hayvan refah\u0131n\u0131n sa\u011flanarak stres olu\u015fturacak ko\u015fullardan bar\u0131naklar\u0131n temizlenmesi sa\u011flanmal\u0131,
\n7 Hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla ki\u015fi, kurum ve kurulu\u015flarla kombine bir \u015fekilde çal\u0131\u015f\u0131larak gerekli önlemlerin al\u0131nmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.
\n8- Ekolojik hayvanc\u0131l\u0131k yapan bir i\u015fletmenin hayvan say\u0131s\u0131 i\u015fletmenin arazi varl\u0131\u011f\u0131 ile orant\u0131l\u0131 olmal\u0131 ve bu oran hayvan türlerine göre farkl\u0131l\u0131k göstermelidir.(Tablo1)
\n9-Hayvanlara yedirilecek g\u0131da maddelerinin yeti\u015ftirilmesinde kimyasal gübre, Sentetik gübre ve ilaçlar (pestisit ve herbisit) kullan\u0131lmam\u0131\u015f olmal\u0131,
\n10- Kesimhane yan at\u0131klar\u0131 kesinlikle çevre kirlili\u011fi ve canl\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkilemektedir. Ekolojik tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kta oldu\u011fu gibi di\u011fer yeti\u015ftirme tiplerinde de yasaklanmal\u0131d\u0131r.
\n11-Ekolojik hayvanc\u0131l\u0131k yapan i\u015fletmedeki hayvan gübresi i\u015fletmenin bitkisel üretim çal\u0131\u015fmalar\u0131nda organik gübre olarak kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n12-Organik gübre stoklama kapasitesi yani yay\u0131lan nitrojen miktar\u0131 170 kg N\/ha\/y\u0131l ‘\u0131 a\u015fmamal\u0131d\u0131r.
\n13-Dam\u0131zl\u0131k seçiminde tür, \u0131rk, yerel ve co\u011frafi \u015fartlar dikkate al\u0131nmal\u0131. Do\u011fal olarak hastal\u0131\u011fa dayan\u0131kl\u0131 tür ve \u0131rklar seçilmelidir.
\n14-Gen teknolojisi yöntemleri ile hayvan \u0131slah çal\u0131\u015fmalar\u0131na izin verilemelidir.
\n15-Ekolojik hayvanc\u0131l\u0131kta her y\u0131l üretilen büyükba\u015f hayvanlar\u0131n en az %10 ‘u küçükba\u015f hayvanlar\u0131n da % 20'si sürü yenilemede kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n16- \u0130lk defa ekolojik hayvanc\u0131l\u0131k yapacak üretici hayvanlar\u0131n\u0131 yine ekolojik tar\u0131m \u015fartlar\u0131nda yeti\u015ftirilmi\u015f hayvanlardan temin etmeli;e\u011fer yoksa geleneksel hayvanc\u0131l\u0131k yapan yerlerden \u015fu \u015fartlara göre hayvan almal\u0131d\u0131r:
\nA) Besiye al\u0131nacak danalar 4 ayl\u0131ktan, Besiye al\u0131nacak kuzu ve o\u011flak 4 haftal\u0131ktan, dam\u0131zl\u0131kta kullan\u0131lacak hayvanlar ise 14 aydan büyük kesinlikle olmamal\u0131d\u0131r.
\nB)Yumurta üretimi için piliçler 18 haftadan büyük olmamal\u0131, etlik piliçler ise 3 günlükten küçük olmal\u0131d\u0131r.
\n17-Yeti\u015ftiricilikte en önemli \u015fey iyi kay\u0131t tutulmas\u0131d\u0131r. Kay\u0131tlar\u0131n düzenlili\u011fi s\u0131k s\u0131k kontrolü edilmelidir.(Bakanl\u0131k , ba\u011fl\u0131 kurulu\u015flar ve sertifikasyon kurulu\u015flar\u0131)
\n18-Gebe kalmayan hayvanlara steroid maddeler Veteriner Hekim kontrolünde uygulanarak k\u0131zg\u0131nl\u0131k olu\u015fturulabilir.
