{"id":3487,"date":"2007-09-12T13:47:00","date_gmt":"2007-09-12T13:47:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:26","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:26","slug":"organik-kiraz-yetistiriciligi-3487","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/organik-kiraz-yetistiriciligi-3487","title":{"rendered":"ORGAN\u0130K K\u0130RAZ YET\u0130\u015eT\u0130R\u0130C\u0130L\u0130\u011e\u0130"},"content":{"rendered":"

\nKiraz dünyada geni\u015f bir yay\u0131l\u0131m göstermesine ra\u011fmen; ticari üretimi en fazla Türkiye, \u0130ran A.B.D, Almanya, \u0130talya, \u0130spanya' <\/strong>da yap\u0131lmaktad\u0131r (Anon 2002)<\/strong>. Üretim miktar\u0131 aç\u0131s\u0131ndan Türkiye 250.000 tonluk üretimi ile dünyada 1. s\u0131rada yer al\u0131rken organik kiraz üretimi sadece 386 tondur. Di\u011fer meyve türlerinde oldu\u011fu gibi organik kiraza yurtd\u0131\u015f\u0131ndan fazlaca talep vard\u0131r. Son y\u0131llarda Türkiye kiraz d\u0131\u015f sat\u0131m\u0131nda önemli bir f\u0131rsat yakalam\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa'da Türk Kiraz\u0131 kavram\u0131 olu\u015fmu\u015f, bu kavram\u0131n olu\u015fmas\u0131nda 0900 Ziraat Kiraz çe\u015fidinin önemli etkisi olmu\u015ftur. Gerçekten iri, sert, tatl\u0131 meyve eti, çatlamaya dayan\u0131kl\u0131 meyvesi, uzun ye\u015fil sap\u0131, yola ve muhafazaya dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile 0900 Ziraat dünyan\u0131n en önemli kirazlar\u0131 aras\u0131na girmi\u015ftir. Türkiye'de kiraz de\u011fi\u015fik ekolojilerde yeti\u015fti\u011fi için iç ve d\u0131\u015f pazarlarda 2 ayl\u0131k bir süre peryodu içinde bulmak mümkündür. Kemalpa\u015fa'da (\u0130zmir) ba\u015flayan derimler daha sonra Honaz (Denizli) sonra Sultanda\u011f\u0131, Derçine (Afyon), Ak\u015fehir (Konya) daha sonra da Toroslara, And\u0131ran'a (K.Mara\u015f) ç\u0131kmakta ve böylece uzun bir süre pazar\u0131 doldurmaktad\u0131r (Ka\u015fka, 2001)<\/strong>. Bu bölgelerde geleneksel kiraz üretiminin yan\u0131nda organik kiraz üretiminin artmas\u0131 ile dünya pazar\u0131ndaki rekabet \u015fans\u0131m\u0131z daha da artacakt\u0131r.\n<\/p>\n

\nÜlkemizde organik kiraz yeti\u015ftiricili\u011fi çal\u0131\u015fmalar\u0131 henüz çok yeni olup ilk çal\u0131\u015fmalar organik kiraz üretiminin ümit verici oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r.\n<\/p>\n

\nOrganik kiraz yeti\u015ftiricili\u011fi yapabilmek için organik tar\u0131m sisteminin i\u015fleyi\u015fini ve kurallar\u0131n\u0131 iyi bilmenin yan\u0131nda kiraz\u0131n yeti\u015ftirme tekni\u011fini, iklim ve toprak isteklerini de iyi bilmek gerekir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n2. \u0130KL\u0130M \u0130STEKLER\u0130\n<\/p>\n

\nKiraz yeti\u015ftiricili\u011fi için iklim faktörlerinden en önemlisi s\u0131cakl\u0131kt\u0131r. Kirazlar a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak ve a\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuklara dayanamazlar. Bitkinin odun k\u0131s\u0131mlar\u0131 -40 oC ye dayanabildi\u011fi halde açm\u0131\u015f çiçekler -2 oC de zarar görürler (Eri\u015f ve Barut, 1993). Çiçeklenmeye yak\u0131n dönemdeki ya\u011f\u0131\u015flar döllenmeye engel olduklar\u0131ndan, olgunla\u015fmaya yak\u0131n ya\u011f\u0131\u015flar ise meyve çatlamas\u0131na neden olduklar\u0131ndan zararl\u0131d\u0131r (Anon, 1997)..Kiraz\u0131n k\u0131\u015f dinlenme iste\u011fi genel olarak 7 oC nin alt\u0131nda 1000 saat olarak kabul edilir ama bu çe\u015fitlere göre de\u011fi\u015fiklik gösterebilir. K\u0131\u015f dinlenmesi aç\u0131s\u0131ndan memleketimiz kiraz yeti\u015ftiricili\u011finde özellikle Akdeniz ve Ege Bölgesi önem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Ege bölgesinde turfanda kiraz yeti\u015ftiricili\u011fi ile ürünler iyi fiyatla sat\u0131labilir. Buralarda k\u0131\u015f dinlenme iste\u011fi fazla yüksek kalitedeki çe\u015fitlerle bahçe tesisine gidilirse dinlenme yetersizli\u011fi nedeniyle büyük zararla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilir (Özbek, 1978).\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n3. TOPRAK \u0130STEKLER\u0130\n<\/p>\n

