{"id":3491,"date":"2007-09-12T14:28:00","date_gmt":"2007-09-12T14:28:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-10-23T10:00:26","modified_gmt":"2025-10-23T10:00:26","slug":"organik-tarimda-yabanci-ot-yonetimi-3491","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/organik-tarimda-yabanci-ot-yonetimi-3491","title":{"rendered":"Organik Tar\u0131mda Yabanc\u0131 Ot Y\u00f6netimi"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\">\nTar\u0131m alanlar\u0131nda yabanc\u0131 otlar &uuml;r&uuml;n azalmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda k&uuml;lt&uuml;rel i\u015flemlerin zaman\u0131nda ve istenilen etkinlikte yap\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemekte, zehirli tohumlar\u0131 &uuml;r&uuml;ne kar\u0131\u015farak insan ve hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkilemekte, hastal\u0131k ve zararl\u0131lara da konuk&ccedil;uluk etmektedirler (Uygur ve ark., 1984 ve &Ouml;zer ve ark., 2001). D&uuml;nyada bu\u011fday, m\u0131s\u0131r, &ccedil;eltik, pamuk, soya gibi baz\u0131 &ouml;nemli k&uuml;lt&uuml;r bitkilerinde hastal\u0131k, zararl\u0131 ve yabanc\u0131 otlardan dolay\u0131 &uuml;r&uuml;n kayb\u0131 yakla\u015f\u0131k % 67.15 olup, bunun % 13.78&#39;i hastal\u0131klardan % 21.75&#39;i zararl\u0131lardan ve % 31.62&#39;si ise yabanc\u0131 otlardan kaynaklanmaktad\u0131r (Derke ve ark.,1994). Yabanc\u0131 otlar\u0131n verdi\u011fi zarara &ouml;rnek olarak; &Ccedil;ukurova&#39;da yabani yulaf bu\u011fday tarlalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k olarak % 80&#39;ninde bulunmakta (Orel ve Uygur 1998) ve bulundu\u011fu tarlalarda ortalama olarak 20 bitki\/m2 yo\u011funlukta olmakta (Boz ve ark., 1993) ve bu yo\u011funlukta ise % 25 civar\u0131nda &uuml;r&uuml;n kayb\u0131na neden olmaktad\u0131r (Kad\u0131o\u011flu, 1989). Benzer \u015fekilde G&uuml;neydo\u011fu pamuk alanlar\u0131nda hemen hemen t&uuml;m tarlalarda bulunan kanya\u015f\u0131n 3 s&uuml;rg&uuml;n\/m2 yo\u011funlu\u011fu % 50 civar\u0131nda k&uuml;tl&uuml; kayb\u0131na neden olmaktad\u0131r (Uluda\u011f ve ark., 1999).\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nYabanc\u0131 otlar\u0131n verebilece\u011fi zarar\u0131 istenilen seviyeye d&uuml;\u015f&uuml;rebilmek i&ccedil;in &ccedil;e\u015fitli yabanc\u0131 ot m&uuml;cadele y&ouml;ntemleri bulunmaktad\u0131r. Ancak bir yabanc\u0131 otla m&uuml;cadeleye ba\u015flayabilmek i&ccedil;in o yabanc\u0131 otun Ekonomik Zarar E\u015fi\u011fi&#39;nin (EZE) bilinmesi yabanc\u0131 otlarla m&uuml;cadelede ana prensiplerden biridir. Bu konuda &Ccedil;ukurova B&ouml;lgesi i&ccedil;in yabani yulaf\u0131n zarar e\u015fi\u011fi 5 adet\/m2 (Kad\u0131o\u011flu ve ark., 1993), yabani hardal\u0131n 0.1 m2 ve yabani fi\u011f i&ccedil;in de 1.8-2.2 m2 (Boz ve Uygur, 1997) olarak baz\u0131 &ccedil;al\u0131\u015fmalarda tespit edilmi\u015ftir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nOrganik &uuml;r&uuml;n yeti\u015ftirilmesini zorla\u015ft\u0131ran en &ouml;nemli unsurlardan olan yabanc\u0131 otlar\u0131n kontrol&uuml; i&ccedil;in organik tar\u0131ma uygun pek &ccedil;ok y&ouml;ntem bulunmaktad\u0131r. Bu y&ouml;ntemlerden baz\u0131lar\u0131 &ouml;rneklerle a\u015fa\u011f\u0131da a&ccedil;\u0131klanmaktad\u0131r;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n1. K&uuml;lt&uuml;rel &Ouml;nlemler:\n<\/p>\n<p><\/strong><em><u><\/p>\n<p align=\"justify\">\nTemiz tohum kullanmak; &Uuml;lkemizde 204 bin yabanc\u0131 ot tohumu 17 milyon ton hububatla hasat edildi\u011fi bilinmektedir (G&uuml;ncan, 1981). Hasat edilen bu bu\u011fday\u0131n tekrar tohumluk olarak kullan\u0131lmas\u0131yla tarlalara bu\u011fdayla beraber yabanc\u0131 otlar\u0131nda ekildi\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Tokat da yap\u0131lan bir &ccedil;al\u0131\u015fmada selekt&ouml;rden ge&ccedil;irilen 500 gram bu\u011fday da ortalama olarak 48.89 adet yabanc\u0131 ot tohumu oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r (S\u0131rma ve ark.,1997).\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>&Uuml;lkemizde 204 bin yabanc\u0131 ot tohumu 17 milyon ton hububatla hasat edildi\u011fi bilinmektedir (G&uuml;ncan, 1981). Hasat edilen bu bu\u011fday\u0131n tekrar tohumluk olarak kullan\u0131lmas\u0131yla tarlalara bu\u011fdayla beraber yabanc\u0131 otlar\u0131nda ekildi\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Tokat da yap\u0131lan bir &ccedil;al\u0131\u015fmada selekt&ouml;rden ge&ccedil;irilen 500 gram bu\u011fday da ortalama olarak 48.89 adet yabanc\u0131 ot tohumu oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r (S\u0131rma ve ark.,1997).<em><u> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nTar\u0131msal aletlerinin temizli\u011fi; Canavar otu ile bula\u015f\u0131k bir alanda kullan\u0131lm\u0131\u015f olan tar\u0131msal bir alete sadece 3.82 mg tohumun yap\u0131\u015fmas\u0131 ve bu aletin temiz tarlada kullan\u0131lmas\u0131yla o tarlaya 1000 adet canavar otu tohumu g&ouml;t&uuml;r&uuml;lmesi anlam\u0131na gelmektedir. Bu ise dekarlarca aln\u0131n bula\u015fmas\u0131 i&ccedil;in yetecek bir rakamd\u0131r.\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>Canavar otu ile bula\u015f\u0131k bir alanda kullan\u0131lm\u0131\u015f olan tar\u0131msal bir alete sadece 3.82 mg tohumun yap\u0131\u015fmas\u0131 ve bu aletin temiz tarlada kullan\u0131lmas\u0131yla o tarlaya 1000 adet canavar otu tohumu g&ouml;t&uuml;r&uuml;lmesi anlam\u0131na gelmektedir. Bu ise dekarlarca aln\u0131n bula\u015fmas\u0131 i&ccedil;in yetecek bir rakamd\u0131r.