\n19-Hayvanlara stres olu\u015fturabilecek gaga kesme, kuyruk kesme ve  kanat yolma i\u015flemeleri kesinlikle yapt\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.
\n20-Nakillerde stres faktörleri gözetilerek gerçekle\u015ftirilmeli, nakil s\u0131ras\u0131nda ve öncesinde hayvanlara sakinle\u015ftirici ilaçlar kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.
\n21-Bar\u0131naklarda hijyen kurallar\u0131; hem tesisiler için hem de irtibatl\u0131 yerler için s\u0131k\u0131 kontrollere tabi olmal\u0131d\u0131r.
\n22-Bar\u0131naklar yeterli temiz hava sirkülasyonunda olmal\u0131 ve gün \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 almal\u0131, hava ak\u0131mlar\u0131ndan korunakl\u0131 bulunmal\u0131, her tür ve \u0131rk için hareket serbestli\u011fi tan\u0131nmal\u0131d\u0131r.
\n23-Yumurta tavuklar\u0131nda 16 saatten fazla \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Etlik piliçlerde kümes alan\u0131 1600 m2' ‘yi geçmemelidir.
\n24-Rasyonlar haz\u0131rlan\u0131rken hayvansal ya\u011f ve yan ürünler kat\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Yumurta say\u0131s\u0131n\u0131 ve yumurta rengini koyula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yada kalite düzenleyici sentetik maddeler ve do\u011fal olmayan mineraller kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.
\n25-Hasta hayvanlara Veteriner Hekimler denetiminde ilaç tatbiki yap\u0131lmal\u0131, acil durumlarda sentetik ilaç kullan\u0131m\u0131 zorunlulu\u011fu do\u011farsa Toksikoloji listesi göz önüne al\u0131narak kontrollü uygulama yapt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kasapl\u0131k hayvanlarda kesimden önceki 2 ay, süt ürünlerinde 7 gün, yumurtada 5 gün ve tavuk etinde 15 gün süre geçmeden bunlar ve bunlardan elde edilecek ürünler ekolojik ürün olarak sat\u0131lamaz.
\n26-Kesimhanelerin bak\u0131m\u0131, hijyeni ve hayvan kesim yöntemleri dikkatlice incelenmeli stres yapacak ortamlar kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kesim sonras\u0131 ürünlerin korunmas\u0131 amac\u0131yla sentetik katk\u0131 maddeleri kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.
\n27- Tar\u0131m ilaçlar\u0131 az miktarda al\u0131nsa bile vücutta süt ve adipos dokuda birikim yaparlar. Süt ile yeni do\u011fan yavruya geçerler. Kanser ba\u015fta olmak üzere geli\u015fim bozukluklar\u0131 ve erken do\u011fum olu\u015ftururlar. Fakat Türkiye'de birim alana kullan\u0131lan ilaç miktar\u0131, Avrupa ülkelerinden çok dü\u015füktür. Örne\u011fin \u0130spanya'da 2.6, \u0130ngiltere'de 3.6, Almanya ve Fransa'da 4.4, Yunanistan'da 6.0, \u0130talya'da 7.6, Hollanda'da 17.5 kg iken Türkiye'de 0.5 kg'd\u0131r. Yani topraklar\u0131 tar\u0131m ilaçlar\u0131 ile en az kirlenmi\u015f ülke Türkiye'dir. Ekolojik tar\u0131mda ilaçlamadan daha ziyade organik pestisitler ve zararl\u0131y\u0131 do\u011fal yok edicilerle (çekirge için ku\u015flar) önleme usulleri uygulanmal\u0131d\u0131r. \u0130laçlama organik ilaçlarla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n28-G\u0131dalarla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda allerji yapan maddeler (allerjenler)[ penisilin ve türevi ilaçlar, çe\u015fitli kimyasal maddeler (mono sodyum glutamat) ] yedirilen ürünlere kat\u0131lmamal\u0131 ve hayvanlara kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.
