\nBitki çe\u015fitleri aras\u0131nda hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131k aç\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar bulundu\u011fu M.Ö.370-286 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fayan Theophrastus taraf\u0131ndan tespit edilmi\u015ftir .\n<\/p>\n
\n20. yüzy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren geli\u015fen sanayi ve teknolojiyle birlikte artan dünya nüfusu birim alandan daha fazla ürün elde etmeye yönelik yo\u011fun tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 gündeme getirmi\u015ftir. Buna ba\u011fl\u0131 olarak bitkilerin ve bitkisel ürünlerin zararl\u0131, hastal\u0131k ve yabanc\u0131 otlar\u0131n etkilerinden korunmas\u0131, kaliteli ve bol ürün elde edilmesi için tar\u0131msal ilaçlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 kaç\u0131n\u0131lmaz olmu\u015ftur. Tar\u0131msal ilaç yada pestisit; hastal\u0131k etmeni ve zararl\u0131lar\u0131 öldüren kimyasal bile\u015fik olup halen 900 çe\u015fit kimyasal madde ve bunlar\u0131n 60.000 tür de\u011fi\u015fik formulasyonu geli\u015ftirilmi\u015f durumdad\u0131r.\n<\/p>\n
\nBa\u015flang\u0131çta olumlu görülen tar\u0131msal ilaç kullan\u0131m\u0131 zamanla çevre ve insanlar aleyhine pek çok problemin ortaya ç\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur.\n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n \n<\/p>\n
\n* <\/strong>Kullan\u0131lan pestisitler uygulama sonras\u0131 belirli bir süreç içinde güne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile dekompozisyona u\u011framam\u0131\u015fsa yada bakteri faaliyetleri ile kimyasal yap\u0131lar\u0131 bozulmam\u0131\u015fsa zamanla toprakta birikir. Toprakta biriken pestisitler toprak mikroorganizmalar\u0131 ve baz\u0131 hayvansal zararl\u0131lar\u0131n yok olmalar\u0131na yada geçici süre inaktive olmalar\u0131na neden olurlar. Ayr\u0131ca alüminyum, bak\u0131r, kalay gibi a\u011f\u0131r metaller içeren pestisitlerin yar\u0131lanma ömürleri uzun oldu\u011fu için bitkiler taraf\u0131ndan al\u0131nabilme ve sonras\u0131nda insanlarda sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na neden olabilme durumlar\u0131 vard\u0131r.\n<\/p>\n <\/p>\n \n* S\u0131zan sularla topra\u011f\u0131n alt katmanlar\u0131na, oradan yeralt\u0131 sular\u0131na ula\u015fan pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 içme sular\u0131 yoluyla insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eder duruma gelirler.\n<\/p>\n <\/strong>S\u0131zan sularla topra\u011f\u0131n alt katmanlar\u0131na, oradan yeralt\u0131 sular\u0131na ula\u015fan pestisit kal\u0131nt\u0131lar\u0131 içme sular\u0131 yoluyla insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eder duruma gelirler. <\/p>\n \n* <\/strong>Pestisitler, buharla\u015farak atmosfere kar\u0131\u015f\u0131rlar. Atmosfer kirlili\u011fine neden olan DDT, Aldrin ve Metil bromid gibi maddeler geni\u015f alanlarda etkili olmaktad\u0131rlar. Örne\u011fin kutup ay\u0131lar\u0131nda bile DDT kal\u0131nt\u0131s\u0131na rastlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca ozon deli\u011finin büyümesinde Metil bromidin önemli rolü bulunmaktad\u0131r. Pestisitler atmosferden ya\u011fmurla tekrar topra\u011fa ve sulara, su canl\u0131lar\u0131 ve bal\u0131klara, g\u0131da zinciri ile insanlara ula\u015fan bir etkile\u015fim döngüsü ortaya ç\u0131karmaktad\u0131rlar Ayr\u0131ca her y\u0131l pek çok ku\u015f ve hayvan türü ile bunlar\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131 tar\u0131m ilaçlar\u0131 nedeniyle yok olmaktad\u0131r.\n<\/p>\n \nPestisitler insanlarda ;\n<\/p>\n \n* <\/strong>Akut ve kronik zehirlenmelere,\n<\/p>\n \n* <\/strong>Kansere,\n<\/p>\n \n* <\/strong>Alerjik reaksiyonlara,\n<\/p>\n \n* <\/strong>Sinir sisteminin tahribat\u0131na,\n<\/p>\n \n* <\/strong>Ö\u011frenme güçlü\u011fü ve haf\u0131za kayb\u0131na,\n<\/p>\n \n*<\/strong>\u0130nsan organizmas\u0131 için hayati fonksiyonlar\u0131 olan enzim dengelerinin bozulmas\u0131na,\n<\/p>\n \n* <\/strong>Hücre içi DNA moleküllerinde bozulmalar ve mutasyona neden olurlar\n<\/p>\n \n.\n<\/p>\n \n\u0130nsana ve çevreye verilen zararlar nedeniyle tüm dünyada organik tar\u0131ma do\u011fru bir yönelim meydana gelmi\u015ftir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nOrganik tar\u0131m<\/strong>; daha az d\u0131\u015f kimyasal girdilerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, buna kar\u015f\u0131n daha çok biyolojik yo\u011funlu\u011fun yer ald\u0131\u011f\u0131 alternatif bir tar\u0131m sistemidir.\n<\/p>\n \nOrganik tar\u0131m;\n<\/p>\n \n– Kimyasallar\u0131n insanlar üzerindeki olumsuz etkilerinden korunmak,\n<\/p>\n \nDaha kaliteli ürün elde etmek,\n<\/p>\n \nEnerji tasarrufu yapmak,\n<\/p>\n \nToprak erozyonunu önlemek,\n<\/p>\n \nSuyun kalitesini korumak,\n<\/p>\n \nÇiftçilerin ve tar\u0131msal i\u015fletmelerde çal\u0131\u015fanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak,\n<\/p>\n \nEkonomiyi desteklemek için gereklidir.