<em><u> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nYanm\u0131\u015f &ccedil;iftlik g&uuml;bresi kullan\u0131m\u0131; Baz\u0131 yabanc\u0131 ot tohumlar\u0131n\u0131n koyunun sindirim sisteminden ge&ccedil;tikten sonra bile % 50&#39;nin &uuml;zerinde canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve &ccedil;imlenme kabiliyetini korudu\u011fu belirlenmi\u015ftir (&Ouml;zer, 1982 ve &Ouml;zer ve ark., 2001).\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>Baz\u0131 yabanc\u0131 ot tohumlar\u0131n\u0131n koyunun sindirim sisteminden ge&ccedil;tikten sonra bile % 50&#39;nin &uuml;zerinde canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve &ccedil;imlenme kabiliyetini korudu\u011fu belirlenmi\u015ftir (&Ouml;zer, 1982 ve &Ouml;zer ve ark., 2001).<em><u> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nUygun sulama y&ouml;nteminin se&ccedil;imi; &ouml;zellikle bah&ccedil;e tar\u0131m\u0131nda damla sulaman\u0131n kullan\u0131m\u0131 yabanc\u0131 ot &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 b&uuml;y&uuml;k oranda azaltmaktad\u0131r (Uygur ve ark., 2001)\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>&ouml;zellikle bah&ccedil;e tar\u0131m\u0131nda damla sulaman\u0131n kullan\u0131m\u0131 yabanc\u0131 ot &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 b&uuml;y&uuml;k oranda azaltmaktad\u0131r (Uygur ve ark., 2001)<em><u> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nToprak \u015fartlar\u0131n\u0131n yabanc\u0131 otlar\u0131n aleyhine g&ouml;re de\u011fi\u015ftirilmesi; Baz\u0131 yabanc\u0131 otlar\u0131n b&uuml;y&uuml;mesi ve geli\u015fmesi i&ccedil;in toprak \u015fartlar\u0131yla ilgili &ouml;zel istekleri vard\u0131r (Lampkin, 1990), &ouml;rne\u011fin;\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>Baz\u0131 yabanc\u0131 otlar\u0131n b&uuml;y&uuml;mesi ve geli\u015fmesi i&ccedil;in toprak \u015fartlar\u0131yla ilgili &ouml;zel istekleri vard\u0131r (Lampkin, 1990), &ouml;rne\u011fin;<em> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nToprak nemi\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nZay\u0131f drenajl\u0131 topraklarda Kuru, ta\u015fl\u0131 topraklarda\n<\/p>\n<p><\/em><\/p>\n<p align=\"justify\">\nTarla nanesi (<em>Mentha <\/em>sp.) K&uuml;&ccedil;&uuml;k turna gagas\u0131 (<em>Erodium cicutarium<\/em>)\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nAt kuyru\u011fu (<em>Equisetum<\/em> sp.) Deliotu (<em>Alyssum alysoides<\/em>)\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nParmakotu (<em>Potentilla anseria<\/em>) Adi engerek otu (<em>Echium vulgare<\/em>)\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><em><\/p>\n<p align=\"justify\">\nTopra\u011f\u0131n azot i&ccedil;eri\u011fi\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nOrta azotlu topraklarda Y&uuml;ksek azotlu topraklarda\n<\/p>\n<p><\/em><\/p>\n<p align=\"justify\">\nTilki kuru\u011fu (<em>Alopecurus agrestis<\/em>) Kanarya otu (<em>Senecio vulgares<\/em>)\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nAc\u0131 tere (<em>Cardamine pratensis<\/em>) Yer fesle\u011feni (<em>Mercurialis annua<\/em>)\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nUnutma beni (<em>Myosotis arvensis<\/em>) Akkaz aya\u011f\u0131 (<em>Chenopodium album<\/em>)\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><em>Topra\u011f\u0131n pH&#39;s\u0131<\/em><em> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nAsidik topraklarda\n<\/p>\n<p><\/em><\/p>\n<p align=\"justify\">\nTarla karaba\u015f\u0131 (<em>Stachys arvensis<\/em>)\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nT\u0131bbi \u015fahtere (<em>Fumaria officinalis<\/em>)\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nYabani hercai menek\u015fe (<em>Viola arvensis<\/em>)\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nYukar\u0131da verilen &ouml;rneklerde oldu\u011fu gibi organik &uuml;r&uuml;n yeti\u015ftirilen alandaki sorun olan ana yabanc\u0131 otun isteklerinin aksine yap\u0131lan uygulamalar o yabanc\u0131 otu sorun olmaktan &ccedil;\u0131karacakt\u0131r. &Ouml;rne\u011fin asidik topraklarda zararl\u0131 olan yabanc\u0131 otlarla m&uuml;cadele i&ccedil;in kire&ccedil; uygulamas\u0131 yap\u0131labilmektedir (Lampkin, 1990).\n<\/p>\n<p><em><u><\/p>\n<p align=\"justify\">\nYabanc\u0131 otlarla rekabet g&uuml;c&uuml; y&uuml;ksek k&uuml;lt&uuml;r bitkilerinin se&ccedil;ilmesi; &Uuml;lkemizde yap\u0131lan bir &ccedil;al\u0131\u015fmada denenen alt\u0131 farkl\u0131 bu\u011fday &ccedil;e\u015fitleri aras\u0131ndan Haymana 79 ve Kunduru 79&#39;un kokarotu (<em>Bifora radians<\/em> Bieb.) di\u011fer &ccedil;e\u015fitlere g&ouml;re daha fazla bask\u0131 alt\u0131nda tuttu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r (Ta\u015ftan, 1988).\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>&Uuml;lkemizde yap\u0131lan bir &ccedil;al\u0131\u015fmada denenen alt\u0131 farkl\u0131 bu\u011fday &ccedil;e\u015fitleri aras\u0131ndan Haymana 79 ve Kunduru 79&#39;un kokarotu (<em>Bifora radians<\/em> Bieb.) di\u011fer &ccedil;e\u015fitlere g&ouml;re daha fazla bask\u0131 alt\u0131nda tuttu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r (Ta\u015ftan, 1988).