\nKirazlar toprak aç\u0131s\u0131ndan seçidir. \u0130yi drena edilmi\u015f, derin, havalanabilen ve yaz aylar\u0131nda düzenli olarak sulanabilen topraklar kirazlar için en uygun topraklard\u0131r (Eri\u015f ve Barut, 1993). Drenaj\u0131 iyi olmayan, çok nemli so\u011fuk ve a\u011f\u0131r topraklar kirazlar için hiç elveri\u015fli de\u011fildir. Çok kurak, kumlu ve çak\u0131ll\u0131 topraklarla fazla kireçli topraklar da kirazlar için elveri\u015fli de\u011fildir. Taban suyunun yüksek oldu\u011fu yerlerde kökler yüzlek kal\u0131r ve zay\u0131f olur (Özbek, 1978). A\u011f\u0131r ve çok su tutan topraklar zamklanmaya, kök çürümelerine sonuçta a\u011façta kurumalara neden olur.\n<\/p>\n

\nKirazlar toprak aç\u0131s\u0131ndan seçidir. \u0130yi drena edilmi\u015f, derin, havalanabilen ve yaz aylar\u0131nda düzenli olarak sulanabilen topraklar kirazlar için en uygun topraklard\u0131r (Eri\u015f ve Barut, 1993). Drenaj\u0131 iyi olmayan, çok nemli so\u011fuk ve a\u011f\u0131r topraklar kirazlar için hiç elveri\u015fli de\u011fildir. Çok kurak, kumlu ve çak\u0131ll\u0131 topraklarla fazla kireçli topraklar da kirazlar için elveri\u015fli de\u011fildir. Taban suyunun yüksek oldu\u011fu yerlerde kökler yüzlek kal\u0131r ve zay\u0131f olur (Özbek, 1978). A\u011f\u0131r ve çok su tutan topraklar zamklanmaya, kök çürümelerine sonuçta a\u011façta kurumalara neden olur.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n4. YET\u0130\u015eT\u0130RME TEKN\u0130\u011e\u0130\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n4.1 BAHÇE TES\u0130S\u0130\n<\/p>\n

\nKiraz bahçesi kurulacak arazi dikimden 1- 2 ay önce derince sürülerek alt tabaka i\u015flenmeli, arazi düz de\u011filse tesviye edilmeli, drenaj zorunlulu\u011fu olan arazilerde drenaj hendekleri aç\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kiraz bahçesi tesisinde dikkat edilmesi gereken en önemli konular, çe\u015fit, anaç ve dölleyici çe\u015fit seçimidir.\n<\/p>\n

\nKiraz bahçesi kurulacak arazi dikimden 1- 2 ay önce derince sürülerek alt tabaka i\u015flenmeli, arazi düz de\u011filse tesviye edilmeli, drenaj zorunlulu\u011fu olan arazilerde drenaj hendekleri aç\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kiraz bahçesi tesisinde dikkat edilmesi gereken en önemli konular, çe\u015fit, anaç ve dölleyici çe\u015fit seçimidir.\n<\/p>\n

\nÇe\u015fit seçiminde; pazarlanabilirli\u011fi, erkenci, geççi, kendine verimli ve kendine k\u0131s\u0131rl\u0131k durumu iyi bilinmelidir.\n<\/p>\n

\npazarlanabilirli\u011fi, erkenci, geççi, kendine verimli ve kendine k\u0131s\u0131rl\u0131k durumu iyi bilinmelidir.\n<\/p>\n