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n \nOrganik tar\u0131mda kültürel önlemleri "Pasif Bitki Koruma ", bitki bak\u0131m maddeleri ve do\u011fal dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131r\u0131c\u0131 maddeleri "Aktif Bitki Koruma " ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda inceleyebiliriz.\n<\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \nPasif Bitki Koruma Yöntemleri :\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \n \n<\/p>\n <\/p>\n \n1- Dayan\u0131kl\u0131 Çe\u015fitler: Bitki çe\u015fitleri aras\u0131nda hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131k aç\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar bulundu\u011fu M.Ö.370-286 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fayan Theophrastus taraf\u0131ndan tespit edilmi\u015ftir.\n<\/p>\n <\/strong>Bitki çe\u015fitleri aras\u0131nda hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131k aç\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar bulundu\u011fu M.Ö.370-286 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fayan Theophrastus taraf\u0131ndan tespit edilmi\u015ftir. <\/p>\n \nDayan\u0131kl\u0131 çe\u015fitler;\n<\/p>\n \nSeleksiyon,\n<\/p>\n \nMutasyon,\n<\/p>\n \nKombinasyon (melezleme) yöntemleri ile elde edilirler.\n<\/p>\n \nDayan\u0131kl\u0131 bitki; patojenin geli\u015fimini ve aktivitesini geciktirme yada bast\u0131rma yetene\u011fine sahip, belirtilerin ortaya ç\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 engelleyen veya azaltan bitkidir.\n<\/p>\n \nDayan\u0131kl\u0131l\u0131k; bitkinin genetik yap\u0131s\u0131yla ili\u015fkili olup bazen bir veya birkaç gen ile yönetilirken, bazen de çok say\u0131da gen taraf\u0131ndan kontrol edilebilmektedir. Hastal\u0131klara dayan\u0131kl\u0131 çe\u015fitlerin ekimi veya dikimiyle kimyasal uygulamalar azalt\u0131larak hatta baz\u0131 durumlarda tamamen ortadan kald\u0131r\u0131larak avantaj sa\u011flan\u0131r. Bir hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131 çe\u015fit kullan\u0131larak ve uygun hastal\u0131k yönetimi uygulamalar\u0131yla di\u011fer hastal\u0131klarda kontrol edilebilir. Ancak bir hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131 olan bir çe\u015fit di\u011fer önemli hastal\u0131k ve zararl\u0131lara kar\u015f\u0131 hassas olabilir. Örne\u011fin; LMV'ne dayan\u0131kl\u0131 olan marul çe\u015fidi Rhizomonas suberifaciens<\/em><\/strong> mantarl\u0131 kök hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 oldukça hassas , bu kök hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131 olan bir marul çe\u015fidi ise külleme Bremia lactucae<\/em>'<\/strong>ye kar\u015f\u0131 çok hassas olabilmektedir. En fazla zarar veren bitki hastal\u0131klar\u0131n\u0131n pek ço\u011fu için \u015fu ana kadar uygun dayan\u0131kl\u0131 çe\u015fit bulunamam\u0131\u015ft\u0131r (Örne\u011fin Domateste P. infestans <\/em><\/strong>). Pek çok durumda ise dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n zay\u0131flamas\u0131 veya yok olmas\u0131 hedef patojenin yeni bir \u0131rk geli\u015ftirmesi, ortama patojenin yeni \u0131rklar\u0131n\u0131n bula\u015fmas\u0131 yada bitkinin yeti\u015ftirildi\u011fi ortam ko\u015fullar\u0131nda meydana gelen de\u011fi\u015fmeler nedeniyle ortaya ç\u0131kar. Örne\u011fin; Konya-Ere\u011fli'de yeti\u015ftirilen Misket elmas\u0131 Venturia inaequalis-Karaleke hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131k gösterirken, ayn\u0131 elma çe\u015fidi Amasya ve Kastamonu'da yeti\u015ftirildi\u011fi zaman karalekeye kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 hale gelmektedir. Dayan\u0131kl\u0131 çe\u015fitler organik tar\u0131mda hastal\u0131klar\u0131n kontrolü için kullan\u0131lan en önemli silaht\u0131r. Bu nedenle dayan\u0131kl\u0131 çe\u015fitlerin geli\u015ftirilmesi çal\u0131\u015fmalar\u0131na önem verilmelidir. Dayan\u0131kl\u0131 çe\u015fitlerin kullan\u0131m\u0131 yan\u0131nda bitkilerde dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131r\u0131c\u0131 bir yöntem olarak Kar\u015f\u0131 Koruma- Çapraz Koruma (Cross-Protection) kullan\u0131l\u0131r.Örne\u011fin; turunçgilerde çok y\u0131k\u0131c\u0131 bir hastal\u0131k olan tristeza-göçüren virüsüne kar\u015f\u0131 virülensi dü\u015fük olan bir \u0131rkla a\u015f\u0131lama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman virülensi yüksek olan tisteza \u0131rk\u0131na kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flan\u0131r.