<em><u> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nEkim n&ouml;beti; Baz\u0131 k&uuml;lt&uuml;r bitkisi i&ccedil;indeki baz\u0131 yabanc\u0131 otlar o k&uuml;lt&uuml;r bitkisinin geli\u015fme ritmine ayak uydurarak onlarla birlikte ya\u015famay\u0131 ba\u015far\u0131r ve o k&uuml;lt&uuml;r bitkisinin ana yabanc\u0131 otu haline gelebilirler bu nedenle uygulanan zengin ekim n&ouml;beti sistemi ile yabanc\u0131 ot floras\u0131ndaki t&uuml;r say\u0131s\u0131, yabanc\u0131 otlar\u0131n ekimi yap\u0131lan k&uuml;lt&uuml;rlere uyum g&ouml;steremedi\u011fi i&ccedil;in azal\u0131r; &ouml;rne\u011fin tah\u0131llar\u0131n ekim n&ouml;betinde fazla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sistemlerde genellikle dar yaprakl\u0131 yabanc\u0131 otlarda art\u0131\u015f, &ccedil;ok y\u0131ll\u0131k yem bitkilerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sistemlerde tek ve &ccedil;ok y\u0131ll\u0131k yabanc\u0131 ot t&uuml;rlerinde yetersiz \u0131\u015f\u0131k ve yer nedeniyle azal\u0131\u015f kaydedilir (Uygur ve ark., 1984). Ekim n&ouml;betinde;\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>Baz\u0131 k&uuml;lt&uuml;r bitkisi i&ccedil;indeki baz\u0131 yabanc\u0131 otlar o k&uuml;lt&uuml;r bitkisinin geli\u015fme ritmine ayak uydurarak onlarla birlikte ya\u015famay\u0131 ba\u015far\u0131r ve o k&uuml;lt&uuml;r bitkisinin ana yabanc\u0131 otu haline gelebilirler bu nedenle uygulanan zengin ekim n&ouml;beti sistemi ile yabanc\u0131 ot floras\u0131ndaki t&uuml;r say\u0131s\u0131, yabanc\u0131 otlar\u0131n ekimi yap\u0131lan k&uuml;lt&uuml;rlere uyum g&ouml;steremedi\u011fi i&ccedil;in azal\u0131r; &ouml;rne\u011fin tah\u0131llar\u0131n ekim n&ouml;betinde fazla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sistemlerde genellikle dar yaprakl\u0131 yabanc\u0131 otlarda art\u0131\u015f, &ccedil;ok y\u0131ll\u0131k yem bitkilerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sistemlerde tek ve &ccedil;ok y\u0131ll\u0131k yabanc\u0131 ot t&uuml;rlerinde yetersiz \u0131\u015f\u0131k ve yer nedeniyle azal\u0131\u015f kaydedilir (Uygur ve ark., 1984). Ekim n&ouml;betinde; <\/p>\n<p align=\"justify\">\nTek y\u0131ll\u0131k k&uuml;lt&uuml;r bitkisinin &ccedil;ok y\u0131ll\u0131kla yer de\u011fi\u015ftirilmesi\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nBitkilerin s\u0131k ekildi\u011fi ve g&ouml;lgelemenin yo\u011fun oldu\u011fu k&uuml;lt&uuml;r bitkisiyle seyrek ekilen k&uuml;lt&uuml;r bitkisinin rotasyonu\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nYazl\u0131k ve k\u0131\u015fl\u0131k ekilen k&uuml;lt&uuml;r bitkilerinin rotasyonu, yer ald\u0131\u011f\u0131nda k&uuml;lt&uuml;r bitkisi i&ccedil;inde dominant hale ge&ccedil;en yabanc\u0131 otlar kontrol edilmi\u015f olacakt\u0131r (Lampkin, 1990).\n<\/p>\n<p><em><u><\/p>\n<p align=\"justify\">\nKar\u0131\u015f\u0131k ekim; P\u0131rasa ve kerevizin kar\u0131\u015f\u0131k ekiminde (Bir s\u0131ra p\u0131rasa\/ bir s\u0131ra kereviz), bunlar\u0131n tek ekimlerine oranla yabanc\u0131 otlar\u0131n toprak y&uuml;zeyinde kaplama alanlar\u0131n\u0131n % 41 oran\u0131nda azald\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu &ccedil;al\u0131\u015fmada k&uuml;lt&uuml;r bitkilerinin sadece g&ouml;lgeleme etkisinden dolay\u0131 <em>Senecio vulgaris<\/em> L. &lsquo;in yo\u011funlu\u011funda % 58, ye\u015fil aksam\u0131nda ise % 98 oran\u0131nda azalma ve sonu&ccedil;ta da toplam verimde % 10&#39;luk bir artma oldu\u011fu da saptanm\u0131\u015ft\u0131r (Baumann ve ark., 2000).\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>P\u0131rasa ve kerevizin kar\u0131\u015f\u0131k ekiminde (Bir s\u0131ra p\u0131rasa\/ bir s\u0131ra kereviz), bunlar\u0131n tek ekimlerine oranla yabanc\u0131 otlar\u0131n toprak y&uuml;zeyinde kaplama alanlar\u0131n\u0131n % 41 oran\u0131nda azald\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu &ccedil;al\u0131\u015fmada k&uuml;lt&uuml;r bitkilerinin sadece g&ouml;lgeleme etkisinden dolay\u0131 <em>Senecio vulgaris<\/em> L. &lsquo;in yo\u011funlu\u011funda % 58, ye\u015fil aksam\u0131nda ise % 98 oran\u0131nda azalma ve sonu&ccedil;ta da toplam verimde % 10&#39;luk bir artma oldu\u011fu da saptanm\u0131\u015ft\u0131r (Baumann ve ark., 2000).<em><u> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nEkim zaman\u0131 ve s&uuml;r&uuml;m; K&uuml;lt&uuml;r bitkisinin ekim zaman\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek yabanc\u0131 otun rekabet g&uuml;c&uuml;n&uuml; veya zarar miktar\u0131n\u0131 azaltmak yabanc\u0131 otlar\u0131 kontrol etme y&ouml;ntemlerinden biridir. &Ouml;rne\u011fin Uygur ve ark. (1984)&#39;n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir &ccedil;al\u0131\u015fmada bu\u011fday s\u0131ras\u0131yla 7 Ekim, 25 Ekim ve 15 Kas\u0131m tarihlerinde ekildi\u011finde tilki kuyru\u011funun (<em>Alopecurus myosuroides<\/em>) m2&#39;deki say\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131yla yakla\u015f\u0131k olarak 37, 20 ve 12 olmu\u015ftur.\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>K&uuml;lt&uuml;r bitkisinin ekim zaman\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek yabanc\u0131 otun rekabet g&uuml;c&uuml;n&uuml; veya zarar miktar\u0131n\u0131 azaltmak yabanc\u0131 otlar\u0131 kontrol etme y&ouml;ntemlerinden biridir. &Ouml;rne\u011fin Uygur ve ark. (1984)&#39;n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir &ccedil;al\u0131\u015fmada bu\u011fday s\u0131ras\u0131yla 7 Ekim, 25 Ekim ve 15 Kas\u0131m tarihlerinde ekildi\u011finde tilki kuyru\u011funun (<em>Alopecurus myosuroides<\/em>) m2&#39;deki say\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131yla yakla\u015f\u0131k olarak 37, 20 ve 12 olmu\u015ftur. <\/p>\n<p align=\"justify\">\n&Uuml;lkemizde yap\u0131lan bir ba\u015fka &ccedil;al\u0131\u015fmada ise ya\u011f\u0131\u015flardan &ouml;nce, ya\u011f\u0131\u015flar ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ve ya\u011f\u0131\u015flardan sonra tarla tava geldi\u011finde bu\u011fday ekimi yap\u0131lm\u0131\u015f ve 1985 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk bahar\u0131nda ekim zaman\u0131na g&ouml;re s\u0131ras\u0131yla m2&#39;de 112, 45 ve 12.5 adet, 1986 y\u0131l\u0131nda ise 147.5, 66.7 ve 17.5 adet kokarot yo\u011funlu\u011fu belirlenmi\u015ftir. &Ccedil;al\u0131\u015fmada her iki y\u0131l\u0131n sonu&ccedil;lar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ya\u011f\u0131\u015flardan &ouml;nce ve ya\u011f\u0131\u015flar esnas\u0131nda ekim yap\u0131lan bu\u011fdaydaki kokarot yo\u011funlu\u011funa oranla, ya\u011f\u0131\u015flardan sonra ekim yap\u0131lan bu\u011fdaydaki kokarot yo\u011funlu\u011fu &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k miktarda d&uuml;\u015fm&uuml;\u015ft&uuml;r (Ta\u015ftan 1988).