\nAnaç seçiminde; bitkiye bodurluk sa\u011flamas\u0131, toprak yap\u0131s\u0131na uygunlu\u011fu (örne\u011fin, taban ve sulu arazilere ku\u015f kiraz\u0131 idris anac\u0131na göre daha uygun, sulama suyunun k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu yerlerde idris anac\u0131 ku\u015f kiraz\u0131na göre daha uygun olabilir) göz önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nbitkiye bodurluk sa\u011flamas\u0131, toprak yap\u0131s\u0131na uygunlu\u011fu (örne\u011fin, taban ve sulu arazilere ku\u015f kiraz\u0131 idris anac\u0131na göre daha uygun, sulama suyunun k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu yerlerde idris anac\u0131 ku\u015f kiraz\u0131na göre daha uygun olabilir) göz önünde bulundurulmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nDölleyici çe\u015fit seçiminde; tesis edilecek kiraz çe\u015fidini hangi çe\u015fitlerin dölleyece\u011fi tesbit edilmeli ve say\u0131s\u0131 çok iyi hesaplanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\ntesis edilecek kiraz çe\u015fidini hangi çe\u015fitlerin dölleyece\u011fi tesbit edilmeli ve say\u0131s\u0131 çok iyi hesaplanmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n4.2. SULAMA\n<\/p>\n

\nGenel olarak kiraz yeti\u015ftiricili\u011finde y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f 600 mm. nin üzerinde ve mevsimsel olarak iyi da\u011f\u0131l\u0131m göstermi\u015fse bahçelerin sulanmas\u0131na pek gerek kalmaz Bu ya\u011f\u0131\u015f\u0131n alt\u0131nda ise yaz aylar\u0131nda sulama yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Burada dikkat edilecek konu suyun kalitesi, sulama zaman\u0131 ve sulama \u015feklidir. Sulama tipi olarak önerilebilecek en iyi sulama \u015fekli damla sulama \u015feklidir.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n4.5. GÜBRELEME\n<\/p>\n

\nDikimden 1-2 y\u0131l önce ye\u015fil gübreleme yapmak özellikle azot kayna\u011f\u0131 ve topra\u011f\u0131n \u0131slah\u0131 aç\u0131s\u0131ndan önemli bir kazanç olacakt\u0131r. Dikim sonras\u0131 ye\u015fil gübreleme a\u011faç taç izdü\u015fümüne fi\u011f gibi baklagil bitkisi ekilerek yap\u0131labilir. As\u0131l besin kayna\u011f\u0131 çiftlik gübresidir. Bitkinin besin ihtiyac\u0131na göre (dekara 1-5 ton aras\u0131nda) iyi yanm\u0131\u015f çiftlik gübresi verilmeli ya da besin madde içeri\u011fi özel olarak haz\u0131rlanan organik çiftlik gübrelerini önerilen dozlarda kullanmal\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131nda topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 düzeltici ve bitkiye besin kazand\u0131r\u0131c\u0131 olarak Klinoptilolit,, humik asit, deniz yosunu, mikoriza, bakteri vb. gibi organik maddeler kullan\u0131labilir. Gübrelemede dikkat edece\u011fimiz en önemli konu kullan\u0131lacak ürünlerin kontrol ve sertifika kurulu\u015flar\u0131nca organik gübre olarak onaylanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n4.6. B\u0130TK\u0130 HASTALIK VE ZARARLILARIYLA MÜCADELE\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nHastal\u0131klarda Kullan\u0131labilecek Preperatlar\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nYaprakdelen hastal\u0131\u011f\u0131, Bakteriyel kanser, Armillaria ve Rosellinia kök çürüklü\u011fü: Yönetmeli\u011fin izin verdi\u011fi miktarlarda Bordo bulamac\u0131 (Gözta\u015f\u0131+ Kireç) Kullan\u0131lacak bak\u0131r yönetmeli\u011fin izin verdi\u011fi ölçüde olmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\nYönetmeli\u011fin izin verdi\u011fi miktarlarda Bordo bulamac\u0131 (Gözta\u015f\u0131+ Kireç) Kullan\u0131lacak bak\u0131r yönetmeli\u011fin izin verdi\u011fi ölçüde olmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nZararl\u0131larda ve Kullan\u0131labilecek Preperatlar\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nKiraz sine\u011fi: Kültürel önlemler, biyoteknik mücadele (Sar\u0131 yap\u0131\u015fkan tuzaklar vb.)\n<\/p>\n

\nKültürel önlemler, biyoteknik mücadele (Sar\u0131 yap\u0131\u015fkan tuzaklar vb.)\n<\/p>\n