\n<\/p>\n \n2-Yer Seçimi :<\/strong> Üreticiler mümkün oldu\u011funca problemli bölgelerden kaç\u0131narak dikim plan\u0131 yapmal\u0131d\u0131rlar. Toprak kökenli patojenlerle bula\u015f\u0131k oldu\u011fu bilinen bir arazide yeti\u015ftirilecek olan hassas bir ürün büyük kay\u0131plara neden olabilir. Armillaria, Fusarium, Plasmodiophora<\/em>, Sclerotium <\/em><\/strong>ve Verticillium<\/em> <\/strong>gibi bitki patojeni funguslar toprak kökenli olup, konukçu bitki olmadan da uzun y\u0131llar toprakta ya\u015fayabilirler. Bu nedenle üreticiler bu funguslarla bula\u015f\u0131k olmayan arazileri seçmelidirler. Enfekteli toprak ve suyun temiz bölgelere girmemesi için dikkatli olmak gereklidir. Toprak kökenli patojenler traktör gibi alet ve ekipmanlara yap\u0131\u015fan toprakla enfekteli araziden temiz araziye ta\u015f\u0131nabilmektedirler. Ayr\u0131ca çay\u0131r-mera alanlar\u0131, otlaklar, \u0131rmak kenarlar\u0131 ve da\u011f eteklerinde yer alan araziler virüs ve virüs benzeri hastal\u0131klar\u0131n kayna\u011f\u0131 olan do\u011fal vejetasyonu, yabanc\u0131 otlar\u0131 ve virüs vektörlerini bar\u0131nd\u0131r\u0131rlar. Örne\u011fin; Domates çal\u0131 cücelik virüsü (Tomato bushy stunt virus<\/strong>) \u0131rmak ve su kenarlar\u0131nda yeti\u015ftirilen domates, marul gibi ürünlerde bulunabilir.Bu araziden ve arazi kenarlar\u0131ndan kaz\u0131n\u0131p ba\u015fka tarla üzerine veya seraya da\u011f\u0131t\u0131lan toprakla virüs ta\u015f\u0131n\u0131m\u0131 olmakta ve sonraki dönemde yeti\u015ftirilen bitkiler \u015fiddetli bir \u015fekilde hastalanmaktad\u0131rlar.Deniz ve \u0131rmak kenarlar\u0131na çok yak\u0131n arazilerde yap\u0131lan dikimlerde artan nem nedeniyle külleme hastal\u0131klar\u0131n\u0131n ortaya ç\u0131kma riski artacakt\u0131r.Çok iyi drene edilmi\u015f kumlu topraklarda ise kök ve kök bo\u011faz\u0131 hastal\u0131klar\u0131n\u0131n riski azalmaktad\u0131r. Organik tar\u0131mda hastal\u0131k yönetimi aç\u0131s\u0131ndan seçti\u011fimiz alanlar\u0131n ayn\u0131 zamanda \u015fehirleraras\u0131 ana karayollar\u0131na 1 km, a\u011f\u0131r sanayi tesisleri, reaktör, hidrolik ve termik santrallere 3 km, maden i\u015fletmelerine 1 km, kentsel at\u0131klar\u0131n b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanlara 3 km mesafede olmas\u0131 gerekti\u011fini unutmamal\u0131y\u0131z.\n<\/p>\n <\/p>\n \n3-Temiz Üretim Materyali Kullan\u0131m\u0131 : Üretim materyalleri temiz ve patojenlerden ari olmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131 hastal\u0131klar için tohumla ta\u015f\u0131nma patojenlerin yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n birinci nedenidir. Bugün itibar\u0131yla bitkilerde hastal\u0131k olu\u015fturabilen 2400 mikroorganizma 383 bitki cinsinin tohumlar\u0131nda hastal\u0131k meydana getirmektedirler. Patojenle bula\u015fma seviyesini dü\u015fürmek için, örne\u011fin s\u0131cakl\u0131kla muamele edilmi\u015f, belirli bir bula\u015fma e\u015fi\u011finin alt\u0131nda tutularak testlenmi\u015f ve sertifika edilmi\u015f tohumlar ve hastal\u0131klardan temiz üretim materyalleri her zaman tercih edilmelidir. Meristem kültürü yöntemi kullan\u0131larak hastal\u0131klarla bula\u015f\u0131k bitkilerden sa\u011fl\u0131kl\u0131 bitkiler elde edilebilmektedir.Bu yöntemde; patojenlerin geli\u015fmesi ve bitkideki ilerleme h\u0131zlar\u0131n\u0131n , bitkinin geli\u015fme h\u0131z\u0131ndan geride kalmas\u0131ndan yararlan\u0131l\u0131r. Yani hastal\u0131kl\u0131 bitkilerin uç meristem dokular\u0131 patojenlerle bula\u015f\u0131k de\u011fildir. Narenciye ve Serac\u0131l\u0131k Ara\u015ft\u0131rma Enstitüsünde yürütülen Türkiye Turunçgil Çe\u015fit Geli\u015ftirme Projesinde Bir meristem kültürü yöntemi olan sürgün ucu a\u015f\u0131lama yöntemi ile uç meristeminin hastal\u0131ks\u0131z dokusu al\u0131narak ve termoterapi uygulamas\u0131yla birle\u015ftirilerek virüs ve virüs benzeri hastal\u0131klardan temiz a\u015f\u0131gözü ve fidan üretimi ba\u015far\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1992 y\u0131l\u0131ndan bu yana virüssüz fidan üretimi yapmak üzere ruhsat alm\u0131\u015f fidanl\u0131klara temiz a\u015f\u0131gözü, üreticilere de temiz fidan temini sa\u011flanmaktad\u0131r.\n<\/p>\n <\/strong>Üretim materyalleri temiz ve patojenlerden ari olmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131 hastal\u0131klar için tohumla ta\u015f\u0131nma patojenlerin yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n birinci nedenidir. Bugün itibar\u0131yla bitkilerde hastal\u0131k olu\u015fturabilen 2400 mikroorganizma 383 bitki cinsinin tohumlar\u0131nda hastal\u0131k meydana getirmektedirler. Patojenle bula\u015fma seviyesini dü\u015fürmek için, örne\u011fin s\u0131cakl\u0131kla muamele edilmi\u015f, belirli bir bula\u015fma e\u015fi\u011finin alt\u0131nda tutularak testlenmi\u015f ve sertifika edilmi\u015f tohumlar ve hastal\u0131klardan temiz üretim materyalleri her zaman tercih edilmelidir. Meristem kültürü yöntemi kullan\u0131larak hastal\u0131klarla bula\u015f\u0131k bitkilerden sa\u011fl\u0131kl\u0131 bitkiler elde edilebilmektedir.Bu yöntemde; patojenlerin geli\u015fmesi ve bitkideki ilerleme h\u0131zlar\u0131n\u0131n , bitkinin geli\u015fme h\u0131z\u0131ndan