\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nCanavar otlar\u0131ndan dolay\u0131 k&uuml;lt&uuml;r bitkilerinde verim kayb\u0131 bula\u015fman\u0131n \u015fiddeti ve zaman\u0131na ba\u011fl\u0131 olmak &uuml;zere % 100&#39;lere kadar ula\u015fmaktad\u0131r. Canavar otlar\u0131n\u0131n m&uuml;cadelesinde de ekim zaman\u0131 olduk&ccedil;a &ouml;nemlidir. Ge&ccedil; ekimle canavar otu s&uuml;rg&uuml;n say\u0131s\u0131 % 90&#39;lara varan oranda azalmaktad\u0131r ancak ge&ccedil; ekime uygun k&uuml;lt&uuml;r bitkisi se&ccedil;ilmedi\u011fi takdirde verimde de b&uuml;y&uuml;k oranda azalmalar meydana gelecektir bu sebeple ge&ccedil; ekim yap\u0131lacaksa erken olgunla\u015fan &ccedil;e\u015fitler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r (Linke ve ark. 1989).\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n2. Fiziksel M&uuml;cadele:\n<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nFiziksel m&uuml;cadele \u0131\u015f\u0131n ve ses dalgalar\u0131 kullan\u0131m\u0131 gibi prati\u011fe tam olarak aktar\u0131lamam\u0131\u015f y&ouml;ntemlerin yan\u0131s\u0131ra, solarizasyon, mal&ccedil;lama, s\u0131cakl\u0131k uygulamalar\u0131 gibi y&ouml;ntemleri i&ccedil;ine almaktad\u0131r (Uluda\u011f, 1999).\n<\/p>\n<p><em><u><\/p>\n<p align=\"justify\">\nSolarizasyon; bu y&ouml;ntemle toprak s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 g&uuml;ne\u015f enerjisiyle art\u0131r\u0131lmakta ve topraktaki pek &ccedil;ok yabanc\u0131 ot tohumlar\u0131 bu yolla canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yitirmesi sa\u011flanabilmektedir. &Ouml;zellikle dar alanlar ve seralarda bu y&ouml;ntemle ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde yabanc\u0131 otlar kontrol alt\u0131na al\u0131nabilmektedir. &Uuml;lkemizde Akdeniz B&ouml;lgesi&#39;nde seralarda y&uuml;r&uuml;t&uuml;len bir &ccedil;al\u0131\u015fmada solarizasyonla, &ccedil;oban &ccedil;antas\u0131 (<em>Capsella bursa-pastoris<\/em> (L.) Medik), topalak (<em>Cyperus rotundus<\/em> L.), canavar otu (<em>Orobanche <\/em>spp.), Z&uuml;hre tara\u011f\u0131 (<em>Scandix pecten-veneris<\/em> L.), ser&ccedil;e dili (<em>Stellaria media<\/em> (L.) Vill., k&uuml;&ccedil;&uuml;k \u0131s\u0131rgan (<em>Urtica urens<\/em> L.) gibi yabanc\u0131 otlar\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kontrol edildi\u011fi belirlenmi\u015ftir (Tekin ve ark., 1998).\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>bu y&ouml;ntemle toprak s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 g&uuml;ne\u015f enerjisiyle art\u0131r\u0131lmakta ve topraktaki pek &ccedil;ok yabanc\u0131 ot tohumlar\u0131 bu yolla canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yitirmesi sa\u011flanabilmektedir. &Ouml;zellikle dar alanlar ve seralarda bu y&ouml;ntemle ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde yabanc\u0131 otlar kontrol alt\u0131na al\u0131nabilmektedir. &Uuml;lkemizde Akdeniz B&ouml;lgesi&#39;nde seralarda y&uuml;r&uuml;t&uuml;len bir &ccedil;al\u0131\u015fmada solarizasyonla, &ccedil;oban &ccedil;antas\u0131 (<em>Capsella bursa-pastoris<\/em> (L.) Medik), topalak (<em>Cyperus rotundus<\/em> L.), canavar otu (<em>Orobanche <\/em>spp.), Z&uuml;hre tara\u011f\u0131 (<em>Scandix pecten-veneris<\/em> L.), ser&ccedil;e dili (<em>Stellaria media<\/em> (L.) Vill., k&uuml;&ccedil;&uuml;k \u0131s\u0131rgan (<em>Urtica urens<\/em> L.) gibi yabanc\u0131 otlar\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kontrol edildi\u011fi belirlenmi\u015ftir (Tekin ve ark., 1998).<em><u> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nMal&ccedil;lama; bu y&ouml;ntemle toprak y&uuml;zeyi canl\u0131 yada cans\u0131z materyallerle kapat\u0131lmakta ve topra\u011f\u0131n nem kayb\u0131 &ouml;nlendi\u011fi gibi &ouml;zellikle topra\u011fa \u0131\u015f\u0131k ge&ccedil;mesi &ouml;nlendi\u011finden bir &ccedil;ok yabanc\u0131 ot t&uuml;r&uuml;n&uuml; tohumlar\u0131n\u0131n da &ccedil;imlenmesi engellenmektedir. Bu ama&ccedil;la siyah naylon, saman gibi &ouml;rt&uuml; materyalleri kullan\u0131labilmektedir. Minnnesota&#39;da &ccedil;ilek yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lan bir alanda at\u0131k y&uuml;nlerden mal&ccedil; olu\u015fturulmu\u015f ve bununla da yabanc\u0131 otlar\u0131n kontrol edilebildi\u011fi saptanm\u0131\u015ft\u0131r (Hoover, 2000).