\nÜzerinde tart\u0131\u015fmalar\u0131n devam etti\u011fi ve baz\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na neden oldu\u011fu varsay\u0131lan katk\u0131 maddeleri \u015funlard\u0131r;
\nAsasülfam-K, Aspartam, BHA ve BHT, Kafein, Nitrit ve Nitrat, Olestra, Yapay renk maddeleri gibi çok fazla say\u0131da madde allerjenik özellik ta\u015f\u0131r. Bu maddeler kesinlikle ekolojik ürünlerde bulunmamal\u0131d\u0131r.
\n29-Üremenin do\u011fal olmas\u0131 önceliklidir. Suni k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve suni tohumlama ise ilgili kontrol organ\u0131n\u0131n izniyle yap\u0131l\u0131r. Hayvana embriyo transfer teknikleri uygulanmaz.
\n30-Tavuklarda, kafeste yeti\u015ftiricili\u011fe izin verilmez . Bar\u0131nak iç alanlar\u0131nda tünek ve folluk ihtiyaçlar\u0131 da kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r. Etlik piliç bar\u0131naklar\u0131nda 4800, yumurta tavu\u011fu bar\u0131naklar\u0131n da ise 3000 adetten fazla hayvan bar\u0131nd\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.
\n31-Hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 için, Veteriner Hekim önerileri ile dezenfeksiyon, a\u015f\u0131ya ve her türlü hijyenik tedbirlere müsaade edilir. Ancak yeterli hijyenik ko\u015fullar sa\u011fland\u0131ktan sonra da, sa\u011fl\u0131k problemleri ç\u0131karsa veya devam ederse hayvansal ürünlerde kal\u0131nt\u0131 b\u0131rakmayan bitkisel ilaçlar (sar\u0131msakla-\u0131hlamurla yap\u0131lan alternatif ilaç )kullan\u0131m\u0131na öncelik verilmelidir.
\n32-Yem kalitesi hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 önemli derecede etkiler. Ekolojik hayvan beslenmesinde genç ruminantlar\u0131n beslenmesi öncelikle anne sütüne dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Do\u011fumla birlikte buza\u011f\u0131lara en az 3 ay, kuzu ve o\u011flaklara en az 1.5 ay anne sütü verilmelidir. Biyolojik hayvan beslemesinde kaba ve yo\u011fun yemler, ekolojik ve özellikle bitkisel kaynakl\u0131 olmal\u0131 ve üreticiler bu yemleri mümkün oldu\u011funca kendi i\u015fletmelerinden veya yak\u0131n i\u015fletmelerden temin etmelidir.
\n33-Mer'a ve otlaklarda kimyasal gübreleme ve mücadele yap\u0131lmam\u0131\u015f olmal\u0131. Bu alanlar\u0131 kullanacak hayvan say\u0131s\u0131 da, gübreden kaynaklanan nitrat kirlili\u011fine neden olmamal\u0131d\u0131r.
\n34-Ekolojik kaba yem kayna\u011f\u0131 silajlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda sadece fermentasyona yard\u0131mc\u0131 katk\u0131 maddelerine izin verilenler kullan\u0131lmal\u0131. Yo\u011fun yemlerden protein kayna\u011f\u0131 küspeler de, üretimleri veya i\u015flenmeleri s\u0131ras\u0131nda kimyasal solventler ile muamele edilmi\u015f olmamal\u0131d\u0131r.
\n35- Hayvanlar\u0131n yemleme sürelerinin k\u0131sa olmas\u0131 ve yemlerin s\u0131ra dizisinde verilmesiyle güçlü hayvanlar\u0131n önce tüketmek istemesinden dolay\u0131 güçsüz olanlarla dövü\u015fmesine ve her iki hayvanda da gereksiz strese ve yaralanmalara sebep olmaktad\u0131r. Bu nedenle; büyükba\u015f ve küçükba\u015f hayvanlar\u0131n ekolojik beslenmesinde, tavuklarda oldu\u011fu gibi yemlerini ne zaman isterlerse tüketebilecekleri (ad-libitum) bir ortam sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir.