geride kalmas\u0131ndan yararlan\u0131l\u0131r. Yani hastal\u0131kl\u0131 bitkilerin uç meristem dokular\u0131 patojenlerle bula\u015f\u0131k de\u011fildir. Narenciye ve Serac\u0131l\u0131k Ara\u015ft\u0131rma Enstitüsünde yürütülen Türkiye Turunçgil Çe\u015fit Geli\u015ftirme Projesinde Bir meristem kültürü yöntemi olan sürgün ucu a\u015f\u0131lama yöntemi ile uç meristeminin hastal\u0131ks\u0131z dokusu al\u0131narak ve termoterapi uygulamas\u0131yla birle\u015ftirilerek virüs ve virüs benzeri hastal\u0131klardan temiz a\u015f\u0131gözü ve fidan üretimi ba\u015far\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1992 y\u0131l\u0131ndan bu yana virüssüz fidan üretimi yapmak üzere ruhsat alm\u0131\u015f fidanl\u0131klara temiz a\u015f\u0131gözü, üreticilere de temiz fidan temini sa\u011flanmaktad\u0131r. <\/p>\n \n4- Ekim Nöbeti yada Ürün Rotasyonu : Ayn\u0131 toprakta ayn\u0131 ürünün üst üste yeti\u015ftirilmesi toprak patojenlerinin art\u0131\u015f\u0131na neden olur.Örtü bitkilerini de kapsayan farkl\u0131 ürünler kullan\u0131larak ve araya uygun nadas periyodu yerle\u015ftirerek yap\u0131lan ürün rotasyonuyla toprak kökenli patojenlerin inokulum seviyesi azalt\u0131labilir. Ancak çok k\u0131sa süreli ürün rotasyonu uygulamas\u0131 yaprak hastal\u0131klar\u0131n\u0131 artt\u0131rabilir. Belli bitkilerin baz\u0131 hastal\u0131klar üzerinde bast\u0131r\u0131c\u0131 etkileri vard\u0131r. Örne\u011fin ; Brokoli ve di\u011fer lahanagillerde hasattan sonra bitki kal\u0131nt\u0131lar\u0131 sürülerek topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa gövde ve yapraklar\u0131n dekompozisyonu sonucunda Verticillium dahliae<\/em><\/strong> sklerotlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 belirgin bir \u015fekilde azaltan do\u011fal kimyasallar aç\u0131\u011fa ç\u0131kmaktad\u0131r. Sudan otu, hardal gibi baz\u0131 örtü bitkileri de bu yararl\u0131 etkiye sahiptir. Ürün rotasyonu planlan\u0131rken hangi örtü bitkileri ve ürünlerin hastal\u0131k problemini artt\u0131rabilece\u011fi konusu da önemlidir. Örne\u011fin ; Baklagil örtü bitkileri daha önceden marul ekilmi\u015f ve Sclerotinia minor<\/em><\/strong> enfekteli topra\u011fa ekildi\u011finde S. minor<\/em><\/strong> sklerotlar\u0131nda büyük ölçüde art\u0131\u015f görülebilir. Baklagiller kök ur nematodlar\u0131n\u0131n (Meloidogyne sp.<\/em><\/strong>) konukçusu olup, ayn\u0131 zamanda Rhizoctonia<\/em><\/strong> ve Pythium<\/em><\/strong> funguslar\u0131n\u0131n populasyonlar\u0131n\u0131 da artt\u0131rabilir. Tütün küllemesi hastal\u0131\u011f\u0131 içinse en önemli konukçular olan h\u0131yar, kabak, kavun, karpuz, ayçiçe\u011fi tar\u0131m\u0131n\u0131n tütün tarlas\u0131na yak\u0131n yerlerde yap\u0131lmamas\u0131na özen gösterilmelidir.\n<\/p>\n <\/strong>Ayn\u0131 toprakta ayn\u0131 ürünün üst üste yeti\u015ftirilmesi toprak patojenlerinin art\u0131\u015f\u0131na neden olur.Örtü bitkilerini de kapsayan farkl\u0131 ürünler kullan\u0131larak ve araya uygun nadas periyodu yerle\u015ftirerek yap\u0131lan ürün rotasyonuyla toprak kökenli patojenlerin inokulum seviyesi azalt\u0131labilir. Ancak çok k\u0131sa süreli ürün rotasyonu uygulamas\u0131 yaprak hastal\u0131klar\u0131n\u0131 artt\u0131rabilir. Belli bitkilerin baz\u0131 hastal\u0131klar üzerinde bast\u0131r\u0131c\u0131 etkileri vard\u0131r. Örne\u011fin ; Brokoli ve di\u011fer lahanagillerde hasattan sonra bitki kal\u0131nt\u0131lar\u0131 sürülerek topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa gövde ve yapraklar\u0131n dekompozisyonu sonucunda Verticillium dahliae<\/em><\/strong> sklerotlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 belirgin bir \u015fekilde azaltan do\u011fal kimyasallar aç\u0131\u011fa ç\u0131kmaktad\u0131r. Sudan otu, hardal gibi baz\u0131 örtü bitkileri de bu yararl\u0131 etkiye sahiptir. Ürün rotasyonu planlan\u0131rken hangi örtü bitkileri ve ürünlerin hastal\u0131k problemini artt\u0131rabilece\u011fi konusu da önemlidir. Örne\u011fin ; Baklagil örtü bitkileri daha önceden marul ekilmi\u015f ve Sclerotinia minor<\/em><\/strong> enfekteli topra\u011fa ekildi\u011finde S. minor<\/em><\/strong> sklerotlar\u0131nda büyük ölçüde art\u0131\u015f görülebilir. Baklagiller kök ur nematodlar\u0131n\u0131n (Meloidogyne sp.<\/em><\/strong>) konukçusu olup, ayn\u0131 zamanda Rhizoctonia<\/em><\/strong> ve Pythium<\/em><\/strong> funguslar\u0131n\u0131n populasyonlar\u0131n\u0131 da artt\u0131rabilir. Tütün küllemesi hastal\u0131\u011f\u0131 içinse en önemli konukçular olan h\u0131yar, kabak, kavun, karpuz, ayçiçe\u011fi tar\u0131m\u0131n\u0131n tütün tarlas\u0131na yak\u0131n yerlerde yap\u0131lmamas\u0131na özen gösterilmelidir. <\/p>\n \nBitki hastal\u0131klar\u0131 ile ilgili birkaç ürün rotasyonu örne\u011fi verilecek olursa ;\n<\/p>\n \n– Pamukta solgunluk hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131; pamuktan sonra 3 y\u0131l yonca veya 2 y\u0131l m\u0131s\u0131r- bu\u011fday ekimi yap\u0131ld\u0131ktan sonra tekrar pamuk uygulamas\u0131na geçilmelidir.