\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>bu y&ouml;ntemle toprak y&uuml;zeyi canl\u0131 yada cans\u0131z materyallerle kapat\u0131lmakta ve topra\u011f\u0131n nem kayb\u0131 &ouml;nlendi\u011fi gibi &ouml;zellikle topra\u011fa \u0131\u015f\u0131k ge&ccedil;mesi &ouml;nlendi\u011finden bir &ccedil;ok yabanc\u0131 ot t&uuml;r&uuml;n&uuml; tohumlar\u0131n\u0131n da &ccedil;imlenmesi engellenmektedir. Bu ama&ccedil;la siyah naylon, saman gibi &ouml;rt&uuml; materyalleri kullan\u0131labilmektedir. Minnnesota&#39;da &ccedil;ilek yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lan bir alanda at\u0131k y&uuml;nlerden mal&ccedil; olu\u015fturulmu\u015f ve bununla da yabanc\u0131 otlar\u0131n kontrol edilebildi\u011fi saptanm\u0131\u015ft\u0131r (Hoover, 2000). <em><u><\/p>\n<p align=\"justify\">\nIs\u0131 uygulamalar\u0131; pratikte kullan\u0131lma \u015fans\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;k olan s\u0131cak su uygulamalar\u0131 gibi uygulamalar\u0131n yan\u0131s\u0131ra, son y\u0131llarda yabanc\u0131 otlar i&ccedil;in &ouml;zel olarak geli\u015ftirilmi\u015f alevleme makinalar\u0131 maliyetinin y&uuml;ksek olmas\u0131 nedeniyle &ouml;zellikle dar alanlarda kullan\u0131lmakta ve organik tar\u0131mda tercih edilmektedir (Uygur ve ark., 2001). Ay&ccedil;i&ccedil;e\u011findeki yabanc\u0131 ot kontrol&uuml; i&ccedil;in Pisa &Uuml;niversitesi&#39;nde geli\u015ftirilmekte olan alevleme makinas\u0131n\u0131n, saatte 9 kilometre h\u0131zda ve hektara 7-12 kg LPG gelecek \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yabanc\u0131 otlar\u0131 olduk&ccedil;a ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kontrol etti\u011fi bildirilmektedir (Raffaelli ve ark., 2000).\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>pratikte kullan\u0131lma \u015fans\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;k olan s\u0131cak su uygulamalar\u0131 gibi uygulamalar\u0131n yan\u0131s\u0131ra, son y\u0131llarda yabanc\u0131 otlar i&ccedil;in &ouml;zel olarak geli\u015ftirilmi\u015f alevleme makinalar\u0131 maliyetinin y&uuml;ksek olmas\u0131 nedeniyle &ouml;zellikle dar alanlarda kullan\u0131lmakta ve organik tar\u0131mda tercih edilmektedir (Uygur ve ark., 2001). Ay&ccedil;i&ccedil;e\u011findeki yabanc\u0131 ot kontrol&uuml; i&ccedil;in Pisa &Uuml;niversitesi&#39;nde geli\u015ftirilmekte olan alevleme makinas\u0131n\u0131n, saatte 9 kilometre h\u0131zda ve hektara 7-12 kg LPG gelecek \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yabanc\u0131 otlar\u0131 olduk&ccedil;a ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kontrol etti\u011fi bildirilmektedir (Raffaelli ve ark., 2000).<em><u> <\/p>\n<p align=\"justify\">\n&Ouml;rt&uuml;c&uuml; bitki kullan\u0131m\u0131; &ouml;rt&uuml;c&uuml; bitki olarak kullan\u0131lan &ccedil;avdar (<em>Secale cereale<\/em> L.) baz\u0131 geni\u015f ve dar yaprakl\u0131 yabanc\u0131 ot t&uuml;rlerini bask\u0131 alt\u0131nda tutmakta (Shilling ve ark.1986), yine ayn\u0131 ama&ccedil;la kullan\u0131lan t&uuml;yl&uuml; fi\u011fin (<em>Vicia villosa<\/em> L.) topraktaki kal\u0131nt\u0131lar\u0131 da baz\u0131 yabanc\u0131 ot t&uuml;rlerini ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde bask\u0131lamaktad\u0131r (Teasdale, 1993).\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>&ouml;rt&uuml;c&uuml; bitki olarak kullan\u0131lan &ccedil;avdar (<em>Secale cereale<\/em> L.) baz\u0131 geni\u015f ve dar yaprakl\u0131 yabanc\u0131 ot t&uuml;rlerini bask\u0131 alt\u0131nda tutmakta (Shilling ve ark.1986), yine ayn\u0131 ama&ccedil;la kullan\u0131lan t&uuml;yl&uuml; fi\u011fin (<em>Vicia villosa<\/em> L.) topraktaki kal\u0131nt\u0131lar\u0131 da baz\u0131 yabanc\u0131 ot t&uuml;rlerini ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde bask\u0131lamaktad\u0131r (Teasdale, 1993).<em><u> <\/p>\n<p align=\"justify\">\nDo\u011fal g&uuml;brelerin kullan\u0131m\u0131; yabanc\u0131 otlarla m&uuml;cadelede uygun baz\u0131 g&uuml;brelerin kullan\u0131m\u0131 etkili sonu&ccedil;lar verdi\u011fi bilinmektedir (Rasmussen, 2002). Ancak organik tar\u0131mda g&uuml;bre se&ccedil;iminde &ccedil;ok daha fazla dikkat etmek gerekmektedir. &Ouml;rne\u011fin Danimarka&#39;da, 1996-1998 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y&uuml;r&uuml;t&uuml;len bir &ccedil;al\u0131\u015fmada s\u0131v\u0131 g&uuml;bre olarak tabir edilen ve hayvan (domuz ve inek) d\u0131\u015fk\u0131 ve idrar kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fan g&uuml;brenin &ouml;zel enjekt&ouml;rler yard\u0131m\u0131yla topra\u011fa uygulanmas\u0131yla yabanc\u0131 ot yo\u011funlu\u011funda % 39, ye\u015fil aksam\u0131nda ise % 60 azalma saptan\u0131rken arpan\u0131n veriminde % 26 oran\u0131nda art\u0131\u015f tespit edilmi\u015ftir (Rassmussen, 2002)\n<\/p>\n<p><\/u>;<\/em> yabanc\u0131 otlarla m&uuml;cadelede uygun baz\u0131 g&uuml;brelerin kullan\u0131m\u0131 etkili sonu&ccedil;lar verdi\u011fi bilinmektedir (Rasmussen, 2002). Ancak organik tar\u0131mda g&uuml;bre se&ccedil;iminde &ccedil;ok daha fazla dikkat etmek gerekmektedir. &Ouml;rne\u011fin Danimarka&#39;da, 1996-1998 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y&uuml;r&uuml;t&uuml;len bir &ccedil;al\u0131\u015fmada s\u0131v\u0131 g&uuml;bre olarak tabir edilen ve hayvan (domuz ve inek) d\u0131\u015fk\u0131 ve idrar kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fan g&uuml;brenin &ouml;zel enjekt&ouml;rler yard\u0131m\u0131yla topra\u011fa uygulanmas\u0131yla yabanc\u0131 ot yo\u011funlu\u011funda % 39, ye\u015fil aksam\u0131nda ise % 60 azalma saptan\u0131rken arpan\u0131n veriminde % 26 oran\u0131nda art\u0131\u015f tespit edilmi\u015ftir (Rassmussen, 2002) <\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n3. Mekanik M&uuml;cadele:\n<\/p>\n<p><\/strong><em><u><\/p>\n<p align=\"justify\">\n&Ccedil;apalama, t\u0131rmaklama ve f\u0131r&ccedil;alama; &ccedil;apalama ve t\u0131rmaklama ile baklada &ccedil;ok etkin bir yabanc\u0131 ot kontrol&uuml; yap\u0131lan &ccedil;al\u0131\u015fmalarda saptanm\u0131\u015ft\u0131r (Irla, 1995). Benzer \u015fekilde bezelye &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan &ouml;nce ve &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan hemen sonra yap\u0131lan t\u0131rm\u0131klama i\u015fleminin etkin yabanc\u0131 ot kontrol&uuml;n&uuml; sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 da bildirilmektedir (Rasmussen, 1993). Yabanc\u0131 ot kontrol&uuml; i&ccedil;in kullan\u0131labilecek bir f\u0131r&ccedil;alama aleti \u015eekil 1&#39;de verilmi\u015ftir. \u015eekil 1 de de g&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; gibi s\u0131ra aras\u0131nda hareket eden f\u0131r&ccedil;alar yabanc\u0131 otlar\u0131 &ccedil;ekerek yok etmektedir.