\n36-Ekolojik hayvan beslenmesinde rasyonlarda, yem katk\u0131 maddesi olarak çe\u015fitli makro ve mikro elementler ile do\u011fal kaynakl\u0131 vitaminler kullan\u0131labilir. Probiyotik (mikroorganizma), enzim, organik asitler, tah\u0131l k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131, melas ve tuzun kullan\u0131lmalar\u0131na da izin verilmektedir.
\n37-Kullan\u0131lan yem katk\u0131 maddeleri Veteriner Hekim ve Ziraat Mühendis'i kontrolünde rasyonlara ilave edilmeli yem ve katk\u0131 kal\u0131nt\u0131 analizleri rasyonun her a\u015famas\u0131nda kontrol edilmeli ve kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nSonuç<\/strong>\n<\/p>\n

\nEkolojik hayvanc\u0131l\u0131k, ekolojik denge yan\u0131nda hayvan refah\u0131 etik aç\u0131dan da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ürün miktar\u0131ndan çok ürün kalitesi ön plana ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gözlenmektedir.
\nEkolojik hayvan beslenmesinde ekolojik yem bitkilerinin yeti\u015ftirilmesinin önemi ortaya ç\u0131kmaktad\u0131r. Bu \u015fekilde sa\u011fl\u0131kl\u0131 hayvansal ürünlerin ortaya ç\u0131kmas\u0131 da ikili üretim sisteminin kurulmas\u0131n\u0131 ve i\u015fletmelerde bulundurulmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.
\nDo\u011frudan organik tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 konu alan ara\u015ft\u0131rmalar üreticilerle beraber yap\u0131lmal\u0131, üretim her safhas\u0131nda teknik ve ekonomik alanda kurulacak ara\u015ft\u0131rma gruplar\u0131 da gerek özel gerekse kamu fonlar\u0131yla desteklenmelidir.
\nÜlke gerçekleri göz önüne al\u0131narak; bilimsel ve pratik anlamda yap\u0131lmas\u0131 gerekli i\u015fler, bu i\u015flerin sonucunda olu\u015facak de\u011fi\u015fimler, gerek tüketiciye gerekse üreticiye talepler ölçüsünde sunulmal\u0131d\u0131r. Seminerler ve toplant\u0131lar için kooperatif ve yeti\u015ftirici dernekleri görevlendirilmelidir.
\n 
\nÖneriler<\/strong>\n<\/p>\n

\n1-Üretimin her a\u015famas\u0131 uzman ki\u015filer taraf\u0131ndan planlanmal\u0131. Paral\u0131 ve paras\u0131z uzman dan\u0131\u015fmanl\u0131k sistemi yerle\u015ftirilmelidir.
\nKullan\u0131lan girdilerin üretici, \u015fah\u0131s yada firmalara ucuz  ve kolay yollardan temini üretimin desteklenmesi bak\u0131m\u0131ndan önemlidir.
\n2-Kontrol ve sertifikasyon i\u015flemleri ve denetimler ilgili birimlerce devaml\u0131 ve s\u0131k s\u0131k yap\u0131lmal\u0131d\u0131r, Bakanl\u0131k bu firmalar\u0131n güvenilirli\u011fini her an sorgulamal\u0131 ve kontrol etmelidir.
\n3-Organik tar\u0131mda h\u0131zl\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fim sa\u011flamak için yeti\u015fmi\u015f insan gücü önem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu nedenle üretici, i\u015fleyici, tüccar, tüketici, kontrol-sertifiker, ara\u015ft\u0131rmac\u0131, Veteriner Hekim ve Ziraat Mühendisi gibi zincirde yer alan tüm a\u015famalar\u0131n ve \u015fah\u0131slar\u0131n e\u011fitimi ve e\u011fitim araçlar\u0131 geli\u015ftirilerek bütün ki\u015fi, kurum ve kurulu\u015flarla bilginin ve tecrübenin payla\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.