\n<\/p>\n \n-Domates mozaik virüsü, domates çift çizgili virüs hastal\u0131\u011f\u0131 ve biberde mozaik virüsü hastal\u0131klar\u0131n\u0131n görüldü\u011fü arazilerde 1. y\u0131l Domates, biber, patl\u0131can h\u0131yar, kabak, patates, 2. y\u0131l havuç, so\u011fan, sar\u0131msak, \u0131spanak, kereviz, 3. y\u0131l bakla, bezelye, fasulye, 4. y\u0131l karnabahar, lahana, turp, marul, p\u0131rasa rotasyonlar\u0131 tavsiye edilir.\n<\/p>\n \nAyr\u0131ca ürün rotasyonunda derin (\u015feker pancar\u0131, yonca)-s\u0131\u011f (hububat, p\u0131rasa, marul, so\u011fan) köklü, yava\u015f (pamuk, domates)-h\u0131zl\u0131 (m\u0131s\u0131r, soya, marul) geli\u015fen, yaprakl\u0131 -sapl\u0131, humus artt\u0131ran (baklagil, tah\u0131l)-azaltan (patates, \u015feker pancar\u0131, lahana), yabanc\u0131 otlar\u0131 bast\u0131ran-bast\u0131rmayan, azot alan (\u015feker pancar\u0131, patates, pamuk)-veren (baklagiller, m\u0131s\u0131r) bitkilerin yer almas\u0131na dikkat edilmelidir.\n<\/p>\n <\/p>\n \n5- Ekim- Dikim ve Hasat Tarihlerinin De\u011fi\u015ftirilmesi : Patojenlerin aktif oldu\u011fu dönemle konukçu bitkinin duyarl\u0131 oldu\u011fu dönemin ayn\u0131 zamana rastlamas\u0131 önlenerek zararlanma en aza indirilebilir. Örne\u011fin ; Karnabahar Verticillium <\/em><\/strong>enfekteli toprakta ilkbahar ve yaz\u0131n dikilecek olursa ürün azalmas\u0131 görülecek buna kar\u015f\u0131n geç sonbahar veya k\u0131\u015f\u0131n dikilirse Verticillium<\/em><\/strong> solgunlu\u011fu görülmeyecektir. Çünkü geç sonbahar veya k\u0131\u015f\u0131n toprak s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 fungus geli\u015fimi ve simptomlar\u0131n olu\u015fumuna neden olamayacak kadar dü\u015füktür.\n<\/p>\n <\/strong>Patojenlerin aktif oldu\u011fu dönemle konukçu bitkinin duyarl\u0131 oldu\u011fu dönemin ayn\u0131 zamana rastlamas\u0131 önlenerek zararlanma en aza indirilebilir. Örne\u011fin ; Karnabahar Verticillium <\/em><\/strong>enfekteli toprakta ilkbahar ve yaz\u0131n dikilecek olursa ürün azalmas\u0131 görülecek buna kar\u015f\u0131n geç sonbahar veya k\u0131\u015f\u0131n dikilirse Verticillium<\/em><\/strong> solgunlu\u011fu görülmeyecektir. Çünkü geç sonbahar veya k\u0131\u015f\u0131n toprak s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 fungus geli\u015fimi ve simptomlar\u0131n olu\u015fumuna neden olamayacak kadar dü\u015füktür. <\/p>\n \n6- Cins ve Tür Düzeyinde Kar\u0131\u015f\u0131k Ekim : Ayn\u0131 alanda hem çe\u015fitlili\u011fi sa\u011flamak, hem de patojenleri kontrol alt\u0131nda tutmak için ayn\u0131 bitki türünün o bölgede hakim olan patojenlere kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 ve dayan\u0131kl\u0131 çe\u015fitlerinin birlikte yeti\u015ftirilmesi yolu ile hastal\u0131k etmenlerinin bula\u015fma ve üreme olas\u0131l\u0131klar\u0131 azalt\u0131lm\u0131\u015f olur. Çünkü birbiri ile temas halindeki duyarl\u0131 bitkiler üzerinde patojenler h\u0131zla yay\u0131l\u0131r ve ço\u011fal\u0131rlar. Örne\u011fin; bu\u011fday, arpa, çavdar ve yulaf\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k olarak ekimi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda külleme , yaprak pas\u0131, yulaf çizgi hastal\u0131\u011f\u0131 ve esmer yaprak lekesi hastal\u0131klar\u0131n\u0131n büyük ölçüde azald\u0131\u011f\u0131, bunun yan\u0131 s\u0131ra verimin %5 artt\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde sadece bu\u011fdayda çok etkili bir hastal\u0131k olan cüce sürme hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkisini azaltmak için bu\u011fday\u0131n yan\u0131nda di\u011fer tah\u0131llar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k ekimi önerilmektedir.\n<\/p>\n <\/strong>Ayn\u0131 alanda hem çe\u015fitlili\u011fi sa\u011flamak, hem de patojenleri kontrol alt\u0131nda tutmak için ayn\u0131 bitki türünün o bölgede hakim olan patojenlere kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 ve dayan\u0131kl\u0131 çe\u015fitlerinin birlikte yeti\u015ftirilmesi yolu ile hastal\u0131k etmenlerinin bula\u015fma ve üreme olas\u0131l\u0131klar\u0131 azalt\u0131lm\u0131\u015f olur. Çünkü birbiri ile temas halindeki duyarl\u0131 bitkiler üzerinde patojenler h\u0131zla yay\u0131l\u0131r ve ço\u011fal\u0131rlar. Örne\u011fin; bu\u011fday, arpa, çavdar ve yulaf\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k olarak ekimi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda külleme , yaprak pas\u0131, yulaf çizgi hastal\u0131\u011f\u0131 ve esmer yaprak lekesi hastal\u0131klar\u0131n\u0131n büyük ölçüde azald\u0131\u011f\u0131, bunun yan\u0131 s\u0131ra verimin %5 artt\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde sadece bu\u011fdayda çok etkili bir hastal\u0131k olan cüce sürme hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkisini azaltmak için bu\u011fday\u0131n yan\u0131nda di\u011fer tah\u0131llar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k ekimi önerilmektedir. <\/p>\n \n7- Ekim-Dikim S\u0131kl\u0131\u011f\u0131 : Birim alanda geli\u015febilecek optimal bitki say\u0131s\u0131na uygun \u015fekilde yeti\u015ftiricilik yap\u0131larak bitkilerin daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 büyümeleri sa\u011flan\u0131r. Dikim s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayarlanmas\u0131 ile hastal\u0131\u011f\u0131n h\u0131zl\u0131 yay\u0131l\u0131m\u0131 da önlenmi\u015f olur.