\n<\/p>\n<p><\/u><\/em>&ccedil;apalama ve t\u0131rmaklama ile baklada &ccedil;ok etkin bir yabanc\u0131 ot kontrol&uuml; yap\u0131lan &ccedil;al\u0131\u015fmalarda saptanm\u0131\u015ft\u0131r (Irla, 1995). Benzer \u015fekilde bezelye &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan &ouml;nce ve &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan hemen sonra yap\u0131lan t\u0131rm\u0131klama i\u015fleminin etkin yabanc\u0131 ot kontrol&uuml;n&uuml; sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 da bildirilmektedir (Rasmussen, 1993). Yabanc\u0131 ot kontrol&uuml; i&ccedil;in kullan\u0131labilecek bir f\u0131r&ccedil;alama aleti \u015eekil 1&#39;de verilmi\u015ftir. \u015eekil 1 de de g&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; gibi s\u0131ra aras\u0131nda hareket eden f\u0131r&ccedil;alar yabanc\u0131 otlar\u0131 &ccedil;ekerek yok etmektedir. <\/p>\n<p align=\"justify\">\n<em><u>Su alt\u0131nda b\u0131rakma; <\/u><\/em>&Ouml;zellikle &ccedil;eltik tarlaar\u0131nda topra\u011f\u0131n bir s&uuml;re su alt\u0131nda tutulmas\u0131yla yabanc\u0131 ot tohumlar\u0131 ve yeni &ccedil;\u0131kan fideciklerin havas\u0131z kalarak &ouml;lmesi sa\u011flan\u0131r &Ouml;zer ve ark., 2001)\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n4. Dayan\u0131kl\u0131 K&uuml;lt&uuml;r Bitkisi &Ccedil;e\u015fitlerinin Kullan\u0131m\u0131\n<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nBu y&ouml;ntem &ouml;zellikle tam parazit bir yabanc\u0131 ot olan canavar otunun (Orobanche spp.) m&uuml;cadelesinde kullan\u0131lan bir y&ouml;ntemdir. D&uuml;nyada canavar otuna dayan\u0131kl\u0131 ay&ccedil;i&ccedil;e\u011fi, bakla ve nohut &ccedil;e\u015fitlerinin geli\u015ftirilmesi ve bunlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131yla ilgili ba\u015far\u0131l\u0131 &ccedil;al\u0131\u015fmalar bulunmaktad\u0131r (Linke ve ark., 1989).\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n5. Kimyasal M&uuml;cadele\n<\/p>\n<p><\/strong><em><\/p>\n<p align=\"justify\">\nAllelopati; ye\u015fil bitkiler bir &ccedil;ok kimyasal madde &uuml;retirler. Bu bile\u015fiklerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n interspesifik kimyasal reaksiyonlarda rol ald\u0131klar\u0131 ve b&ouml;ylece baz\u0131 t&uuml;rlerin di\u011fer t&uuml;rlerin &uuml;reyip &ccedil;o\u011falmas\u0131n\u0131 engellemek i&ccedil;in fitotoksik yada herbisidial etkiye sahip bile\u015fikler &uuml;rettikleri bilinmektedir. \u0130\u015fte bu bitkiler aras\u0131ndaki kimyasal ili\u015fkiye allelopati, bitkilerin salg\u0131lad\u0131klar\u0131 kimyasallara da allelokimyasallar denmektedir (Khalid ve Shad,1991). Allelopatiyle ilgili bir &ccedil;ok &ccedil;al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131na ve y&uuml;zlerce bitkinin allelokimyasallara sahip oldu\u011fu bilinmesine ra\u011fmen bunlar\u0131n yok denecek kadar az miktar\u0131 ancak kullan\u0131ma verilmi\u015f ve &ccedil;al\u0131\u015fmalar &ccedil;o\u011funlukla demostrasyon baz\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r (Kil, 1999). Allelopatiyle ilgili yap\u0131lan ve uygulamaya aktar\u0131labilen &ccedil;al\u0131\u015fmalardan en g&uuml;zel &ouml;rneklerden biri &Ccedil;ukurova&#39;da yap\u0131lan ve pamu\u011fun &ccedil;ok &ouml;nemli bir yabanc\u0131 otu olan kanya\u015f\u0131n (<em>Sorghum halepense<\/em> (L.) Pers.) m&uuml;cadelesinde antep turpunun (<em>Raphanus sativus<\/em> L.) kullan\u0131labilece\u011fini ortaya koyan bir &ccedil;al\u0131\u015fmad\u0131r (Uygur ve ark.,1991). Bu &ccedil;al\u0131\u015fma sonucunda &Ccedil;ukurova&lsquo;daki pamuk &uuml;reticilerinin bir k\u0131sm\u0131, pamuktan &ouml;nce tarlalar\u0131na antep turpu ekerek bunu daha sonra topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131rmakta ve b&ouml;ylece tarlalar\u0131nda kanya\u015f\u0131n &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 b&uuml;y&uuml;k oranda engellemektedirler.\n<\/p>\n<p><\/em>ye\u015fil bitkiler bir &ccedil;ok kimyasal madde &uuml;retirler. Bu bile\u015fiklerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n interspesifik kimyasal reaksiyonlarda rol ald\u0131klar\u0131 ve b&ouml;ylece baz\u0131 t&uuml;rlerin di\u011fer t&uuml;rlerin &uuml;reyip &ccedil;o\u011falmas\u0131n\u0131 engellemek i&ccedil;in fitotoksik yada herbisidial etkiye sahip bile\u015fikler &uuml;rettikleri bilinmektedir. \u0130\u015fte bu bitkiler aras\u0131ndaki kimyasal ili\u015fkiye allelopati, bitkilerin salg\u0131lad\u0131klar\u0131 kimyasallara da allelokimyasallar denmektedir (Khalid ve Shad,1991). Allelopatiyle ilgili bir &ccedil;ok &ccedil;al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131na ve y&uuml;zlerce bitkinin allelokimyasallara sahip oldu\u011fu bilinmesine ra\u011fmen bunlar\u0131n yok denecek kadar az miktar\u0131 ancak kullan\u0131ma verilmi\u015f ve &ccedil;al\u0131\u015fmalar &ccedil;o\u011funlukla demostrasyon baz\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r (Kil, 1999). Allelopatiyle ilgili yap\u0131lan ve uygulamaya aktar\u0131labilen &ccedil;al\u0131\u015fmalardan en g&uuml;zel &ouml;rneklerden biri &Ccedil;ukurova&#39;da yap\u0131lan ve pamu\u011fun &ccedil;ok &ouml;nemli bir yabanc\u0131 otu olan kanya\u015f\u0131n (<em>Sorghum halepense<\/em> (L.) Pers.) m&uuml;cadelesinde antep turpunun (<em>Raphanus sativus<\/em> L.) kullan\u0131labilece\u011fini