\nK\u0131rm\u0131z\u0131 örümcek: Kükürt uygulamas\u0131\n<\/p>\n

\nKükürt uygulamas\u0131\n<\/p>\n

\nYaprak biti: Arap sabunu\n<\/p>\n

\nArap sabunu\n<\/p>\n

\nMeyve a\u011fac\u0131 dipkurtlar\u0131: Kireç uygulamas\u0131\n<\/p>\n

\nKireç uygulamas\u0131\n<\/p>\n

\nElma yaprakbükeni: Besi tuza\u011f\u0131 (1 lt.için; 900 ml su+100 ml \u015farap+25 g toz \u015feker+25 ml sirke)\n<\/p>\n

\nBesi tuza\u011f\u0131 (1 lt.için; 900 ml su+100 ml \u015farap+25 g toz \u015feker+25 ml sirke)\n<\/p>\n

\nÇiçek z\u0131nn\u0131 (ergin): Feroman içerikli mavi renkli tuzaklar, mavi renkli su dolu le\u011fen.\n<\/p>\n

\nFeroman içerikli mavi renkli tuzaklar, mavi renkli su dolu le\u011fen.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nKAYNAKLAR\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nAnonim, 1997. Kiraz Çe\u015fit Katalo\u011fu. T.C. Tar\u0131m ve Köyi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Tar\u0131msal Üretim ve Geli\u015ftirme Genel Müdürlü\u011fü. Ankara\n<\/p>\n

\nAnonim, 1999. Science News. Briefs. September 25.p.207.\n<\/p>\n

\nScience News. Briefs. September 25.p.207.Anonim, 2000. Tar\u0131msal Yap\u0131. D\u0130E. Ankara\n<\/p>\n

\nAnonim, 2002. Tar\u0131m \u0130statistikleri Özeti 1982-2001. D\u0130E.Ankara Eri\u015f, A., E. Barut, 1993.\n<\/p>\n

\nTar\u0131m \u0130statistikleri Özeti 1982-2001. D\u0130E.Ankara Eri\u015f, A., E. Barut, 1993. Il\u0131man \u0130klim Meyveleri. Uluda\u011f Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Notlar\u0131 No: 57. Bursa.\n<\/p>\n

\nKonarl\u0131, O., 1997. Çilek. Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Destekleme ve Geli\u015ftirme Vakf\u0131. Yay\u0131n No:26. YalovaKa\u015fka, N., 2001.\n<\/p>\n

\nÇilek. Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Destekleme ve Geli\u015ftirme Vakf\u0131. Yay\u0131n No:26. YalovaKa\u015fka, N., 2001. Türkiye'nin Sert Çekirdekli Meyvelerde Üretim Hedefleri Üzerine Öneriler. I. Sert Çekirdekli Meyveler Sempozyumu, Yalova\n<\/p>\n

\nÖzbek, S., 1978. Özel Meyvecilik. Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Yay\u0131nlar\u0131 No:128. Adana\n<\/p>\n

\nRuss, N., 2001. Turkey Organic Products. USDA. Foreign Agricultural Service, GAIN Report TU1029. Ankara, TURKEY\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nÖzel Meyvecilik. Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Yay\u0131nlar\u0131 No:128. Adana\n<\/p>\n

\nRuss, N., 2001. Turkey Organic Products. USDA. Foreign Agricultural Service, GAIN Report TU1029. Ankara, TURKEY\n<\/p>\n

\nTurkey Organic Products. USDA. Foreign Agricultural Service, GAIN Report TU1029. Ankara, TURKEY\n<\/p>\n

\nTüremi\u015f N., A.I.ÖZGÜVEN, S.PAYDA\u015e, 2000. Güneydo\u011fu Anadolu Bölgesinde Çilek Yeti\u015ftiricili\u011fi. TÜB\u0130TAK. Adana.\n<\/p>\n

\nGüneydo\u011fu Anadolu Bölgesinde Çilek Yeti\u015ftiricili\u011fi. TÜB\u0130TAK. Adana.\n<\/p>\n

\n \n<\/p>\n

\nKaynak : tedgem.gov.tr<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiraz dünyada geni\u015f bir yay\u0131l\u0131m göstermesine ra\u011fmen; ticari üretimi en fazla Türkiye, \u0130ran A.B.D, Almanya, \u0130talya, \u0130spanya' da yap\u0131lmaktad\u0131r (Anon 2002). Üretim miktar\u0131 aç\u0131s\u0131ndan Türkiye 250.000 tonluk üretimi ile dünyada 1. s\u0131rada yer al\u0131rken organik kiraz üretimi sadece 386 tondur. Di\u011fer meyve türlerinde oldu\u011fu gibi organik kiraza yurtd\u0131\u015f\u0131ndan fazlaca talep vard\u0131r. Son y\u0131llarda Türkiye kiraz […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3487","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3487"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171744,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3487\/revisions\/171744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3487"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}