\n<\/p>\n <\/strong>Birim alanda geli\u015febilecek optimal bitki say\u0131s\u0131na uygun \u015fekilde yeti\u015ftiricilik yap\u0131larak bitkilerin daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 büyümeleri sa\u011flan\u0131r. Dikim s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayarlanmas\u0131 ile hastal\u0131\u011f\u0131n h\u0131zl\u0131 yay\u0131l\u0131m\u0131 da önlenmi\u015f olur. <\/p>\n \n8- Toprak Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 : Organik tar\u0131m felsefesine göre toprak canl\u0131 bir varl\u0131kt\u0131r. Organik gübreleme ve ye\u015fil gübreleme yap\u0131larak humus oran\u0131 artt\u0131r\u0131lan ve dikey özellikleri bozulmadan yumu\u015fak bir tarzda i\u015flenen toprak üzerinde yeti\u015ftirilen bitkiler daha iyi geli\u015fir ve hastal\u0131k etmenlerine daha iyi kar\u015f\u0131 koyar. Toprak i\u015flemede topra\u011f\u0131 derinden i\u015flemeyen, traktörün kuyruk miline ba\u011fl\u0131 olarak kullan\u0131lan t\u0131rm\u0131k, kültivatör ve diskaro gibi ekipmanlar kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Pulluk gibi derin kaz\u0131c\u0131 aletlerin az 5 y\u0131lda bir kullan\u0131lmas\u0131 önerilir. Toprak yap\u0131s\u0131n\u0131n bozuldu\u011fu durumlarda toprak iyile\u015ftiricileri olarak do\u011fal kalsiyum karbonat, dolomit, kemik unu, kan ve boynuz unu, bal\u0131k unu, et unu, hümik asit, perlit, vermikulit, alç\u0131 ta\u015f\u0131 kullan\u0131labilir. \u0130yi i\u015flenmemi\u015f zay\u0131f topraklarda strese maruz kalm\u0131\u015f bitkilerin toprak kökenli funguslardan kaynaklanan problemlerinin artabilece\u011fi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Tohum, fide ve fidanlar\u0131n dikim derinli\u011fi bitki ç\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve geli\u015fimini destekleyecek \u015fekilde uygun olmal\u0131d\u0131r. Hastal\u0131kl\u0131 bitki art\u0131klar\u0131n\u0131n temizlenmesi hastal\u0131k yönetimi için önemli bir ad\u0131md\u0131r. Örne\u011fin ; Marul hasad\u0131ndan sonra tarlada kalan bitki parçalar\u0131 Marul mozaik virüsü-LMV <\/strong>için kaynak olu\u015fturacakt\u0131r. Ayr\u0131ca bu art\u0131klar S.minor<\/em><\/strong> fungusunun sklerotlar\u0131n\u0131n geli\u015fimine uygun zemin haz\u0131rlar ki bu sklerotlar topra\u011f\u0131n birkaç santimlik üst tabakas\u0131nda yer al\u0131r. Derin olmayan bir sürüm ile topra\u011f\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanarak bu patojenlerin geli\u015fimine zemin haz\u0131rlayan bitki art\u0131klar\u0131 gömülmelidir. Düzenli olarak hastal\u0131k simptomlar\u0131 gösteren bitkilerin sökülüp at\u0131lmas\u0131yla seralarda Botrytis <\/em><\/strong>sporlar\u0131n\u0131n, aç\u0131k alanda sklerot formundaki hastal\u0131klar\u0131n derece derece azalt\u0131lmas\u0131 sa\u011flanabilir. Topraktaki total mikrofloran\u0131n korunmas\u0131 için an\u0131z yakma i\u015fi yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n <\/strong>Organik tar\u0131m felsefesine göre toprak canl\u0131 bir varl\u0131kt\u0131r. Organik gübreleme ve ye\u015fil gübreleme yap\u0131larak humus oran\u0131 artt\u0131r\u0131lan ve dikey özellikleri bozulmadan yumu\u015fak bir tarzda i\u015flenen toprak üzerinde yeti\u015ftirilen bitkiler daha iyi geli\u015fir ve hastal\u0131k etmenlerine daha iyi kar\u015f\u0131 koyar. Toprak i\u015flemede topra\u011f\u0131 derinden i\u015flemeyen, traktörün kuyruk miline ba\u011fl\u0131 olarak kullan\u0131lan t\u0131rm\u0131k, kültivatör ve diskaro gibi ekipmanlar kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Pulluk gibi derin kaz\u0131c\u0131 aletlerin az 5 y\u0131lda bir kullan\u0131lmas\u0131 önerilir. Toprak yap\u0131s\u0131n\u0131n bozuldu\u011fu durumlarda toprak iyile\u015ftiricileri olarak do\u011fal kalsiyum karbonat, dolomit, kemik unu, kan ve boynuz unu, bal\u0131k unu, et unu, hümik asit, perlit, vermikulit, alç\u0131 ta\u015f\u0131 kullan\u0131labilir. \u0130yi i\u015flenmemi\u015f zay\u0131f topraklarda strese maruz kalm\u0131\u015f bitkilerin toprak kökenli funguslardan kaynaklanan problemlerinin artabilece\u011fi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Tohum, fide ve fidanlar\u0131n dikim derinli\u011fi bitki ç\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve geli\u015fimini destekleyecek \u015fekilde uygun olmal\u0131d\u0131r. Hastal\u0131kl\u0131 bitki art\u0131klar\u0131n\u0131n temizlenmesi hastal\u0131k yönetimi için önemli bir ad\u0131md\u0131r. Örne\u011fin ; Marul hasad\u0131ndan sonra tarlada kalan bitki parçalar\u0131 Marul mozaik virüsü-LMV <\/strong>için kaynak olu\u015fturacakt\u0131r. Ayr\u0131ca bu art\u0131klar S.minor<\/em><\/strong> fungusunun sklerotlar\u0131n\u0131n geli\u015fimine uygun zemin haz\u0131rlar ki bu sklerotlar topra\u011f\u0131n birkaç santimlik üst tabakas\u0131nda yer al\u0131r. Derin olmayan bir sürüm ile topra\u011f\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanarak bu patojenlerin geli\u015fimine zemin haz\u0131rlayan bitki art\u0131klar\u0131 gömülmelidir. Düzenli olarak hastal\u0131k simptomlar\u0131 gösteren bitkilerin sökülüp at\u0131lmas\u0131yla seralarda Botrytis <\/em><\/strong>sporlar\u0131n\u0131n, aç\u0131k alanda sklerot formundaki hastal\u0131klar\u0131n derece derece azalt\u0131lmas\u0131 sa\u011flanabilir. Topraktaki total mikrofloran\u0131n korunmas\u0131 için an\u0131z yakma i\u015fi yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n \n9- Sulama Yönetimi : Sulama, hastal\u0131k kontrolünde önemli bir faktördür. Sulama sisteminin seçimi (mini ya\u011fmurlama, damlama, kar\u0131k ), sulama zaman\u0131 ve sulama aral\u0131klar\u0131 ürünün su ihtiyac\u0131n\u0131 yeterince sa\u011flamal\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 sulama toprak kökenli patojenik funguslar\u0131n geli\u015fimini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Pek çok yaprak hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 ya\u011fmurlama sulama sistemi tercih edilmemelidir. Çünkü ya\u011fmurlama sulama yaprak hastal\u0131klar\u0131n\u0131n geli\u015fimini ve patojenin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik eder. Bu nedenle damla sulama veya alttan sulama sistemi tercih edilmelidir.\n<\/p>\n <\/strong>Sulama, hastal\u0131k kontrolünde önemli bir faktördür. Sulama sisteminin seçimi (mini ya\u011fmurlama, damlama, kar\u0131k ), sulama zaman\u0131 ve sulama aral\u0131klar\u0131 ürünün su ihtiyac\u0131n\u0131 yeterince sa\u011flamal\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 sulama toprak kökenli patojenik funguslar\u0131n geli\u015fimini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Pek çok yaprak hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 ya\u011fmurlama sulama sistemi tercih edilmemelidir. Çünkü ya\u011fmurlama sulama yaprak hastal\u0131klar\u0131n\u0131n geli\u015fimini ve patojenin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik eder. Bu nedenle damla sulama veya alttan sulama sistemi tercih edilmelidir. <\/p>\n \n10- Toprak Solarizasyonu : Solarizasyonla toprak kökenli patojenler, yabanc\u0131 otlar ve di\u011fer zararl\u0131lar\u0131 öldürmek yada populasyonlar\u0131n\u0131 dü\u015fürmek mümkündür. Bu yöntem yaz s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yüksek oldu\u011fu bölgeler için çok uygundur. Toprak nemini koruyucu materyal kullanarak yap\u0131lan malçlama ile a\u015f\u0131r\u0131 sulama ve buna ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fen hastal\u0131klar önlenmi\u015f olur. Malçlama ayn\u0131 zamanda yabanc\u0131 ot kontrolünü sa\u011flayarak baz\u0131 viral ve bakteriyel etmenlerin geli\u015fimini engeller.\n<\/p>\n <\/strong>Solarizasyonla toprak kökenli patojenler, yabanc\u0131 otlar ve di\u011fer zararl\u0131lar\u0131 öldürmek yada populasyonlar\u0131n\u0131 dü\u015fürmek mümkündür. Bu yöntem yaz s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yüksek oldu\u011fu bölgeler için çok uygundur. Toprak nemini koruyucu materyal kullanarak yap\u0131lan malçlama ile a\u015f\u0131r\u0131 sulama ve buna ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fen hastal\u0131klar önlenmi\u015f olur. Malçlama ayn\u0131 zamanda yabanc\u0131 ot kontrolünü sa\u011flayarak baz\u0131 viral ve bakteriyel etmenlerin geli\u015fimini engeller. <\/p>\n \n11- Dengeli Gübreleme : Çiftlik gübreleri, ye\u015fil gübreleme ve organik tar\u0131mda kullan\u0131labilen di\u011fer materyaller ile yap\u0131lan besin takviyeleri hastal\u0131klardan korunmak için gereklidir. Ye\u015fil gübreleme ayn\u0131 zamanda gölgeleme yapar ve toprak yüzeyini erozyondan korur. Bu uygulamalarla toprak mikrofloras\u0131n\u0131n yo\u011funlu\u011fu ve populasyonu artt\u0131r\u0131larak ürünlere destek sa\u011flan\u0131r.