\n 4-Ekim nöbeti sistemi (münavebe) yap\u0131larak toprak yo\u011funlu\u011fu, yerle\u015fmi\u015f hastal\u0131k varl\u0131\u011f\u0131 ve erozyon önlenmeli. Topraktaki hastal\u0131k ve zararl\u0131lar kontrol alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. (Hayvansal üretim için olmazsa olmaz \u015fartlardan biridir.)
\n5-Organik tar\u0131mda bitkisel mücadele için do\u011fal preparatlar, yararl\u0131 böcekler, feromonlar ve biyolojik mücadele ön planda olmal\u0131d\u0131r.
\n6-An\u0131z yak\u0131lmas\u0131n\u0131n önüne geçilmeli, do\u011fal bitki örtüsü ve ya\u015fayan canl\u0131lar\u0131n  ya\u015fam alanlar\u0131 tahrip edilmemelidir.
\n7-Yaban\u0131l hayat\u0131n ya\u015fam s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve ortamlar\u0131 geni\u015fletilmeli. Her canl\u0131n\u0131n do\u011fal bir temizleyici oldu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131 hakim olmal\u0131d\u0131r.
\n8-Çevre bilinci ve hayvan sevgisi olu\u015fmayan ve olu\u015fturulmayan bireylerin sadece para gözüyle bu yeti\u015ftirme tipine bakmas\u0131 önlenmeli. Meselenin vicdan ile cüzdan aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 için bu i\u015fin ehemmiyet ve önemine inanan insanlarla çal\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nOrganik ürün al\u0131rken tüketici nelere dikkat etmelidir? 
\n<\/strong> 
\nSertifikal\u0131 ve logolu ürünler tercih edilmeli. \u015eüpheli durumlarda ilgili kurumlar ve merkezler aranmal\u0131d\u0131r. Sertifikasyonu yapan firmalar\u0131n bitkinin tohumundan ekim-dikimine ve geli\u015fmesinden hasad\u0131na kadar çok ciddi bir \u015fekilde denetim yapmalar\u0131 gerekmektedir. Bu çok zor bir kontroldür. Sertifika veren kurulu\u015flar\u0131n da habersiz olarak bilim adamlar\u0131 ya da devlet taraf\u0131ndan zaman zaman denetimi gerekebilir. Bu aç\u0131dan sertifikasyon organik tar\u0131m\u0131n en önemli yönüdür ve sertifika veren firmalar\u0131n güvenilir olmalar\u0131 çok önemlidir.
\nTürkiye'de 4 tip sertifikasyon logosu vard\u0131r. Alt\u0131s\u0131 \u0130zmir'de bir tanesi Mersin'de olmak üzere 7 firma taraf\u0131ndan organik tar\u0131m kontrol ve sertifikasyon i\u015flemleri yap\u0131lmaktad\u0131r.
\nLogosuz ürün almay\u0131n\u0131z ve ürün üzerindeki firmayla irtibata geçin, do\u011frulu\u011funu teyit ediniz.\n<\/p>\n

\n Kaynak: erzurum.vet.gov<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Haz\u0131rlayan ve Sunan: Y\u0131ld\u0131ray  Kalkan – Veteriner Hekim Organik Tar\u0131m Nedir ? Yanl\u0131\u015f uygulamalar sonucu bozulan do\u011fal ya\u015fam dengesinin üretimde yer alan bitki, hayvan ve insan ile birlikte toprak, su ve di\u011fer çevresel faktörlerinin bütünü ele alarak planlanmas\u0131, do\u011fal kaynaklar kullan\u0131larak dengelerin yeniden tesisini amaçlayan üretim sistemidir. Kimyasal kal\u0131nt\u0131 içermeyen ürün üretmeyi, kimyasal gübre ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3485","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3485","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3485"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3485\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171746,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3485\/revisions\/171746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3485"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3485"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3485"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3485"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}