ortaya koyan bir &ccedil;al\u0131\u015fmad\u0131r (Uygur ve ark.,1991). Bu &ccedil;al\u0131\u015fma sonucunda &Ccedil;ukurova&lsquo;daki pamuk &uuml;reticilerinin bir k\u0131sm\u0131, pamuktan &ouml;nce tarlalar\u0131na antep turpu ekerek bunu daha sonra topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131rmakta ve b&ouml;ylece tarlalar\u0131nda kanya\u015f\u0131n &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 b&uuml;y&uuml;k oranda engellemektedirler. <\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\n6. Biyolojik m&uuml;cadele\n<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nYabanc\u0131 otlar\u0131n pop&uuml;lasyonunu negatif etkileyen t&uuml;m hastal\u0131k ve zararl\u0131 gibi canl\u0131 etmenler yard\u0131m\u0131 ile bu yabanc\u0131 otlar\u0131n zarar\u0131n\u0131 zarar e\u015fi\u011fi alt\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;rmek i&ccedil;in al\u0131nan &ouml;nlemlerin t&uuml;m&uuml;ne Biyolojik Yabanc\u0131 Ot Sava\u015f\u0131 denilmektedir (Uygur ve ark., 1984). Bu y&ouml;ntem &ccedil;ok yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmamakla beraber \u015fimdiye kadar ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulanm\u0131\u015f &ouml;rnekler bulunmaktad\u0131r. Avustralya&#39;da 20 milyon ha alan\u0131 saran frenk inciri (<em>Opuntia <\/em>sp) ile m&uuml;cadelede, bir <em>Lepidoptera <\/em>olan <em>Cactoblastis cactorum<\/em> uygulamas\u0131 ile ba\u015far\u0131 elde edilmi\u015f olup bu &ccedil;al\u0131\u015fma yabanc\u0131 otlarla biyolojik m&uuml;cadeleye verilebilecek en eski &ouml;rneklerden biridir (Uygur ve ark., 1984).\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nCanavar otlar\u0131n\u0131n biyolojik m&uuml;cadelesinde de bir &ccedil;ok alanda <em>Phtomyza orobanchia<\/em> Kalt kullan\u0131lmaktad\u0131r (Linke ve ark., 1989)\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nSONU&Ccedil;LAR\n<\/p>\n<p><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nOrganik tar\u0131m prensiplerine uygun pek &ccedil;ok yabanc\u0131 ot kontrol y&ouml;ntemleri bulunmaktad\u0131r ancak &ouml;nemli olan uygun y&ouml;ntemi uzman e\u015fli\u011finde belirlemek ve tek bir y&ouml;ntemle ba\u015far\u0131 elde edilmesi zor olan durumlarda (&uuml;retim yap\u0131lan alanlarda hem tek y\u0131ll\u0131k hem de &ccedil;ok y\u0131ll\u0131k yabanc\u0131 otlar\u0131n sorun te\u015fkil etmesi gibi) kontrol y&ouml;ntemleri aras\u0131nda entegrasyonun sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. Yabanc\u0131 otlara kar\u015f\u0131 uygulanan klasik kimyasal m&uuml;cadele uygulamalar\u0131nda, baz\u0131 &ouml;zel durumlar\u0131n haricinde, belirli k&uuml;lt&uuml;r bitkisindeki hedeflenen yabanc\u0131 ota kar\u015f\u0131 herbisit uygulan\u0131r ve burada her tarlaya &ouml;zel bir se&ccedil;im yap\u0131lmas\u0131 gibi zorunluluklar yoktur. &Ouml;rne\u011fin &uuml;lkemizin her b&ouml;lgesinde bu\u011fday i&ccedil;erisindeki yabani hardal\u0131 yok etmek i&ccedil;in ayn\u0131 herbisiti kullanmak (baz\u0131 &ouml;zel durumlar haricinde) m&uuml;mk&uuml;n olabilir ancak organik tar\u0131mda durum daha farkl\u0131d\u0131r. Organik &uuml;retim yap\u0131lan alan\u0131n kendi &ouml;zelliklerine (toprak yap\u0131s\u0131, e\u011fim vb.), b&ouml;lgenin iklimsel &ouml;zellikleri, alan\u0131n i&ccedil;erdi\u011fi yabanc\u0131 ot tohum miktar\u0131 gibi bir &ccedil;ok &ouml;zellikler g&ouml;re her alan i&ccedil;in planl\u0131 bir \u015fekilde yabanc\u0131 ot kontrol y&ouml;nteminin se&ccedil;ilmesi gerekmektedir. Ayr\u0131ca organik &uuml;retim yap\u0131lan alanlarda uygun olarak tercih edilen tek bir kontrol metodun s&uuml;rekli kullan\u0131lmas\u0131 yan etkilere de yol a&ccedil;abilir(s&uuml;rekli toprak i\u015fleme toprak erozyonuna yol a&ccedil;abilir). Sonu&ccedil;ta organik &uuml;retim yap\u0131lacak alanda a\u015fa\u011f\u0131da &ouml;zetlenen yollar izlenmelidir;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nOrganik &uuml;retim yap\u0131lacak olan alan ve yeti\u015ftirilecek olan k&uuml;lt&uuml;r bitkisi ile tarlada daha &ouml;nce g&ouml;r&uuml;len yabanc\u0131 otlar ve o k&uuml;lt&uuml;r bitkisinin ana zararl\u0131 yabanc\u0131 otlar\u0131 hakk\u0131nda bilgiler edinilmesi,\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nToplanan verilere g&ouml;re uygun stratejilerin geli\u015ftirilmesi,\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nUygulamaya ge&ccedil;ilmesi,\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nUygulamadan sonra ba\u015far\u0131lar\u0131n veya tahmin edilemeyen sebeplerden dolay\u0131 gelen ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n nedenleriyle birlikte kayd\u0131n\u0131n tutulmas\u0131,\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nBir &uuml;retim sezonundan sonra elde edilen t&uuml;m verilerin uzman yard\u0131m\u0131yla de\u011ferlendirilerek gelecek sezon i&ccedil;in uygun yabanc\u0131 ot stratejisinin belirlenmesi gerekmektedir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&Uuml;lkemizdeki organik tar\u0131ma y&ouml;nelik olarak kullan\u0131labilecek yabanc\u0131 ot kontrol y&ouml;ntemleri i&ccedil;in, d&uuml;nyada bu konuda yap\u0131lm\u0131\u015f olan &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131n sonu&ccedil;lar\u0131ndan faydalanmak bir &ccedil;ok konuda &ccedil;&ouml;z&uuml;m getirilebilir ancak benzer &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131n bizim &uuml;lkemizde de yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Yap\u0131lmas\u0131 gereken ara\u015ft\u0131rmalar i&ccedil;in k\u0131sa &ouml;neriler a\u015fa\u011f\u0131da &ouml;zetlenmi\u015ftir;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKimyasal m&uuml;cadeleye alternatif yabanc\u0131 ot sava\u015f y&ouml;ntemleri &uuml;zerinde &ccedil;al\u0131\u015fmalara a\u011f\u0131rl\u0131k verilmeli,\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nOrganik tar\u0131mda yabanc\u0131 ot kontrol y&ouml;ntemleriyle ilgili sistem ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmal\u0131,\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nB&ouml;lgelere g&ouml;re k&uuml;lt&uuml;r bitkilerinde ana zararl\u0131 durumunda olan yabanc\u0131 otlar\u0131n EZE &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmal\u0131,\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nOrganik tar\u0131mda yabanc\u0131 otlarla m&uuml;cadelede &ouml;rt&uuml; bitki kullan\u0131m\u0131 ve kar\u0131\u015f\u0131k ekim &uuml;zerinde &ccedil;al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131,\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nOrganik sebze yeti\u015ftiricili\u011finde kullan\u0131labilecek y&ouml;ntemlerden biri olan solarizasyonun etkili oldu\u011fu yabanc\u0131 ot t&uuml;rleri ile ilgili &ccedil;al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131,\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nYabanc\u0131 otlar\u0131n topraktaki tohum rezervine g&ouml;re pop&uuml;lasyon tahminini erken uyar\u0131 sistemi olarak kullanma &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131 i&ccedil;in ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmal\u0131,\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nAllelopati &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verilmelidir.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p><strong><\/p>\n<p align=\"justify\">\nKAYNAKLAR\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\n&nbsp;\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nBaumann, D.T., M.J. Kropff &amp; L. Bastiaans, 2000. Intercropping Leeks To Suppress Weeds. Weed Research 40, 359-374.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nBoz, &Ouml;., Uygur, F.N., Yaba\u015f, M.N, 1993. &Ccedil;ukurova B&ouml;lgesi Bu\u011fday Ekim Alanlar\u0131ndaki Dar Yaprakl\u0131 Yabanc\u0131 Ot T&uuml;rleri Ve Yo\u011funluklar\u0131n\u0131n Saptanmas\u0131. T&uuml;rkiye I. Herboloji Kongresi, 3-5 \u015eubat 1993, Adana, Bildiriler:345-352.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nBoz, &Ouml;., Uygur, F.N., 1997. &Ccedil;ukurova B&ouml;lgesi Bu\u011fday Ekim Alanlar\u0131ndaki Yabani Hardal (<em>Sinapis arvensis<\/em> L.) ve Yabani Fi\u011flerin (<em>Vicia<\/em> spp.) Zarar Seviyelerinin Saptanmas\u0131 Ve Ekonomik Zarar E\u015fi\u011finin Hesaplanmas\u0131. T&uuml;rkiye I\u0131. Herboloji Kongresi, 1-4 Eyl&uuml;l 1997, \u0130zmir Ve Ayval\u0131k.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nDerke, E.,C., Dahwe, H., W., Sch&ouml;nbeck, F., Weber, A., 1994. Crop Pruduction And Crop Protection. Elsevier, Amsterdam. 808 P.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nG&uuml;ncan A., 1981. Anadolu&#39;nun Do\u011fusunda Bu\u011fday &Uuml;r&uuml;n&uuml; \u0130&ccedil;erisine Kar\u0131\u015fan Yabanc\u0131 Ot Tohumlar\u0131, Yo\u011funluklar\u0131 Ve &Ouml;nemlilerinin Olu\u015fturduklar\u0131 Bitki Topluluklar\u0131 (Assosiation) &Uuml;zerinde Bir Ara\u015ft\u0131rma.A.&Uuml;.Zir.Fak.Z.Derg. Erzurum\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nHoover, E., 2000. Bio-based Weed Control in Strawberries Using Sheep Wool Mulch, Canola Mulch, and Canola Gren Manure. Greenbook 2000. Energy and Suistainable Agriculture Program, Minnesota Department of Agriculture.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nIrla E., 1995. Anbautechnik und Unkrautregulierung bei Ackerbohnen. FAT-Berichte nr. 460.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKad\u0131o\u011flu, \u0130., 1989. &Ccedil;ukurova B&ouml;lgesi Bu\u011fday Ekili\u015f Alanlar\u0131nda G&ouml;r&uuml;lenyabani Yulaf (<em>Avena<\/em> spp.) T&uuml;rleri, Geli\u015fme Biyolojileri, Bu\u011fday \u0130le Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 Etkile\u015fimleri Ve Kontrol Olanaklar\u0131 &Uuml;zerinde Ara\u015ft\u0131rmalar. Adana Zirai M&uuml;c. Ara\u015ft\u0131rma Enstit&uuml;s&uuml; Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 128 s.\n<\/p>\n<p align=\"justify\">\nKad\u0131o\u011flu, \u0130., Ulug, E., Uygur, F.N., &Uuml;remi\u015f, \u0130., Boz, &Ouml;., 1993. &Ccedil;ukurova Bu\u011fday Ekim Alanlar\u0131nda G&ouml;r&uuml;len Yabani Yulaf (<em>Avene sterilis<\/em> L.) \u0131n Ekonomik Zarar E\u015fi\u011fi &#038;Uu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tar\u0131m alanlar\u0131nda yabanc\u0131 otlar &uuml;r&uuml;n azalmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda k&uuml;lt&uuml;rel i\u015flemlerin zaman\u0131nda ve istenilen etkinlikte yap\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemekte, zehirli tohumlar\u0131 &uuml;r&uuml;ne kar\u0131\u015farak insan ve hayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkilemekte, hastal\u0131k ve zararl\u0131lara da konuk&ccedil;uluk etmektedirler (Uygur ve ark., 1984 ve &Ouml;zer ve ark., 2001). D&uuml;nyada bu\u011fday, m\u0131s\u0131r, &ccedil;eltik, pamuk, soya gibi baz\u0131 &ouml;nemli k&uuml;lt&uuml;r bitkilerinde hastal\u0131k, zararl\u0131 ve yabanc\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3491","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3491"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171740,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3491\/revisions\/171740"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3491"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}