\n<\/p>\n <\/strong>Çiftlik gübreleri, ye\u015fil gübreleme ve organik tar\u0131mda kullan\u0131labilen di\u011fer materyaller ile yap\u0131lan besin takviyeleri hastal\u0131klardan korunmak için gereklidir. Ye\u015fil gübreleme ayn\u0131 zamanda gölgeleme yapar ve toprak yüzeyini erozyondan korur. Bu uygulamalarla toprak mikrofloras\u0131n\u0131n yo\u011funlu\u011fu ve populasyonu artt\u0131r\u0131larak ürünlere destek sa\u011flan\u0131r. <\/p>\n \nAktif Bitki Korumada Kullan\u0131lan Kontrol Materyalleri :\n<\/p>\n <\/strong><\/p>\n \nGerekli oldu\u011funda kullan\u0131lan koruyucu yada yok edici s\u0131v\u0131 yada toz materyaller hastal\u0131k yönetiminde yer al\u0131r. Ancak organik tar\u0131m için onaylanm\u0131\u015f ve etkisi do\u011frulanm\u0131\u015f materyal say\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. \u0130norganik hastal\u0131k kontrol materyalleri içinde en önemlileri yüzy\u0131llard\u0131r kullan\u0131lan bak\u0131r ve kükürt bazl\u0131 fungusitlerdir. Bunlar genelde pahal\u0131 olmayan ayr\u0131ca çevre için en az tehdit olu\u015fturan materyallerdir.\n<\/p>\n <\/p>\n \n1- Bak\u0131rl\u0131 Bile\u015fikler : Bak\u0131rhidroksit, bak\u0131roksiklorid, bak\u0131rsüllfat (tribazik) ve bak\u0131roksit formlar\u0131ndaki bak\u0131rl\u0131 fungusitler geni\u015f çapta fungal ve bakteriyel patojenlere kar\u015f\u0131 etkilidirler. Organik tar\u0131m\u0131n geldi\u011fi son noktada bak\u0131rl\u0131 bile\u015fiklerin yerini alabilecek alternatif materyallerin bulunmas\u0131 için ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fi ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Çünkü bak\u0131rl\u0131 bile\u015fiklerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n uzun dönemde toprakta birikimle sonuçland\u0131\u011f\u0131 görülmektedir ki bu organik tar\u0131m\u0131n çevreye uyumlu üretim gerçe\u011fine uygun de\u011fildir. Bu ko\u015fullarda AB ülkelerinde bak\u0131r kullan\u0131m\u0131 31 Aral\u0131k 2005'e kadar y\u0131ll\u0131k hektara 8 kg ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f 1 Ocak 2006'dan itibaren hektara 6 kg bak\u0131r kullan\u0131m\u0131na izin verilmi\u015ftir. Çok y\u0131ll\u0131k bitkiler için ise 23 Mart 2002'den 31 Aral\u0131k 2006'ya kadar hektar ba\u015f\u0131na kullan\u0131lan bak\u0131r miktar\u0131n\u0131n toplam\u0131 38 kg'\u0131 geçmemelidir.\n<\/p>\n <\/strong>Bak\u0131rhidroksit, bak\u0131roksiklorid, bak\u0131rsüllfat (tribazik) ve bak\u0131roksit formlar\u0131ndaki bak\u0131rl\u0131 fungusitler geni\u015f çapta fungal ve bakteriyel patojenlere kar\u015f\u0131 etkilidirler. Organik tar\u0131m\u0131n geldi\u011fi son noktada bak\u0131rl\u0131 bile\u015fiklerin yerini alabilecek alternatif materyallerin bulunmas\u0131 için ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fi ortaya ç\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Çünkü bak\u0131rl\u0131 bile\u015fiklerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n uzun dönemde toprakta birikimle sonuçland\u0131\u011f\u0131 görülmektedir ki bu organik tar\u0131m\u0131n çevreye uyumlu üretim gerçe\u011fine uygun de\u011fildir. Bu ko\u015fullarda AB ülkelerinde bak\u0131r kullan\u0131m\u0131 31 Aral\u0131k 2005'e kadar y\u0131ll\u0131k hektara 8 kg ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f 1 Ocak 2006'dan itibaren hektara 6 kg bak\u0131r kullan\u0131m\u0131na izin verilmi\u015ftir. Çok y\u0131ll\u0131k bitkiler için ise 23 Mart 2002'den 31 Aral\u0131k 2006'ya kadar hektar ba\u015f\u0131na kullan\u0131lan bak\u0131r miktar\u0131n\u0131n toplam\u0131 38 kg'\u0131 geçmemelidir. <\/p>\n \nÖrne\u011fin;ba\u011fda mildiyöye kar\u015f\u0131 May\u0131s ay\u0131nda çiçeklenmeden önce yap\u0131lacak 1-2 ilaçlama, çiçeklenmeden sonra yap\u0131lacak 1 ilaçlama yeterli korumay\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.\n<\/p>\n <\/p>\n \n2- Kükürt : Pek çok patojene kar\u015f\u0131 etkili olup baz\u0131 patojenlere kar\u015f\u0131 mükemmel koruma sa\u011flar. &<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bitki çe\u015fitleri aras\u0131nda hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131k aç\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar bulundu\u011fu M.Ö.370-286 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fayan Theophrastus taraf\u0131ndan tespit edilmi\u015ftir . 20. yüzy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren geli\u015fen sanayi ve teknolojiyle birlikte artan dünya nüfusu birim alandan daha fazla ürün elde etmeye yönelik yo\u011fun tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 gündeme getirmi\u015ftir. Buna ba\u011fl\u0131 olarak bitkilerin ve bitkisel ürünlerin zararl\u0131, hastal\u0131k ve yabanc\u0131 otlar\u0131n etkilerinden […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[413],"tags":[],"fp_columnist":[],"class_list":["post-3492","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organik-tarim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3492"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":171739,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3492\/revisions\/171739"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3492"},{"taxonomy":"fp_columnist","embeddable":true,"href":"https:\/\/gardensel.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/fp_columnist?post=3492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}